Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.70
श्री-शुक उवाच अथोषस्य् उपवृत्तायां कुक्कुटान् कूजतो ऽशपन् गृहीत-कण्ठ्यः पतिभिर् माधव्यो विरहातुराः
śrī-śuka uvāca athoṣasy upavṛttāyāṃ kukkuṭān kūjato 'śapan gṛhīta-kaṇṭhyaḥ patibhir mādhavyo virahāturāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयांस्य् अरोरुवन् कृष्णं बोधयन्तीव वन्दिनः गायत्स्व् अलिष्व् अनिद्राणि मन्दार-वन-वायुभिः
vayāṃsy aroruvan kṛṣṇaṃ bodhayantīva vandinaḥ gāyatsv aliṣv anidrāṇi mandāra-vana-vāyubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहूर्तं तं तु वैदर्भी नामृष्यद् अति-शोभनम् परिरम्भण-विश्लेषात् प्रिय-बाह्व्-अन्तरं गता
muhūrtaṃ taṃ tu vaidarbhī nāmṛṣyad ati-śobhanam parirambhaṇa-viśleṣāt priya-bāhv-antaraṃ gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मे मुहूर्त उत्थाय वार्य् उपस्पृश्य माधवः दध्यौ प्रसन्न-करण आत्मानं तमसः परम्
brāhme muhūrta utthāya vāry upaspṛśya mādhavaḥ dadhyau prasanna-karaṇa ātmānaṃ tamasaḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकं स्वयं-ज्योतिर् अनन्यम् अव्ययं स्व-संस्थया नित्य-निरस्त-कल्मषम् ब्रह्माख्यम् अस्योद्भव-नाश-हेतुभिः स्व-शक्तिभिर् लक्षित-भाव-निर्वृतिम्
ekaṃ svayaṃ-jyotir ananyam avyayaṃ sva-saṃsthayā nitya-nirasta-kalmaṣam brahmākhyam asyodbhava-nāśa-hetubhiḥ sva-śaktibhir lakṣita-bhāva-nirvṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाप्लुतो ऽम्भस्य् अमले यथा-विधि क्रिया-कलापं परिधाय वाससी चकार सन्ध्योपगमादि सत्तमो हुतानलो ब्रह्म जजाप वाग्-यतः
athāpluto 'mbhasy amale yathā-vidhi kriyā-kalāpaṃ paridhāya vāsasī cakāra sandhyopagamādi sattamo hutānalo brahma jajāpa vāg-yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपस्थायार्कम् उद्यन्तं तर्पयित्वात्मनः कलाः देवान् ऋषीन् पितॄन् वृद्धान् विप्रान् अभ्यर्च्य चात्मवान्
upasthāyārkam udyantaṃ tarpayitvātmanaḥ kalāḥ devān ṛṣīn pitṝn vṛddhān viprān abhyarcya cātmavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धेनूनां रुक्म-शृङ्गीनां साध्वीनां मौक्तिक-स्रजाम् पयस्विनीनां गृष्टीनां स-वत्सानां सु-वाससाम्
dhenūnāṃ rukma-śṛṅgīnāṃ sādhvīnāṃ mauktika-srajām payasvinīnāṃ gṛṣṭīnāṃ sa-vatsānāṃ su-vāsasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददौ रूप्य-खुराग्राणां क्षौमाजिन-तिलैः सह अलङ्कृतेभ्यो विप्रेभ्यो बद्वं बद्वं दिने दिने
dadau rūpya-khurāgrāṇāṃ kṣaumājina-tilaiḥ saha alaṅkṛtebhyo viprebhyo badvaṃ badvaṃ dine dine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गो-विप्र-देवता-वृद्ध- गुरून् भूतानि सर्वशः नमस्कृत्यात्म-सम्भूतीर् मङ्गलानि समस्पृशत्
go-vipra-devatā-vṛddha- gurūn bhūtāni sarvaśaḥ namaskṛtyātma-sambhūtīr maṅgalāni samaspṛśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मानं भूषयाम् आस नर-लोक-विभूषणम् वासोभिर् भूषणैः स्वीयैर् दिव्य-स्रग्-अनुलेपनैः
ātmānaṃ bhūṣayām āsa nara-loka-vibhūṣaṇam vāsobhir bhūṣaṇaiḥ svīyair divya-srag-anulepanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवेक्ष्याज्यं तथादर्शं गो-वृष-द्विज-देवताः कामांश् च सर्व-वर्णानां पौरान्तः-पुर-चारिणाम् प्रदाप्य प्रकृतीः कामैः प्रतोष्य प्रत्यनन्दत
avekṣyājyaṃ tathādarśaṃ go-vṛṣa-dvija-devatāḥ kāmāṃś ca sarva-varṇānāṃ paurāntaḥ-pura-cāriṇām pradāpya prakṛtīḥ kāmaiḥ pratoṣya pratyanandata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संविभज्याग्रतो विप्रान् स्रक्-ताम्बूलानुलेपनैः सुहृदः प्रकृतीर् दारान् उपायुङ्क्त ततः स्वयम्
