Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.82
श्री-शुक उवाच अथैकदा द्वारवत्यां वसतो राम-कृष्णयोः सूर्योपरागः सु-महान् आसीत् कल्प-क्षये यथा
śrī-śuka uvāca athaikadā dvāravatyāṃ vasato rāma-kṛṣṇayoḥ sūryoparāgaḥ su-mahān āsīt kalpa-kṣaye yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं ज्ञात्वा मनुजा राजन् पुरस्ताद् एव सर्वतः समन्त-पञ्चकं क्षेत्रं ययुः श्रेयो-विधित्सया
taṃ jñātvā manujā rājan purastād eva sarvataḥ samanta-pañcakaṃ kṣetraṃ yayuḥ śreyo-vidhitsayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःक्षत्रियां महीं कुर्वन् रामः शस्त्र-भृतां वरः नृपाणां रुधिरौघेण यत्र चक्रे महा-ह्रदान्
niḥkṣatriyāṃ mahīṃ kurvan rāmaḥ śastra-bhṛtāṃ varaḥ nṛpāṇāṃ rudhiraugheṇa yatra cakre mahā-hradān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईजे च भगवान् रामो यत्रास्पृष्टो ऽपि कर्मणा लोकं सङ्ग्राहयन्न् ईशो यथान्यो ऽघापनुत्तये
īje ca bhagavān rāmo yatrāspṛṣṭo 'pi karmaṇā lokaṃ saṅgrāhayann īśo yathānyo 'ghāpanuttaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्यां तीर्थ-यात्रायां तत्रागन् भारतीः प्रजाः वृष्णयश् च तथाक्रूर- वसुदेवाहुकादयः
mahatyāṃ tīrtha-yātrāyāṃ tatrāgan bhāratīḥ prajāḥ vṛṣṇayaś ca tathākrūra- vasudevāhukādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययुर् भारत तत् क्षेत्रं स्वम् अघं क्षपयिष्णवः गद-प्रद्युम्न-साम्बाद्याः सुचन्द्र-शुक-सारणैः आस्ते ऽनिरुद्धो रक्षायां कृतवर्मा च यूथ-पः
yayur bhārata tat kṣetraṃ svam aghaṃ kṣapayiṣṇavaḥ gada-pradyumna-sāmbādyāḥ sucandra-śuka-sāraṇaiḥ āste 'niruddho rakṣāyāṃ kṛtavarmā ca yūtha-paḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते रथैर् देव-धिष्ण्याभैर् हयैश् च तरल-प्लवैः गजैर् नदद्भिर् अभ्राभैर् नृभिर् विद्याधर-द्युभिः
te rathair deva-dhiṣṇyābhair hayaiś ca tarala-plavaiḥ gajair nadadbhir abhrābhair nṛbhir vidyādhara-dyubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यरोचन्त महा-तेजाः पथि काञ्चन-मालिनः दिव्य-स्रग्-वस्त्र-सन्नाहाः कलत्रैः खे-चरा इव
vyarocanta mahā-tejāḥ pathi kāñcana-mālinaḥ divya-srag-vastra-sannāhāḥ kalatraiḥ khe-carā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्नात्वा महा-भागा उपोष्य सु-समाहिताः ब्राह्मणेभ्यो ददुर् धेनूर् वासः-स्रग्-रुक्म-मालिनीः
tatra snātvā mahā-bhāgā upoṣya su-samāhitāḥ brāhmaṇebhyo dadur dhenūr vāsaḥ-srag-rukma-mālinīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राम-ह्रदेषु विधि-वत् पुनर् आप्लुत्य वृष्णयः ददः स्व्-अन्नं द्विजाग्र्येभ्यः कृष्णे नो भक्तिर् अस्त्व् इति
