Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.64

Bhāgavata Purāṇa 10.64

श्री-बादरायणिर् उवाच एकदोपवनं राजन् जग्मुर् यदु-कुमारकाः विहर्तुं साम्ब-प्रद्युम्न चारु-भानु-गदादयः

śrī-bādarāyaṇir uvāca ekadopavanaṃ rājan jagmur yadu-kumārakāḥ vihartuṃ sāmba-pradyumna cāru-bhānu-gadādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडित्वा सु-चिरं तत्र विचिन्वन्तः पिपासिताः जलं निरुदके कूपे ददृशुः सत्त्वम् अद्भुतम्

krīḍitvā su-ciraṃ tatra vicinvantaḥ pipāsitāḥ jalaṃ nirudake kūpe dadṛśuḥ sattvam adbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृकलासं गिरि-निभं वीक्ष्य विस्मित-मानसाः तस्य चोद्धरणे यत्नं चक्रुस् ते कृपयान्विताः

kṛkalāsaṃ giri-nibhaṃ vīkṣya vismita-mānasāḥ tasya coddharaṇe yatnaṃ cakrus te kṛpayānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चर्म-जैस् तान्तवैः पाशैर् बद्ध्वा पतितम् अर्भकाः नाशक्नुरन् समुद्धर्तुं कृष्णायाचख्युर् उत्सुकाः

carma-jais tāntavaiḥ pāśair baddhvā patitam arbhakāḥ nāśaknuran samuddhartuṃ kṛṣṇāyācakhyur utsukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रागत्यारविन्दाक्षो भगवान् विश्व-भावनः वीक्ष्योज्जहार वामेन तं करेण स लीलया

tatrāgatyāravindākṣo bhagavān viśva-bhāvanaḥ vīkṣyojjahāra vāmena taṃ kareṇa sa līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स उत्तमः-श्लोक-कराभिमृष्टो विहाय सद्यः कृकलास-रूपम् सन्तप्त-चामीकर-चारु-वर्णः स्वर्ग्य् अद्भुतालङ्करणाम्बर-स्रक्

sa uttamaḥ-śloka-karābhimṛṣṭo vihāya sadyaḥ kṛkalāsa-rūpam santapta-cāmīkara-cāru-varṇaḥ svargy adbhutālaṅkaraṇāmbara-srak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पप्रच्छ विद्वान् अपि तन्-निदानं जनेषु विख्यापयितुं मुकुन्दः कस् त्वं महा-भाग वरेण्य-रूपो देवोत्तमं त्वां गणयामि नूनम्

papraccha vidvān api tan-nidānaṃ janeṣu vikhyāpayituṃ mukundaḥ kas tvaṃ mahā-bhāga vareṇya-rūpo devottamaṃ tvāṃ gaṇayāmi nūnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाम् इमां वा कतमेन कर्मणा सम्प्रापितो ऽस्य् अतद्-अर्हः सु-भद्र आत्मानम् आख्याहि विवित्सतां नो यन् मन्यसे नः क्षमम् अत्र वक्तुम्

daśām imāṃ vā katamena karmaṇā samprāpito 'sy atad-arhaḥ su-bhadra ātmānam ākhyāhi vivitsatāṃ no yan manyase naḥ kṣamam atra vaktum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच इति स्म राजा सम्पृष्टः कृष्णेनानन्त-मूर्तिना माधवं प्रणिपत्याह किरीटेनार्क-वर्चसा

śrī-śuka uvāca iti sma rājā sampṛṣṭaḥ kṛṣṇenānanta-mūrtinā mādhavaṃ praṇipatyāha kirīṭenārka-varcasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृग उवाच नृगो नाम नरेन्द्रो ऽहम् इक्ष्वाकु-तनयः प्रभो दानिष्व् आख्यायमानेषु यदि ते कर्णम् अस्पृशम्

nṛga uvāca nṛgo nāma narendro 'ham ikṣvāku-tanayaḥ prabho dāniṣv ākhyāyamāneṣu yadi te karṇam aspṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं नु ते ऽविदितं नाथ सर्व-भूतात्म-साक्षिणः कालेनाव्याहत-दृशो वक्ष्ये ऽथापि तवाज्ञया

