Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.55
श्री-शुक उवाच कामस् तु वासुदेवांशो दग्धः प्राग् रुद्र-मन्युना देहोपपत्तये भूयस् तम् एव प्रत्यपद्यत
śrī-śuka uvāca kāmas tu vāsudevāṃśo dagdhaḥ prāg rudra-manyunā dehopapattaye bhūyas tam eva pratyapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव जातो वैदर्भ्यां कृष्ण-वीर्य-समुद्भवः प्रद्युम्न इति विख्यातः सर्वतो ऽनवमः पितुः
sa eva jāto vaidarbhyāṃ kṛṣṇa-vīrya-samudbhavaḥ pradyumna iti vikhyātaḥ sarvato 'navamaḥ pituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं शम्बरः काम-रूपी हृत्वा तोकम् अनिर्दशम् स विदित्वात्मनः शत्रुं प्रास्योदन्वत्य् अगाद् गृहम्
taṃ śambaraḥ kāma-rūpī hṛtvā tokam anirdaśam sa viditvātmanaḥ śatruṃ prāsyodanvaty agād gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं निर्जगार बलवान् मीनः सो ऽप्य् अपरैः सह वृतो जालेन महता गृहीतो मत्स्य-जीविभिः
taṃ nirjagāra balavān mīnaḥ so 'py aparaiḥ saha vṛto jālena mahatā gṛhīto matsya-jīvibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं शम्बराय कैवर्ता उपाजह्रुर् उपायनम् सूदा महानसं नीत्वा- वद्यन् सुधितिनाद्भुतम्
taṃ śambarāya kaivartā upājahrur upāyanam sūdā mahānasaṃ nītvā- vadyan sudhitinādbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तद्-उदरे बालम् मायावत्यै न्यवेदयन् नारदो ऽकथयत् सर्वं तस्याः शङ्कित-चेतसः बालस्य तत्त्वम् उत्पत्तिं मत्स्योदर-निवेशनम्
dṛṣṭvā tad-udare bālam māyāvatyai nyavedayan nārado 'kathayat sarvaṃ tasyāḥ śaṅkita-cetasaḥ bālasya tattvam utpattiṃ matsyodara-niveśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा च कामस्य वै पत्नी रतिर् नाम यशस्विनी पत्युर् निर्दग्ध-देहस्य देहोत्पत्तिम् प्रतीक्षती
sā ca kāmasya vai patnī ratir nāma yaśasvinī patyur nirdagdha-dehasya dehotpattim pratīkṣatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरूपिता शम्बरेण सा सूदौदन-साधने कामदेवं शिशुं बुद्ध्वा चक्रे स्नेहं तदार्भके
nirūpitā śambareṇa sā sūdaudana-sādhane kāmadevaṃ śiśuṃ buddhvā cakre snehaṃ tadārbhake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाति-दीर्घेण कालेन स कार्ष्णि रूढ-यौवनः जनयाम् आस नारीणां वीक्षन्तीनां च विभ्रमम्
nāti-dīrgheṇa kālena sa kārṣṇi rūḍha-yauvanaḥ janayām āsa nārīṇāṃ vīkṣantīnāṃ ca vibhramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तम् पतिं पद्म-दलायतेक्षणं प्रलम्ब-बाहुं नर-लोक-सुन्दरम् स-व्रीड-हासोत्तभित-भ्रुवेक्षती प्रीत्योपतस्थे रतिर् अङ्ग सौरतैः
sā tam patiṃ padma-dalāyatekṣaṇaṃ pralamba-bāhuṃ nara-loka-sundaram sa-vrīḍa-hāsottabhita-bhruvekṣatī prītyopatasthe ratir aṅga saurataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् अह भगवान् कार्ष्णिर् मातस् ते मतिर् अन्यथा मातृ-भावम् अतिक्रम्य वर्तसे कामिनी यथा
tām aha bhagavān kārṣṇir mātas te matir anyathā mātṛ-bhāvam atikramya vartase kāminī yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रतिर् उवाच भवान् नारायण-सुतः शम्बरेण हृतो गृहात् अहं ते ऽधिकृता पत्नी रतिः कामो भवान् प्रभो
ratir uvāca bhavān nārāyaṇa-sutaḥ śambareṇa hṛto gṛhāt ahaṃ te 'dhikṛtā patnī ratiḥ kāmo bhavān prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष त्वानिर्दशं सिन्धाव् अक्षिपच् छम्बरो ऽसुरः मत्स्यो ऽग्रसीत् तद्-उदराद् इतः प्राप्तो भवान् प्रभो
