Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.29

Bhāgavata Purāṇa 10.29

श्री-बादरायणिर् उवाच भगवान् अपि ता रातृईः शारदोत्फुल्ल-मल्लिकाः वीक्ष्य रन्तुं मनश् चक्रे योग-मायाम् उपाश्रितः

śrī-bādarāyaṇir uvāca bhagavān api tā rātṛīḥ śāradotphulla-mallikāḥ vīkṣya rantuṃ manaś cakre yoga-māyām upāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदोडुराजः ककुभः करैर् मुखं प्राच्या विलिम्पन्न् अरुणेन शन्तमैः स चर्षणीनाम् उदगाच् छुचो मृजन् प्रियः प्रियाया इव दीर्घ-दर्शनः

tadoḍurājaḥ kakubhaḥ karair mukhaṃ prācyā vilimpann aruṇena śantamaiḥ sa carṣaṇīnām udagāc chuco mṛjan priyaḥ priyāyā iva dīrgha-darśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा कुमुद्वन्तम् अखण्ड-मण्डलं रमाननाभं नव-कुङ्कुमारुणम् वनं च तत्-कोमल-गोभी रञ्जितं जगौ कलं वाम-दृशां मनोहरम्

dṛṣṭvā kumudvantam akhaṇḍa-maṇḍalaṃ ramānanābhaṃ nava-kuṅkumāruṇam vanaṃ ca tat-komala-gobhī rañjitaṃ jagau kalaṃ vāma-dṛśāṃ manoharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशम्य गीतां तद् अनङ्ग-वर्धनं व्रज-स्त्रियः कृष्ण-गृहीत-मानसाः आजग्मुर् अन्योन्यम् अलक्षितोद्यमाः स यत्र कान्तो जव-लोल-कुण्डलाः

niśamya gītāṃ tad anaṅga-vardhanaṃ vraja-striyaḥ kṛṣṇa-gṛhīta-mānasāḥ ājagmur anyonyam alakṣitodyamāḥ sa yatra kānto java-lola-kuṇḍalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुहन्त्यो ऽभिययुः काश्चिद् दोहं हित्वा समुत्सुकाः पयो ऽधिश्रित्य संयावम् अनुद्वास्यापरा ययुः

duhantyo 'bhiyayuḥ kāścid dohaṃ hitvā samutsukāḥ payo 'dhiśritya saṃyāvam anudvāsyāparā yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिवेषयन्त्यस् तद् धित्वा पाययन्त्यः शिशून् पयः शुश्रूषन्त्यः पतीन् काश्चिद् अश्नन्त्यो ऽपास्य भोजनम्

pariveṣayantyas tad dhitvā pāyayantyaḥ śiśūn payaḥ śuśrūṣantyaḥ patīn kāścid aśnantyo 'pāsya bhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिम्पन्त्यः प्रमृजन्त्यो ऽन्या अञ्जन्त्यः काश्च लोचने व्यत्यस्त-वस्त्राभरणाः काश्चित् कृष्णान्तिकं ययुः

limpantyaḥ pramṛjantyo 'nyā añjantyaḥ kāśca locane vyatyasta-vastrābharaṇāḥ kāścit kṛṣṇāntikaṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता वार्यमाणाः पतिभिः पितृभिर् भ्रातृ-बन्धुभिः गोविन्दापहृतात्मानो न न्यवर्तन्त मोहिताः

tā vāryamāṇāḥ patibhiḥ pitṛbhir bhrātṛ-bandhubhiḥ govindāpahṛtātmāno na nyavartanta mohitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्-गृह-गताः काश्चिद् गोप्यो ऽलब्ध-विनिर्गमाः कृष्णं तद्-भावना-युक्ता दध्युर् मीलित-लोचनाः

antar-gṛha-gatāḥ kāścid gopyo 'labdha-vinirgamāḥ kṛṣṇaṃ tad-bhāvanā-yuktā dadhyur mīlita-locanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःसह-प्रेष्ठ-विरह- तीव्र-ताप-धुताशुभाः ध्यान-प्राप्ताच्युताश्लेष- निर्वृत्या क्षीण-मङ्गलाः

duḥsaha-preṣṭha-viraha- tīvra-tāpa-dhutāśubhāḥ dhyāna-prāptācyutāśleṣa- nirvṛtyā kṣīṇa-maṅgalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् एव परमात्मानं जार-बुद्ध्यापि सङ्गताः जहुर् गुण-मयं देहं सद्यः प्रक्षीण-बन्धनाः

tam eva paramātmānaṃ jāra-buddhyāpi saṅgatāḥ jahur guṇa-mayaṃ dehaṃ sadyaḥ prakṣīṇa-bandhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-परीक्षिद् उवाच कृष्णं विदुः परं कान्तं न तु ब्रह्मतया मुने गुण-प्रवाहोपरमस् तासां गुण-धियां कथम्

