Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.90
श्री-शुक उवाच सुखं स्व-पुर्यां निवसन् द्वारकायां श्रियः पतिः सर्व-सम्पत्-समृद्धायां जुष्टायां वृष्णि-पुङ्गवैः
śrī-śuka uvāca sukhaṃ sva-puryāṃ nivasan dvārakāyāṃ śriyaḥ patiḥ sarva-sampat-samṛddhāyāṃ juṣṭāyāṃ vṛṣṇi-puṅgavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीभिश् चोत्तम-वेषाभिर् नव-यौवन-कान्तिभिः कन्दुकादिभिर् हर्म्येषु क्रीडन्तीभिस् तडिद्-द्युभिः
strībhiś cottama-veṣābhir nava-yauvana-kāntibhiḥ kandukādibhir harmyeṣu krīḍantībhis taḍid-dyubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं सङ्कुल-मार्गायां मद-च्युद्भिर् मतङ्-गजैः
nityaṃ saṅkula-mārgāyāṃ mada-cyudbhir mataṅ-gajaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्व्-अलङ्कृतैर् भटैर् अश्वै रथैश् च कनकोज्ज्वलैः उद्यानोपवनाढ्यायां पुष्पित-द्रुम-राजिषु
sv-alaṅkṛtair bhaṭair aśvai rathaiś ca kanakojjvalaiḥ udyānopavanāḍhyāyāṃ puṣpita-druma-rājiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्विशद्-भृङ्ग-विहगैर् नादितायां समन्ततः रेमे षोडश-साहस्र- पत्नीनां एक-वल्लभः
nirviśad-bhṛṅga-vihagair nāditāyāṃ samantataḥ reme ṣoḍaśa-sāhasra- patnīnāṃ eka-vallabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद् विचित्र-रूपो ऽसौ तद्-गेहेषु महर्द्धिषु प्रोत्फुल्लोत्पल-कह्लार- कुमुदाम्भोज-रेणुभिः
tāvad vicitra-rūpo 'sau tad-geheṣu maharddhiṣu protphullotpala-kahlāra- kumudāmbhoja-reṇubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासितामल-तोयेषु कूजद्-द्विज-कुलेषु च विजहार विगाह्याम्भो ह्रदिनीषु महोदयः कुच-कुङ्कुम-लिप्ताङ्गः परिरब्धश् च योषिताम्
vāsitāmala-toyeṣu kūjad-dvija-kuleṣu ca vijahāra vigāhyāmbho hradinīṣu mahodayaḥ kuca-kuṅkuma-liptāṅgaḥ parirabdhaś ca yoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपगीयमानो गन्धर्वैर् मृदङ्ग-पणवानकान् वादयद्भिर् मुदा वीणां सूत-मागध-वन्दिभिः
upagīyamāno gandharvair mṛdaṅga-paṇavānakān vādayadbhir mudā vīṇāṃ sūta-māgadha-vandibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिच्यमानो ऽच्युतस् ताभिर् हसन्तीभिः स्म रेचकैः प्रतिषिञ्चन् विचिक्रीडे यक्षीभिर् यक्ष-राड् इव
sicyamāno 'cyutas tābhir hasantībhiḥ sma recakaiḥ pratiṣiñcan vicikrīḍe yakṣībhir yakṣa-rāḍ iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताः क्लिन्न-वस्त्र-विवृतोरु-कुच-प्रदेशाः सिञ्चन्त्य उद्धृत-बृहत्-कवर-प्रसूनाः कान्तं स्म रेचक-जिहीर्षययोपगुह्य जात-स्मरोत्स्मय-लसद्-वदना विरेजुः
tāḥ klinna-vastra-vivṛtoru-kuca-pradeśāḥ siñcantya uddhṛta-bṛhat-kavara-prasūnāḥ kāntaṃ sma recaka-jihīrṣayayopaguhya jāta-smarotsmaya-lasad-vadanā virejuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णस् तु तत्-स्तन-विषज्जित-कुङ्कुम-स्रक् क्रीडाभिषङ्ग-धुत-कुन्तल-वृन्द-बन्धः सिञ्चन् मुहुर् युवतिभिः प्रतिषिच्यमानो रेमे करेणुभिर् इवेभ-पतिः परीतः
