Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.56

Bhāgavata Purāṇa 10.56

श्री-शुक उवाच सत्राजितः स्व-तनयां कृष्णाय कृत-किल्बिषः स्यमन्तकेन मणिना स्वयम् उद्यम्य दत्तवान्

śrī-śuka uvāca satrājitaḥ sva-tanayāṃ kṛṣṇāya kṛta-kilbiṣaḥ syamantakena maṇinā svayam udyamya dattavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-राजोवाच सत्राजितः किम् अकरोद् ब्रह्मन् कृष्णस्य किल्बिषः स्यमन्तकः कुतस् तस्य कस्माद् दत्ता सुता हरेः

śrī-rājovāca satrājitaḥ kim akarod brahman kṛṣṇasya kilbiṣaḥ syamantakaḥ kutas tasya kasmād dattā sutā hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच आसीत् सत्राजितः सूर्यो भक्तस्य परमः सखा प्रीतस् तस्मै मणिं प्रादात् स च तुष्टः स्यमन्तकम्

śrī-śuka uvāca āsīt satrājitaḥ sūryo bhaktasya paramaḥ sakhā prītas tasmai maṇiṃ prādāt sa ca tuṣṭaḥ syamantakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तं बिभ्रन् मणिं कण्ठे भ्राजमानो यथा रविः प्रविष्टो द्वारकां राजन् तेजसा नोपलक्षितः

sa taṃ bibhran maṇiṃ kaṇṭhe bhrājamāno yathā raviḥ praviṣṭo dvārakāṃ rājan tejasā nopalakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं विलोक्य जना दूरात् तेजसा मुष्ट-दृष्टयः दीव्यते ऽक्षैर् भगवते शशंसुः सूर्य-शङ्किताः

taṃ vilokya janā dūrāt tejasā muṣṭa-dṛṣṭayaḥ dīvyate 'kṣair bhagavate śaśaṃsuḥ sūrya-śaṅkitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायण नमस् ते ऽस्तु शङ्ख-चक्र-गदा-धर दामोदरारविन्दाक्ष गोविन्द यदु-नन्दन

nārāyaṇa namas te 'stu śaṅkha-cakra-gadā-dhara dāmodarāravindākṣa govinda yadu-nandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष आयाति सविता त्वां दिदृक्षुर् जगत्-पते मुष्णन् गभस्ति-चक्रेण नृणां चक्षूंषि तिग्म-गुः

eṣa āyāti savitā tvāṃ didṛkṣur jagat-pate muṣṇan gabhasti-cakreṇa nṛṇāṃ cakṣūṃṣi tigma-guḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्व् अन्विच्छन्ति ते मार्गं त्री-लोक्यां विबुधर्षभाः ज्ञात्वाद्य गूढं यदुषु द्रष्टुं त्वां यात्य् अजः प्रभो

nanv anvicchanti te mārgaṃ trī-lokyāṃ vibudharṣabhāḥ jñātvādya gūḍhaṃ yaduṣu draṣṭuṃ tvāṃ yāty ajaḥ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच निशम्य बाल-वचनं प्रहस्याम्बुज-लोचनः प्राह नासौ रविर् देवः सत्राजिन् मणिना ज्वलन्

śrī-śuka uvāca niśamya bāla-vacanaṃ prahasyāmbuja-locanaḥ prāha nāsau ravir devaḥ satrājin maṇinā jvalan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्राजित् स्व-गृहं श्रीमत् कृत-कौतुक-मङ्गलम् प्रविश्य देव-सदने मणिं विप्रैर् न्यवेशयत्

satrājit sva-gṛhaṃ śrīmat kṛta-kautuka-maṅgalam praviśya deva-sadane maṇiṃ viprair nyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिने दिने स्वर्ण-भारान् अष्टौ स सृजति प्रभो दुर्भिक्ष-मार्य्-अरिष्टानि सर्पाधि-व्याधयो ऽशुभाः न सन्ति मायिनस् तत्र यत्रास्ते ऽभ्यर्चितो मणिः

