Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.83
श्री-शुक उवाच तथानुगृह्य भगवान् गोपीनां स गुरुर् गतिः युधिष्ठिरम् अथापृच्छत् सर्वांश् च सुहृदो ऽव्ययम्
śrī-śuka uvāca tathānugṛhya bhagavān gopīnāṃ sa gurur gatiḥ yudhiṣṭhiram athāpṛcchat sarvāṃś ca suhṛdo 'vyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एवं लोक-नाथेन परिपृष्टाः सु-सत्-कृताः प्रत्यूचुर् हृष्ट-मनसस् तत्-पादेक्षा-हतांहसः
ta evaṃ loka-nāthena paripṛṣṭāḥ su-sat-kṛtāḥ pratyūcur hṛṣṭa-manasas tat-pādekṣā-hatāṃhasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुतो ऽशिवं त्वच्-चरणाम्बुजासवं महन्-मनस्तो मुख-निःसृतं क्वचित् पिबन्ति ये कर्ण-पुटैर् अलं प्रभो देहं-भृतां देह-कृद्-अस्मृति-च्छिदम्
kuto 'śivaṃ tvac-caraṇāmbujāsavaṃ mahan-manasto mukha-niḥsṛtaṃ kvacit pibanti ye karṇa-puṭair alaṃ prabho dehaṃ-bhṛtāṃ deha-kṛd-asmṛti-cchidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हि त्वात्म धाम-विधुतात्म-कृत-त्र्य्-अवस्थाम् आनन्द-सम्प्लवम् अखण्डम् अकुण्ठ-बोधम् कालोपसृष्ट-निगमावन आत्त-योग- मायाकृतिं परमहंस-गतिं नताः स्म
hi tvātma dhāma-vidhutātma-kṛta-try-avasthām ānanda-samplavam akhaṇḍam akuṇṭha-bodham kālopasṛṣṭa-nigamāvana ātta-yoga- māyākṛtiṃ paramahaṃsa-gatiṃ natāḥ sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-ऋषिर् उवाच इत्य् उत्तमः-श्लोक-शिखा-मणिं जनेष्व् अभिष्टुवत्स्व् अन्धक-कौरव-स्त्रियः समेत्य गोविन्द-कथा मिथो ऽगृनंस् त्रि-लोक-गीताः शृणु वर्णयामि ते
śrī-ṛṣir uvāca ity uttamaḥ-śloka-śikhā-maṇiṃ janeṣv abhiṣṭuvatsv andhaka-kaurava-striyaḥ sametya govinda-kathā mitho 'gṛnaṃs tri-loka-gītāḥ śṛṇu varṇayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-द्रौपद्य् उवाच हे वैदर्भ्य् अच्युतो भद्रे हे जाम्बवति कौशले हे सत्यभामे कालिन्दि शैब्ये रोहिणि लक्ष्मणे
śrī-draupady uvāca he vaidarbhy acyuto bhadre he jāmbavati kauśale he satyabhāme kālindi śaibye rohiṇi lakṣmaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हे कृष्ण-पत्न्य एतन् नो ब्रूते वो भगवान् स्वयम् उपयेमे यथा लोकम् अनुकुर्वन् स्व-मायया
he kṛṣṇa-patnya etan no brūte vo bhagavān svayam upayeme yathā lokam anukurvan sva-māyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-रुक्मिण्य् उवाच चैद्याय मार्पयितुम् उद्यत-कार्मुकेषु राजस्व् अजेय-भट-शेखरिताङ्घ्रि-रेणुः निन्ये मृगेन्द्र इव भागम् अजावि-यूथात् तच्-छ्री-निकेत-चरणो ऽस्तु ममार्चनाय
śrī-rukmiṇy uvāca caidyāya mārpayitum udyata-kārmukeṣu rājasv ajeya-bhaṭa-śekharitāṅghri-reṇuḥ ninye mṛgendra iva bhāgam ajāvi-yūthāt tac-chrī-niketa-caraṇo 'stu mamārcanāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-सत्यभामोवाच यो मे सनाभि-वध-तप्त-हृदा ततेन लिप्ताभिशापम् अपमार्ष्टुम् उपाजहार जित्वर्क्ष-राजम् अथ रत्नम् अदात् स तेन भीतः पितादिशत मां प्रभवे ऽपि दत्ताम्
śrī-satyabhāmovāca yo me sanābhi-vadha-tapta-hṛdā tatena liptābhiśāpam apamārṣṭum upājahāra jitvarkṣa-rājam atha ratnam adāt sa tena bhītaḥ pitādiśata māṃ prabhave 'pi dattām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-जाम्बवत्य् उवाच प्राज्ञाय देह-कृद् अमुं निज-नाथ-दैवं सीता-पतिं त्रि-नवहान्य् अमुनाभ्ययुध्यत् ज्ञात्वा परीक्षित उपाहरद् अर्हणं मां पादौ प्रगृह्य मणिनाहम् अमुष्य दासी