śrī-parīkṣid uvāca kṛṣṇaṃ viduḥ paraṃ kāntaṃ na tu brahmatayā mune guṇa-pravāhoparamas tāsāṃ guṇa-dhiyāṃ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच उक्तं पुरस्ताद् एतत् ते चैद्यः सिद्धिं यथा गतः द्विषन्न् अपि हृषीकेशं किम् उताधोक्षज-प्रियाः

śrī-śuka uvāca uktaṃ purastād etat te caidyaḥ siddhiṃ yathā gataḥ dviṣann api hṛṣīkeśaṃ kim utādhokṣaja-priyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृणां निःश्रेयसार्थाय व्यक्तिर् भगवतो नृप अव्ययस्याप्रमेयस्य निर्गुणस्य गुणात्मनः

nṛṇāṃ niḥśreyasārthāya vyaktir bhagavato nṛpa avyayasyāprameyasya nirguṇasya guṇātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामं क्रोधं भयं स्नेहम् ऐक्यं सौहृदम् एव च नित्यं हरौ विदधतो यान्ति तन्-मयतां हि ते

kāmaṃ krodhaṃ bhayaṃ sneham aikyaṃ sauhṛdam eva ca nityaṃ harau vidadhato yānti tan-mayatāṃ hi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चैवं विस्मयः कार्यो भवता भगवत्य् अजे योगेश्वरेश्वरे कृष्णे यत एतद् विमुच्यते

na caivaṃ vismayaḥ kāryo bhavatā bhagavaty aje yogeśvareśvare kṛṣṇe yata etad vimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता दृष्ट्वान्तिकम् आयाता भगवान् व्रज-योषितः अवदद् वदतां श्रेष्ठो वाचः पेशैर् विमोहयन्

tā dṛṣṭvāntikam āyātā bhagavān vraja-yoṣitaḥ avadad vadatāṃ śreṣṭho vācaḥ peśair vimohayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवान् उवाच स्वागतं वो महा-भागाः प्रियं किं करवाणि वः व्रजस्यानामयं कच्चिद् ब्रूतागमन-कारणम्

śrī-bhagavān uvāca svāgataṃ vo mahā-bhāgāḥ priyaṃ kiṃ karavāṇi vaḥ vrajasyānāmayaṃ kaccid brūtāgamana-kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजन्य् एषा घोर-रूपा घोर-सत्त्व-निषेविता प्रतियात व्रजं नेह स्थेयं स्त्रीभिः सु-मध्यमाः

rajany eṣā ghora-rūpā ghora-sattva-niṣevitā pratiyāta vrajaṃ neha stheyaṃ strībhiḥ su-madhyamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातरः पितरः पुत्रा भ्रातरः पतयश् च वः विचिन्वन्ति ह्य् अपश्यन्तो मा कृढ्वं बन्धु-साध्वसम्

mātaraḥ pitaraḥ putrā bhrātaraḥ patayaś ca vaḥ vicinvanti hy apaśyanto mā kṛḍhvaṃ bandhu-sādhvasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टं वनं कुसुमितं राकेश-कर-रञ्जितम् यमुनानिल-लीलैजत् तरु-पल्लव-शोभितम्

dṛṣṭaṃ vanaṃ kusumitaṃ rākeśa-kara-rañjitam yamunānila-līlaijat taru-pallava-śobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् यात मा चिरं गोष्ठं शुश्रूषध्वं पतीन् सतीः क्रन्दन्ति वत्सा बालाश् च तान् पाययत दुह्यत

