श्री-शुक उवाच इत्थं भगवतो गोप्यः श्रुत्वा वाचः सु-पेशलाः जहुर् विरह-जं तापं तद्-अङ्गोपचिताशिषः
śrī-śuka uvāca itthaṃ bhagavato gopyaḥ śrutvā vācaḥ su-peśalāḥ jahur viraha-jaṃ tāpaṃ tad-aṅgopacitāśiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रारभत गोविन्दो रास-क्रीडाम् अनुव्रतैः स्त्री-रत्नैर् अन्वितः प्रीतैर् अन्योन्याबद्ध-बाहुभिः
tatrārabhata govindo rāsa-krīḍām anuvrataiḥ strī-ratnair anvitaḥ prītair anyonyābaddha-bāhubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रासोत्सवः सम्प्रवृत्तो गोपी-मण्डल-मण्डितः योगेश्वरेण कृष्णेन तासां मध्ये द्वयोर् द्वयोः प्रविष्टेन गृहीतानां कण्ठे स्व-निकटं स्त्रियः यं मन्येरन् नभस् तावद् विमान-शत-सङ्कुलम् दिवौकसां स-दाराणाम् औत्सुक्यापहृतात्मनाम्
rāsotsavaḥ sampravṛtto gopī-maṇḍala-maṇḍitaḥ yogeśvareṇa kṛṣṇena tāsāṃ madhye dvayor dvayoḥ praviṣṭena gṛhītānāṃ kaṇṭhe sva-nikaṭaṃ striyaḥ yaṃ manyeran nabhas tāvad vimāna-śata-saṅkulam divaukasāṃ sa-dārāṇām autsukyāpahṛtātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दुन्दुभयो नेदुर् निपेतुः पुष्प-वृष्टयः जगुर् गन्धर्व-पतयः स-स्त्रीकास् तद्-यशो ऽमलम्
tato dundubhayo nedur nipetuḥ puṣpa-vṛṣṭayaḥ jagur gandharva-patayaḥ sa-strīkās tad-yaśo 'malam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलयानां नूपुराणां किङ्किणीनां च योषिताम् स-प्रियाणाम् अभूच् छब्दस् तुमुलो रास-मण्डले
valayānāṃ nūpurāṇāṃ kiṅkiṇīnāṃ ca yoṣitām sa-priyāṇām abhūc chabdas tumulo rāsa-maṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रातिशुशुभे ताभिर् भगवान् देवकी-सुतः मध्ये मणीनां हैमानां महा-मरकतो यथा
tatrātiśuśubhe tābhir bhagavān devakī-sutaḥ madhye maṇīnāṃ haimānāṃ mahā-marakato yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाद-न्यासैर् भुज-विधुतिभिः स-स्मितैर् भ्रू-विलासैर् भज्यन् मध्यैश् चल-कुच-पटैः कुण्डलैर् गण्ड-लोलैः स्विद्यन्-मुख्यः कवर-रसनाग्रन्थयः कृष्ण-वध्वो गायन्त्यस् तं तडित इव ता मेघ-चक्रे विरेजुः
pāda-nyāsair bhuja-vidhutibhiḥ sa-smitair bhrū-vilāsair bhajyan madhyaiś cala-kuca-paṭaiḥ kuṇḍalair gaṇḍa-lolaiḥ svidyan-mukhyaḥ kavara-rasanāgranthayaḥ kṛṣṇa-vadhvo gāyantyas taṃ taḍita iva tā megha-cakre virejuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्चैर् जगुर् नृत्यमाना रक्त-कण्ठ्यो रति-प्रियाः कृष्णाभिमर्श-मुदिता यद्-गीतेनेदम् आवृतम्
uccair jagur nṛtyamānā rakta-kaṇṭhyo rati-priyāḥ kṛṣṇābhimarśa-muditā yad-gītenedam āvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचित् समं मुकुन्देन स्वर-जातीर् अमिश्रिताः उन्निन्ये पूजिता तेन प्रीयता साधु साध्व् इति तद् एव ध्रुवम् उन्निन्ये तस्यै मानं च बह्व् अदात्
kācit samaṃ mukundena svara-jātīr amiśritāḥ unninye pūjitā tena prīyatā sādhu sādhv iti tad eva dhruvam unninye tasyai mānaṃ ca bahv adāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काचिद् रास-परिश्रान्ता पार्श्व-स्थस्य गदा-भृतः जग्राह बाहुना स्कन्धं श्लथद्-वलय-मल्लिका