rāma-hradeṣu vidhi-vat punar āplutya vṛṣṇayaḥ dadaḥ sv-annaṃ dvijāgryebhyaḥ kṛṣṇe no bhaktir astv iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं च तद्-अनुज्ञाता वृष्णयः कृष्ण-देवताः भुक्त्वोपविविशुः कामं स्निग्ध-च्छायाङ्घ्रिपाङ्घ्रिषु
svayaṃ ca tad-anujñātā vṛṣṇayaḥ kṛṣṇa-devatāḥ bhuktvopaviviśuḥ kāmaṃ snigdha-cchāyāṅghripāṅghriṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रागतांस् ते ददृशुः सुहृत्-सम्बन्धिनो नृपान् मत्स्योशीनर-कौशल्य- विदर्भ-कुरु-सृञ्जयान्
tatrāgatāṃs te dadṛśuḥ suhṛt-sambandhino nṛpān matsyośīnara-kauśalya- vidarbha-kuru-sṛñjayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्बोज-कैकयान् मद्रान् कुन्तीन् आनर्त-केरलान् अन्यांश् चैवात्म-पक्षीयान् परांश् च शतशो नृप नन्दादीन् सुहृदो गोपान् गोपीश् चोत्कण्ठिताश् चिरम्
kāmboja-kaikayān madrān kuntīn ānarta-keralān anyāṃś caivātma-pakṣīyān parāṃś ca śataśo nṛpa nandādīn suhṛdo gopān gopīś cotkaṇṭhitāś ciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्योन्य-सन्दर्शन-हर्ष-रंहसा प्रोत्फुल्ल-हृद्-वक्त्र-सरोरुह-श्रियः आश्लिष्य गाढं नयनैः स्रवज्-जला हृष्यत्-त्वचो रुद्ध-गिरो ययुर् मुदम्
anyonya-sandarśana-harṣa-raṃhasā protphulla-hṛd-vaktra-saroruha-śriyaḥ āśliṣya gāḍhaṃ nayanaiḥ sravaj-jalā hṛṣyat-tvaco ruddha-giro yayur mudam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियश् च संवीक्ष्य मिथो ऽति-सौहृद- स्मितामलापाङ्ग-दृशो ऽभिरेभिरे स्तनैः स्तनान् कुङ्कुम-पङ्क-रूषितान् निहत्य दोर्भिः प्रणयाश्रु-लोचनाः
striyaś ca saṃvīkṣya mitho 'ti-sauhṛda- smitāmalāpāṅga-dṛśo 'bhirebhire stanaiḥ stanān kuṅkuma-paṅka-rūṣitān nihatya dorbhiḥ praṇayāśru-locanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽभिवाद्य ते वृद्धान् यविष्ठैर् अभिवादिताः स्व्-आगतं कुशलं पृष्ट्वा चक्रुः कृष्ण-कथा मिथः
tato 'bhivādya te vṛddhān yaviṣṭhair abhivāditāḥ sv-āgataṃ kuśalaṃ pṛṣṭvā cakruḥ kṛṣṇa-kathā mithaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथा भ्रातॄन् स्वसॄर् वीक्ष्य तत्-पुत्रान् पितराव् अपि भ्रातृ-पत्नीर् मुकुन्दं च जहौ सङ्कथया शुचः
pṛthā bhrātṝn svasṝr vīkṣya tat-putrān pitarāv api bhrātṛ-patnīr mukundaṃ ca jahau saṅkathayā śucaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुन्त्य् उवाच आर्य भ्रातर् अहं मन्ये आत्मानम् अकृताशिषम् यद् वा आपत्सु मद्-वार्तां नानुस्मरथ सत्तमाः
kunty uvāca ārya bhrātar ahaṃ manye ātmānam akṛtāśiṣam yad vā āpatsu mad-vārtāṃ nānusmaratha sattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुहृदो ज्ञातयः पुत्रा भ्रातरः पितराव् अपि नानुस्मरन्ति स्व-जनं यस्य दैवम् अदक्षिणम्
suhṛdo jñātayaḥ putrā bhrātaraḥ pitarāv api nānusmaranti sva-janaṃ yasya daivam adakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-वसुदेव उवाच अम्ब मास्मान् असूयेथा दैव-क्रीडनकान् नरान् ईशस्य हि वशे लोकः कुरुते कार्यते ऽथ वा
