Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.53
श्री-शुक उवाच वैदर्भ्याः स तु सन्देशं निशम्य यदु-नन्दनः प्रगृह्य पाणिना पाणिं प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत्
śrī-śuka uvāca vaidarbhyāḥ sa tu sandeśaṃ niśamya yadu-nandanaḥ pragṛhya pāṇinā pāṇiṃ prahasann idam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच तथाहम् अपि तच्-चित्तो निद्रां च न लभे निशि वेदाहम् रुक्मिणा द्वेषान् ममोद्वाहो निवारितः
śrī-bhagavān uvāca tathāham api tac-citto nidrāṃ ca na labhe niśi vedāham rukmiṇā dveṣān mamodvāho nivāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् आनयिष्य उन्मथ्य राजन्यापसदान् मृधे मत्-पराम् अनवद्याङ्गीम् एधसो ऽग्नि-शिखाम् इव
tām ānayiṣya unmathya rājanyāpasadān mṛdhe mat-parām anavadyāṅgīm edhaso 'gni-śikhām iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच उद्वाहर्क्षं च विज्ञाय रुक्मिण्या मधुसूदनः रथः संयुज्यताम् आशु दारुकेत्य् आह सारथिम्
śrī-śuka uvāca udvāharkṣaṃ ca vijñāya rukmiṇyā madhusūdanaḥ rathaḥ saṃyujyatām āśu dārukety āha sārathim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चाश्वैः शैब्य-सुग्रीव- मेघपुष्प-बलाहकैः युक्तं रथम् उपानीय तस्थौ प्राञ्जलिर् अग्रतः
sa cāśvaiḥ śaibya-sugrīva- meghapuṣpa-balāhakaiḥ yuktaṃ ratham upānīya tasthau prāñjalir agrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरुह्य स्यन्दनं शौरिर् द्विजम् आरोप्य तूर्ण-गैः आनर्ताद् एक-रात्रेण विदर्भान् अगमद् धयैः
āruhya syandanaṃ śaurir dvijam āropya tūrṇa-gaiḥ ānartād eka-rātreṇa vidarbhān agamad dhayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा स कुण्डिन-पतिः पुत्र-स्नेह-वशानुगः शिशुपालाय स्वां कन्यां दास्यन् कर्माण्य् अकारयत्
rājā sa kuṇḍina-patiḥ putra-sneha-vaśānugaḥ śiśupālāya svāṃ kanyāṃ dāsyan karmāṇy akārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरं सम्मृष्ट-संसिक्त- मार्ग-रथ्या-चतुष्पथम् चित्र-ध्वज-पताकाभिस् तोरणैः समलङ्कृतम्
puraṃ sammṛṣṭa-saṃsikta- mārga-rathyā-catuṣpatham citra-dhvaja-patākābhis toraṇaiḥ samalaṅkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रग्-गन्ध-माल्याभरणैर् विरजो-ऽम्बर-भूषितैः जुष्टं स्त्री-पुरुषैः श्रीमद्- गृहैर् अगुरु-धूपितैः
srag-gandha-mālyābharaṇair virajo-'mbara-bhūṣitaiḥ juṣṭaṃ strī-puruṣaiḥ śrīmad- gṛhair aguru-dhūpitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄन् देवान् समभ्यर्च्य विप्रांश् च विधि-वन् नृप भोजयित्वा यथा-न्यायं वाचयाम् आस मङ्गलम्
pitṝn devān samabhyarcya viprāṃś ca vidhi-van nṛpa bhojayitvā yathā-nyāyaṃ vācayām āsa maṅgalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सु-स्नातां सु-दतीं कन्यां कृत-कौतुक-मङ्गलाम् आहतांशुक-युग्मेन भूषितां भूषणोत्तमैः
su-snātāṃ su-datīṃ kanyāṃ kṛta-kautuka-maṅgalām āhatāṃśuka-yugmena bhūṣitāṃ bhūṣaṇottamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रुः साम-र्ग्-यजुर्-मन्त्रैर् वध्वा रक्षां द्विजोत्तमाः पुरोहितो ऽथर्व-विद् वै जुहाव ग्रह-शान्तये