dine dine svarṇa-bhārān aṣṭau sa sṛjati prabho durbhikṣa-māry-ariṣṭāni sarpādhi-vyādhayo 'śubhāḥ na santi māyinas tatra yatrāste 'bhyarcito maṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स याचितो मणिं क्वापि यदु-राजाय शौरिणा नैवार्थ-कामुकः प्रादाद् याच्ञा-भङ्गम् अतर्कयन्

sa yācito maṇiṃ kvāpi yadu-rājāya śauriṇā naivārtha-kāmukaḥ prādād yācñā-bhaṅgam atarkayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् एकदा मणिं कण्ठे प्रतिमुच्य महा-प्रभम् प्रसेनो हयम् आरुह्य मृगायां व्यचरद् वने

tam ekadā maṇiṃ kaṇṭhe pratimucya mahā-prabham praseno hayam āruhya mṛgāyāṃ vyacarad vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसेनं स-हयं हत्वा मणिम् आच्छिद्य केशरी गिरिं विशन् जाम्बवता निहतो मणिम् इच्छता

prasenaṃ sa-hayaṃ hatvā maṇim ācchidya keśarī giriṃ viśan jāmbavatā nihato maṇim icchatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि चक्रे कुमारस्य मणिं क्रीडनकं बिले अपश्यन् भ्रातरं भ्राता सत्राजित् पर्यतप्यत

so 'pi cakre kumārasya maṇiṃ krīḍanakaṃ bile apaśyan bhrātaraṃ bhrātā satrājit paryatapyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायः कृष्णेन निहतो मणि-ग्रीवो वनं गतः भ्राता ममेति तच् छ्रुत्वा कर्णे कर्णे ऽजपन् जनाः

prāyaḥ kṛṣṇena nihato maṇi-grīvo vanaṃ gataḥ bhrātā mameti tac chrutvā karṇe karṇe 'japan janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवांस् तद् उपश्रुत्य दुर्यशो लिप्तम् आत्मनि मार्ष्टुं प्रसेन-पदवीम् अन्वपद्यत नागरैः

bhagavāṃs tad upaśrutya duryaśo liptam ātmani mārṣṭuṃ prasena-padavīm anvapadyata nāgaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतं प्रसेनं अश्वं च वीक्ष्य केशरिणा वने तं चाद्रि-पृष्ठे निहतम् ऋक्षेण ददृशुर् जनाः

hataṃ prasenaṃ aśvaṃ ca vīkṣya keśariṇā vane taṃ cādri-pṛṣṭhe nihatam ṛkṣeṇa dadṛśur janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋक्ष-राज-बिलं भीमम् अन्धेन तमसावृतम् एको विवेश भगवान् अवस्थाप्य बहिः प्रजाः

ṛkṣa-rāja-bilaṃ bhīmam andhena tamasāvṛtam eko viveśa bhagavān avasthāpya bahiḥ prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र दृष्ट्वा मणि-प्रेष्ठं बाल-क्रीडनकं कृतम् हर्तुं कृत-मतिस् तस्मिन्न् अवतस्थे ऽर्भकान्तिके

tatra dṛṣṭvā maṇi-preṣṭhaṃ bāla-krīḍanakaṃ kṛtam hartuṃ kṛta-matis tasminn avatasthe 'rbhakāntike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अपूर्वं नरं दृष्ट्वा धात्री चुक्रोश भीत-वत् तच् छ्रुत्वाभ्यद्रवत् क्रुद्धो जाम्बवान् बलिनां वरः

tam apūrvaṃ naraṃ dṛṣṭvā dhātrī cukrośa bhīta-vat tac chrutvābhyadravat kruddho jāmbavān balināṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वै भगवता तेन युयुधे स्वामीनात्मनः पुरुषम् प्राकृतं मत्वा कुपितो नानुभाव-वित्

sa vai bhagavatā tena yuyudhe svāmīnātmanaḥ puruṣam prākṛtaṃ matvā kupito nānubhāva-vit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वन्द्व-युद्धं सु-तुमुलम् उभयोर् विजिगीषतोः आयुधाश्म-द्रुमैर् दोर्भिः क्रव्यार्थे श्येनयोर् इव

dvandva-yuddhaṃ su-tumulam ubhayor vijigīṣatoḥ āyudhāśma-drumair dorbhiḥ kravyārthe śyenayor iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीत् तद् अष्टा-विम्शाहम् इतरेतर-मुष्टिभिः वज्र-निष्पेष-परुषैर् अविश्रमम् अहर्-निशम्