kṛṣṇas tu tat-stana-viṣajjita-kuṅkuma-srak krīḍābhiṣaṅga-dhuta-kuntala-vṛnda-bandhaḥ siñcan muhur yuvatibhiḥ pratiṣicyamāno reme kareṇubhir ivebha-patiḥ parītaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नटानां नर्तकीनां च गीत-वाद्योपजीविनाम् क्रीडालङ्कार-वासांसि कृष्णो ऽदात् तस्य च स्त्रियः
naṭānāṃ nartakīnāṃ ca gīta-vādyopajīvinām krīḍālaṅkāra-vāsāṃsi kṛṣṇo 'dāt tasya ca striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णस्यैवं विहरतो गत्य्-आलापेक्षित-स्मितैः नर्म-क्ष्वेलि-परिष्वङ्गैः स्त्रीणां किल हृता धियः
kṛṣṇasyaivaṃ viharato gaty-ālāpekṣita-smitaiḥ narma-kṣveli-pariṣvaṅgaiḥ strīṇāṃ kila hṛtā dhiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुर् मुकुन्दैक-धियो गिर उन्मत्त-वज् जडम् चिन्तयन्त्यो ऽरविन्दाक्षं तानि मे गदतः शृणु
ūcur mukundaika-dhiyo gira unmatta-vaj jaḍam cintayantyo 'ravindākṣaṃ tāni me gadataḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महिष्य ऊचुः कुररि विलपसि त्वं वीत-निद्रा न शेषे स्वपिति जगति रात्र्याम् ईश्वरो गुप्त-बोधः वयम् इव सखि कच्चिद् गाढ-निर्विद्ध-चेता नलिन-नयन-हासोदार-लीलेक्षितेन
mahiṣya ūcuḥ kurari vilapasi tvaṃ vīta-nidrā na śeṣe svapiti jagati rātryām īśvaro gupta-bodhaḥ vayam iva sakhi kaccid gāḍha-nirviddha-cetā nalina-nayana-hāsodāra-līlekṣitena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्रे निमीलयसि नक्तम् अदृष्ट-बन्धुस् त्वं रोरवीषि करुणं बत चक्रवाकि दास्यं गत वयम् इवाच्युत-पाद-जुष्टां किं वा स्रजं स्पृहयसे कवरेण वोढुम्
netre nimīlayasi naktam adṛṣṭa-bandhus tvaṃ roravīṣi karuṇaṃ bata cakravāki dāsyaṃ gata vayam ivācyuta-pāda-juṣṭāṃ kiṃ vā srajaṃ spṛhayase kavareṇa voḍhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो भोः सदा निष्टनसे उदन्वन्न् अलब्ध-निद्रो ऽधिगत-प्रजागरः किम् वा मुकुन्दापहृतात्म-लाञ्छनः प्राप्तां दशां त्वं च गतो दुरत्ययाम्
bho bhoḥ sadā niṣṭanase udanvann alabdha-nidro 'dhigata-prajāgaraḥ kim vā mukundāpahṛtātma-lāñchanaḥ prāptāṃ daśāṃ tvaṃ ca gato duratyayām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं यक्ष्मणा बलवतासि गृहीत इन्दो क्षीणस् तमो न निज-दीधितिभिः क्षिणोषि कच्चिन् मुकुन्द-गदितानि यथा वयं त्वं विस्मृत्य भोः स्थगित-गीर् उपलक्ष्यसे नः
tvaṃ yakṣmaṇā balavatāsi gṛhīta indo kṣīṇas tamo na nija-dīdhitibhiḥ kṣiṇoṣi kaccin mukunda-gaditāni yathā vayaṃ tvaṃ vismṛtya bhoḥ sthagita-gīr upalakṣyase naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं न्व् आचरितम् अस्माभिर् मलयानिल ते ऽप्रियम् गोविन्दापाङ्ग-निर्भिन्ने हृदीरयसि नः स्मरम्
kiṃ nv ācaritam asmābhir malayānila te 'priyam govindāpāṅga-nirbhinne hṛdīrayasi naḥ smaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेघ श्रीमंस् त्वम् असि दयितो यादवेन्द्रस्य नूनं श्रीवत्साङ्कं वयम् इव भवान् ध्यायति प्रेम-बद्धः अत्य्-उत्कण्ठः शवल-हृदयो ऽस्मद्-विधो बाष्प-धाराः स्मृत्वा स्मृत्वा विसृजसि मुहुर् दुःख-दस् तत्-प्रसङ्गः
