Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.20

Bhāgavata Purāṇa 10.20

श्री-शुक उवाच तयोस् तद् अद्भुतं कर्म दावाग्नेर् मोक्षम् आत्मनः गोपाः स्त्रीभ्यः समाचख्युः प्रलम्ब-वधम् एव च

śrī-śuka uvāca tayos tad adbhutaṃ karma dāvāgner mokṣam ātmanaḥ gopāḥ strībhyaḥ samācakhyuḥ pralamba-vadham eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोप-वृद्धाश् च गोप्यश् च तद् उपाकर्ण्य विस्मिताः मेनिरे देव-प्रवरौ कृष्ण-रामौ व्रजं गतौ

gopa-vṛddhāś ca gopyaś ca tad upākarṇya vismitāḥ menire deva-pravarau kṛṣṇa-rāmau vrajaṃ gatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रावर्तत प्रावृट् सर्व-सत्त्व-समुद्भवा विद्योतमान-परिधिर् विस्फूर्जित-नभस्-तला

tataḥ prāvartata prāvṛṭ sarva-sattva-samudbhavā vidyotamāna-paridhir visphūrjita-nabhas-talā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सान्द्र-नीलाम्बुदैर् व्योम स-विद्युत्-स्तनयित्नुभिः अस्पष्ट-ज्योतिर् आच्छन्नं ब्रह्मेव स-गुणं बभौ

sāndra-nīlāmbudair vyoma sa-vidyut-stanayitnubhiḥ aspaṣṭa-jyotir ācchannaṃ brahmeva sa-guṇaṃ babhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ मासान् निपीतं यद् भूम्याश् चोद-मयं वसु स्व-गोभिर् मोक्तुम् आरेभे पर्जन्यः काल आगते

aṣṭau māsān nipītaṃ yad bhūmyāś coda-mayaṃ vasu sva-gobhir moktum ārebhe parjanyaḥ kāla āgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तडिद्वन्तो महा-मेघाश् चण्ड -श्वसन -वेपिताः प्रीणनं जीवनं ह्य् अस्य मुमुचुः करुणा इव

taḍidvanto mahā-meghāś caṇḍa -śvasana -vepitāḥ prīṇanaṃ jīvanaṃ hy asya mumucuḥ karuṇā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपः-कृशा देव-मीढा आसीद् वर्षीयसी मही यथैव काम्य-तपसस् तनुः सम्प्राप्य तत्-फलम्

tapaḥ-kṛśā deva-mīḍhā āsīd varṣīyasī mahī yathaiva kāmya-tapasas tanuḥ samprāpya tat-phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशा-मुखेषु खद्योतास् तमसा भान्ति न ग्रहाः यथा पापेन पाषण्डा न हि वेदाः कलौ युगे

niśā-mukheṣu khadyotās tamasā bhānti na grahāḥ yathā pāpena pāṣaṇḍā na hi vedāḥ kalau yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा पर्जन्य-निनदं मण्डुकाः ससृजुर् गिरः तूष्णीं शयानाः प्राग् यद्वद् ब्राह्मणा नियमात्यये

śrutvā parjanya-ninadaṃ maṇḍukāḥ sasṛjur giraḥ tūṣṇīṃ śayānāḥ prāg yadvad brāhmaṇā niyamātyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसन्न् उत्पथ-गामिन्यः क्षुद्र-नद्यो ऽनुशुष्यतीः पुंसो यथास्वतन्त्रस्य देह-द्रविण -सम्पदः

āsann utpatha-gāminyaḥ kṣudra-nadyo 'nuśuṣyatīḥ puṃso yathāsvatantrasya deha-draviṇa -sampadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिता हरिभिः शष्पैर् इन्द्रगोपैश् च लोहिता उच्छिलीन्ध्र-कृत-च्छाया नृणां श्रीर् इव भूर् अभूत्

haritā haribhiḥ śaṣpair indragopaiś ca lohitā ucchilīndhra-kṛta-cchāyā nṛṇāṃ śrīr iva bhūr abhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्राणि शष्य-सम्पद्भिः कर्षकाणां मुदं ददुः मानिनाम् अनुतापं वै दैवाधीनम् अजानताम्