cakruḥ sāma-rg-yajur-mantrair vadhvā rakṣāṃ dvijottamāḥ purohito 'tharva-vid vai juhāva graha-śāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्य-रूप्य वासांसि तिलांश् च गुड-मिश्रितान् प्रादाद् धेनूश् च विप्रेभ्यो राजा विधि-विदां वरः
hiraṇya-rūpya vāsāṃsi tilāṃś ca guḍa-miśritān prādād dhenūś ca viprebhyo rājā vidhi-vidāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चेदि-पती राजा दमघोषः सुताय वै कारयाम् आस मन्त्र-ज्ञैः सर्वम् अभ्युदयोचितम्
evaṃ cedi-patī rājā damaghoṣaḥ sutāya vai kārayām āsa mantra-jñaiḥ sarvam abhyudayocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद-च्युद्भिर् गजानीकैः स्यन्दनैर् हेम-मालिभिः पत्त्य्-अश्व-सङ्कुलैः सैन्यैः परीतः कुण्दीनं ययौ
mada-cyudbhir gajānīkaiḥ syandanair hema-mālibhiḥ patty-aśva-saṅkulaiḥ sainyaiḥ parītaḥ kuṇdīnaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं वै विदर्भाधिपतिः समभ्येत्याभिपूज्य च निवेशयाम् आस मुदा कल्पितान्य-निवेशने
taṃ vai vidarbhādhipatiḥ samabhyetyābhipūjya ca niveśayām āsa mudā kalpitānya-niveśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र शाल्वो जरासन्धो दन्तवक्रो विदूरथः आजग्मुश् चैद्य-पक्षीयाः पौण्ड्रकाद्याः सहस्रशः
tatra śālvo jarāsandho dantavakro vidūrathaḥ ājagmuś caidya-pakṣīyāḥ pauṇḍrakādyāḥ sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण-राम-द्विषो यत्ताः कन्यां चैद्याय साधितुम् यद्य् आगत्य हरेत् कृष्नो रामाद्यैर् यदुभिर् वृतः
kṛṣṇa-rāma-dviṣo yattāḥ kanyāṃ caidyāya sādhitum yady āgatya haret kṛṣno rāmādyair yadubhir vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योत्स्यामः संहतास् तेन इति निश्चित-मानसाः आजग्मुर् भू-भुजः सर्वे समग्र-बल-वाहनाः
yotsyāmaḥ saṃhatās tena iti niścita-mānasāḥ ājagmur bhū-bhujaḥ sarve samagra-bala-vāhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैतद् भगवान् रामो विपक्षीय नृपोद्यमम् कृष्णं चैकं गतं हर्तुं कन्यां कलह-शङ्कितः
śrutvaitad bhagavān rāmo vipakṣīya nṛpodyamam kṛṣṇaṃ caikaṃ gataṃ hartuṃ kanyāṃ kalaha-śaṅkitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलेन महता सार्धं भ्रातृ-स्नेह-परिप्लुतः त्वरितः कुण्डिनं प्रागाद् गजाश्व-रथ-पत्तिभिः
balena mahatā sārdhaṃ bhrātṛ-sneha-pariplutaḥ tvaritaḥ kuṇḍinaṃ prāgād gajāśva-ratha-pattibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म-कन्या वरारोहा काङ्क्षन्त्य् आगमनं हरेः प्रत्यापत्तिम् अपश्यन्ती द्विजस्याचिन्तयत् तदा
bhīṣma-kanyā varārohā kāṅkṣanty āgamanaṃ hareḥ pratyāpattim apaśyantī dvijasyācintayat tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो त्रि-यामान्तरित उद्वाहो मे ऽल्प-राधसः नागच्छत्य् अरविन्दाक्षो नाहं वेद्म्य् अत्र कारणम् सो ऽपि नावर्तते ऽद्यापि मत्-सन्देश-हरो द्विजः
aho tri-yāmāntarita udvāho me 'lpa-rādhasaḥ nāgacchaty aravindākṣo nāhaṃ vedmy atra kāraṇam so 'pi nāvartate 'dyāpi mat-sandeśa-haro dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि मय्य् अनवद्यात्मा दृष्ट्वा किञ्चिज् जुगुप्सितम् मत्-पाणि-ग्रहणे नूनं नायाति हि कृतोद्यमः