megha śrīmaṃs tvam asi dayito yādavendrasya nūnaṃ śrīvatsāṅkaṃ vayam iva bhavān dhyāyati prema-baddhaḥ aty-utkaṇṭhaḥ śavala-hṛdayo 'smad-vidho bāṣpa-dhārāḥ smṛtvā smṛtvā visṛjasi muhur duḥkha-das tat-prasaṅgaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रिय-राव-पदानि भाषसे मृत-सञ्जीविकयानया गिरा करवाणि किम् अद्य ते प्रियं वद मे वल्गित-कण्ठ कोकिल
priya-rāva-padāni bhāṣase mṛta-sañjīvikayānayā girā karavāṇi kim adya te priyaṃ vada me valgita-kaṇṭha kokila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चलसि न वदस्य् उदार-बुद्धे क्षिति-धर चिन्तयसे महान्तम् अर्थम् अपि बत वसुदेव-नन्दनाङ्घ्रिं वयम् इव कामयसे स्तनैर् विधर्तुम्
na calasi na vadasy udāra-buddhe kṣiti-dhara cintayase mahāntam artham api bata vasudeva-nandanāṅghriṃ vayam iva kāmayase stanair vidhartum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुष्यद्-ध्रदाः करशिता बत सिन्धु-पत्न्यः सम्प्रत्य् अपास्त-कमल-श्रिय इष्ट-भर्तुः यद्वद् वयं मधु-पतेः प्रणयावलोकम् अप्राप्य मुष्ट-हृदयाः पुरु-कर्शिताः स्म
śuṣyad-dhradāḥ karaśitā bata sindhu-patnyaḥ sampraty apāsta-kamala-śriya iṣṭa-bhartuḥ yadvad vayaṃ madhu-pateḥ praṇayāvalokam aprāpya muṣṭa-hṛdayāḥ puru-karśitāḥ sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंस स्वागतम् आस्यतां पिब पयो ब्रूह्य् अङ्ग शौरेः कथां दूतं त्वां नु विदाम कच्चिद् अजितः स्वस्त्य् आस्त उक्तं पुरा किं वा नश् चल-सौहृदः स्मरति तं कस्माद् भजामो वयं क्षौद्रालापय काम-दं श्रियम् ऋते सैवैक-निष्ठा स्त्रियाम्
haṃsa svāgatam āsyatāṃ piba payo brūhy aṅga śaureḥ kathāṃ dūtaṃ tvāṃ nu vidāma kaccid ajitaḥ svasty āsta uktaṃ purā kiṃ vā naś cala-sauhṛdaḥ smarati taṃ kasmād bhajāmo vayaṃ kṣaudrālāpaya kāma-daṃ śriyam ṛte saivaika-niṣṭhā striyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच इतीदृशेन भावेन कृष्णे योगेश्वरेश्वरे क्रियमाणेन माधव्यो लेभिरे परमां गतिम्
śrī-śuka uvāca itīdṛśena bhāvena kṛṣṇe yogeśvareśvare kriyamāṇena mādhavyo lebhire paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत-मात्रो ऽपि यः स्त्रीणां प्रसह्याकर्षते मनः उरु-गायोरु-गीतो वा पश्यन्तीनां च किं पुनः
śruta-mātro 'pi yaḥ strīṇāṃ prasahyākarṣate manaḥ uru-gāyoru-gīto vā paśyantīnāṃ ca kiṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याः सम्पर्यचरन् प्रेम्णा पाद-संवाहनादिभिः जगद्-गुरुं भर्तृ-बुद्ध्या तासां किम् वर्ण्यते तपः
yāḥ samparyacaran premṇā pāda-saṃvāhanādibhiḥ jagad-guruṃ bhartṛ-buddhyā tāsāṃ kim varṇyate tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वेदोदितं धर्मम् अनुतिष्ठन् सतां गतिः गृहं धर्मार्थ-कामानां मुहुश् चादर्शयत् पदम्
evaṃ vedoditaṃ dharmam anutiṣṭhan satāṃ gatiḥ gṛhaṃ dharmārtha-kāmānāṃ muhuś cādarśayat padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्थितस्य परं धर्मं कृष्णस्य गृह-मेधिनाम् आसन् षोडश-साहस्रं महिष्यश् च शताधिकम्
