Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.43

Bhāgavata Purāṇa 10.43

श्री-शुक उवाच अथ कृष्णश् च रामश् च कृत-शौचौ परन्तप मल्ल-दुन्दुभि-निर्घोषं श्रुत्वा द्रष्टुम् उपेयतुः

śrī-śuka uvāca atha kṛṣṇaś ca rāmaś ca kṛta-śaucau parantapa malla-dundubhi-nirghoṣaṃ śrutvā draṣṭum upeyatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रङ्ग-द्वारं समासाद्य तस्मिन् नागम् अवस्थितम् अपश्यत् कुवलयापीडं कृष्णो ऽम्बष्ठ-प्रचोदितम्

raṅga-dvāraṃ samāsādya tasmin nāgam avasthitam apaśyat kuvalayāpīḍaṃ kṛṣṇo 'mbaṣṭha-pracoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बद्ध्वा परिकरं शौरिः समुह्य कुटिलालकान् उवाच हस्तिपं वाचा मेघ-नाद-गभीरया

baddhvā parikaraṃ śauriḥ samuhya kuṭilālakān uvāca hastipaṃ vācā megha-nāda-gabhīrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्बष्ठाम्बष्ठ मार्गं नौ देह्य् अपक्रम मा चिरम् नो चेत् स-कुञ्जरं त्वाद्य नयामि यम-सादनम्

ambaṣṭhāmbaṣṭha mārgaṃ nau dehy apakrama mā ciram no cet sa-kuñjaraṃ tvādya nayāmi yama-sādanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं निर्भर्त्सितो ऽम्बष्ठः कुपितः कोपितं गजम् चोदयाम् आस कृष्णाय कालान्तक-यमोपमम्

evaṃ nirbhartsito 'mbaṣṭhaḥ kupitaḥ kopitaṃ gajam codayām āsa kṛṣṇāya kālāntaka-yamopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करीन्द्रस् तम् अभिद्रुत्य करेण तरसाग्रहीत् कराद् विगलितः सो ऽमुं निहत्याङ्घ्रिष्व् अलीयत

karīndras tam abhidrutya kareṇa tarasāgrahīt karād vigalitaḥ so 'muṃ nihatyāṅghriṣv alīyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्क्रुद्धस् तम् अचक्षाणो घ्राण-दृष्टिः स केशवम् परामृशत् पुष्करेण स प्रसह्य विनिर्गतः

saṅkruddhas tam acakṣāṇo ghrāṇa-dṛṣṭiḥ sa keśavam parāmṛśat puṣkareṇa sa prasahya vinirgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुच्छे प्रगृह्याति-बलं धनुषः पञ्च-विंशतिम् विचकर्ष यथा नागं सुपर्ण इव लीलया

pucche pragṛhyāti-balaṃ dhanuṣaḥ pañca-viṃśatim vicakarṣa yathā nāgaṃ suparṇa iva līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पर्यावर्तमानेन सव्य-दक्षिणतो ऽच्युतः बभ्राम भ्राम्यमाणेन गो-वत्सेनेव बालकः

sa paryāvartamānena savya-dakṣiṇato 'cyutaḥ babhrāma bhrāmyamāṇena go-vatseneva bālakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽभिमखम् अभ्येत्य पाणिनाहत्य वारणम् प्राद्रवन् पातयाम् आस स्पृश्यमानः पदे पदे

tato 'bhimakham abhyetya pāṇināhatya vāraṇam prādravan pātayām āsa spṛśyamānaḥ pade pade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स धावन् कृईदया भूमौ पतित्वा सहसोत्थितः तम् मत्वा पतितं क्रुद्धो दन्ताभ्यां सो ऽहनत् क्षितिम्

sa dhāvan kṛīdayā bhūmau patitvā sahasotthitaḥ tam matvā patitaṃ kruddho dantābhyāṃ so 'hanat kṣitim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व-विक्रमे प्रतिहते कुञ्जरेन्द्रो ऽत्य्-अमर्षितः चोद्यमानो महामात्रैः कृष्णम् अभ्यद्रवद् रुषा

sva-vikrame pratihate kuñjarendro 'ty-amarṣitaḥ codyamāno mahāmātraiḥ kṛṣṇam abhyadravad ruṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् आपतन्तम् आसाद्य भगवान् मधुसूदनः निगृह्य पाणिना हस्तं पातयाम् आस भू-तले

tam āpatantam āsādya bhagavān madhusūdanaḥ nigṛhya pāṇinā hastaṃ pātayām āsa bhū-tale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतितस्य पदाक्रम्य मृगेन्द्र इव लीलया दन्तम् उत्पाट्य तेनेभं हस्तिपांश् चाहनद् धरिः