kiṃ nu te 'viditaṃ nātha sarva-bhūtātma-sākṣiṇaḥ kālenāvyāhata-dṛśo vakṣye 'thāpi tavājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत्यः सिकता भूमेर् यावत्यो दिवि तारकाः यावत्यो वर्ष-धाराश् च तावतीर् अददं स्म गाः

yāvatyaḥ sikatā bhūmer yāvatyo divi tārakāḥ yāvatyo varṣa-dhārāś ca tāvatīr adadaṃ sma gāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयस्विनीस् तरुणीः शील-रूप- गुणोपपन्नाः कपिला हेम-सृङ्गीः न्यायार्जिता रूप्य-खुराः स-वत्सा दुकूल-मालाभरणा ददाव् अहम्

payasvinīs taruṇīḥ śīla-rūpa- guṇopapannāḥ kapilā hema-sṛṅgīḥ nyāyārjitā rūpya-khurāḥ sa-vatsā dukūla-mālābharaṇā dadāv aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व्-अलङ्कृतेभ्यो गुण-शीलवद्भ्यः सीदत्-कुटुम्बेभ्य ऋत-व्रतेभ्यः तपः-श्रुत-ब्रह्म-वदान्य-सद्भ्यः प्रादां युवभ्यो द्विज-पुङ्गवेभ्यः

sv-alaṅkṛtebhyo guṇa-śīlavadbhyaḥ sīdat-kuṭumbebhya ṛta-vratebhyaḥ tapaḥ-śruta-brahma-vadānya-sadbhyaḥ prādāṃ yuvabhyo dvija-puṅgavebhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गो-भू-हिरण्यायतनाश्व-हस्तिनः कन्याः स-दासीस् तिल-रूप्य-शय्याः वासांसि रत्नानि परिच्छदान् रथान् इष्टं च यज्ञैश् चरितं च पूर्तम्

go-bhū-hiraṇyāyatanāśva-hastinaḥ kanyāḥ sa-dāsīs tila-rūpya-śayyāḥ vāsāṃsi ratnāni paricchadān rathān iṣṭaṃ ca yajñaiś caritaṃ ca pūrtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचिद् द्विज-मुख्यस्य भ्रष्टा गौर् मम गो-धने सम्पृक्ताविदुषा सा च मया दत्ता द्विजातये

kasyacid dvija-mukhyasya bhraṣṭā gaur mama go-dhane sampṛktāviduṣā sā ca mayā dattā dvijātaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां नीयमानां तत्-स्वामी दृष्ट्रोवाच ममेति तम् ममेति परिग्राह्य् आह नृगो मे दत्तवान् इति

tāṃ nīyamānāṃ tat-svāmī dṛṣṭrovāca mameti tam mameti parigrāhy āha nṛgo me dattavān iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रौ विवदमानौ माम् ऊचतुः स्वार्थ-साधकौ भवान् दातापहर्तेति तच् छ्रुत्वा मे ऽभवद् भ्रमः

viprau vivadamānau mām ūcatuḥ svārtha-sādhakau bhavān dātāpaharteti tac chrutvā me 'bhavad bhramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुनीताव् उभौ विप्रौ धर्म-कृच्छ्र-गतेन वै गवां लक्षं प्रकृष्टानां दास्याम्य् एषा प्रदीयताम्

anunītāv ubhau viprau dharma-kṛcchra-gatena vai gavāṃ lakṣaṃ prakṛṣṭānāṃ dāsyāmy eṣā pradīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ताव् अनुगृह्णीतां किङ्करस्याविजानतः समुद्धरतं मां कृच्छ्रात् पतन्तं निरये ऽशुचौ

bhavantāv anugṛhṇītāṃ kiṅkarasyāvijānataḥ samuddharataṃ māṃ kṛcchrāt patantaṃ niraye 'śucau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं प्रतीच्छे वै राजन्न् इत्य् उक्त्वा स्वाम्य् अपाक्रमत् नान्यद् गवाम् अप्य् अयुतम् इच्छामीत्य् अपरो ययौ