śrī-jāmbavaty uvāca prājñāya deha-kṛd amuṃ nija-nātha-daivaṃ sītā-patiṃ tri-navahāny amunābhyayudhyat jñātvā parīkṣita upāharad arhaṇaṃ māṃ pādau pragṛhya maṇināham amuṣya dāsī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-कालिन्द्य् उवाच तपश् चरन्तीम् आज्ञाय स्व-पाद-स्पर्शनाशया सख्योपेत्याग्रहीत् पाणिं यो ऽहं तद्-गृह-मार्जनी
śrī-kālindy uvāca tapaś carantīm ājñāya sva-pāda-sparśanāśayā sakhyopetyāgrahīt pāṇiṃ yo 'haṃ tad-gṛha-mārjanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-मित्रविन्दोवाच यो मां स्वयं-वर उपेत्य विजित्य भू-पान् निन्ये श्व-यूथ-गं इवात्म-बलिं द्विपारिः भ्रातॄंश् च मे ऽपकुरुतः स्व-पुरं श्रियौकस् तस्यास्तु मे ऽनु-भवम् अङ्घ्र्य्-अवनेजनत्वम्
śrī-mitravindovāca yo māṃ svayaṃ-vara upetya vijitya bhū-pān ninye śva-yūtha-gaṃ ivātma-baliṃ dvipāriḥ bhrātṝṃś ca me 'pakurutaḥ sva-puraṃ śriyaukas tasyāstu me 'nu-bhavam aṅghry-avanejanatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-सत्योवाच सप्तोक्षणो ऽति-बल-वीर्य-सु-तीक्ष्ण-शृङ्गान् पित्रा कृतान् क्षितिप-वीर्य-परीक्षणाय तान् वीर-दुर्मद-हनस् तरसा निगृह्य क्रीडन् बबन्ध ह यथा शिशवो ऽज-तोकान्
śrī-satyovāca saptokṣaṇo 'ti-bala-vīrya-su-tīkṣṇa-śṛṅgān pitrā kṛtān kṣitipa-vīrya-parīkṣaṇāya tān vīra-durmada-hanas tarasā nigṛhya krīḍan babandha ha yathā śiśavo 'ja-tokān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य इत्थं वीर्य-शुल्कां मां दासीभिश् चतुर्-अन्गिणीम् पथि निर्जित्य राजन्यान् निन्ये तद्-दास्यम् अस्तु मे
ya itthaṃ vīrya-śulkāṃ māṃ dāsībhiś catur-angiṇīm pathi nirjitya rājanyān ninye tad-dāsyam astu me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भद्रोवाच१०८३०१५१ पिता मे मातुलेयाय स्वयम् आहूय दत्तवान् कृष्णे कृष्णाय तच्-चित्ताम् अक्षौहिण्या सखी-जनैः
śrī-bhadrovāca10830151 pitā me mātuleyāya svayam āhūya dattavān kṛṣṇe kṛṣṇāya tac-cittām akṣauhiṇyā sakhī-janaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्य मे पाद-संस्पर्शो भवेज् जन्मनि जन्मनि कर्मभिर् भ्राम्यमाणाया येन तच् छ्रेय आत्मनः
asya me pāda-saṃsparśo bhavej janmani janmani karmabhir bhrāmyamāṇāyā yena tac chreya ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-लक्ष्मणोवाच ममापि राज्ञ्य् अच्युत-जन्म-कर्म श्रुत्वा मुहुर् नारद-गीतम् आस ह चित्तं मुकुन्दे किल पद्म-हस्तया वृतः सु-सम्मृश्य विहाय लोक-पान्
śrī-lakṣmaṇovāca mamāpi rājñy acyuta-janma-karma śrutvā muhur nārada-gītam āsa ha cittaṃ mukunde kila padma-hastayā vṛtaḥ su-sammṛśya vihāya loka-pān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा मम मतं साध्वि पिता दुहितृ-वत्सलः बृहत्सेन इति ख्यातस् तत्रोपायम् अचीकरत्
jñātvā mama mataṃ sādhvi pitā duhitṛ-vatsalaḥ bṛhatsena iti khyātas tatropāyam acīkarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा स्वयं-वरे राज्ञि मत्स्यः पार्थेप्सया कृतः अयं तु बहिर् आच्छन्नो दृश्यते स जले परम्
yathā svayaṃ-vare rājñi matsyaḥ pārthepsayā kṛtaḥ ayaṃ tu bahir ācchanno dṛśyate sa jale param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैतत् सर्वतो भू-पा आययुर् मत्-पितुः पुरम् सर्वास्त्र-शस्त्र-तत्त्व-ज्ञाः सोपाध्यायाः सहस्रशः