patitasya padākramya mṛgendra iva līlayā dantam utpāṭya tenebhaṃ hastipāṃś cāhanad dhariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतकं द्विपम् उत्सृज्य दन्त-पाणिः समाविशत् अंस-न्यस्त-विषाणो ऽसृङ्- मद-बिन्दुभिर् अङ्कितः विरूढ-स्वेद-कणिका वदनाम्बुरुहो बभौ

mṛtakaṃ dvipam utsṛjya danta-pāṇiḥ samāviśat aṃsa-nyasta-viṣāṇo 'sṛṅ- mada-bindubhir aṅkitaḥ virūḍha-sveda-kaṇikā vadanāmburuho babhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृतौ गोपैः कतिपयैर् बलदेव-जनार्दनौ रङ्गं विविशतू राजन् गज-दन्त-वरायुधौ

vṛtau gopaiḥ katipayair baladeva-janārdanau raṅgaṃ viviśatū rājan gaja-danta-varāyudhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मल्लानाम् अशनिर् नृणां नर-वरः स्त्रीणां स्मरो मूर्तिमान् गोपानां स्व-जनो ऽसतां क्षिति-भुजां शास्ता स्व-पित्रोः शिशुः मृत्युर् भोज-पतेर् विराड् अविदुषां तत्त्वं परं योगिनां वृष्णीनां पर-देवतेति विदितो रङ्गं गतः साग्रजः

mallānām aśanir nṛṇāṃ nara-varaḥ strīṇāṃ smaro mūrtimān gopānāṃ sva-jano 'satāṃ kṣiti-bhujāṃ śāstā sva-pitroḥ śiśuḥ mṛtyur bhoja-pater virāḍ aviduṣāṃ tattvaṃ paraṃ yogināṃ vṛṣṇīnāṃ para-devateti vidito raṅgaṃ gataḥ sāgrajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतं कुवलयापीडं दृष्ट्वा ताव् अपि दुर्जयौ कंसो मनस्य् अपि तदा भृशम् उद्विविजे नृप

hataṃ kuvalayāpīḍaṃ dṛṣṭvā tāv api durjayau kaṃso manasy api tadā bhṛśam udvivije nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ रेजतू रङ्ग-गतौ महा-भुजौ विचित्र-वेषाभरण-स्रग्-अम्बरौ यथा नटाव् उत्तम-वेष-धारिणौ मनः क्षिपन्तौ प्रभया निरीक्षताम्

tau rejatū raṅga-gatau mahā-bhujau vicitra-veṣābharaṇa-srag-ambarau yathā naṭāv uttama-veṣa-dhāriṇau manaḥ kṣipantau prabhayā nirīkṣatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरीक्ष्य ताव् उत्तम-पूरुषौ जना मञ्च-स्थिता नागर-राष्ट्रका नृप प्रहर्ष-वेगोत्कलितेक्षणाननाः पपुर् न तृप्ता नयनैस् तद्-आननम्

nirīkṣya tāv uttama-pūruṣau janā mañca-sthitā nāgara-rāṣṭrakā nṛpa praharṣa-vegotkalitekṣaṇānanāḥ papur na tṛptā nayanais tad-ānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबन्त इव चक्षुर्भ्यां लिहन्त इव जिह्वया जिघ्रन्त इव नासाभ्यां श्लिष्यन्त इव बाहुभिः

pibanta iva cakṣurbhyāṃ lihanta iva jihvayā jighranta iva nāsābhyāṃ śliṣyanta iva bāhubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊचुः परस्परं ते वै यथा-दृष्टं यथा-श्रुतम् तद्-रूप-गुण-माधुर्य- प्रागल्भ्य-स्मारिता इव

ūcuḥ parasparaṃ te vai yathā-dṛṣṭaṃ yathā-śrutam tad-rūpa-guṇa-mādhurya- prāgalbhya-smāritā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतौ भगवतः साक्षाद् धरेर् नारायणस्य हि अवतीर्णाव् इहांशेन वसुदेवस्य वेश्मनि

etau bhagavataḥ sākṣād dharer nārāyaṇasya hi avatīrṇāv ihāṃśena vasudevasya veśmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष वै किल देवक्यां जातो नीतश् च गोकुलम् कालम् एतं वसन् गूढो ववृधे नन्द-वेश्मनि

eṣa vai kila devakyāṃ jāto nītaś ca gokulam kālam etaṃ vasan gūḍho vavṛdhe nanda-veśmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूतनानेन नीतान्तं चक्रवातश् च दानवः अर्जुनौ गुह्यकः केशी धेनुको ऽन्ये च तद्-विधाः

pūtanānena nītāntaṃ cakravātaś ca dānavaḥ arjunau guhyakaḥ keśī dhenuko 'nye ca tad-vidhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गावः स-पाला एतेन दावाग्नेः परिमोचिताः कालियो दमितः सर्प इन्द्रश् च विमदः कृतः

