श्री-शुक उवाच एकदा पाण्डवान् द्रष्टुं प्रतीतान् पुरुषोत्तमः इन्द्रप्रस्थं गतः शृईमान् युयुधानादिभिर् वृतः
śrī-śuka uvāca ekadā pāṇḍavān draṣṭuṃ pratītān puruṣottamaḥ indraprasthaṃ gataḥ śṛīmān yuyudhānādibhir vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तम् आगतं पार्था मुकुन्दम् अखिलेश्वरम् उत्तस्थुर् युगपद् वीराः प्राणा मुख्यम् इवागतम्
dṛṣṭvā tam āgataṃ pārthā mukundam akhileśvaram uttasthur yugapad vīrāḥ prāṇā mukhyam ivāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिष्वज्याच्युतं वीरा अङ्ग-सङ्ग-हतैनसः सानुराग-स्मितं वक्त्रं वीक्ष्य तस्य मुदं ययुः
pariṣvajyācyutaṃ vīrā aṅga-saṅga-hatainasaḥ sānurāga-smitaṃ vaktraṃ vīkṣya tasya mudaṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिरस्य भीमस्य कृत्वा पादाभिवन्दनम् फाल्गुनं परिरभ्याथ यमाभ्यां चाभिवन्दितः
yudhiṣṭhirasya bhīmasya kṛtvā pādābhivandanam phālgunaṃ parirabhyātha yamābhyāṃ cābhivanditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमासन आसीनं कृष्णा कृष्णम् अनिन्दिता नवोढा व्रीडिता किञ्चिच् छनैर् एत्याभ्यवन्दत
paramāsana āsīnaṃ kṛṣṇā kṛṣṇam aninditā navoḍhā vrīḍitā kiñcic chanair etyābhyavandata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव सात्यकिः पार्थैः पूजितश् चाभिवन्दितः निषसादासने ऽन्ये च पूजिताः पर्युपासत
tathaiva sātyakiḥ pārthaiḥ pūjitaś cābhivanditaḥ niṣasādāsane 'nye ca pūjitāḥ paryupāsata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथाम् समागत्य कृताभिवादनस् तयाति-हार्दार्द्र-दृशाभिरम्भितः आपृष्टवांस् तां कुशलं सह-स्नुषां पितृ-ष्वसारम् परिपृष्ट-बान्धवः
pṛthām samāgatya kṛtābhivādanas tayāti-hārdārdra-dṛśābhirambhitaḥ āpṛṣṭavāṃs tāṃ kuśalaṃ saha-snuṣāṃ pitṛ-ṣvasāram paripṛṣṭa-bāndhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आह प्रेम-वैक्लव्य- रुद्ध-कण्ठाश्रु-लोचना स्मरन्ती तान् बहून् क्लेशान् क्लेशापायात्म-दर्शनम्
tam āha prema-vaiklavya- ruddha-kaṇṭhāśru-locanā smarantī tān bahūn kleśān kleśāpāyātma-darśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदैव कुशलं नो ऽभूत् स-नाथास् ते कृता वयम् ज्ञतीन् नः स्मरता कृष्ण भ्राता मे प्रेषितस् त्वया
tadaiva kuśalaṃ no 'bhūt sa-nāthās te kṛtā vayam jñatīn naḥ smaratā kṛṣṇa bhrātā me preṣitas tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ते ऽस्ति स्व-पर-भ्रान्तिर् विश्वस्य सुहृद्-आत्मनः तथापि स्मरतां शश्वत् क्लेशान् हंसि हृदि स्थितः
na te 'sti sva-para-bhrāntir viśvasya suhṛd-ātmanaḥ tathāpi smaratāṃ śaśvat kleśān haṃsi hṛdi sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिर उवाच किं न आचरितं श्रेयो न वेदाहम् अधीश्वर योगेश्वराणां दुर्दर्शो यन् नो दृष्टः कु-मेधसाम्
yudhiṣṭhira uvāca kiṃ na ācaritaṃ śreyo na vedāham adhīśvara yogeśvarāṇāṃ durdarśo yan no dṛṣṭaḥ ku-medhasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वै वार्षिकान् मासान् राज्ञा सो ऽभ्यर्थितः सुखम् जनयन् नयनानन्दम् इन्द्रप्रस्थौकसां विभुः