eṣa tvānirdaśaṃ sindhāv akṣipac chambaro 'suraḥ matsyo 'grasīt tad-udarād itaḥ prāpto bhavān prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् इमं जहि दुर्धर्षं दुर्जयं शत्रुम् आत्मनः माया-शत-विदं तं च मायाभिर् मोहनादिभिः
tam imaṃ jahi durdharṣaṃ durjayaṃ śatrum ātmanaḥ māyā-śata-vidaṃ taṃ ca māyābhir mohanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परीशोचति ते माता कुररीव गत-प्रजा पुत्र-स्नेहाकुला दीना विवत्सा गौर् इवातुरा
parīśocati te mātā kurarīva gata-prajā putra-snehākulā dīnā vivatsā gaur ivāturā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभाष्यैवं ददौ विद्यां प्रद्युम्नाय महात्मने मायावती महा-मायां सर्व-माया-विनाशिनीम्
prabhāṣyaivaṃ dadau vidyāṃ pradyumnāya mahātmane māyāvatī mahā-māyāṃ sarva-māyā-vināśinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च शम्बरम् अभ्येत्य संयुगाय समाह्वयत् अविषह्यैस् तम् आक्षेपैः क्षिपन् सञ्जनयन् कलिम्
sa ca śambaram abhyetya saṃyugāya samāhvayat aviṣahyais tam ākṣepaiḥ kṣipan sañjanayan kalim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽधिक्षिप्तो दुर्वाचोभिः पदाहत इवोरगः निश्चक्राम गदा-पाणिर् अमर्षात् ताम्र-लोचनः
so 'dhikṣipto durvācobhiḥ padāhata ivoragaḥ niścakrāma gadā-pāṇir amarṣāt tāmra-locanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गदाम् आविध्य तरसा प्रद्युम्नाय महात्मने प्रक्षिप्य व्यनदन् नादं वज्र-निष्पेष-निष्ठुरम्
gadām āvidhya tarasā pradyumnāya mahātmane prakṣipya vyanadan nādaṃ vajra-niṣpeṣa-niṣṭhuram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् आपतन्तीं भगवान् प्रद्युम्नो गदया गदाम् अपास्य शत्रवे क्रुद्धः प्राहिणोत् स्व-गदां नृप
tām āpatantīṃ bhagavān pradyumno gadayā gadām apāsya śatrave kruddhaḥ prāhiṇot sva-gadāṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च मायां समाश्रित्य दैतेयीं मय-दर्शितम् मुमुचे ऽस्त्र-मयं वर्षं कार्ष्णौ वैहायसो ऽसुरः
sa ca māyāṃ samāśritya daiteyīṃ maya-darśitam mumuce 'stra-mayaṃ varṣaṃ kārṣṇau vaihāyaso 'suraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाध्यमानो ऽस्त्र-वर्षेण रौक्मिणेयो महा-रथः सत्त्वात्मिकां महा-विद्यां सर्व-मायोपमर्दिनीम्
bādhyamāno 'stra-varṣeṇa raukmiṇeyo mahā-rathaḥ sattvātmikāṃ mahā-vidyāṃ sarva-māyopamardinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गौह्यक-गान्धर्व- पैशाचोरग-राक्षसीः प्रायुङ्क्त शतशो दैत्यः कार्ष्णिर् व्यधमयत् स ताः
tato gauhyaka-gāndharva- paiśācoraga-rākṣasīḥ prāyuṅkta śataśo daityaḥ kārṣṇir vyadhamayat sa tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशातम् असिम् उद्यम्य स-किरीटं स-कुण्डलम् शम्बरस्य शिरः कायात् ताम्र-श्मश्र्व् ओजसाहरत्
niśātam asim udyamya sa-kirīṭaṃ sa-kuṇḍalam śambarasya śiraḥ kāyāt tāmra-śmaśrv ojasāharat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकीर्यमाणो दिवि-जैः स्तुवद्भिः कुसुमोत्करैः भार्ययाम्बर-चारिण्या पुरं नीतो विहायसा
ākīryamāṇo divi-jaiḥ stuvadbhiḥ kusumotkaraiḥ bhāryayāmbara-cāriṇyā puraṃ nīto vihāyasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तः-पुर-वरं राजन् ललना-शत-सङ्कुलम् विवेश पत्न्या गगनाद् विद्युतेव बलाहकः
antaḥ-pura-varaṃ rājan lalanā-śata-saṅkulam viveśa patnyā gaganād vidyuteva balāhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा जलद-श्यामं पीत-कौशेय-वाससम् प्रलम्ब-बाहुं ताम्राक्षं सु-स्मितं रुचिराननम्