api mayy anavadyātmā dṛṣṭvā kiñcij jugupsitam mat-pāṇi-grahaṇe nūnaṃ nāyāti hi kṛtodyamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्भगाया न मे धाता नानुकूलो महेश्वरः देवी वा विमुखी गौरी रुद्राणी गिरिजा सती
durbhagāyā na me dhātā nānukūlo maheśvaraḥ devī vā vimukhī gaurī rudrāṇī girijā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चिन्तयती बाला गोविन्द-हृत-मानसा न्यमीलयत काल-ज्ञा नेत्रे चाश्रु-कलाकुले
evaṃ cintayatī bālā govinda-hṛta-mānasā nyamīlayata kāla-jñā netre cāśru-kalākule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वध्वाः प्रतीक्षन्त्या गोविन्दागमनं नृप वाम ऊरुर् भुजो नेत्रम् अस्फुरन् प्रिय-भाषिणः
evaṃ vadhvāḥ pratīkṣantyā govindāgamanaṃ nṛpa vāma ūrur bhujo netram asphuran priya-bhāṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कृष्ण-विनिर्दिष्टः स एव द्विज-सत्तमः अन्तःपुर-चरीं देवीं राज-पुत्रीम् ददर्श ह
atha kṛṣṇa-vinirdiṣṭaḥ sa eva dvija-sattamaḥ antaḥpura-carīṃ devīṃ rāja-putrīm dadarśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तं प्रहृष्ट-वदनम् अव्यग्रात्म-गतिं सती आलक्ष्य लक्षणाभिज्ञा समपृच्छच् छुचि-स्मिता
sā taṃ prahṛṣṭa-vadanam avyagrātma-gatiṃ satī ālakṣya lakṣaṇābhijñā samapṛcchac chuci-smitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या आवेदयत् प्राप्तं शशंस यदु-नन्दनम् उक्तं च सत्य-वचनम् आत्मोपनयनं प्रति
tasyā āvedayat prāptaṃ śaśaṃsa yadu-nandanam uktaṃ ca satya-vacanam ātmopanayanaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आगतं समाज्ञाय वैदर्भी हृष्ट-मानसा न पश्यन्ती ब्राह्मणाय प्रियम् अन्यन् ननाम सा
tam āgataṃ samājñāya vaidarbhī hṛṣṭa-mānasā na paśyantī brāhmaṇāya priyam anyan nanāma sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्तौ श्रुत्वा स्व-दुहितुर् उद्वाह-प्रेक्षणोत्सुकौ अभ्ययात् तूर्य-घोषेण राम-कृष्णौ समर्हणैः
prāptau śrutvā sva-duhitur udvāha-prekṣaṇotsukau abhyayāt tūrya-ghoṣeṇa rāma-kṛṣṇau samarhaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधु-पर्कम् उपानीय वासांसि विरजांसि सः उपायनान्य् अभीष्टानि विधि-वत् समपूजयत्
madhu-parkam upānīya vāsāṃsi virajāṃsi saḥ upāyanāny abhīṣṭāni vidhi-vat samapūjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर् निवेशनं श्रीमद् उपाकल्प्य महा-मतिः स-सैन्ययोः सानुगयोर् आतिथ्यं विदधे यथा
tayor niveśanaṃ śrīmad upākalpya mahā-matiḥ sa-sainyayoḥ sānugayor ātithyaṃ vidadhe yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं राज्ञां समेतानां यथा-वीर्यं यथा-वयः यथा-बलं यथा-वित्तं सर्वैः कामैः समर्हयत्
evaṃ rājñāṃ sametānāṃ yathā-vīryaṃ yathā-vayaḥ yathā-balaṃ yathā-vittaṃ sarvaiḥ kāmaiḥ samarhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णम् आगतम् आकर्ण्य विदर्भ-पुर-वासिनः आगत्य नेत्राञ्जलिभिः पपुस् तन्-मुख-पङ्कजम्
kṛṣṇam āgatam ākarṇya vidarbha-pura-vāsinaḥ āgatya netrāñjalibhiḥ papus tan-mukha-paṅkajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्यैव भार्या भवितुं रुक्मिण्य् अर्हति नापरा असाव् अप्य् अनवद्यात्मा भैष्म्याः समुचितः पतिः