śrī-vasudeva uvāca amba māsmān asūyethā daiva-krīḍanakān narān īśasya hi vaśe lokaḥ kurute kāryate 'tha vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंस-प्रतापिताः सर्वे वयं याता दिशं दिशम् एतर्ह्य् एव पुनः स्थानं दैवेनासादिताः स्वसः
kaṃsa-pratāpitāḥ sarve vayaṃ yātā diśaṃ diśam etarhy eva punaḥ sthānaṃ daivenāsāditāḥ svasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच वसुदेवोग्रसेनाद्यैर् यदुभिस् ते ऽर्चिता नृपाः आसन्न् अच्युत-सन्दर्श- परमानन्द-निर्वृताः
śrī-śuka uvāca vasudevograsenādyair yadubhis te 'rcitā nṛpāḥ āsann acyuta-sandarśa- paramānanda-nirvṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्मो द्रोणो ऽम्बिका-पुत्रो गान्धारी स-सुता तथा स-दाराः पाण्डवाः कुन्ती सञ्जयो विदुरः कृपः
bhīṣmo droṇo 'mbikā-putro gāndhārī sa-sutā tathā sa-dārāḥ pāṇḍavāḥ kuntī sañjayo viduraḥ kṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुन्तीभोजो विराटश् च भीष्मको नग्नजिन् महान् पुरुजिद् द्रुपदः शल्यो धृष्टकेतुः स काशि-राट्
kuntībhojo virāṭaś ca bhīṣmako nagnajin mahān purujid drupadaḥ śalyo dhṛṣṭaketuḥ sa kāśi-rāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दमघोषो विशालाक्षो मैथिलो मद्र-केकयौ युधामन्युः सुशर्मा च स-सुता बाह्लिकादयः
damaghoṣo viśālākṣo maithilo madra-kekayau yudhāmanyuḥ suśarmā ca sa-sutā bāhlikādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानो ये च राजेन्द्र युधिष्ठिरम् अनुव्रताः श्री-निकेतं वपुः शौरेः स-स्त्रीकं वीक्ष्य विस्मिताः
rājāno ye ca rājendra yudhiṣṭhiram anuvratāḥ śrī-niketaṃ vapuḥ śaureḥ sa-strīkaṃ vīkṣya vismitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ते राम-कृष्णाभ्यां सम्यक् प्राप्त-समर्हणाः प्रशशंसुर् मुदा युक्ता वृष्णीन् कृष्ण-परिग्रहान्
atha te rāma-kṛṣṇābhyāṃ samyak prāpta-samarhaṇāḥ praśaśaṃsur mudā yuktā vṛṣṇīn kṛṣṇa-parigrahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो भोज-पते यूयं जन्म-भाजो नृणाम् इह यत् पश्यथासकृत् कृष्णं दुर्दर्शम् अपि योगिनाम्
aho bhoja-pate yūyaṃ janma-bhājo nṛṇām iha yat paśyathāsakṛt kṛṣṇaṃ durdarśam api yoginām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्-विश्रुतिः श्रुति-नुतेदम् अलं पुनाति पादावनेजन-पयश् च वचश् च शास्त्रम् भूः काल-भर्जित-भगापि यद्-अङ्घ्रि-पद्म- स्पर्शोत्थ-शक्तिर् अभिवर्षति नो ऽखिलार्थान्
yad-viśrutiḥ śruti-nutedam alaṃ punāti pādāvanejana-payaś ca vacaś ca śāstram bhūḥ kāla-bharjita-bhagāpi yad-aṅghri-padma- sparśottha-śaktir abhivarṣati no 'khilārthān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-दर्शन-स्पर्शनानुपथ-प्रजल्प- शय्यासनाशन-सयौन-सपिण्ड-बन्धः येषां गृहे निरय-वर्त्मनि वर्ततां वः स्वर्गापवर्ग-विरमः स्वयम् आस विष्णुः