śrutvaitat sarvato bhū-pā āyayur mat-pituḥ puram sarvāstra-śastra-tattva-jñāḥ sopādhyāyāḥ sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रा सम्पूजिताः सर्वे यथा-वीर्यं यथा-वयः आददुः स-शरं चापं वेद्धुं पर्षदि मद्-धियः
pitrā sampūjitāḥ sarve yathā-vīryaṃ yathā-vayaḥ ādaduḥ sa-śaraṃ cāpaṃ veddhuṃ parṣadi mad-dhiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदाय व्यसृजन् केचित् सज्यं कर्तुम् अनीश्वराः आ-कोष्ठं ज्यां समुत्कृष्य पेतुर् एके ऽमुनाहताः
ādāya vyasṛjan kecit sajyaṃ kartum anīśvarāḥ ā-koṣṭhaṃ jyāṃ samutkṛṣya petur eke 'munāhatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सज्यं कृत्वापरे वीरा मागधाम्बष्ठ-चेदिपाः भीमो दुर्योधनः कर्णो नाविदंस् तद्-अवस्थितिम्
sajyaṃ kṛtvāpare vīrā māgadhāmbaṣṭha-cedipāḥ bhīmo duryodhanaḥ karṇo nāvidaṃs tad-avasthitim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्स्याभासं जले वीक्ष्य ज्ञात्वा च तद्-अवस्थितिम् पार्थो यत्तो ऽसृजद् बाणं नाच्छिनत् पस्पृशे परम्
matsyābhāsaṃ jale vīkṣya jñātvā ca tad-avasthitim pārtho yatto 'sṛjad bāṇaṃ nācchinat paspṛśe param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजन्येषु निवृत्तेषु भग्न-मानेषु मानिषु भगवान् धनुर् आदाय सज्यं कृत्वाथ लीलया
rājanyeṣu nivṛtteṣu bhagna-māneṣu māniṣu bhagavān dhanur ādāya sajyaṃ kṛtvātha līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् सन्धाय विशिखं मत्स्यं वीक्ष्य सकृज् जले छित्त्वेषुणापातयत् तं सूर्ये चाभिजिति स्थिते
tasmin sandhāya viśikhaṃ matsyaṃ vīkṣya sakṛj jale chittveṣuṇāpātayat taṃ sūrye cābhijiti sthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवि दुन्दुभयो नेदुर् जय-शब्द-युता भुवि देवाश् च कुसुमासारान् मुमुचुर् हर्ष-विह्वलाः
divi dundubhayo nedur jaya-śabda-yutā bhuvi devāś ca kusumāsārān mumucur harṣa-vihvalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् रङ्गम् आविशम् अहं कल-नूपुराभ्यां पद्भ्यां प्रगृह्य कनकोइज्वल-रत्न-मालाम् नूत्ने निवीय परिधाय च कौशिकाग्र्ये स-व्रीड-हास-वदना कवरी-धृत-स्रक्
tad raṅgam āviśam ahaṃ kala-nūpurābhyāṃ padbhyāṃ pragṛhya kanakoijvala-ratna-mālām nūtne nivīya paridhāya ca kauśikāgrye sa-vrīḍa-hāsa-vadanā kavarī-dhṛta-srak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्नीय वक्त्रम् उरु-कुन्तल-कुण्डल-त्विड्- गण्ड-स्थलं शिशिर-हास-कटाक्ष-मोक्षैः राज्ञो निरीक्ष्य परितः शनकैर् मुरारेर् अंसे ऽनुरक्त-हृदया निदधे स्व-मालाम्
unnīya vaktram uru-kuntala-kuṇḍala-tviḍ- gaṇḍa-sthalaṃ śiśira-hāsa-kaṭākṣa-mokṣaiḥ rājño nirīkṣya paritaḥ śanakair murārer aṃse 'nurakta-hṛdayā nidadhe sva-mālām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावन् मृदङ्ग-पटहाः शङ्ख-भेर्य्-आनकादयः निनेदुर् नट-नर्तक्यो ननृतुर् गायका जगुः
tāvan mṛdaṅga-paṭahāḥ śaṅkha-bhery-ānakādayaḥ ninedur naṭa-nartakyo nanṛtur gāyakā jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वृते भगवति मयेशे नृप-यूथपाः न सेहिरे याज्ञसेनि स्पर्धन्तो हृच्-छयातुराः
evaṃ vṛte bhagavati mayeśe nṛpa-yūthapāḥ na sehire yājñaseni spardhanto hṛc-chayāturāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां तावद् रथम् आरोप्य हय-रत्न-चतुष्टयम् शार्ङ्गम् उद्यम्य सन्नद्धस् तस्थाव् आजौ चतुर्-भुजः