asyaiva bhāryā bhavituṃ rukmiṇy arhati nāparā asāv apy anavadyātmā bhaiṣmyāḥ samucitaḥ patiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किञ्चित् सु-चरितं यन् नस् तेन तुष्टस् त्रि-लोक-कृत् अनुगृह्णातु गृह्णातु वैदर्भ्याः पाणिम् अच्युतः
kiñcit su-caritaṃ yan nas tena tuṣṭas tri-loka-kṛt anugṛhṇātu gṛhṇātu vaidarbhyāḥ pāṇim acyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रेम-कला-बद्धा वदन्ति स्म पुरौकसः कन्या चान्तः-पुरात् प्रागाद् भटैर् गुप्ताम्बिकालयम्
evaṃ prema-kalā-baddhā vadanti sma puraukasaḥ kanyā cāntaḥ-purāt prāgād bhaṭair guptāmbikālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्भ्यां विनिर्ययौ द्रष्टुं भवान्याः पाद-पल्लवम् सा चानुध्यायती सम्यङ् मुकुन्द-चरणाम्बुजम्
padbhyāṃ viniryayau draṣṭuṃ bhavānyāḥ pāda-pallavam sā cānudhyāyatī samyaṅ mukunda-caraṇāmbujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत-वाङ् मातृभिः सार्धं सखीभिः परिवारिता गुप्ता राज-भटैः शूरैः सन्नद्धैर् उद्यतायुधैः मृडङ्ग-शङ्ख-पणवास् तूर्य-भेर्यश् च जघ्निरे
yata-vāṅ mātṛbhiḥ sārdhaṃ sakhībhiḥ parivāritā guptā rāja-bhaṭaiḥ śūraiḥ sannaddhair udyatāyudhaiḥ mṛḍaṅga-śaṅkha-paṇavās tūrya-bheryaś ca jaghnire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानोपहार बलिभिर् वारमुख्याः सहस्रशः स्रग्-गन्ध-वस्त्राभरणैर् द्विज-पत्न्यः स्व्-अलङ्कृताः
nānopahāra balibhir vāramukhyāḥ sahasraśaḥ srag-gandha-vastrābharaṇair dvija-patnyaḥ sv-alaṅkṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायन्त्यश् च स्तुवन्तश् च गायका वाद्य-वादकाः परिवार्य वधूं जग्मुः सूत-मागध-वन्दिनः
gāyantyaś ca stuvantaś ca gāyakā vādya-vādakāḥ parivārya vadhūṃ jagmuḥ sūta-māgadha-vandinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसाद्य देवी-सदनं धौत-पाद-कराम्बुजा उपस्पृश्य शुचिः शान्ता प्रविवेशाम्बिकान्तिकम्
āsādya devī-sadanaṃ dhauta-pāda-karāmbujā upaspṛśya śuciḥ śāntā praviveśāmbikāntikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां वै प्रवयसो बालां विधि-ज्ञा विप्र-योषितः भवानीं वन्दयां चक्रुर् भव-पत्नीं भवान्विताम्
tāṃ vai pravayaso bālāṃ vidhi-jñā vipra-yoṣitaḥ bhavānīṃ vandayāṃ cakrur bhava-patnīṃ bhavānvitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ये त्वाम्बिके ऽभीक्ष्णं स्व-सन्तान-युतां शिवाम् भूयात् पतिर् मे भगवान् कृष्णस् तद् अनुमोदताम्
namasye tvāmbike 'bhīkṣṇaṃ sva-santāna-yutāṃ śivām bhūyāt patir me bhagavān kṛṣṇas tad anumodatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्भिर् गन्धाक्षतैर् धूपैर् वासः-स्रङ्-माल्य भूषणैः नानोपहार-बलिभिः प्रदीपावलिभिः पृथक्
adbhir gandhākṣatair dhūpair vāsaḥ-sraṅ-mālya bhūṣaṇaiḥ nānopahāra-balibhiḥ pradīpāvalibhiḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्र-स्त्रियः पतिमतीस् तथा तैः समपूजयत् लवणापूप-ताम्बूल- कण्ठ-सूत्र-फलेक्षुभिः