nāhaṃ pratīcche vai rājann ity uktvā svāmy apākramat nānyad gavām apy ayutam icchāmīty aparo yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्न् अन्तरे यामैर् दूतैर् नीतो यम-क्षयम् यमेन पृष्टस् तत्राहं देव-देव जगत्-पते

etasminn antare yāmair dūtair nīto yama-kṣayam yamena pṛṣṭas tatrāhaṃ deva-deva jagat-pate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं त्वम् अशुभं भुङ्क्ष उताहो नृपते शुभम् नान्तं दानस्य धर्मस्य पश्ये लोकस्य भास्वतः

pūrvaṃ tvam aśubhaṃ bhuṅkṣa utāho nṛpate śubham nāntaṃ dānasya dharmasya paśye lokasya bhāsvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं देवाशुभं भुञ्ज इति प्राह पतेति सः तावद् अद्राक्षम् आत्मानं कृकलासं पतन् प्रभो

pūrvaṃ devāśubhaṃ bhuñja iti prāha pateti saḥ tāvad adrākṣam ātmānaṃ kṛkalāsaṃ patan prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मण्यस्य वदान्यस्य तव दासस्य केशव स्मृतिर् नाद्यापि विध्वस्ता भवत्-सन्दर्शनार्थिनः

brahmaṇyasya vadānyasya tava dāsasya keśava smṛtir nādyāpi vidhvastā bhavat-sandarśanārthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वं कथं मम विभो ऽक्षि-पथः परात्मा योगेश्वरः श्रुति-दृशामल-हृद्-विभाव्यः साक्षाद् अधोक्षज उरु-व्यसनान्ध-बुद्धेः स्यान् मे ऽनुदृश्य इह यस्य भवापवर्गः

sa tvaṃ kathaṃ mama vibho 'kṣi-pathaḥ parātmā yogeśvaraḥ śruti-dṛśāmala-hṛd-vibhāvyaḥ sākṣād adhokṣaja uru-vyasanāndha-buddheḥ syān me 'nudṛśya iha yasya bhavāpavargaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव-देव जगन्-नाथ गोविन्द पुरुषोत्तम नारायण हृषीकेश पुण्य-श्लोकाच्युताव्यय

deva-deva jagan-nātha govinda puruṣottama nārāyaṇa hṛṣīkeśa puṇya-ślokācyutāvyaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुजानीहि मां कृष्ण यान्तं देव-गतिं प्रभो यत्र क्वापि सतश् चेतो भूयान् मे त्वत्-पदास्पदम्

anujānīhi māṃ kṛṣṇa yāntaṃ deva-gatiṃ prabho yatra kvāpi sataś ceto bhūyān me tvat-padāspadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस् ते सर्व-भावाय ब्रह्मणे ऽनन्त-शक्तये कृष्णाय वासुदेवाय योगानां पतये नमः

namas te sarva-bhāvāya brahmaṇe 'nanta-śaktaye kṛṣṇāya vāsudevāya yogānāṃ pataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा तं परिक्रम्य पादौ स्पृष्ट्वा स्व-मौलिना अनुज्ञातो विमानाग्र्यम् आरुहत् पश्यतां नृणाम्

ity uktvā taṃ parikramya pādau spṛṣṭvā sva-maulinā anujñāto vimānāgryam āruhat paśyatāṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णः परिजनं प्राह भगवान् देवकी-सुतः ब्रह्मण्य-देवो धर्मात्मा राजन्यान् अनुशिक्षयन्

kṛṣṇaḥ parijanaṃ prāha bhagavān devakī-sutaḥ brahmaṇya-devo dharmātmā rājanyān anuśikṣayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्जरं बत ब्रह्म-स्वं भुक्तम् अग्नेर् मनाग् अपि तेजीयसो ऽपि किम् उत राज्ञां ईश्वर-मानिनाम्

durjaraṃ bata brahma-svaṃ bhuktam agner manāg api tejīyaso 'pi kim uta rājñāṃ īśvara-māninām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं हालाहलं मन्ये विषं यस्य प्रतिक्रिया ब्रह्म-स्वं हि विषं प्रोक्तं नास्य प्रतिविधिर् भुवि