iti vai vārṣikān māsān rājñā so 'bhyarthitaḥ sukham janayan nayanānandam indraprasthaukasāṃ vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा रथम् आरुह्य विजयो वानर-ध्वजम् गाण्डीवं धनुर् आदाय तूणौ चाक्षय-सायकौ
ekadā ratham āruhya vijayo vānara-dhvajam gāṇḍīvaṃ dhanur ādāya tūṇau cākṣaya-sāyakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साकं कृष्णेन सन्नद्धो विहर्तुं विपिनं महत् बहु-व्याल-मृगाकीर्णं प्राविशत् पर-वीर-हा
sākaṃ kṛṣṇena sannaddho vihartuṃ vipinaṃ mahat bahu-vyāla-mṛgākīrṇaṃ prāviśat para-vīra-hā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राविध्यच् छरैर् व्याघ्रान् शूकरान् महिषान् रुरून् शरभान् गवयान् खड्गान् हरिणान् शश-शल्लकान्
tatrāvidhyac charair vyāghrān śūkarān mahiṣān rurūn śarabhān gavayān khaḍgān hariṇān śaśa-śallakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् निन्युः किङ्करा राज्ञे मेध्यान् पर्वण्य् उपागते तृट्-परीतः परिश्रान्तो बिभत्सुर् यमुनाम् अगात्
tān ninyuḥ kiṅkarā rājñe medhyān parvaṇy upāgate tṛṭ-parītaḥ pariśrānto bibhatsur yamunām agāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोपस्पृश्य विशदं पीत्वा वारि महा-रथौ कृष्णौ ददृशतुः कन्यां चरन्तीं चारु-दर्शनाम्
tatropaspṛśya viśadaṃ pītvā vāri mahā-rathau kṛṣṇau dadṛśatuḥ kanyāṃ carantīṃ cāru-darśanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् आसाद्य वरारोहां सु-द्विजां रुचिराननाम् पप्रच्छ प्रेषितः सख्या फाल्गुनः प्रमदोत्तमाम्
tām āsādya varārohāṃ su-dvijāṃ rucirānanām papraccha preṣitaḥ sakhyā phālgunaḥ pramadottamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का त्वं कस्यासि सु-श्रोणि कुतो वा किं चिकीर्षसि मन्ये त्वां पतिम् इच्छन्तीं सर्वं कथय शोभने
kā tvaṃ kasyāsi su-śroṇi kuto vā kiṃ cikīrṣasi manye tvāṃ patim icchantīṃ sarvaṃ kathaya śobhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-कालिन्द्य् उवाच अहं देवस्य सवितुर् दुहिता पतिम् इच्छती विष्णुं वरेण्यं वर-दं तपः परमम् आस्थितः
śrī-kālindy uvāca ahaṃ devasya savitur duhitā patim icchatī viṣṇuṃ vareṇyaṃ vara-daṃ tapaḥ paramam āsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्यं पतिं वृणे वीर तम् ऋते श्री-निकेतनम् तुष्यतां मे स भगवान् मुकुन्दो ऽनाथ-संश्रयः
nānyaṃ patiṃ vṛṇe vīra tam ṛte śrī-niketanam tuṣyatāṃ me sa bhagavān mukundo 'nātha-saṃśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालिन्दीति समाख्याता वसामि यमुना-जले निर्मिते भवने पित्रा यावद् अच्युत-दर्शनम्
kālindīti samākhyātā vasāmi yamunā-jale nirmite bhavane pitrā yāvad acyuta-darśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथावदद् गुडाकेशो वासुदेवाय सो ऽपि ताम् रथम् आरोप्य तद्-विद्वान् धर्म-राजम् उपागमत्
tathāvadad guḍākeśo vāsudevāya so 'pi tām ratham āropya tad-vidvān dharma-rājam upāgamat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदैव कृष्णः सन्दिष्टः पार्थानां परमाद्बुतम् कारयाम् आस नगरं विचित्रं विश्वकर्मणा