kācid rāsa-pariśrāntā pārśva-sthasya gadā-bhṛtaḥ jagrāha bāhunā skandhaṃ ślathad-valaya-mallikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैकांस-गतं बाहुं कृष्णस्योत्पल-सौरभम् चन्दनालिप्तम् आघ्राय हृष्ट-रोमा चुचुम्ब ह
tatraikāṃsa-gataṃ bāhuṃ kṛṣṇasyotpala-saurabham candanāliptam āghrāya hṛṣṭa-romā cucumba ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्याश्चिन् नाट्य-विक्षिप्त कुण्डल-त्विष-मण्डितम् गण्डं गण्डे सन्दधत्याः प्रादात् ताम्बूल-चर्वितम्
kasyāścin nāṭya-vikṣipta kuṇḍala-tviṣa-maṇḍitam gaṇḍaṃ gaṇḍe sandadhatyāḥ prādāt tāmbūla-carvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यती गायती काचित् कूजन् नूपुर-मेखला पार्श्व-स्थाच्युत-हस्ताब्जं श्रान्ताधात् स्तनयोः शिवम्
nṛtyatī gāyatī kācit kūjan nūpura-mekhalā pārśva-sthācyuta-hastābjaṃ śrāntādhāt stanayoḥ śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोप्यो लब्ध्वाच्युतं कान्तं श्रिय एकान्त-वल्लभम् गृहीत-कण्ठ्यस् तद्-दोर्भ्यां गायन्त्यस् तम् विजह्रिरे
gopyo labdhvācyutaṃ kāntaṃ śriya ekānta-vallabham gṛhīta-kaṇṭhyas tad-dorbhyāṃ gāyantyas tam vijahrire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णोत्पलालक-विटङ्क-कपोल-घर्म- वक्त्र-श्रियो वलय-नूपुर-घोष-वाद्यैः गोप्यः समं भगवता ननृतुः स्व-केश- स्रस्त-स्रजो भ्रमर-गायक-रास-गोष्ठ्याम्
karṇotpalālaka-viṭaṅka-kapola-gharma- vaktra-śriyo valaya-nūpura-ghoṣa-vādyaiḥ gopyaḥ samaṃ bhagavatā nanṛtuḥ sva-keśa- srasta-srajo bhramara-gāyaka-rāsa-goṣṭhyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं परिष्वङ्ग-कराभिमर्श- स्निग्धेक्षणोद्दाम-विलास-हासैः रेमे रमेशो व्रज-सुन्दरीभिर् यथार्भकः स्व-प्रतिबिम्ब-विभ्रमः
evaṃ pariṣvaṅga-karābhimarśa- snigdhekṣaṇoddāma-vilāsa-hāsaiḥ reme rameśo vraja-sundarībhir yathārbhakaḥ sva-pratibimba-vibhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-अङ्ग-सङ्ग-प्रमुदाकुलेन्द्रियाः केशान् दुकूलं कुच-पट्टिकां वा नाञ्जः प्रतिव्योढुम् अलं व्रज-स्त्रियो विस्रस्त-मालाभरणाः कुरूद्वह
tad-aṅga-saṅga-pramudākulendriyāḥ keśān dukūlaṃ kuca-paṭṭikāṃ vā nāñjaḥ prativyoḍhum alaṃ vraja-striyo visrasta-mālābharaṇāḥ kurūdvaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण-विक्रीडितं वीक्ष्य मुमुहुः खे-चर-स्त्रियः कामार्दिताः शशाङ्कश् च स-गणो विस्मितो ऽभवत्
kṛṣṇa-vikrīḍitaṃ vīkṣya mumuhuḥ khe-cara-striyaḥ kāmārditāḥ śaśāṅkaś ca sa-gaṇo vismito 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा तावन्तम् आत्मानं यावतीर् गोप-योषितः रेमे स भगवांस् ताभिर् आत्मारामो ऽपि लीलया
kṛtvā tāvantam ātmānaṃ yāvatīr gopa-yoṣitaḥ reme sa bhagavāṃs tābhir ātmārāmo 'pi līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां रति-विहारेण श्रान्तानां वदनानि सः प्रामृजत् करुणः प्रेम्णा शन्तमेनाङ्ग पाणिना