tad-darśana-sparśanānupatha-prajalpa- śayyāsanāśana-sayauna-sapiṇḍa-bandhaḥ yeṣāṃ gṛhe niraya-vartmani vartatāṃ vaḥ svargāpavarga-viramaḥ svayam āsa viṣṇuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच नन्दस् तत्र यदून् प्राप्तान् ज्ञात्वा कृष्ण-पुरोगमान् तत्रागमद् वृतो गोपैर् अनः-स्थार्थैर् दिदृक्षया
śrī-śuka uvāca nandas tatra yadūn prāptān jñātvā kṛṣṇa-purogamān tatrāgamad vṛto gopair anaḥ-sthārthair didṛkṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा वृष्णयो हृष्टास् तन्वः प्राणम् इवोत्थिताः परिषस्वजिरे गाढं चिर-दर्शन-कातराः
taṃ dṛṣṭvā vṛṣṇayo hṛṣṭās tanvaḥ prāṇam ivotthitāḥ pariṣasvajire gāḍhaṃ cira-darśana-kātarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुदेवः परिष्वज्य सम्प्रीतः प्रेम-विह्वलः स्मरन् कंस-कृतान् क्लेशान् पुत्र-न्यासं च गोकुले
vasudevaḥ pariṣvajya samprītaḥ prema-vihvalaḥ smaran kaṃsa-kṛtān kleśān putra-nyāsaṃ ca gokule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण-रामौ परिष्वज्य पितराव् अभिवाद्य च न किञ्चनोचतुः प्रेम्णा साश्रु-कण्ठौ कुरूद्वह
kṛṣṇa-rāmau pariṣvajya pitarāv abhivādya ca na kiñcanocatuḥ premṇā sāśru-kaṇṭhau kurūdvaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताव् आत्मासनम् आरोप्य बाहुभ्यां परिरभ्य च यशोदा च महा-भागा सुतौ विजहतुः शुचः
tāv ātmāsanam āropya bāhubhyāṃ parirabhya ca yaśodā ca mahā-bhāgā sutau vijahatuḥ śucaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोहिणी देवकी चाथ परिष्वज्य व्रजेश्वरीम् स्मरन्त्यौ तत्-कृतां मैत्रीं बाष्प-कण्ठ्यौ समूचतुः
rohiṇī devakī cātha pariṣvajya vrajeśvarīm smarantyau tat-kṛtāṃ maitrīṃ bāṣpa-kaṇṭhyau samūcatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का विस्मरेत वां मैत्रीम् अनिवृत्तां व्रजेश्वरि अवाप्याप्य् ऐन्द्रम् ऐश्वर्यं यस्या नेह प्रतिक्रिया
kā vismareta vāṃ maitrīm anivṛttāṃ vrajeśvari avāpyāpy aindram aiśvaryaṃ yasyā neha pratikriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताव् अदृष्ट-पितरौ युवयोः स्म पित्रोः सम्प्रीणनाभ्युदय-पोषण-पालनानि प्राप्योषतुर् भवति पक्ष्म ह यद्वद् अक्ष्णोर् न्यस्ताव् अकुत्र च भयौ न सतां परः स्वः
etāv adṛṣṭa-pitarau yuvayoḥ sma pitroḥ samprīṇanābhyudaya-poṣaṇa-pālanāni prāpyoṣatur bhavati pakṣma ha yadvad akṣṇor nyastāv akutra ca bhayau na satāṃ paraḥ svaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच गोप्यश् च कृष्णम् उपलभ्य चिराद् अभीष्टं यत्-प्रेक्षणे दृशिषु पक्ष्म-कृतं शपन्ति दृग्भिर् हृदी-कृतम् अलं परिरभ्य सर्वास् तद्-भावम् आपुर् अपि नित्य-युजां दुरापम्
