Library·Bhāgavata Purāṇa·11·11.14
श्री-उद्धव उवाच वदन्ति कृष्ण श्रेयांसि बहूनि ब्रह्म-वादिनः तेषां विकल्प-प्राधान्यम् उताहो एक-मुख्यता
śrī-uddhava uvāca vadanti kṛṣṇa śreyāṃsi bahūni brahma-vādinaḥ teṣāṃ vikalpa-prādhānyam utāho eka-mukhyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतोदाहृतः स्वामिन् भक्ति-योगो ऽनपेक्षितः निरस्य सर्वतः सङ्गं येन त्वय्य् आविशेन् मनः
bhavatodāhṛtaḥ svāmin bhakti-yogo 'napekṣitaḥ nirasya sarvataḥ saṅgaṃ yena tvayy āviśen manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच कालेन नष्टा प्रलये वाणीयं वेद-संज्ञिता मयादौ ब्रह्मणे प्रोक्ता धर्मो यस्यां मद्-आत्मकः
śrī-bhagavān uvāca kālena naṣṭā pralaye vāṇīyaṃ veda-saṃjñitā mayādau brahmaṇe proktā dharmo yasyāṃ mad-ātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन प्रोक्ता स्व-पुत्राय मनवे पूर्व-जाय सा ततो भृग्व्-आदयो ऽगृह्णन् सप्त ब्रह्म-महर्षयः
tena proktā sva-putrāya manave pūrva-jāya sā tato bhṛgv-ādayo 'gṛhṇan sapta brahma-maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेभ्यः पितृभ्यस् तत्-पुत्रा देव-दानव-गुह्यकाः मनुष्याः सिद्ध-गन्धर्वाः स-विद्याधर-चारणाः
tebhyaḥ pitṛbhyas tat-putrā deva-dānava-guhyakāḥ manuṣyāḥ siddha-gandharvāḥ sa-vidyādhara-cāraṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किन्देवाः किन्नरा नागा रक्षः-किम्पुरुषादयः बह्व्यस् तेषां प्रकृतयो रजः-सत्त्व-तमो-भुवः
kindevāḥ kinnarā nāgā rakṣaḥ-kimpuruṣādayaḥ bahvyas teṣāṃ prakṛtayo rajaḥ-sattva-tamo-bhuvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याभिर् भूतानि भिद्यन्ते भूतानां पतयस् तथा यथा-प्रकृति सर्वेषां चित्रा वाचः स्रवन्ति हि
yābhir bhūtāni bhidyante bhūtānāṃ patayas tathā yathā-prakṛti sarveṣāṃ citrā vācaḥ sravanti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रकृति-वैचित्र्याद् भिद्यन्ते मतयो नृणाम् पारम्पर्येण केषाञ्चित् पाषण्ड-मतयो ऽपरे
evaṃ prakṛti-vaicitryād bhidyante matayo nṛṇām pāramparyeṇa keṣāñcit pāṣaṇḍa-matayo 'pare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्-माया-मोहित-धियः पुरुषाः पुरुषर्षभ श्रेयो वदन्त्य् अनेकान्तं यथा-कर्म यथा-रुचि
man-māyā-mohita-dhiyaḥ puruṣāḥ puruṣarṣabha śreyo vadanty anekāntaṃ yathā-karma yathā-ruci
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मम् एके यशश् चान्ये कामं सत्यं दमं शमम् अन्ये वदन्ति स्वार्थं वा ऐश्वर्यं त्याग-भोजनम् केचिद् यज्ञं तपो दानं व्रतानि नियमान् यमान्
dharmam eke yaśaś cānye kāmaṃ satyaṃ damaṃ śamam anye vadanti svārthaṃ vā aiśvaryaṃ tyāga-bhojanam kecid yajñaṃ tapo dānaṃ vratāni niyamān yamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आद्य्-अन्त-वन्त एवैषां लोकाः कर्म-विनिर्मिताः दुःखोदर्कास् तमो-निष्ठाः क्षुद्रा मन्दाः शुचार्पिताः