tāsāṃ rati-vihāreṇa śrāntānāṃ vadanāni saḥ prāmṛjat karuṇaḥ premṇā śantamenāṅga pāṇinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोप्यः स्फुरत्-पुरट-कुण्डल-कुन्तल-त्विड्- गण्ड-श्रिया सुधित-हास-निरीक्षणेन मानं दधत्य ऋषभस्य जगुः कृतानि पुण्यानि तत्-कर-रुह-स्पर्श-प्रमोदाः
gopyaḥ sphurat-puraṭa-kuṇḍala-kuntala-tviḍ- gaṇḍa-śriyā sudhita-hāsa-nirīkṣaṇena mānaṃ dadhatya ṛṣabhasya jaguḥ kṛtāni puṇyāni tat-kara-ruha-sparśa-pramodāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभिर् युतः श्रमम् अपोहितुम् अङ्ग-सङ्ग- घृष्ट-स्रजः स कुच-कुङ्कुम-रञ्जितायाः गन्धर्व-पालिभिर् अनुद्रुत आविशद् वाः श्रान्तो गजीभिर् इभ-राड् इव भिन्न-सेतुः
tābhir yutaḥ śramam apohitum aṅga-saṅga- ghṛṣṭa-srajaḥ sa kuca-kuṅkuma-rañjitāyāḥ gandharva-pālibhir anudruta āviśad vāḥ śrānto gajībhir ibha-rāḍ iva bhinna-setuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽम्भस्य् अलं युवतिभिः परिषिच्यमानः प्रेम्णेक्षितः प्रहसतीभिर् इतस् ततो ऽङ्ग वैमानिकैः कुसुम-वर्षिभिर् ईद्यमानो रेमे स्वयं स्व-रतिर् अत्र गजेन्द्र-लीलः
so 'mbhasy alaṃ yuvatibhiḥ pariṣicyamānaḥ premṇekṣitaḥ prahasatībhir itas tato 'ṅga vaimānikaiḥ kusuma-varṣibhir īdyamāno reme svayaṃ sva-ratir atra gajendra-līlaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च कृष्णोपवने जल-स्थल प्रसून-गन्धानिल-जुष्ट-दिक्-तटे चचार भृङ्ग-प्रमदा-गणावृतो यथा मद-च्युद् द्विरदः करेणुभिः
tataś ca kṛṣṇopavane jala-sthala prasūna-gandhānila-juṣṭa-dik-taṭe cacāra bhṛṅga-pramadā-gaṇāvṛto yathā mada-cyud dviradaḥ kareṇubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शशाङ्कांशु-विराजिता निशाः स सत्य-कामो ऽनुरताबला-गणः सिषेव आत्मन्य् अवरुद्ध-सौरतः सर्वाः शरत्-काव्य-कथा-रसाश्रयाः
evaṃ śaśāṅkāṃśu-virājitā niśāḥ sa satya-kāmo 'nuratābalā-gaṇaḥ siṣeva ātmany avaruddha-saurataḥ sarvāḥ śarat-kāvya-kathā-rasāśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-परीक्षिद् उवाच संस्थापनाय धर्मस्य प्रशमायेतरस्य च अवतीर्णो हि भगवान् अंशेन जगद्-ईश्वरः
śrī-parīkṣid uvāca saṃsthāpanāya dharmasya praśamāyetarasya ca avatīrṇo hi bhagavān aṃśena jagad-īśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथं धर्म-सेतूनां वक्ता कर्ताभिरक्षिता प्रतीपम् आचरद् ब्रह्मन् पर-दाराभिमर्शनम्
sa kathaṃ dharma-setūnāṃ vaktā kartābhirakṣitā pratīpam ācarad brahman para-dārābhimarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आप्त-कामो यदु-पतिः कृतवान् वै जुगुप्सितम् किम्-अभिप्राय एतन् नः शंशयं छिन्धि सु-व्रत
āpta-kāmo yadu-patiḥ kṛtavān vai jugupsitam kim-abhiprāya etan naḥ śaṃśayaṃ chindhi su-vrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच धर्म-व्यतिक्रमो दृष्ट ईश्वराणां च साहसम् तेजीयसां न दोषाय वह्नेः सर्व-भुजो यथा