āsthitasya paraṃ dharmaṃ kṛṣṇasya gṛha-medhinām āsan ṣoḍaśa-sāhasraṃ mahiṣyaś ca śatādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां स्त्री-रत्न-भूतानाम् अष्टौ याः प्राग् उदाहृताः रुक्मिणी-प्रमुखा राजंस् तत्-पुत्राश् चानुपूर्वशः
tāsāṃ strī-ratna-bhūtānām aṣṭau yāḥ prāg udāhṛtāḥ rukmiṇī-pramukhā rājaṃs tat-putrāś cānupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकस्यां दश दश कृष्णो ऽजीजनद् आत्मजान् यावत्य आत्मनो भार्या अमोघ-गतिर् ईश्वरः
ekaikasyāṃ daśa daśa kṛṣṇo 'jījanad ātmajān yāvatya ātmano bhāryā amogha-gatir īśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषाम् उद्दाम-वीर्याणाम् अष्टा-दश महा-रथाः आसन्न् उदार-यशसस् तेषां नामानि मे शृणु
teṣām uddāma-vīryāṇām aṣṭā-daśa mahā-rathāḥ āsann udāra-yaśasas teṣāṃ nāmāni me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रद्युम्नश् चानिरुद्धश् च दीप्तिमान् भानुर् एव च साम्बो मधुर् बृहद्भानुश् चित्रभानुर् वृको ऽरुणः
pradyumnaś cāniruddhaś ca dīptimān bhānur eva ca sāmbo madhur bṛhadbhānuś citrabhānur vṛko 'ruṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्करो वेदबाहुश् च श्रुतदेवः सुनन्दनः चित्रबाहुर् विरूपश् च कविर् न्यग्रोध एव च
puṣkaro vedabāhuś ca śrutadevaḥ sunandanaḥ citrabāhur virūpaś ca kavir nyagrodha eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषाम् अपि राजेन्द्र तनु-जानां मधु-द्विषः प्रद्युम्न आसीत् प्रथमः पितृ-वद् रुक्मिणी-सुतः
eteṣām api rājendra tanu-jānāṃ madhu-dviṣaḥ pradyumna āsīt prathamaḥ pitṛ-vad rukmiṇī-sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स रुक्मिणो दुहितरम् उपयेमे महा-रथः तस्यां ततो ऽनिरुद्धो ऽभूत् नागायत-बलान्वितः
sa rukmiṇo duhitaram upayeme mahā-rathaḥ tasyāṃ tato 'niruddho 'bhūt nāgāyata-balānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चापि रुक्मिणः पौत्रीं दौहित्रो जगृहे ततः वज्रस् तस्याभवद् यस् तु मौषलाद् अवशेषितः
sa cāpi rukmiṇaḥ pautrīṃ dauhitro jagṛhe tataḥ vajras tasyābhavad yas tu mauṣalād avaśeṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिबाहुर् अभूत् तस्मात् सुबाहुस् तस्य चात्मजः सुबाहोः शान्तसेनो ऽभूच् छतसेनस् तु तत्-सुतः
pratibāhur abhūt tasmāt subāhus tasya cātmajaḥ subāhoḥ śāntaseno 'bhūc chatasenas tu tat-sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ह्य् एतस्मिन् कुले जाता अधना अबहु-प्रजाः अल्पायुषो ऽल्प-वीर्याश् च अब्रह्मण्याश् च जज्ञिरे
na hy etasmin kule jātā adhanā abahu-prajāḥ alpāyuṣo 'lpa-vīryāś ca abrahmaṇyāś ca jajñire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदु-वंश-प्रसूतानां पुंसां विख्यात-कर्मणाम् सङ्ख्या न शक्यते कर्तुम् अपि वर्षायुतैर् नृप
yadu-vaṃśa-prasūtānāṃ puṃsāṃ vikhyāta-karmaṇām saṅkhyā na śakyate kartum api varṣāyutair nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिस्रः कोट्यः सहस्राणाम् अष्टाशीति-शतानि च आसन् यदु-कुलाचार्याः कुमाराणाम् इति श्रुतम्
tisraḥ koṭyaḥ sahasrāṇām aṣṭāśīti-śatāni ca āsan yadu-kulācāryāḥ kumārāṇām iti śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्ख्यानं यादवानां कः करिष्यति महात्मनाम् यत्रायुतानाम् अयुत- लक्षेणास्ते स आहुकः