tad yāta mā ciraṃ goṣṭhaṃ śuśrūṣadhvaṃ patīn satīḥ krandanti vatsā bālāś ca tān pāyayata duhyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वा मद्-अभिस्नेहाद् भवत्यो यन्त्रिताशयाः आगता ह्य् उपपन्नं वः प्रीयन्ते मयि जन्तवः

atha vā mad-abhisnehād bhavatyo yantritāśayāḥ āgatā hy upapannaṃ vaḥ prīyante mayi jantavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्तुः शुश्रूषणं स्त्रीणां परो धर्मो ह्य् अमायया तद्-बन्धूनां च कल्याणः प्रजानां चानुपोषणम्

bhartuḥ śuśrūṣaṇaṃ strīṇāṃ paro dharmo hy amāyayā tad-bandhūnāṃ ca kalyāṇaḥ prajānāṃ cānupoṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःशीलो दुर्भगो वृद्धो जडो रोग्य् अधनो ऽपि वा पतिः स्त्रीभिर् न हातव्यो लोकेप्सुभिर् अपातकी

duḥśīlo durbhago vṛddho jaḍo rogy adhano 'pi vā patiḥ strībhir na hātavyo lokepsubhir apātakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्वर्ग्यम् अयशस्यं च फल्गु कृच्छ्रं भयावहम् जुगुप्सितं च सर्वत्र ह्य् औपपत्यं कुल-स्त्रियः

asvargyam ayaśasyaṃ ca phalgu kṛcchraṃ bhayāvaham jugupsitaṃ ca sarvatra hy aupapatyaṃ kula-striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रवणाद् दर्शनाद् ध्यानान् मयि भावो ऽनुकीर्तनात् न तथा सन्निकर्षेण प्रतियात ततो गृहान्

śravaṇād darśanād dhyānān mayi bhāvo 'nukīrtanāt na tathā sannikarṣeṇa pratiyāta tato gṛhān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच इति विप्रियम् आकर्ण्य गोप्यो गोविन्द-भाषितम् विषण्णा भग्न-सङ्कल्पाश् चिन्ताम् आपुर् दुरत्ययाम्

śrī-śuka uvāca iti vipriyam ākarṇya gopyo govinda-bhāṣitam viṣaṇṇā bhagna-saṅkalpāś cintām āpur duratyayām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा मुखान्य् अव शुचः श्वसनेन शुष्यद् बिम्बाधराणि चरणेन भुवः लिखन्त्यः अस्रैर् उपात्त-मसिभिः कुच-कुङ्कुमानि तस्थुर् मृजन्त्य उरु-दुःख-भराः स्म तूष्णीम्

kṛtvā mukhāny ava śucaḥ śvasanena śuṣyad bimbādharāṇi caraṇena bhuvaḥ likhantyaḥ asrair upātta-masibhiḥ kuca-kuṅkumāni tasthur mṛjantya uru-duḥkha-bharāḥ sma tūṣṇīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेष्ठं प्रियेतरम् इव प्रतिभाषमाणं कृष्णं तद्-अर्थ-विनिवर्तित-सर्व-कामाः नेत्रे विमृज्य रुदितोपहते स्म किञ्चित् संरम्भ-गद्गद-गिरो ऽब्रुवतानुरक्ताः

preṣṭhaṃ priyetaram iva pratibhāṣamāṇaṃ kṛṣṇaṃ tad-artha-vinivartita-sarva-kāmāḥ netre vimṛjya ruditopahate sma kiñcit saṃrambha-gadgada-giro 'bruvatānuraktāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-गोप्य ऊचुः मैवं विभो ऽर्हति भवान् गदितुं नृ-शंसं सन्त्यज्य सर्व-विषयांस् तव पाद-मूलम् भक्ता भजस्व दुरवग्रह मा त्यजास्मान् देवो यथादि-पुरुषो भजते मुमुक्षून्