śrī-śuka uvāca dharma-vyatikramo dṛṣṭa īśvarāṇāṃ ca sāhasam tejīyasāṃ na doṣāya vahneḥ sarva-bhujo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतत् समाचरेज् जातु मनसापि ह्य् अनीश्वरः विनश्यत्य् आचरन् मौढ्याद् यथारुद्रो ऽब्धि-जं विषम्
naitat samācarej jātu manasāpi hy anīśvaraḥ vinaśyaty ācaran mauḍhyād yathārudro 'bdhi-jaṃ viṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वराणां वचः सत्यं तथैवाचरितं क्वचित् तेषां यत् स्व-वचो-युक्तं बुद्धिमांस् तत् समाचरेत्
īśvarāṇāṃ vacaḥ satyaṃ tathaivācaritaṃ kvacit teṣāṃ yat sva-vaco-yuktaṃ buddhimāṃs tat samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशलाचरितेनैषाम् इह स्वार्थो न विद्यते विपर्ययेण वानर्थो निरहङ्कारिणां प्रभो
kuśalācaritenaiṣām iha svārtho na vidyate viparyayeṇa vānartho nirahaṅkāriṇāṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् उताखिल-सत्त्वानां तिर्यङ्-मर्त्य-दिवौकसाम् ईशितुश् चेशितव्यानां कुशलाकुशलान्वयः
kim utākhila-sattvānāṃ tiryaṅ-martya-divaukasām īśituś ceśitavyānāṃ kuśalākuśalānvayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्-पाद-पङ्कज-पराग-निषेव-तृप्ता योग-प्रभाव-विधुताखिल-कर्म-बन्धाः स्वैरं चरन्ति मुनयो ऽपि न नह्यमानास् तस्येच्छयात्त-वपुषः कुत एव बन्धः
yat-pāda-paṅkaja-parāga-niṣeva-tṛptā yoga-prabhāva-vidhutākhila-karma-bandhāḥ svairaṃ caranti munayo 'pi na nahyamānās tasyecchayātta-vapuṣaḥ kuta eva bandhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपीनां तत्-पतीनां च सर्वेषाम् एव देहिनाम् यो ऽन्तश् चरति सो ऽध्यक्षः क्रीडनेनेह देह-भाक्
gopīnāṃ tat-patīnāṃ ca sarveṣām eva dehinām yo 'ntaś carati so 'dhyakṣaḥ krīḍaneneha deha-bhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुग्रहाय भक्तानां मानुषं देहम् आस्थितः भजते तादृशीः क्रीड याः श्रुत्वा तत्-परो भवेत्
anugrahāya bhaktānāṃ mānuṣaṃ deham āsthitaḥ bhajate tādṛśīḥ krīḍa yāḥ śrutvā tat-paro bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासूयन् खलु कृष्णाय मोहितास् तस्य मायया मन्यमानाः स्व-पार्श्व-स्थान् स्वान् स्वान् दारान् व्रजौकसः
nāsūyan khalu kṛṣṇāya mohitās tasya māyayā manyamānāḥ sva-pārśva-sthān svān svān dārān vrajaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्म-रात्र उपावृत्ते वासुदेवानुमोदिताः अनिच्छन्त्यो ययुर् गोप्यः स्व-गृहान् भगवत्-प्रियाः
brahma-rātra upāvṛtte vāsudevānumoditāḥ anicchantyo yayur gopyaḥ sva-gṛhān bhagavat-priyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्रीडितं व्रज-वधूभिर् इदं च विष्णोः श्रद्धान्वितो ऽनुशृणुयाद् अथ वर्णयेद् यः भक्तिं परां भगवति प्रतिलभ्य कामं हृद्-रोगम् आश्व् अपहिनोत्य् अचिरेण धीरः
vikrīḍitaṃ vraja-vadhūbhir idaṃ ca viṣṇoḥ śraddhānvito 'nuśṛṇuyād atha varṇayed yaḥ bhaktiṃ parāṃ bhagavati pratilabhya kāmaṃ hṛd-rogam āśv apahinoty acireṇa dhīraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.