gāvaḥ sa-pālā etena dāvāgneḥ parimocitāḥ kāliyo damitaḥ sarpa indraś ca vimadaḥ kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्ताहम् एक-हस्तेन धृतो ऽद्रि-प्रवरो ऽमुना वर्ष-वाताशनिभ्यश् च परित्रातं च गोकुलम्

saptāham eka-hastena dhṛto 'dri-pravaro 'munā varṣa-vātāśanibhyaś ca paritrātaṃ ca gokulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोप्यो ऽस्य नित्य-मुदित- हसित-प्रेक्षणं मुखम् पश्यन्त्यो विविधांस् तापांस् तरन्ति स्माश्रमं मुदा

gopyo 'sya nitya-mudita- hasita-prekṣaṇaṃ mukham paśyantyo vividhāṃs tāpāṃs taranti smāśramaṃ mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वदन्त्य् अनेन वंशो ऽयं यदोः सु-बहु-विश्रुतः श्रियं यशो महत्वं च लप्स्यते परिरक्षितः

vadanty anena vaṃśo 'yaṃ yadoḥ su-bahu-viśrutaḥ śriyaṃ yaśo mahatvaṃ ca lapsyate parirakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं चास्याग्रजः श्रीमान् रामः कमल-लोचनः प्रलम्बो निहतो येन वत्सको ये बकादयः

ayaṃ cāsyāgrajaḥ śrīmān rāmaḥ kamala-locanaḥ pralambo nihato yena vatsako ye bakādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनेष्व् एवं ब्रुवाणेषु तूर्येषु निनदत्सु च कृष्ण-रामौ समाभाष्य चाणूरो वाक्यम् अब्रवीत्

janeṣv evaṃ bruvāṇeṣu tūryeṣu ninadatsu ca kṛṣṇa-rāmau samābhāṣya cāṇūro vākyam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हे नन्द-सूनो हे राम भवन्तौ वीर-सम्मतौ नियुद्ध-कुशलौ श्रुत्वा राज्ञाहूतौ दिदृक्षुणा

he nanda-sūno he rāma bhavantau vīra-sammatau niyuddha-kuśalau śrutvā rājñāhūtau didṛkṣuṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियं राज्ञः प्रकुर्वत्यः श्रेयो विन्दन्ति वै प्रजाः मनसा कर्मणा वाचा विपरीतम् अतो ऽन्यथा

priyaṃ rājñaḥ prakurvatyaḥ śreyo vindanti vai prajāḥ manasā karmaṇā vācā viparītam ato 'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं प्रमुदिता गोपा वत्स-पाला यथा-स्फुटम् वनेषु मल्ल-युद्धेन क्रीडन्तश् चारयन्ति गाः

nityaṃ pramuditā gopā vatsa-pālā yathā-sphuṭam vaneṣu malla-yuddhena krīḍantaś cārayanti gāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् राज्ञः प्रियं यूयं वयं च करवाम हे भूतानि नः प्रसीदन्ति सर्व-भूत-मयो नृपः

tasmād rājñaḥ priyaṃ yūyaṃ vayaṃ ca karavāma he bhūtāni naḥ prasīdanti sarva-bhūta-mayo nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् निशम्याब्रवीत् कृष्णो देश-कालोचितं वचः नियुद्धम् आत्मनो ऽभीष्टं मन्यमानो ऽभिनन्द्य च

tan niśamyābravīt kṛṣṇo deśa-kālocitaṃ vacaḥ niyuddham ātmano 'bhīṣṭaṃ manyamāno 'bhinandya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजा भोज-पतेर् अस्य वयं चापि वने-चराः करवाम प्रियं नित्यं तन् नः परम् अनुग्रहः

prajā bhoja-pater asya vayaṃ cāpi vane-carāḥ karavāma priyaṃ nityaṃ tan naḥ param anugrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाला वयं तुल्य-बलैः क्रीडिष्यामो यथोचितम् भवेन् नियुद्धं माधर्मः स्पृशेन् मल्ल-सभा-सदः

bālā vayaṃ tulya-balaiḥ krīḍiṣyāmo yathocitam bhaven niyuddhaṃ mādharmaḥ spṛśen malla-sabhā-sadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाणूर उवाच न बालो न किशोरस् त्वं बलश् च बलिनां वरः लीलयेभो हतो येन सहस्र-द्विप-सत्त्व-भृत्

cāṇūra uvāca na bālo na kiśoras tvaṃ balaś ca balināṃ varaḥ līlayebho hato yena sahasra-dvipa-sattva-bhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् भवद्भ्यां बलिभिर् योद्धव्यं नानयो ऽत्र वै मयि विक्रम वार्ष्णेय बलेन सह मुष्टिकः

tasmād bhavadbhyāṃ balibhir yoddhavyaṃ nānayo 'tra vai mayi vikrama vārṣṇeya balena saha muṣṭikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.