saṃvibhajyāgrato viprān srak-tāmbūlānulepanaiḥ suhṛdaḥ prakṛtīr dārān upāyuṅkta tataḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् सूत उपानीय स्यन्दनं परमाद्भुतम् सुग्रीवाद्यैर् हयैर् युक्तं प्रणम्यावस्थितो ऽग्रतः
tāvat sūta upānīya syandanaṃ paramādbhutam sugrīvādyair hayair yuktaṃ praṇamyāvasthito 'grataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा पाणिना पाणी सारथेस् तम् अथारुहत् सात्यक्य्-उद्धव-संयुक्तः पूर्वाद्रिम् इव भास्करः
gṛhītvā pāṇinā pāṇī sārathes tam athāruhat sātyaky-uddhava-saṃyuktaḥ pūrvādrim iva bhāskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईक्षितो ऽन्तः-पुर-स्त्रीणां स-व्रीड-प्रेम-वीक्षितैः कृच्छ्राद् विसृष्टो निरगाज् जात-हासो हरन् मनः
īkṣito 'ntaḥ-pura-strīṇāṃ sa-vrīḍa-prema-vīkṣitaiḥ kṛcchrād visṛṣṭo niragāj jāta-hāso haran manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुधर्माख्यां सभां सर्वैर् वृष्णिभिः परिवारितः प्राविशद् यन्-निविष्टानां न सन्त्य् अङ्ग षड् ऊर्मयः
sudharmākhyāṃ sabhāṃ sarvair vṛṣṇibhiḥ parivāritaḥ prāviśad yan-niviṣṭānāṃ na santy aṅga ṣaḍ ūrmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोपविस्तः परमासने विभुर् बभौ स्व-भासा ककुभो ऽवभासयन् वृतो नृ-सिंहैर् यदुभिर् यदूत्तमो यथोडु-राजो दिवि तारका-गणैः
tatropavistaḥ paramāsane vibhur babhau sva-bhāsā kakubho 'vabhāsayan vṛto nṛ-siṃhair yadubhir yadūttamo yathoḍu-rājo divi tārakā-gaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोपमन्त्रिणो राजन् नाना-हास्य-रसैर् विभुम् उपतस्थुर् नटाचार्या नर्तक्यस् ताण्डवैः पृथक्
tatropamantriṇo rājan nānā-hāsya-rasair vibhum upatasthur naṭācāryā nartakyas tāṇḍavaiḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदङ्ग-वीणा-मुरज- वेणु-ताल-दर-स्वनैः ननृतुर् जगुस् तुष्टुवुश् च सूत-मागध-वन्दिनः
mṛdaṅga-vīṇā-muraja- veṇu-tāla-dara-svanaiḥ nanṛtur jagus tuṣṭuvuś ca sūta-māgadha-vandinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राहुर् ब्राह्मणाः केचिद् आसीना ब्रह्म-वादिनः पूर्वेषां पुण्य-यशसां राज्ञां चाकथयन् कथाः
tatrāhur brāhmaṇāḥ kecid āsīnā brahma-vādinaḥ pūrveṣāṃ puṇya-yaśasāṃ rājñāṃ cākathayan kathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैकः पुरुषो राजन्न् आगतो ऽपूर्व-दर्शनः विज्ञापितो भगवते प्रतीहारैः प्रवेशितः
tatraikaḥ puruṣo rājann āgato 'pūrva-darśanaḥ vijñāpito bhagavate pratīhāraiḥ praveśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स नमस्कृत्य कृष्णाय परेशाय कृताञ्जलिः राज्ञाम् आवेदयद् दुःखं जरासन्ध-निरोध-जम्
sa namaskṛtya kṛṣṇāya pareśāya kṛtāñjaliḥ rājñām āvedayad duḥkhaṃ jarāsandha-nirodha-jam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च दिग्-विजये तस्य सन्नतिं न ययुर् नृपाः प्रसह्य रुद्धास् तेनासन्न् अयुते द्वे गिरिव्रजे
ye ca dig-vijaye tasya sannatiṃ na yayur nṛpāḥ prasahya ruddhās tenāsann ayute dve girivraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजान ऊचुः कृष्ण कृष्णाप्रमेयात्मन् प्रपन्न-भय-भञ्जन वयं त्वां शरणं यामो भव-भीताः पृथग्-धियः