śrī-gopya ūcuḥ maivaṃ vibho 'rhati bhavān gadituṃ nṛ-śaṃsaṃ santyajya sarva-viṣayāṃs tava pāda-mūlam bhaktā bhajasva duravagraha mā tyajāsmān devo yathādi-puruṣo bhajate mumukṣūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् पत्य्-अपत्य-सुहृदाम् अनुवृत्तिर् अङ्ग स्त्रीणां स्व-धर्म इति धर्म-विदा त्वयोक्तम् अस्त्व् एवम् एतद् उपदेश-पदे त्वयीशे प्रेष्ठो भवांस् तनु-भृतां किल बन्धुर् आत्मा

yat paty-apatya-suhṛdām anuvṛttir aṅga strīṇāṃ sva-dharma iti dharma-vidā tvayoktam astv evam etad upadeśa-pade tvayīśe preṣṭho bhavāṃs tanu-bhṛtāṃ kila bandhur ātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वन्ति हि त्वयि रतिं कुशलाः स्व आत्मन् नित्य-प्रिये पति-सुतादिभिर् आर्ति-दैः किम् तन् नः प्रसीद परमेश्वर मा स्म छिन्द्या आशां धृतां त्वयि चिराद् अरविन्द-नेत्र

kurvanti hi tvayi ratiṃ kuśalāḥ sva ātman nitya-priye pati-sutādibhir ārti-daiḥ kim tan naḥ prasīda parameśvara mā sma chindyā āśāṃ dhṛtāṃ tvayi cirād aravinda-netra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तं सुखेन भवतापहृतं गृहेषु यन् निर्विशत्य् उत कराव् अपि गृह्य-कृत्ये पादौ पदं न चलतस् तव पाद-मूलाद् यामः कथं व्रजम् अथो करवाम किं वा

cittaṃ sukhena bhavatāpahṛtaṃ gṛheṣu yan nirviśaty uta karāv api gṛhya-kṛtye pādau padaṃ na calatas tava pāda-mūlād yāmaḥ kathaṃ vrajam atho karavāma kiṃ vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिञ्चाङ्ग नस् त्वद्-अधरामृत-पूरकेण हासावलोक-कल-गीत-ज-हृच्-छयाग्निम् नो चेद् वयं विरहजाग्न्य्-उपयुक्त-देहा ध्यानेन याम पदयोः पदवीं सखे ते

siñcāṅga nas tvad-adharāmṛta-pūrakeṇa hāsāvaloka-kala-gīta-ja-hṛc-chayāgnim no ced vayaṃ virahajāgny-upayukta-dehā dhyānena yāma padayoḥ padavīṃ sakhe te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यर्ह्य् अम्बुजाक्ष तव पाद-तलं रमाया दत्त-क्षणं क्वचिद् अरण्य-जन-प्रियस्य अस्प्राक्ष्म तत्-प्रभृति नान्य-समक्षम् अञ्जः स्थातुंस् त्वयाभिरमिता बत पारयामः

yarhy ambujākṣa tava pāda-talaṃ ramāyā datta-kṣaṇaṃ kvacid araṇya-jana-priyasya asprākṣma tat-prabhṛti nānya-samakṣam añjaḥ sthātuṃs tvayābhiramitā bata pārayāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीर् यत् पदाम्बुज-रजश् चकमे तुलस्या लब्ध्वापि वक्षसि पदं किल भृत्य-जुष्टम् यस्याः स्व-वीक्षण उतान्य-सुर-प्रयासस् तद्वद् वयं च तव पाद-रजः प्रपन्नाः

śrīr yat padāmbuja-rajaś cakame tulasyā labdhvāpi vakṣasi padaṃ kila bhṛtya-juṣṭam yasyāḥ sva-vīkṣaṇa utānya-sura-prayāsas tadvad vayaṃ ca tava pāda-rajaḥ prapannāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् नः प्रसीद वृजिनार्दन ते ऽन्घ्रि-मूलं प्राप्ता विसृज्य वसतीस् त्वद्-उपासनाशाः त्वत्-सुन्दर-स्मित-निरीक्षण-तीव्र-काम तप्तात्मनां पुरुष-भूषण देहि दास्यम्

tan naḥ prasīda vṛjinārdana te 'nghri-mūlaṃ prāptā visṛjya vasatīs tvad-upāsanāśāḥ tvat-sundara-smita-nirīkṣaṇa-tīvra-kāma taptātmanāṃ puruṣa-bhūṣaṇa dehi dāsyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीक्ष्यालकावृत-मुखं तव कुण्दल-श्री गण्ड-स्थलाधर-सुधं हसितावलोकम् दत्ताभयं च भुज-दण्ड-युगं विलोक्य वक्षः श्रियैक-रमणं च भवाम दास्यः