śrī-śuka uvāca gopyaś ca kṛṣṇam upalabhya cirād abhīṣṭaṃ yat-prekṣaṇe dṛśiṣu pakṣma-kṛtaṃ śapanti dṛgbhir hṛdī-kṛtam alaṃ parirabhya sarvās tad-bhāvam āpur api nitya-yujāṃ durāpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवांस् तास् तथा-भूता विविक्त उपसङ्गतः आश्लिष्यानामयं पृष्ट्वा प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत्
bhagavāṃs tās tathā-bhūtā vivikta upasaṅgataḥ āśliṣyānāmayaṃ pṛṣṭvā prahasann idam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि स्मरथ नः सख्यः स्वानाम् अर्थ-चिकीर्षया गतांश् चिरायिताञ् छत्रु- पक्ष-क्षपण-चेतसः
api smaratha naḥ sakhyaḥ svānām artha-cikīrṣayā gatāṃś cirāyitāñ chatru- pakṣa-kṣapaṇa-cetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्य् अवध्यायथास्मान् स्विद् अकृत-ज्ञाविशङ्कया नूनं भूतानि भगवान् युनक्ति वियुनक्ति च
apy avadhyāyathāsmān svid akṛta-jñāviśaṅkayā nūnaṃ bhūtāni bhagavān yunakti viyunakti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुर् यथा घनानीकं तृणं तूलं रजांसि च संयोज्याक्षिपते भूयस् तथा भूतानि भूत-कृत्
vāyur yathā ghanānīkaṃ tṛṇaṃ tūlaṃ rajāṃsi ca saṃyojyākṣipate bhūyas tathā bhūtāni bhūta-kṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयि भक्तिर् हि भूतानाम् अमृतत्वाय कल्पते दिष्ट्या यद् आसीन् मत्-स्नेहो भवतीनां मद्-आपनः
mayi bhaktir hi bhūtānām amṛtatvāya kalpate diṣṭyā yad āsīn mat-sneho bhavatīnāṃ mad-āpanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं हि सर्व-भूतानाम् आदिर् अन्तो ऽन्तरं बहिः भौतिकानां यथा खं वार् भूर् वायुर् ज्योतिर् अङ्गनाः
ahaṃ hi sarva-bhūtānām ādir anto 'ntaraṃ bahiḥ bhautikānāṃ yathā khaṃ vār bhūr vāyur jyotir aṅganāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ह्य् एतानि भूतानि भूतेष्व् आत्मात्मना ततः उभयं मय्य् अथ परे पश्यताभातम् अक्षरे
evaṃ hy etāni bhūtāni bhūteṣv ātmātmanā tataḥ ubhayaṃ mayy atha pare paśyatābhātam akṣare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच अध्यात्म-शिक्षया गोप्य एवं कृष्णेन शिक्षिताः तद्-अनुस्मरण-ध्वस्त- जीव-कोशास् तम् अध्यगन्
śrī-śuka uvāca adhyātma-śikṣayā gopya evaṃ kṛṣṇena śikṣitāḥ tad-anusmaraṇa-dhvasta- jīva-kośās tam adhyagan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहुश् च ते नलिन-नाभ पदारविन्दं योगेश्वरैर् हृदि विचिन्त्यम् अगाध-बोधैः संसार-कूप-पतितोत्तरणावलम्बं गेहं जुषाम् अपि मनस्य् उदियात् सदा नः
āhuś ca te nalina-nābha padāravindaṃ yogeśvarair hṛdi vicintyam agādha-bodhaiḥ saṃsāra-kūpa-patitottaraṇāvalambaṃ gehaṃ juṣām api manasy udiyāt sadā naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.