āsīt tad aṣṭā-vimśāham itaretara-muṣṭibhiḥ vajra-niṣpeṣa-paruṣair aviśramam ahar-niśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण-मुष्टि-विनिष्पात निष्पिष्टाङ्गोरु बन्धनः क्षीण-सत्त्वः स्विन्न-गात्रस् तम् आहातीव विस्मितः

kṛṣṇa-muṣṭi-viniṣpāta niṣpiṣṭāṅgoru bandhanaḥ kṣīṇa-sattvaḥ svinna-gātras tam āhātīva vismitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाने त्वां सऋव-भूतानां प्राण ओजः सहो बलम् विष्णुं पुराण-पुरुषं प्रभविष्णुम् अधीश्वरम्

jāne tvāṃ saṛva-bhūtānāṃ prāṇa ojaḥ saho balam viṣṇuṃ purāṇa-puruṣaṃ prabhaviṣṇum adhīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं हि विश्व-सृजाम् स्रष्टा सृष्टानाम् अपि यच् च सत् कालः कलयताम् ईशः पर आत्मा तथात्मनाम्

tvaṃ hi viśva-sṛjām sraṣṭā sṛṣṭānām api yac ca sat kālaḥ kalayatām īśaḥ para ātmā tathātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्येषद्-उत्कलित-रोष-कटाक्ष-मोक्षैर् वर्त्मादिशत् क्षुभित-नक्र-तिमिङ्गलो ऽब्धिः सेतुः कृतः स्व-यश उज्ज्वलिता च लङ्का रक्षः-शिरांसि भुवि पेतुर् इषु-क्षतानि

yasyeṣad-utkalita-roṣa-kaṭākṣa-mokṣair vartmādiśat kṣubhita-nakra-timiṅgalo 'bdhiḥ setuḥ kṛtaḥ sva-yaśa ujjvalitā ca laṅkā rakṣaḥ-śirāṃsi bhuvi petur iṣu-kṣatāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति विज्ञात-विइज्ञानम् ऋक्ष-राजानम् अच्युतः व्याजहार महा-राज भगवान् देवकी-सुतः

iti vijñāta-viijñānam ṛkṣa-rājānam acyutaḥ vyājahāra mahā-rāja bhagavān devakī-sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिमृश्यारविन्दाक्षः पाणिना शं-करेण तम् कृपया परया भक्तं मेघ-गम्भीरया गिरा

abhimṛśyāravindākṣaḥ pāṇinā śaṃ-kareṇa tam kṛpayā parayā bhaktaṃ megha-gambhīrayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणि-हेतोर् इह प्राप्ता वयम् ऋक्ष-पते बिलम् मिथ्याभिशापं प्रमृजन्न् आत्मनो मणिनामुना

maṇi-hetor iha prāptā vayam ṛkṣa-pate bilam mithyābhiśāpaṃ pramṛjann ātmano maṇināmunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः स्वां दुहितरं कन्यां जाम्बवतीं मुदा अर्हणार्थम् स मणिना कृष्णायोपजहार ह

ity uktaḥ svāṃ duhitaraṃ kanyāṃ jāmbavatīṃ mudā arhaṇārtham sa maṇinā kṛṣṇāyopajahāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृष्ट्वा निर्गमं शौरेः प्रविष्टस्य बिलं जनाः प्रतीक्ष्य द्वादशाहानि दुःखिताः स्व-पुरं ययुः