kṣetrāṇi śaṣya-sampadbhiḥ karṣakāṇāṃ mudaṃ daduḥ māninām anutāpaṃ vai daivādhīnam ajānatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जल-स्थलौकसः सर्वे नव-वारि-निषेवया अबिभ्रन् रुचिरं रूपं यथा हरि-निषेवया

jala-sthalaukasaḥ sarve nava-vāri-niṣevayā abibhran ruciraṃ rūpaṃ yathā hari-niṣevayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरिद्भिः सङ्गतः सिन्धुश् चुक्षोभ श्वसनोर्मिमान् अपक्व-योगिनश् चित्तं कामाक्तं गुण-युग् यथा

saridbhiḥ saṅgataḥ sindhuś cukṣobha śvasanormimān apakva-yoginaś cittaṃ kāmāktaṃ guṇa-yug yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरयो वर्ष-धाराभिर् हन्यमाना न विव्यथुः अभिभूयमाना व्यसनैर् यथाधोक्षज-चेतसः

girayo varṣa-dhārābhir hanyamānā na vivyathuḥ abhibhūyamānā vyasanair yathādhokṣaja-cetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्गा बभूवुः सन्दिग्धास् तृणैश् छन्ना ह्य् असंस्कृताः नाभ्यस्यमानाः श्रुतयो द्विजैः कालेन चाहताः

mārgā babhūvuḥ sandigdhās tṛṇaiś channā hy asaṃskṛtāḥ nābhyasyamānāḥ śrutayo dvijaiḥ kālena cāhatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोक-बन्धुषु मेघेषु विद्युतश् चल-सौहृदाः स्थैर्यं न चक्रुः कामिन्यः पुरुषेषु गुणिष्व् इव

loka-bandhuṣu megheṣu vidyutaś cala-sauhṛdāḥ sthairyaṃ na cakruḥ kāminyaḥ puruṣeṣu guṇiṣv iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुर् वियति माहेन्द्रं निर्गुणं च गुणिन्य् अभात् व्यक्ते गुण-व्यतिकरे ऽगुणवान् पुरुषो यथा

dhanur viyati māhendraṃ nirguṇaṃ ca guṇiny abhāt vyakte guṇa-vyatikare 'guṇavān puruṣo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न रराजोडुपश् छन्नः स्व-ज्योत्स्ना-राजितैर् घनैः अहं-मत्या भासितया स्व-भासा पुरुषो यथा

na rarājoḍupaś channaḥ sva-jyotsnā-rājitair ghanaiḥ ahaṃ-matyā bhāsitayā sva-bhāsā puruṣo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेघागमोत्सवा हृष्टाः प्रत्यनन्दञ् छिखण्डिनः गृहेषु तप्त-निर्विण्णा यथाच्युत-जनागमे

meghāgamotsavā hṛṣṭāḥ pratyanandañ chikhaṇḍinaḥ gṛheṣu tapta-nirviṇṇā yathācyuta-janāgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीत्वापः पादपाः पद्भिर् आसन् नानात्म-मूर्तयः प्राक् क्षामास् तपसा श्रान्ता यथा कामानुसेवया

pītvāpaḥ pādapāḥ padbhir āsan nānātma-mūrtayaḥ prāk kṣāmās tapasā śrāntā yathā kāmānusevayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरःस्व् अशान्त-रोधःसु न्यूषुर् अङ्गापि सारसाः गृहेष्व् अशान्त-कृत्येषु ग्राम्या इव दुराशयाः

saraḥsv aśānta-rodhaḥsu nyūṣur aṅgāpi sārasāḥ gṛheṣv aśānta-kṛtyeṣu grāmyā iva durāśayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलौघैर् निरभिद्यन्त सेतवो वर्षतीश्वरे पाषण्डिनाम् असद्-वादैर् वेद-मार्गाः कलौ यथा

jalaughair nirabhidyanta setavo varṣatīśvare pāṣaṇḍinām asad-vādair veda-mārgāḥ kalau yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यमुञ्चन् वायुभिर् नुन्ना भूतेभ्यश् चामृतं घनाः यथाशिषो विश्-पतयः काले काले द्विजेरिताः

vyamuñcan vāyubhir nunnā bhūtebhyaś cāmṛtaṃ ghanāḥ yathāśiṣo viś-patayaḥ kāle kāle dvijeritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वनं तद् वर्षिष्ठं पक्व-खर्जुर-जम्बुमत् गो-गोपालैर् वृतो रन्तुं स-बलः प्राविशद् धरिः