taṃ dṛṣṭvā jalada-śyāmaṃ pīta-kauśeya-vāsasam pralamba-bāhuṃ tāmrākṣaṃ su-smitaṃ rucirānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्व्-अलङ्कृत-मुखाम्भोजं नील-वक्रालकालिभिः कृष्णं मत्वा स्त्रियो ह्रीता निलिल्युस् तत्र तत्र ह
sv-alaṅkṛta-mukhāmbhojaṃ nīla-vakrālakālibhiḥ kṛṣṇaṃ matvā striyo hrītā nililyus tatra tatra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवधार्य शनैर् ईषद् वैलक्षण्येन योषितः उपजग्मुः प्रमुदिताः स-स्त्री रत्नं सु-विस्मिताः
avadhārya śanair īṣad vailakṣaṇyena yoṣitaḥ upajagmuḥ pramuditāḥ sa-strī ratnaṃ su-vismitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तत्रासितापाङ्गी वैदर्भी वल्गु-भाषिणी अस्मरत् स्व-सुतं नष्टं स्नेह-स्नुत-पयोधरा
atha tatrāsitāpāṅgī vaidarbhī valgu-bhāṣiṇī asmarat sva-sutaṃ naṣṭaṃ sneha-snuta-payodharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को न्व् अयम् नर-वैदूर्यः कस्य वा कमलेक्षणः धृतः कया वा जठरे केयं लब्धा त्व् अनेन वा
ko nv ayam nara-vaidūryaḥ kasya vā kamalekṣaṇaḥ dhṛtaḥ kayā vā jaṭhare keyaṃ labdhā tv anena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम चाप्य् आत्मजो नष्टो नीतो यः सूतिका-गृहात् एतत्-तुल्य-वयो-रूपो यदि जीवति कुत्रचित्
mama cāpy ātmajo naṣṭo nīto yaḥ sūtikā-gṛhāt etat-tulya-vayo-rūpo yadi jīvati kutracit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं त्व् अनेन सम्प्राप्तं सारूप्यं शार्ङ्ग-धन्वनः आकृत्यावयवैर् गत्या स्वर-हासावलोकनैः
kathaṃ tv anena samprāptaṃ sārūpyaṃ śārṅga-dhanvanaḥ ākṛtyāvayavair gatyā svara-hāsāvalokanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव वा भवेन् नूनं यो मे गर्भे धृतो ऽर्भकः अमुष्मिन् प्रीतिर् अधिका वामः स्फुरति मे भुजः
sa eva vā bhaven nūnaṃ yo me garbhe dhṛto 'rbhakaḥ amuṣmin prītir adhikā vāmaḥ sphurati me bhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मीमांसमणायां वैदर्भ्यां देवकी-सुतः देवक्य्-आनकदुन्दुभ्याम् उत्तमः-श्लोक आगमत्
evaṃ mīmāṃsamaṇāyāṃ vaidarbhyāṃ devakī-sutaḥ devaky-ānakadundubhyām uttamaḥ-śloka āgamat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञातार्थो ऽपि भगवांस् तूष्णीम् आस जनार्दनः नारदो ऽकथयत् सर्वं शम्बराहरणादिकम्
vijñātārtho 'pi bhagavāṃs tūṣṇīm āsa janārdanaḥ nārado 'kathayat sarvaṃ śambarāharaṇādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा महद् आश्चर्यं कृष्णान्तः-पुर-योषितः अभ्यनन्दन् बहून् अब्दान् नष्टं मृतम् इवागतम्
tac chrutvā mahad āścaryaṃ kṛṣṇāntaḥ-pura-yoṣitaḥ abhyanandan bahūn abdān naṣṭaṃ mṛtam ivāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवकी वसुदेवश् च कृष्ण-रामौ तथा स्त्रियः दम्पती तौ परिष्वज्य रुक्मिणी च ययुर् मुदम्
devakī vasudevaś ca kṛṣṇa-rāmau tathā striyaḥ dampatī tau pariṣvajya rukmiṇī ca yayur mudam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नष्टं प्रद्युम्नम् आयातम् आकर्ण्य द्वारकौकसः अहो मृत इवायातो बालो दिष्ट्येति हाब्रुवन्
naṣṭaṃ pradyumnam āyātam ākarṇya dvārakaukasaḥ aho mṛta ivāyāto bālo diṣṭyeti hābruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं वै मुहुः पितृ-सरूप-निजेश-भावास् तन्-मातरो यद् अभजन् रह-रूढ-भावाः चित्रं न तत् खलु रमास्पद-बिम्ब-बिम्बे कामे स्मरे ऽक्ष-विषये किम् उतान्य-नार्यः
yaṃ vai muhuḥ pitṛ-sarūpa-nijeśa-bhāvās tan-mātaro yad abhajan raha-rūḍha-bhāvāḥ citraṃ na tat khalu ramāspada-bimba-bimbe kāme smare 'kṣa-viṣaye kim utānya-nāryaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.