rājāna ūcuḥ kṛṣṇa kṛṣṇāprameyātman prapanna-bhaya-bhañjana vayaṃ tvāṃ śaraṇaṃ yāmo bhava-bhītāḥ pṛthag-dhiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोको विकर्म-निरतः कुशले प्रमत्तः कर्मण्य् अयं त्वद्-उदिते भवद्-अर्चने स्वे यस् तावद् अस्य बलवान् इह जीविताशां सद्यश् छिनत्त्य् अनिमिषाय नमो ऽस्तु तस्मै
loko vikarma-nirataḥ kuśale pramattaḥ karmaṇy ayaṃ tvad-udite bhavad-arcane sve yas tāvad asya balavān iha jīvitāśāṃ sadyaś chinatty animiṣāya namo 'stu tasmai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोके भवाञ् जगद्-इनः कलयावतीर्णः सद्-रक्षणाय खल-निग्रहणाय चान्यः कश्चित् त्वदीयम् अतियाति निदेशम् ईश किं वा जनः स्व-कृतम् ऋच्छति तन् न विद्मः
loke bhavāñ jagad-inaḥ kalayāvatīrṇaḥ sad-rakṣaṇāya khala-nigrahaṇāya cānyaḥ kaścit tvadīyam atiyāti nideśam īśa kiṃ vā janaḥ sva-kṛtam ṛcchati tan na vidmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नायितं नृप-सुखं पर-तन्त्रम् ईश शश्वद्-भयेन मृतकेन धुरं वहामः हित्वा तद् आत्मनि सुखं त्वद्-अनीह-लभ्यं क्लिश्यामहे ऽति-कृपणास् तव माययेह
svapnāyitaṃ nṛpa-sukhaṃ para-tantram īśa śaśvad-bhayena mṛtakena dhuraṃ vahāmaḥ hitvā tad ātmani sukhaṃ tvad-anīha-labhyaṃ kliśyāmahe 'ti-kṛpaṇās tava māyayeha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् नो भवान् प्रणत-शोक-हराङ्घ्रि-युग्मो बद्धान् वियुङ्क्ष्व मगधाह्वय-कर्म-पाशात् यो भू-भुजो ऽयुत-मतङ्गज-वीर्यम् एको बिभ्रद् रुरोध भवने मृग-राड् इवावीः
tan no bhavān praṇata-śoka-harāṅghri-yugmo baddhān viyuṅkṣva magadhāhvaya-karma-pāśāt yo bhū-bhujo 'yuta-mataṅgaja-vīryam eko bibhrad rurodha bhavane mṛga-rāḍ ivāvīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वै त्वया द्वि-नव-कृत्व उदात्त-चक्र भग्नो मृधे खलु भवन्तम् अनन्त-वीर्यम् जित्वा नृ-लोक-निरतं सकृद् ऊढ-दर्पो युष्मत्-प्रजा रुजति नो ऽजित तद् विधेहि
yo vai tvayā dvi-nava-kṛtva udātta-cakra bhagno mṛdhe khalu bhavantam ananta-vīryam jitvā nṛ-loka-nirataṃ sakṛd ūḍha-darpo yuṣmat-prajā rujati no 'jita tad vidhehi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूत उवाच इति मागध-संरुद्धा भवद्-दर्शन-कङ्क्षिणः प्रपन्नाः पाद-मूलं ते दीनानां शं विधीयताम्
dūta uvāca iti māgadha-saṃruddhā bhavad-darśana-kaṅkṣiṇaḥ prapannāḥ pāda-mūlaṃ te dīnānāṃ śaṃ vidhīyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच राज-दूते ब्रुवत्य् एवं देवर्षिः परम-द्युतिः बिभ्रत् पिङ्ग-जटा-भारं प्रादुरासीद् यथा रविः
śrī-śuka uvāca rāja-dūte bruvaty evaṃ devarṣiḥ parama-dyutiḥ bibhrat piṅga-jaṭā-bhāraṃ prādurāsīd yathā raviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा भगवान् कृष्णः सर्व-लोकेश्वरेश्वरः ववन्द उत्थितः शीर्ष्णा स-सभ्यः सानुगो मुदा
taṃ dṛṣṭvā bhagavān kṛṣṇaḥ sarva-lokeśvareśvaraḥ vavanda utthitaḥ śīrṣṇā sa-sabhyaḥ sānugo mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभाजयित्वा विधि-वत् कृतासन-परिग्रहम् बभाषे सुनृतैर् वाक्यैः श्रद्धया तर्पयन् मुनिम्
sabhājayitvā vidhi-vat kṛtāsana-parigraham babhāṣe sunṛtair vākyaiḥ śraddhayā tarpayan munim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि स्विद् अद्य लोकानां त्रयाणाम् अकुतो-भयम् ननु भूयान् भगवतो लोकान् पर्यटतो गुणः
api svid adya lokānāṃ trayāṇām akuto-bhayam nanu bhūyān bhagavato lokān paryaṭato guṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि ते ऽविदितं किञ्चिल् लोकेष्व् ईश्वर-कर्तृषु अथ पृच्छामहे युष्मान् पाण्डवानां चिकीर्षितम्