evaṃ vanaṃ tad varṣiṣṭhaṃ pakva-kharjura-jambumat go-gopālair vṛto rantuṃ sa-balaḥ prāviśad dhariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धेनवो मन्द-गामिन्य ऊधो-भारेण भूयसा ययुर् भगवताहूता द्रुतं प्रीत्या स्नुत-स्तनाः

dhenavo manda-gāminya ūdho-bhāreṇa bhūyasā yayur bhagavatāhūtā drutaṃ prītyā snuta-stanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनौकसः प्रमुदिता वन-राजीर् मधु-च्युतः जल-धारा गिरेर् नादाद् आसन्ना ददृशे गुहाः

vanaukasaḥ pramuditā vana-rājīr madhu-cyutaḥ jala-dhārā girer nādād āsannā dadṛśe guhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिद् वनस्पति-क्रोडे गुहायां चाभिवर्षति निर्विश्य भगवान् रेमे कन्द-मूल-फलाशनः

kvacid vanaspati-kroḍe guhāyāṃ cābhivarṣati nirviśya bhagavān reme kanda-mūla-phalāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दध्य्-ओदनं समानीतं शिलायां सलिलान्तिके सम्भोजनीयैर् बुभुजे गोपैः सङ्कर्षणान्वितः

dadhy-odanaṃ samānītaṃ śilāyāṃ salilāntike sambhojanīyair bubhuje gopaiḥ saṅkarṣaṇānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाद्वलोपरि संविश्य चर्वतो मीलितेक्षणान् तृप्तान् वृषान् वत्सतरान् गाश् च स्वोधो-भर-श्रमाः

śādvalopari saṃviśya carvato mīlitekṣaṇān tṛptān vṛṣān vatsatarān gāś ca svodho-bhara-śramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रावृट्-श्रियं च तां वीक्ष्य सर्व-काल-सुखावहाम् भगवान् पूजयां चक्रे आत्म-शक्त्य्-उपबृंहिताम्

prāvṛṭ-śriyaṃ ca tāṃ vīkṣya sarva-kāla-sukhāvahām bhagavān pūjayāṃ cakre ātma-śakty-upabṛṃhitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निवसतोस् तस्मिन् राम-केशवयोर् व्रजे शरत् समभवद् व्यभ्रा स्वच्छाम्ब्व्-अपरुषानिला

evaṃ nivasatos tasmin rāma-keśavayor vraje śarat samabhavad vyabhrā svacchāmbv-aparuṣānilā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरदा नीरजोत्पत्त्या नीराणि प्रकृतिं ययुः भ्रष्टानाम् इव चेतांसि पुनर् योग-निषेवया

śaradā nīrajotpattyā nīrāṇi prakṛtiṃ yayuḥ bhraṣṭānām iva cetāṃsi punar yoga-niṣevayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्योम्नो ऽब्भ्रं भूत-शाबल्यं भुवः पङ्कम् अपां मलम् शरज् जहाराश्रमिणां कृष्णे भक्तिर् यथाशुभम्

vyomno 'bbhraṃ bhūta-śābalyaṃ bhuvaḥ paṅkam apāṃ malam śaraj jahārāśramiṇāṃ kṛṣṇe bhaktir yathāśubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-स्वं जलदा हित्वा विरेजुः शुभ्र-वर्चसः यथा त्यक्तैषणाः शान्ता मुनयो मुक्त-किल्बिषाः

sarva-svaṃ jaladā hitvā virejuḥ śubhra-varcasaḥ yathā tyaktaiṣaṇāḥ śāntā munayo mukta-kilbiṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरयो मुमुचुस् तोयं क्वचिन् न मुमुचुः शिवम् यथा ज्ञानामृतं काले ज्ञानिनो ददते न वा

girayo mumucus toyaṃ kvacin na mumucuḥ śivam yathā jñānāmṛtaṃ kāle jñānino dadate na vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवाविदन् क्षीयमाणं जलं गाध-जले-चराः यथायुर् अन्व्-अहं क्षय्यं नरा मूढाः कुटुम्बिनः

naivāvidan kṣīyamāṇaṃ jalaṃ gādha-jale-carāḥ yathāyur anv-ahaṃ kṣayyaṃ narā mūḍhāḥ kuṭumbinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गाध-वारि-चरास् तापम् अविन्दञ् छरद्-अर्क-जम् यथा दरिद्रः कृपणः कुटुम्ब्य् अविजितेन्द्रियः

gādha-vāri-carās tāpam avindañ charad-arka-jam yathā daridraḥ kṛpaṇaḥ kuṭumby avijitendriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शनैः शनैर् जहुः पङ्कं स्थलान्य् आमं च वीरुधः यथाहं-ममतां धीराः शरीरादिष्व् अनात्मसु