saṅkhyānaṃ yādavānāṃ kaḥ kariṣyati mahātmanām yatrāyutānām ayuta- lakṣeṇāste sa āhukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुराहव-हता दैतेया ये सु-दारुणाः ते चोत्पन्ना मनुष्येषु प्रजा दृप्ता बबाधिरे
devāsurāhava-hatā daiteyā ye su-dāruṇāḥ te cotpannā manuṣyeṣu prajā dṛptā babādhire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्-निग्रहाय हरिणा प्रोक्ता देवा यदोः कुले अवतीर्णाः कुल-शतं तेषाम् एकाधिकं नृप
tan-nigrahāya hariṇā proktā devā yadoḥ kule avatīrṇāḥ kula-śataṃ teṣām ekādhikaṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां प्रमाणं भगवान् प्रभुत्वेनाभवद् धरिः ये चानुवर्तिनस् तस्य ववृधुः सर्व-यादवाः
teṣāṃ pramāṇaṃ bhagavān prabhutvenābhavad dhariḥ ye cānuvartinas tasya vavṛdhuḥ sarva-yādavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शय्यासनाटनालाप- क्रीडा-स्नानादि-कर्मसु न विदुः सन्तम् आत्मानं वृष्णयः कृष्ण-चेतसः
śayyāsanāṭanālāpa- krīḍā-snānādi-karmasu na viduḥ santam ātmānaṃ vṛṣṇayaḥ kṛṣṇa-cetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थं चक्रे नृपोनं यद् अजनि यदुषु स्वः-सरित् पाद-शौचं विद्विट्-स्निग्धाः स्वरूपं ययुर् अजित-पर श्रीर् यद्-अर्थे ऽन्य-यत्नः यन्-नामामङ्गल-घ्नं श्रुतम् अथ गदितं यत्-कृतो गोत्र-धर्मः कृष्णस्यैतन् न चित्रं क्षिति-भर-हरणं काल-चक्रायुधस्य
tīrthaṃ cakre nṛponaṃ yad ajani yaduṣu svaḥ-sarit pāda-śaucaṃ vidviṭ-snigdhāḥ svarūpaṃ yayur ajita-para śrīr yad-arthe 'nya-yatnaḥ yan-nāmāmaṅgala-ghnaṃ śrutam atha gaditaṃ yat-kṛto gotra-dharmaḥ kṛṣṇasyaitan na citraṃ kṣiti-bhara-haraṇaṃ kāla-cakrāyudhasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयति जन-निवासो देवकी-जन्म-वादो यदु-वर-परिषत् स्वैर् दोर्भिर् अस्यन्न् अधर्मम् स्थिर-चर-वृजिन-घ्नः सु-स्मित-श्री-मुखेन व्रज-पुर-वनितानां वर्धयन् काम-देवम्
jayati jana-nivāso devakī-janma-vādo yadu-vara-pariṣat svair dorbhir asyann adharmam sthira-cara-vṛjina-ghnaḥ su-smita-śrī-mukhena vraja-pura-vanitānāṃ vardhayan kāma-devam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं परस्य निज-वर्त्म-रिरक्षयात्त- लीला-तनोस् तद्-अनुरूप-विडम्बनानि कर्माणि कर्म-कषणानि यदूत्तमस्य श्रूयाद् अमुष्य पदयोर् अनुवृत्तिम् इच्छन्
itthaṃ parasya nija-vartma-rirakṣayātta- līlā-tanos tad-anurūpa-viḍambanāni karmāṇi karma-kaṣaṇāni yadūttamasya śrūyād amuṣya padayor anuvṛttim icchan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्त्यस् तयानुसवम् एधितया मुकुन्द श्रीमत्-कथा-श्रवण-कीर्तन-चिन्तयैति तद् धाम दुस्तर-कृतान्त-जवापवर्गं ग्रामाद् वनं क्षिति-भुजो ऽपि ययुर् यद्-अर्थाः
martyas tayānusavam edhitayā mukunda śrīmat-kathā-śravaṇa-kīrtana-cintayaiti tad dhāma dustara-kṛtānta-javāpavargaṃ grāmād vanaṃ kṣiti-bhujo 'pi yayur yad-arthāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.