adṛṣṭvā nirgamaṃ śaureḥ praviṣṭasya bilaṃ janāḥ pratīkṣya dvādaśāhāni duḥkhitāḥ sva-puraṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशम्य देवकी देवी रक्मिण्य् आनकदुन्दुभिः सुहृदो ज्ञातयो ऽशोचन् बिलात् कृष्णम् अनिर्गतम्

niśamya devakī devī rakmiṇy ānakadundubhiḥ suhṛdo jñātayo 'śocan bilāt kṛṣṇam anirgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्राजितं शपन्तस् ते दुःखिता द्वारकौकसः उपतस्थुश् चन्द्रभागां दुर्गां कृष्णोपलब्धये

satrājitaṃ śapantas te duḥkhitā dvārakaukasaḥ upatasthuś candrabhāgāṃ durgāṃ kṛṣṇopalabdhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां तु देव्य्-उपस्थानात् प्रत्यादिष्टाशिषा स च प्रादुर्बभूव सिद्धार्थः स-दारो हर्षयन् हरिः

teṣāṃ tu devy-upasthānāt pratyādiṣṭāśiṣā sa ca prādurbabhūva siddhārthaḥ sa-dāro harṣayan hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपलभ्य हृषीकेशं मृतं पुनर् इवागतम् सह पत्न्या मणि-ग्रीवं सर्वे जात-महोत्सवाः

upalabhya hṛṣīkeśaṃ mṛtaṃ punar ivāgatam saha patnyā maṇi-grīvaṃ sarve jāta-mahotsavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्राजितं समाहूय सभायां राज-सन्निधौ प्राप्तिं चाख्याय भगवान् मणिं तस्मै न्यवेदयत्

satrājitaṃ samāhūya sabhāyāṃ rāja-sannidhau prāptiṃ cākhyāya bhagavān maṇiṃ tasmai nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चाति-व्रीडितो रत्नं गृहीत्वावाङ्-मुखस् ततः अनुतप्यमानो भवनम् अगमत् स्वेन पाप्मना

sa cāti-vrīḍito ratnaṃ gṛhītvāvāṅ-mukhas tataḥ anutapyamāno bhavanam agamat svena pāpmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽनुध्यायंस् तद् एवाघं बलवद्-विग्रहाकुलः कथं मृजाम्य् आत्म-रजः प्रसीदेद् वाच्युतः कथम्

so 'nudhyāyaṃs tad evāghaṃ balavad-vigrahākulaḥ kathaṃ mṛjāmy ātma-rajaḥ prasīded vācyutaḥ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् कृत्वा साधु मह्यं स्यान् न शपेद् वा जनो यथा अदीर्घ-दर्शनं क्षुद्रं मूढं द्रविण-लोलुपम्

kim kṛtvā sādhu mahyaṃ syān na śaped vā jano yathā adīrgha-darśanaṃ kṣudraṃ mūḍhaṃ draviṇa-lolupam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दास्ये दुहितरं तस्मै स्त्री-रत्नं रत्नम् एव च उपायो ऽयं समीचीनस् तस्य शान्तिर् न चान्यथा

dāsye duhitaraṃ tasmai strī-ratnaṃ ratnam eva ca upāyo 'yaṃ samīcīnas tasya śāntir na cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं व्यवसितो बुद्ध्या सत्राजित् स्व-सुतां शुभाम् मणिं च स्वयम् उद्यम्य कृष्णायोपजहार ह

evaṃ vyavasito buddhyā satrājit sva-sutāṃ śubhām maṇiṃ ca svayam udyamya kṛṣṇāyopajahāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां सत्यभामां भगवान् उपयेमे यथा-विधि बहुभिर् याचितां शील- रूपौदार्य-गुणान्विताम्

tāṃ satyabhāmāṃ bhagavān upayeme yathā-vidhi bahubhir yācitāṃ śīla- rūpaudārya-guṇānvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवान् आह न मणिं प्रतीच्छामो वयं नृप तवास्तां देव-भक्तस्य वयं च फल-भागिनः

bhagavān āha na maṇiṃ pratīcchāmo vayaṃ nṛpa tavāstāṃ deva-bhaktasya vayaṃ ca phala-bhāginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.