yadaiva kṛṣṇaḥ sandiṣṭaḥ pārthānāṃ paramādbutam kārayām āsa nagaraṃ vicitraṃ viśvakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवांस् तत्र निवसन् स्वानां प्रिय-चिकीर्षया अग्नये खाण्डवं दातुम् अर्जुनस्यास सारथिः
bhagavāṃs tatra nivasan svānāṃ priya-cikīrṣayā agnaye khāṇḍavaṃ dātum arjunasyāsa sārathiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽग्निस् तुष्टो धनुर् अदाद् धयान् श्वेतान् रथं नृप अर्जुनायाक्षयौ तूणौ वर्म चाभेद्यम् अस्त्रिभिः
so 'gnis tuṣṭo dhanur adād dhayān śvetān rathaṃ nṛpa arjunāyākṣayau tūṇau varma cābhedyam astribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयश् च मोचितो वह्नेः सभां सख्य उपाहरत् यस्मिन् दुर्योधनस्यासीज् जल-स्थल-दृशि-भ्रमः
mayaś ca mocito vahneḥ sabhāṃ sakhya upāharat yasmin duryodhanasyāsīj jala-sthala-dṛśi-bhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेन समनुज्ञातः सुहृद्भिश् चानुमोदितः आययौ द्वारकां भूयः सात्यकि-प्रमखैर् वृतः
sa tena samanujñātaḥ suhṛdbhiś cānumoditaḥ āyayau dvārakāṃ bhūyaḥ sātyaki-pramakhair vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोपयेमे कालिन्दीं सु-पुण्य-र्त्व्-ऋक्ष ऊर्जिते वितन्वन् परमानन्दं स्वानां परम-मङ्गलः
athopayeme kālindīṃ su-puṇya-rtv-ṛkṣa ūrjite vitanvan paramānandaṃ svānāṃ parama-maṅgalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विन्द्यानुविन्द्याव् आवन्त्यौ दुर्योधन-वशानुगौ स्वयं-वरे स्व-भगिनीं कृष्णे सक्तां न्यषेधताम्
vindyānuvindyāv āvantyau duryodhana-vaśānugau svayaṃ-vare sva-bhaginīṃ kṛṣṇe saktāṃ nyaṣedhatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजाधिदेव्यास् तनयां मित्रविन्दां पितृ-ष्वसुः प्रसह्य हृतवान् कृष्णो राजन् राज्ञां प्रपश्यताम्
rājādhidevyās tanayāṃ mitravindāṃ pitṛ-ṣvasuḥ prasahya hṛtavān kṛṣṇo rājan rājñāṃ prapaśyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नग्नजिन् नाम कौशल्य आसीद् राजाति-धार्मिकः तस्य सत्याभवत् कन्या देवी नाग्नजिती नृप
nagnajin nāma kauśalya āsīd rājāti-dhārmikaḥ tasya satyābhavat kanyā devī nāgnajitī nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तां शेकुर् नृपा वोढुम् अजित्वा सप्त-गो-वृषान् तीक्ष्ण-शृङ्गान् सु-दुर्धर्षान् वीर्य-गन्धासहान् खलान्
na tāṃ śekur nṛpā voḍhum ajitvā sapta-go-vṛṣān tīkṣṇa-śṛṅgān su-durdharṣān vīrya-gandhāsahān khalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां श्रुत्वा वृष-जिल्-लभ्यां भगवान् सात्वतां पतिः जगाम कौशल्य-पुरं सैन्येन महता वृतः
tāṃ śrutvā vṛṣa-jil-labhyāṃ bhagavān sātvatāṃ patiḥ jagāma kauśalya-puraṃ sainyena mahatā vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कोशल-पतिः प्रीतः प्रत्युत्थानासनादिभिः अर्हणेनापि गुरुणा पूजयन् प्रतिनन्दितः
sa kośala-patiḥ prītaḥ pratyutthānāsanādibhiḥ arhaṇenāpi guruṇā pūjayan pratinanditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं विलोक्याभिमतं समागतं नरेन्द्र-कन्या चकमे रमा-पतिम् भूयाद् अयं मे पतिर् आशिषो ऽनलः करोतु सत्या यदि मे धृतो व्रतः