māṃ tāvad ratham āropya haya-ratna-catuṣṭayam śārṅgam udyamya sannaddhas tasthāv ājau catur-bhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारुकश् चोदयाम् आस काञ्चनोपस्करं रथम् मिषतां भू-भुजां राज्ञि मृगाणां मृग-राड् इव
dārukaś codayām āsa kāñcanopaskaraṃ ratham miṣatāṃ bhū-bhujāṃ rājñi mṛgāṇāṃ mṛga-rāḍ iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽन्वसज्जन्त राजन्या निषेद्धुं पथि केचन संयत्ता उद्धृतेष्व्-आसा ग्राम-सिंहा यथा हरिम्
te 'nvasajjanta rājanyā niṣeddhuṃ pathi kecana saṃyattā uddhṛteṣv-āsā grāma-siṃhā yathā harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते शार्ङ्ग-च्युत-बाणौघैः कृत्त-बाह्व्-अङ्घ्रि-कन्धराः निपेतुः प्रधने केचिद् एके सन्त्यज्य दुद्रुवुः
te śārṅga-cyuta-bāṇaughaiḥ kṛtta-bāhv-aṅghri-kandharāḥ nipetuḥ pradhane kecid eke santyajya dudruvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पुरीं यदु-पतिर् अत्य्-अलङ्कृतां रवि-च्छद-ध्वज-पट-चित्र-तोरणाम् कुशस्थलीं दिवि भुवि चाभिसंस्तुतां समाविशत् तरणिर् इव स्व-केतनम्
tataḥ purīṃ yadu-patir aty-alaṅkṛtāṃ ravi-cchada-dhvaja-paṭa-citra-toraṇām kuśasthalīṃ divi bhuvi cābhisaṃstutāṃ samāviśat taraṇir iva sva-ketanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता मे पूजयाम् आस सुहृत्-सम्बन्धि-बान्धवान् महार्ह-वासो-ऽलङ्कारैः शय्यासन-परिच्छदैः
pitā me pūjayām āsa suhṛt-sambandhi-bāndhavān mahārha-vāso-'laṅkāraiḥ śayyāsana-paricchadaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दासीभिः सर्व-सम्पद्भिर् भटेभ-रथ-वाजिभिः आयुधानि महार्हाणि ददौ पूर्णस्य भक्तितः
dāsībhiḥ sarva-sampadbhir bhaṭebha-ratha-vājibhiḥ āyudhāni mahārhāṇi dadau pūrṇasya bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मारामस्य तस्येमा वयं वै गृह-दासिकाः सर्व-सङ्ग-निवृत्त्याद्धा तपसा च बभूविम
ātmārāmasya tasyemā vayaṃ vai gṛha-dāsikāḥ sarva-saṅga-nivṛttyāddhā tapasā ca babhūvima
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महिष्य ऊचुः भौमं निहत्य स-गणं युधि तेन रुद्धा ज्ञात्वाथ नः क्षिति-जये जित-राज-कन्याः निर्मुच्य संसृति-विमोक्षम् अनुस्मरन्तीः पादाम्बुजं परिणिनाय य आप्त-कामः
mahiṣya ūcuḥ bhaumaṃ nihatya sa-gaṇaṃ yudhi tena ruddhā jñātvātha naḥ kṣiti-jaye jita-rāja-kanyāḥ nirmucya saṃsṛti-vimokṣam anusmarantīḥ pādāmbujaṃ pariṇināya ya āpta-kāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वयं साध्वि साम्राज्यं स्वाराज्यं भौज्यम् अप्य् उत वैराज्यं पारमेष्ठ्यं च आनन्त्यं वा हरेः पदम्
na vayaṃ sādhvi sāmrājyaṃ svārājyaṃ bhaujyam apy uta vairājyaṃ pārameṣṭhyaṃ ca ānantyaṃ vā hareḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामयामह एतस्य श्रीमत्-पाद-रजः श्रियः कुच-कुङ्कुम-गन्धाढ्यं मूर्ध्ना वोढुं गदा-भृतः
kāmayāmaha etasya śrīmat-pāda-rajaḥ śriyaḥ kuca-kuṅkuma-gandhāḍhyaṃ mūrdhnā voḍhuṃ gadā-bhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रज-स्त्रियो यद् वाञ्छन्ति पुलिन्द्यस् तृण-वीरुधः गावश् चारयतो गोपाः पद-स्पर्शं महात्मनः
vraja-striyo yad vāñchanti pulindyas tṛṇa-vīrudhaḥ gāvaś cārayato gopāḥ pada-sparśaṃ mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.