vipra-striyaḥ patimatīs tathā taiḥ samapūjayat lavaṇāpūpa-tāmbūla- kaṇṭha-sūtra-phalekṣubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यै स्त्रियस् ताः प्रददुः शेषां युयुजुर् आशिषः ताभ्यो देव्यै नमश् चक्रे शेषां च जगृहे वधूः
tasyai striyas tāḥ pradaduḥ śeṣāṃ yuyujur āśiṣaḥ tābhyo devyai namaś cakre śeṣāṃ ca jagṛhe vadhūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनि-व्रतम् अथ त्यक्त्वा निश्चक्रामाम्बिका-गृहात् प्रगृह्य पाणिना भृत्यां रत्न-मुद्रोपशोभिना
muni-vratam atha tyaktvā niścakrāmāmbikā-gṛhāt pragṛhya pāṇinā bhṛtyāṃ ratna-mudropaśobhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां देव-मायाम् इव धीर-मोहिनीं सु-मध्यमां कुण्डल-मण्डिताननाम् श्यामां नितम्बार्पित-रत्न-मेखलां व्यञ्जत्-स्तनीं कुन्तल-शङ्कितेक्षणाम्
tāṃ deva-māyām iva dhīra-mohinīṃ su-madhyamāṃ kuṇḍala-maṇḍitānanām śyāmāṃ nitambārpita-ratna-mekhalāṃ vyañjat-stanīṃ kuntala-śaṅkitekṣaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचि-स्मितां बिम्ब-फलाधर-द्युति- शोणायमान-द्विज-कुन्द-कुड्मलाम् पदा चलन्तीं कल-हंस-गामिनीं सिञ्जत्-कला-नूपुर-धाम-शोभिना
śuci-smitāṃ bimba-phalādhara-dyuti- śoṇāyamāna-dvija-kunda-kuḍmalām padā calantīṃ kala-haṃsa-gāminīṃ siñjat-kalā-nūpura-dhāma-śobhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलोक्य वीरा मुमुहुः समागता यशस्विनस् तत्-कृत-हृच्-छयार्दिताः यां वीक्ष्य ते नृपतयस् तद् उदार-हास- व्रीदावलोक-हृत-चेतस उज्झितास्त्राः
vilokya vīrā mumuhuḥ samāgatā yaśasvinas tat-kṛta-hṛc-chayārditāḥ yāṃ vīkṣya te nṛpatayas tad udāra-hāsa- vrīdāvaloka-hṛta-cetasa ujjhitāstrāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पेतुः क्षितौ गज-रथाश्व-गता विमूढा यात्रा-च्छलेन हरये ऽर्पयतीं स्व-शोभाम् सैवं शनैश् चलयती चल-पद्म-कोशौ प्राप्तिं तदा भगवतः प्रसमीक्षमाणा
petuḥ kṣitau gaja-rathāśva-gatā vimūḍhā yātrā-cchalena haraye 'rpayatīṃ sva-śobhām saivaṃ śanaiś calayatī cala-padma-kośau prāptiṃ tadā bhagavataḥ prasamīkṣamāṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सार्य वाम-करजैर् अलकान् अपङ्गैः प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् ददृशे ऽच्युतं च तां राज-कन्यां रथम् आरुरक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम्
utsārya vāma-karajair alakān apaṅgaiḥ prāptān hriyaikṣata nṛpān dadṛśe 'cyutaṃ ca tāṃ rāja-kanyāṃ ratham ārurakṣatīṃ jahāra kṛṣṇo dviṣatāṃ samīkṣatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथं समारोप्य सुपर्ण-लक्षणं राजन्य-चक्रं परिभूय माधवः ततो ययौ राम-पुरोगमः शनैः शृगाल-मध्याद् इव भाग-हृद् धरिः
rathaṃ samāropya suparṇa-lakṣaṇaṃ rājanya-cakraṃ paribhūya mādhavaḥ tato yayau rāma-purogamaḥ śanaiḥ śṛgāla-madhyād iva bhāga-hṛd dhariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं मानिनः स्वाभिभवं यशः-क्षयं परे जरासन्ध-मुखा न सेहिरे अहो धिग् अस्मान् यश आत्त-धन्वनां गोपैर् हृतं केशरिणां मृगैर् इव
taṃ māninaḥ svābhibhavaṃ yaśaḥ-kṣayaṃ pare jarāsandha-mukhā na sehire aho dhig asmān yaśa ātta-dhanvanāṃ gopair hṛtaṃ keśariṇāṃ mṛgair iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.