śanaiḥ śanair jahuḥ paṅkaṃ sthalāny āmaṃ ca vīrudhaḥ yathāhaṃ-mamatāṃ dhīrāḥ śarīrādiṣv anātmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निश्चलाम्बुर् अभूत् तूष्णीं समुद्रः शरद्-आगमे आत्मन्य् उपरते सम्यङ् मुनिर् व्युपरतागमः

niścalāmbur abhūt tūṣṇīṃ samudraḥ śarad-āgame ātmany uparate samyaṅ munir vyuparatāgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केदारेभ्यस् त्व् अपो ऽगृह्णन् कर्षका दृढ-सेतुभिः यथा प्राणैः स्रवज् ज्ञानं तन्-निरोधेन योगिनः

kedārebhyas tv apo 'gṛhṇan karṣakā dṛḍha-setubhiḥ yathā prāṇaiḥ sravaj jñānaṃ tan-nirodhena yoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरद्-अर्कांशु-जांस् तापान् भूतानाम् उडुपो ऽहरत् देहाभिमान-जं बोधो मुकुन्दो व्रज-योषिताम्

śarad-arkāṃśu-jāṃs tāpān bhūtānām uḍupo 'harat dehābhimāna-jaṃ bodho mukundo vraja-yoṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खम् अशोभत निर्मेघं शरद्-विमल-तारकम् सत्त्व-युक्तं यथा चित्तं शब्द-ब्रह्मार्थ-दर्शनम्

kham aśobhata nirmeghaṃ śarad-vimala-tārakam sattva-yuktaṃ yathā cittaṃ śabda-brahmārtha-darśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अखण्ड-मण्डलो व्योम्नि रराजोडु-गणैः शशी यथा यदु-पतिः कृष्णो वृष्णि-चक्रावृतो भुवि

akhaṇḍa-maṇḍalo vyomni rarājoḍu-gaṇaiḥ śaśī yathā yadu-patiḥ kṛṣṇo vṛṣṇi-cakrāvṛto bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्लिष्य सम-शीतोष्णं प्रसून-वन-मारुतम् जनास् तापं जहुर् गोप्यो न कृष्ण-हृत-चेतसः

āśliṣya sama-śītoṣṇaṃ prasūna-vana-mārutam janās tāpaṃ jahur gopyo na kṛṣṇa-hṛta-cetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गावो मृगाः खगा नार्यः पुष्पिण्यः शरदाभवन् अन्वीयमानाः स्व-वृषैः फलैर् ईश-क्रिया इव

gāvo mṛgāḥ khagā nāryaḥ puṣpiṇyaḥ śaradābhavan anvīyamānāḥ sva-vṛṣaiḥ phalair īśa-kriyā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदहृष्यन् वारिजानि सूर्योत्थाने कुमुद् विना राज्ञा तु निर्भया लोका यथा दस्यून् विना नृप

udahṛṣyan vārijāni sūryotthāne kumud vinā rājñā tu nirbhayā lokā yathā dasyūn vinā nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुर-ग्रामेष्व् आग्रयणैर् इन्द्रियैश् च महोत्सवैः बभौ भूः पक्व-शष्याढ्या कलाभ्यां नितरां हरेः

pura-grāmeṣv āgrayaṇair indriyaiś ca mahotsavaiḥ babhau bhūḥ pakva-śaṣyāḍhyā kalābhyāṃ nitarāṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वणिङ्-मुनि-नृप-स्नाता निर्गम्यार्थान् प्रपेदिरे वर्ष-रुद्धा यथा सिद्धाः स्व-पिण्डान् काल आगते

vaṇiṅ-muni-nṛpa-snātā nirgamyārthān prapedire varṣa-ruddhā yathā siddhāḥ sva-piṇḍān kāla āgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.