vīkṣyālakāvṛta-mukhaṃ tava kuṇdala-śrī gaṇḍa-sthalādhara-sudhaṃ hasitāvalokam dattābhayaṃ ca bhuja-daṇḍa-yugaṃ vilokya vakṣaḥ śriyaika-ramaṇaṃ ca bhavāma dāsyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का स्त्र्य् अङ्ग ते कल-पदायत-वेणु-गीत- सम्मोहितार्य-चरितान् न चलेत् त्रि-लोक्याम् त्रैलोक्य-सौभगम् इदं च निरीक्ष्य रूपं यद् गो-द्विज-द्रुम-मृगाः पुलकान्य् अबिभ्रन्

kā stry aṅga te kala-padāyata-veṇu-gīta- sammohitārya-caritān na calet tri-lokyām trailokya-saubhagam idaṃ ca nirīkṣya rūpaṃ yad go-dvija-druma-mṛgāḥ pulakāny abibhran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तं भवान् व्रज-भयार्ति-हरो ऽभिजातो देवो यथादि-पुरुषः सुर-लोक-गोप्ता तन् नो निधेहि कर-पङ्कजम् आर्त-बन्धो तप्त-स्तनेषु च शिरःसु च किङ्करीणाम्

vyaktaṃ bhavān vraja-bhayārti-haro 'bhijāto devo yathādi-puruṣaḥ sura-loka-goptā tan no nidhehi kara-paṅkajam ārta-bandho tapta-staneṣu ca śiraḥsu ca kiṅkarīṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच इति विक्लवितं तासां श्रुत्वा योगेश्वरेश्वरः प्रहस्य स-दयं गोपीर् आत्मारामो ऽप्य् अरीरमत्

śrī-śuka uvāca iti viklavitaṃ tāsāṃ śrutvā yogeśvareśvaraḥ prahasya sa-dayaṃ gopīr ātmārāmo 'py arīramat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभिः समेताभिर् उदार-चेष्टितः प्रियेक्षणोत्फुल्ल-मुखीभिर् अच्युतः उदार-हास-द्विज-कुन्द-दीधतिर् व्यरोचतैणाङ्क इवोडुभिर् वृतः

tābhiḥ sametābhir udāra-ceṣṭitaḥ priyekṣaṇotphulla-mukhībhir acyutaḥ udāra-hāsa-dvija-kunda-dīdhatir vyarocataiṇāṅka ivoḍubhir vṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपगीयमान उद्गायन् वनिता-शत-यूथपः मालां बिभ्रद् वैजयन्तीं व्यचरन् मण्डयन् वनम्

upagīyamāna udgāyan vanitā-śata-yūthapaḥ mālāṃ bibhrad vaijayantīṃ vyacaran maṇḍayan vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नद्याः पुलिनम् आविश्य गोपीभिर् हिम-वालुकम् जुष्टं तत्-तरलानन्दि कुमुदामोद-वायुना

nadyāḥ pulinam āviśya gopībhir hima-vālukam juṣṭaṃ tat-taralānandi kumudāmoda-vāyunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहु-प्रसार-परिरम्भ-करालकोरु नीवी-स्तनालभन-नर्म-नखाग्र-पातैः क्ष्वेल्यावलोक-हसितैर् व्रज-सुन्दरीणाम् उत्तम्भयन् रति-पतिं रमयां चकार

bāhu-prasāra-parirambha-karālakoru nīvī-stanālabhana-narma-nakhāgra-pātaiḥ kṣvelyāvaloka-hasitair vraja-sundarīṇām uttambhayan rati-patiṃ ramayāṃ cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं भगवतः कृष्णाल् लब्ध-माना महात्मनः आत्मानं मेनिरे स्त्रीणां मानिन्यो ह्य् अधिकं भुवि

evaṃ bhagavataḥ kṛṣṇāl labdha-mānā mahātmanaḥ ātmānaṃ menire strīṇāṃ māninyo hy adhikaṃ bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां तत्-सौभग-मदं वीक्ष्य मानं च केशवः प्रशमाय प्रसादाय तत्रैवान्तरधीयत

tāsāṃ tat-saubhaga-madaṃ vīkṣya mānaṃ ca keśavaḥ praśamāya prasādāya tatraivāntaradhīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.