nāhaṃ hālāhalaṃ manye viṣaṃ yasya pratikriyā brahma-svaṃ hi viṣaṃ proktaṃ nāsya pratividhir bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिनस्ति विषम् अत्तारं वह्निर् अद्भिः प्रशाम्यति कुलं स-मूलं दहति ब्रह्म-स्वारणि-पावकः

hinasti viṣam attāraṃ vahnir adbhiḥ praśāmyati kulaṃ sa-mūlaṃ dahati brahma-svāraṇi-pāvakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म-स्वं दुरनुज्ञातं भुक्तं हन्ति त्रि-पूरुषम् प्रसह्य तु बलाद् भुक्तं दश पूर्वान् दशापरान्

brahma-svaṃ duranujñātaṃ bhuktaṃ hanti tri-pūruṣam prasahya tu balād bhuktaṃ daśa pūrvān daśāparān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजानो राज-लक्ष्म्यान्धा नात्म-पातं विचक्षते निरयं ये ऽभिमन्यन्ते ब्रह्म-स्वं साधु बालिशाः

rājāno rāja-lakṣmyāndhā nātma-pātaṃ vicakṣate nirayaṃ ye 'bhimanyante brahma-svaṃ sādhu bāliśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृह्णन्ति यावतः पांशून् क्रन्दताम् अश्रु-बिन्दवः विप्राणां हृत-वृत्तीनाम् वदान्यानां कुटुम्बिनाम्

gṛhṇanti yāvataḥ pāṃśūn krandatām aśru-bindavaḥ viprāṇāṃ hṛta-vṛttīnām vadānyānāṃ kuṭumbinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजानो राज-कुल्याश् च तावतो ऽब्दान् निरङ्कुशाः कुम्भी-पाकेषु पच्यन्ते ब्रह्म-दायापहारिणः

rājāno rāja-kulyāś ca tāvato 'bdān niraṅkuśāḥ kumbhī-pākeṣu pacyante brahma-dāyāpahāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व-दत्तां पर-दत्तां वा ब्रह्म-वृत्तिं हरेच् च यः षष्टि-वर्ष-सहस्राणि विष्ठायां जायते कृमिः

sva-dattāṃ para-dattāṃ vā brahma-vṛttiṃ harec ca yaḥ ṣaṣṭi-varṣa-sahasrāṇi viṣṭhāyāṃ jāyate kṛmiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मे ब्रह्म-धनं भूयाद् यद् गृध्वाल्पायुषो नराः पराजिताश् च्युता राज्याद् भवन्त्य् उद्वेजिनो ऽहयः

na me brahma-dhanaṃ bhūyād yad gṛdhvālpāyuṣo narāḥ parājitāś cyutā rājyād bhavanty udvejino 'hayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रं कृतागसम् अपि नैव द्रुह्यत मामकाः घ्नन्तं बहु शपन्तं वा नमस्-कुरुत नित्यशः

vipraṃ kṛtāgasam api naiva druhyata māmakāḥ ghnantaṃ bahu śapantaṃ vā namas-kuruta nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाहं प्रणमे विप्रान् अनुकालं समाहितः तथा नमत यूयं च यो ऽन्यथा मे स दण्ड-भाक्

yathāhaṃ praṇame viprān anukālaṃ samāhitaḥ tathā namata yūyaṃ ca yo 'nyathā me sa daṇḍa-bhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणार्थो ह्य् अपहृतो हर्तारं पातयत्य् अधः अजानन्तम् अपि ह्य् एनं नृगं ब्राह्मण-गौर् इव

brāhmaṇārtho hy apahṛto hartāraṃ pātayaty adhaḥ ajānantam api hy enaṃ nṛgaṃ brāhmaṇa-gaur iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विश्राव्य भगवान् मुकुन्दो द्वारकौकसः पावनः सर्व-लोकानां विवेश निज-मन्दिरम्

evaṃ viśrāvya bhagavān mukundo dvārakaukasaḥ pāvanaḥ sarva-lokānāṃ viveśa nija-mandiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.