na hi te 'viditaṃ kiñcil lokeṣv īśvara-kartṛṣu atha pṛcchāmahe yuṣmān pāṇḍavānāṃ cikīrṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-नारद उवाच दृष्टा माया ते बहुशो दुरत्यया माया विभो विश्व-सृजश् च मायिनः भूतेषु भूमंश् चरतः स्व-शक्तिभिर् वह्नेर् इव च्छन्न-रुचो न मे ऽद्भुतम्
śrī-nārada uvāca dṛṣṭā māyā te bahuśo duratyayā māyā vibho viśva-sṛjaś ca māyinaḥ bhūteṣu bhūmaṃś carataḥ sva-śaktibhir vahner iva cchanna-ruco na me 'dbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवेहितं को ऽर्हति साधु वेदितुं स्व-माययेदं सृजतो नियच्छतः यद् विद्यमानात्मतयावभासते तस्मै नमस् ते स्व-विलक्षणात्मने
tavehitaṃ ko 'rhati sādhu vedituṃ sva-māyayedaṃ sṛjato niyacchataḥ yad vidyamānātmatayāvabhāsate tasmai namas te sva-vilakṣaṇātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवस्य यः संसरतो विमोक्षणं न जानतो ऽनर्थ-वहाच् छरीरतः लीलावतारैः स्व-यशः प्रदीपकं प्राज्वालयत् त्वा तम् अहं प्रपद्ये
jīvasya yaḥ saṃsarato vimokṣaṇaṃ na jānato 'nartha-vahāc charīrataḥ līlāvatāraiḥ sva-yaśaḥ pradīpakaṃ prājvālayat tvā tam ahaṃ prapadye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाप्य् आश्रावये ब्रह्म नर-लोक-विडम्बनम् राज्ञः पैतृ-ष्वस्रेयस्य भक्तस्य च चिकीर्षितम्
athāpy āśrāvaye brahma nara-loka-viḍambanam rājñaḥ paitṛ-ṣvasreyasya bhaktasya ca cikīrṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्ष्यति त्वां मखेन्द्रेण राजसूयेन पाण्डवः पारमेष्ठ्य-कामो नृपतिस् तद् भवान् अनुमोदताम्
yakṣyati tvāṃ makhendreṇa rājasūyena pāṇḍavaḥ pārameṣṭhya-kāmo nṛpatis tad bhavān anumodatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् देव क्रतु-वरे भवन्तं वै सुरादयः दिदृक्षवः समेष्यन्ति राजानश् च यशस्विनः
tasmin deva kratu-vare bhavantaṃ vai surādayaḥ didṛkṣavaḥ sameṣyanti rājānaś ca yaśasvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रवणात् कीर्तनाद् ध्यानात् पूयन्ते ऽन्ते-वसायिनः तव ब्रह्म-मयस्येश किम् उतेक्षाभिमर्शिनः
śravaṇāt kīrtanād dhyānāt pūyante 'nte-vasāyinaḥ tava brahma-mayasyeśa kim utekṣābhimarśinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यामलं दिवि यशः प्रथितं रसायां भूमौ च ते भुवन-मङ्गल दिग्-वितानम् मन्दाकिनीति दिवि भोगवतीति चाधो गङ्गेति चेह चरणाम्बु पुनाति विश्वम्
yasyāmalaṃ divi yaśaḥ prathitaṃ rasāyāṃ bhūmau ca te bhuvana-maṅgala dig-vitānam mandākinīti divi bhogavatīti cādho gaṅgeti ceha caraṇāmbu punāti viśvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच तत्र तेष्व् आत्म-पक्षेष्व् अ- गृणत्सु विजिगीषया वाचः पेशैः स्मयन् भृत्यम् उद्धवं प्राह केशवः
śrī-śuka uvāca tatra teṣv ātma-pakṣeṣv a- gṛṇatsu vijigīṣayā vācaḥ peśaiḥ smayan bhṛtyam uddhavaṃ prāha keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच त्वं हि नः परमं चक्षुः सुहृन् मन्त्रार्थ-तत्त्व-वित् अथात्र ब्रूह्य् अनुष्ठेयं श्रद्दध्मः करवाम तत्
śrī-bhagavān uvāca tvaṃ hi naḥ paramaṃ cakṣuḥ suhṛn mantrārtha-tattva-vit athātra brūhy anuṣṭheyaṃ śraddadhmaḥ karavāma tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उपामन्त्रितो भर्त्रा सर्व-ज्ञेनापि मुग्ध-वत् निदेशं शिरसाधाय उद्धवः प्रत्यभाषत
ity upāmantrito bhartrā sarva-jñenāpi mugdha-vat nideśaṃ śirasādhāya uddhavaḥ pratyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.