ādy-anta-vanta evaiṣāṃ lokāḥ karma-vinirmitāḥ duḥkhodarkās tamo-niṣṭhāḥ kṣudrā mandāḥ śucārpitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मय्य् अर्पितात्मनः सभ्य निरपेक्षस्य सर्वतः मयात्मना सुखं यत् तत् कुतः स्याद् विषयात्मनाम्
mayy arpitātmanaḥ sabhya nirapekṣasya sarvataḥ mayātmanā sukhaṃ yat tat kutaḥ syād viṣayātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकिञ्चनस्य दान्तस्य शान्तस्य सम-चेतसः मया सन्तुष्ट-मनसः सर्वाः सुख-मया दिशः
akiñcanasya dāntasya śāntasya sama-cetasaḥ mayā santuṣṭa-manasaḥ sarvāḥ sukha-mayā diśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पारमेष्ठ्यं न महेन्द्र-धिष्ण्यं न सार्वभौमं न रसाधिपत्यम् न योग-सिद्धीर् अपुनर्-भवं वा मय्य् अर्पितात्मेच्छति मद् विनान्यत्
na pārameṣṭhyaṃ na mahendra-dhiṣṇyaṃ na sārvabhaumaṃ na rasādhipatyam na yoga-siddhīr apunar-bhavaṃ vā mayy arpitātmecchati mad vinānyat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तथा मे प्रियतम आत्म-योनिर् न शङ्करः न च सङ्कर्षणो न श्रीर् नैवात्मा च यथा भवान्
na tathā me priyatama ātma-yonir na śaṅkaraḥ na ca saṅkarṣaṇo na śrīr naivātmā ca yathā bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरपेक्षं मुनिं शान्तं निर्वैरं सम-दर्शनम् अनुव्रजाम्य् अहं नित्यं पूयेयेत्य् अङ्घ्रि-रेणुभिः
nirapekṣaṃ muniṃ śāntaṃ nirvairaṃ sama-darśanam anuvrajāmy ahaṃ nityaṃ pūyeyety aṅghri-reṇubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्किञ्चना मय्य् अनुरक्त-चेतसः शान्ता महान्तो ऽखिल-जीव-वत्सलाः कामैर् अनालब्ध-धियो जुषन्ति ते यन् नैरपेक्ष्यं न विदुः सुखं मम
niṣkiñcanā mayy anurakta-cetasaḥ śāntā mahānto 'khila-jīva-vatsalāḥ kāmair anālabdha-dhiyo juṣanti te yan nairapekṣyaṃ na viduḥ sukhaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाध्यमानो ऽपि मद्-भक्तो विषयैर् अजितेन्द्रियः प्रायः प्रगल्भया भक्त्या विषयैर् नाभिभूयते
bādhyamāno 'pi mad-bhakto viṣayair ajitendriyaḥ prāyaḥ pragalbhayā bhaktyā viṣayair nābhibhūyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाग्निः सु-समृद्धार्चिः करोत्य् एधांसि भस्मसात् तथा मद्-विषया भक्तिर् उद्धवैनांसि कृत्स्नशः
yathāgniḥ su-samṛddhārciḥ karoty edhāṃsi bhasmasāt tathā mad-viṣayā bhaktir uddhavaināṃsi kṛtsnaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न साधयति मां योगो न साङ्ख्यं धर्म उद्धव न स्वाध्यायस् तपस् त्यागो यथा भक्तिर् ममोर्जिता
na sādhayati māṃ yogo na sāṅkhyaṃ dharma uddhava na svādhyāyas tapas tyāgo yathā bhaktir mamorjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्याहम् एकया ग्राह्यः श्रद्धयात्मा प्रियः सताम् भक्तिः पुनाति मन्-निष्ठा श्व-पाकान् अपि सम्भवात्