varaṃ vilokyābhimataṃ samāgataṃ narendra-kanyā cakame ramā-patim bhūyād ayaṃ me patir āśiṣo 'nalaḥ karotu satyā yadi me dhṛto vrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्-पाद-पङ्कज-रजः शिरसा बिभर्ति शृईर् अब्य-जः स-गिरिशः सह लोक-पालैः लीला-तनुः स्व-कृत-सेतु-परीप्सया यः काले ऽदधत् स भगवान् मम केन तुष्येत्
yat-pāda-paṅkaja-rajaḥ śirasā bibharti śṛīr abya-jaḥ sa-giriśaḥ saha loka-pālaiḥ līlā-tanuḥ sva-kṛta-setu-parīpsayā yaḥ kāle 'dadhat sa bhagavān mama kena tuṣyet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चितं पुनर् इत्य् आह नारायण जगत्-पते आत्मानन्देन पूर्णस्य करवाणि किम् अल्पकः
arcitaṃ punar ity āha nārāyaṇa jagat-pate ātmānandena pūrṇasya karavāṇi kim alpakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच तम् आह भगवान् हृष्टः कृतासन-परिग्रहः मेघ-गम्भीरया वाचा स-स्मितं कुरु-नन्दन
śrī-śuka uvāca tam āha bhagavān hṛṣṭaḥ kṛtāsana-parigrahaḥ megha-gambhīrayā vācā sa-smitaṃ kuru-nandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच नरेन्द्र याच्ञा कविभिर् विगर्हिता राजन्य-बन्धोर् निज-धर्म-वर्तिनः तथापि याचे तव सौहृदेच्छया कन्यां त्वदीयां न हि शुल्क-दा वयम्
śrī-bhagavān uvāca narendra yācñā kavibhir vigarhitā rājanya-bandhor nija-dharma-vartinaḥ tathāpi yāce tava sauhṛdecchayā kanyāṃ tvadīyāṃ na hi śulka-dā vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-राजोवाच को ऽन्यस् ते ऽभ्यधिको नाथ कन्या-वर इहेप्सितः गुणैक-धाम्नो यस्याङ्गे श्रीर् वसत्य् अनपायिनी
śrī-rājovāca ko 'nyas te 'bhyadhiko nātha kanyā-vara ihepsitaḥ guṇaika-dhāmno yasyāṅge śrīr vasaty anapāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किन्त्व् अस्माभिः कृतः पूर्वं समयः सात्वतर्षभ पुंसां वीर्य-परीक्षार्थं कन्या-वर-परीप्सया
kintv asmābhiḥ kṛtaḥ pūrvaṃ samayaḥ sātvatarṣabha puṃsāṃ vīrya-parīkṣārthaṃ kanyā-vara-parīpsayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तैते गो-वृषा वीर दुर्दान्ता दुरवग्रहाः एतैर् भग्नाः सु-बहवो भिन्न-गात्रा नृपात्मजाः
saptaite go-vṛṣā vīra durdāntā duravagrahāḥ etair bhagnāḥ su-bahavo bhinna-gātrā nṛpātmajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् इमे निगृहीताः स्युस् त्वयैव यदु-नन्दन वरो भवान् अभिमतो दुहितुर् मे श्रियः-पते
yad ime nigṛhītāḥ syus tvayaiva yadu-nandana varo bhavān abhimato duhitur me śriyaḥ-pate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं समयम् आकर्ण्य बद्ध्वा परिकरं प्रभुः आत्मानं सप्तधा कृत्वा न्यगृह्णाल् लीलयैव तान्
evaṃ samayam ākarṇya baddhvā parikaraṃ prabhuḥ ātmānaṃ saptadhā kṛtvā nyagṛhṇāl līlayaiva tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्ध्वा तान् दामभिः शौरिर् भग्न-दर्पान् हतौजसः व्यकर्सल् लीलया बद्धान् बालो दारु-मयान् यथा
baddhvā tān dāmabhiḥ śaurir bhagna-darpān hataujasaḥ vyakarsal līlayā baddhān bālo dāru-mayān yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रीतः सुतां राजा ददौ कृष्णाय विस्मितः तां प्रत्यगृह्णाद् भगवान् विधि-वत् सदृशीं प्रभुः