bhaktyāham ekayā grāhyaḥ śraddhayātmā priyaḥ satām bhaktiḥ punāti man-niṣṭhā śva-pākān api sambhavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मः सत्य-दयोपेतो विद्या वा तपसान्विता मद्-भक्त्यापेतम् आत्मानं न सम्यक् प्रपुनाति हि
dharmaḥ satya-dayopeto vidyā vā tapasānvitā mad-bhaktyāpetam ātmānaṃ na samyak prapunāti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं विना रोम-हर्षं द्रवता चेतसा विना विनानन्दाश्रु-कलया शुध्येद् भक्त्या विनाशयः
kathaṃ vinā roma-harṣaṃ dravatā cetasā vinā vinānandāśru-kalayā śudhyed bhaktyā vināśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाग् गद्गदा द्रवते यस्य चित्तं रुदत्य् अभीक्ष्णं हसति क्वचिच् च विलज्ज उद्गायति नृत्यते च मद्-भक्ति-युक्तो भुवनं पुनाति
vāg gadgadā dravate yasya cittaṃ rudaty abhīkṣṇaṃ hasati kvacic ca vilajja udgāyati nṛtyate ca mad-bhakti-yukto bhuvanaṃ punāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाग्निना हेम मलं जहाति ध्मातं पुनः स्वं भजते च रूपम् आत्मा च कर्मानुशयं विधूय मद्-भक्ति-योगेन भजत्य् अथो माम्
yathāgninā hema malaṃ jahāti dhmātaṃ punaḥ svaṃ bhajate ca rūpam ātmā ca karmānuśayaṃ vidhūya mad-bhakti-yogena bhajaty atho mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा यथात्मा परिमृज्यते ऽसौ मत्-पुण्य-गाथा-श्रवणाभिधानैः तथा तथा पश्यति वस्तु सूक्ष्मं चक्षुर् यथैवाञ्जन-सम्प्रयुक्तम्
yathā yathātmā parimṛjyate 'sau mat-puṇya-gāthā-śravaṇābhidhānaiḥ tathā tathā paśyati vastu sūkṣmaṃ cakṣur yathaivāñjana-samprayuktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयान् ध्यायतश् चित्तं विषयेषु विषज्जते माम् अनुस्मरतश् चित्तं मय्य् एव प्रविलीयते
viṣayān dhyāyataś cittaṃ viṣayeṣu viṣajjate mām anusmarataś cittaṃ mayy eva pravilīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् असद्-अभिध्यानं यथा स्वप्न-मनोरथम् हित्वा मयि समाधत्स्व मनो मद्-भाव-भावितम्
tasmād asad-abhidhyānaṃ yathā svapna-manoratham hitvā mayi samādhatsva mano mad-bhāva-bhāvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीणां स्त्री-सङ्गिनां सङ्गं त्यक्त्वा दूरत आत्मवान् क्षेमे विविक्त आसीनश् चिन्तयेन् माम् अतन्द्रितः
strīṇāṃ strī-saṅgināṃ saṅgaṃ tyaktvā dūrata ātmavān kṣeme vivikta āsīnaś cintayen mām atandritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तथास्य भवेत् क्लेशो बन्धश् चान्य-प्रसङ्गतः योषित्-सङ्गाद् यथा पुंसो यथा तत्-सङ्गि-सङ्गतः
na tathāsya bhavet kleśo bandhaś cānya-prasaṅgataḥ yoṣit-saṅgād yathā puṃso yathā tat-saṅgi-saṅgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-उद्धव उवाच यथा त्वाम् अरविन्दाक्ष यादृशं वा यद्-आत्मकम् ध्यायेन् मुमुक्षुर् एतन् मे ध्यानं त्वं वक्तुम् अर्हसि