tataḥ prītaḥ sutāṃ rājā dadau kṛṣṇāya vismitaḥ tāṃ pratyagṛhṇād bhagavān vidhi-vat sadṛśīṃ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज-पत्न्यश् च दुहितुः कृष्णं लब्ध्वा प्रियं पतिम् लेभिरे परमानन्दं जातश् च परमोत्सवः
rāja-patnyaś ca duhituḥ kṛṣṇaṃ labdhvā priyaṃ patim lebhire paramānandaṃ jātaś ca paramotsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्ख-भेर्य्-आनका नेदुर् गीत-वाद्य-द्विजाशिषः नरा नार्यः प्रमुदिताः सुवासः-स्रग्-अलङ्कृताः
śaṅkha-bhery-ānakā nedur gīta-vādya-dvijāśiṣaḥ narā nāryaḥ pramuditāḥ suvāsaḥ-srag-alaṅkṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दश-धेनु-सहस्राणि पारिबर्हम् अदाद् विभुः युवतीनां त्रि-साहस्रं निष्क-ग्रीव-सुवाससम्
daśa-dhenu-sahasrāṇi pāribarham adād vibhuḥ yuvatīnāṃ tri-sāhasraṃ niṣka-grīva-suvāsasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नव-नाग-सहस्राणि नागाच् छत-गुणान् रथान् रथाच् छत-गुणान् अश्वान् अश्वाच् छत-गुणान् नरान्
nava-nāga-sahasrāṇi nāgāc chata-guṇān rathān rathāc chata-guṇān aśvān aśvāc chata-guṇān narān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दम्पती रथम् आरोप्य महत्या सेनया वृतौ स्नेह-प्रक्लिन्न-हृदयो यापयाम् आस कोशलः
dampatī ratham āropya mahatyā senayā vṛtau sneha-praklinna-hṛdayo yāpayām āsa kośalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैतद् रुरुधुर् भूपा नयन्तं पथि कन्यकाम् भग्न-वीर्याः सु-दुर्मर्षा यदुभिर् गो-वृषैः पुरा
śrutvaitad rurudhur bhūpā nayantaṃ pathi kanyakām bhagna-vīryāḥ su-durmarṣā yadubhir go-vṛṣaiḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् अस्यतः शर-व्रातान् बन्धु-प्रिय-कृद् अर्जुनः गाण्डीवी कालयाम् आस सिंहः क्षुद्र-मृगान् इव
tān asyataḥ śara-vrātān bandhu-priya-kṛd arjunaḥ gāṇḍīvī kālayām āsa siṃhaḥ kṣudra-mṛgān iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारिबर्हम् उपागृह्य द्वारकाम् एत्य सत्यया रेमे यदूनाम् ऋषभो भगवान् देवकी-सुतः
pāribarham upāgṛhya dvārakām etya satyayā reme yadūnām ṛṣabho bhagavān devakī-sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतकीर्तेः सुतां भद्रां उपयेमे पितृ-ष्वसुः कैकेयीं भ्रातृभिर् दत्तां कृष्णः सन्तर्दनादिभिः
śrutakīrteḥ sutāṃ bhadrāṃ upayeme pitṛ-ṣvasuḥ kaikeyīṃ bhrātṛbhir dattāṃ kṛṣṇaḥ santardanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुतां च मद्राधिपतेर् लक्ष्मणां लक्षणैर् यताम् स्वयं-वरे जहारैकः स सुपर्णः सुधाम् इव
sutāṃ ca madrādhipater lakṣmaṇāṃ lakṣaṇair yatām svayaṃ-vare jahāraikaḥ sa suparṇaḥ sudhām iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्याश् चैवं-विधा भार्याः कृष्णस्यासन् सहस्रशः भौमं हत्वा तन्-निरोधाद् आहृताश् चारु-दर्शनाः
anyāś caivaṃ-vidhā bhāryāḥ kṛṣṇasyāsan sahasraśaḥ bhaumaṃ hatvā tan-nirodhād āhṛtāś cāru-darśanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.