śrī-uddhava uvāca yathā tvām aravindākṣa yādṛśaṃ vā yad-ātmakam dhyāyen mumukṣur etan me dhyānaṃ tvaṃ vaktum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच सम आसन आसीनः सम-कायो यथा-सुखम् हस्ताव् उत्सङ्ग आधाय स्व-नासाग्र-कृतेक्षणः
śrī-bhagavān uvāca sama āsana āsīnaḥ sama-kāyo yathā-sukham hastāv utsaṅga ādhāya sva-nāsāgra-kṛtekṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणस्य शोधयेन् मार्गं पूर-कुम्भक-रेचकैः विपर्ययेणापि शनैर् अभ्यसेन् निर्जितेन्द्रियः
prāṇasya śodhayen mārgaṃ pūra-kumbhaka-recakaiḥ viparyayeṇāpi śanair abhyasen nirjitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृद्य् अविच्छिनम् ॐकारं घण्टा-नादं बिसोर्ण-वत् प्राणेनोदीर्य तत्राथ पुनः संवेशयेत् स्वरम्
hṛdy avicchinam oṃkāraṃ ghaṇṭā-nādaṃ bisorṇa-vat prāṇenodīrya tatrātha punaḥ saṃveśayet svaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रणव-संयुक्तं प्राणम् एव समभ्यसेत् दश-कृत्वस् त्रि-षवणं मासाद् अर्वाग् जितानिलः
evaṃ praṇava-saṃyuktaṃ prāṇam eva samabhyaset daśa-kṛtvas tri-ṣavaṇaṃ māsād arvāg jitānilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्-पुण्डरीकम् अन्तः-स्थम् ऊर्ध्व-नालम् अधो-मुखम् ध्यात्वोर्ध्व-मुखम् उन्निद्रम् अष्ट-पत्रं स-कर्णिकम्
hṛt-puṇḍarīkam antaḥ-stham ūrdhva-nālam adho-mukham dhyātvordhva-mukham unnidram aṣṭa-patraṃ sa-karṇikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णिकायां न्यसेत् सूर्य- सोमाग्नीन् उत्तरोत्तरम् वह्नि-मध्ये स्मरेद् रूपं ममैतद् ध्यान-मङ्गलम्
karṇikāyāṃ nyaset sūrya- somāgnīn uttarottaram vahni-madhye smared rūpaṃ mamaitad dhyāna-maṅgalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समं प्रशान्तं सु-मुखं दीर्घ-चारु-चतुर्-भुजम् सु-चारु-सुन्दर-ग्रीवं सु-कपोलं शुचि-स्मितम्
samaṃ praśāntaṃ su-mukhaṃ dīrgha-cāru-catur-bhujam su-cāru-sundara-grīvaṃ su-kapolaṃ śuci-smitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समान-कर्ण-विन्यस्त- स्फुरन्-मकर-कुण्डलम् हेमाम्बरं घन-श्यामं श्रीवत्स-श्री-निकेतनम्
samāna-karṇa-vinyasta- sphuran-makara-kuṇḍalam hemāmbaraṃ ghana-śyāmaṃ śrīvatsa-śrī-niketanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्ख-चक्र-गदा-पद्म- वनमाला-विभूषितम् नूपुरैर् विलसत्-पादं कौस्तुभ-प्रभया युतम्
śaṅkha-cakra-gadā-padma- vanamālā-vibhūṣitam nūpurair vilasat-pādaṃ kaustubha-prabhayā yutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्युमत्-किरीट-कटक- कटि-सूत्राङ्गदायुतम् सर्वाङ्ग-सुन्दरं हृद्यं प्रसाद-सुमुखेक्षनम्
dyumat-kirīṭa-kaṭaka- kaṭi-sūtrāṅgadāyutam sarvāṅga-sundaraṃ hṛdyaṃ prasāda-sumukhekṣanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सु-कुमारम् अभिध्यायेत् सर्वाङ्गेषु मनो दधत् इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यो मनसाकृष्य तन् मनः बुद्ध्या सारथिना धीरः प्रणयेन् मयि सर्वतः
su-kumāram abhidhyāyet sarvāṅgeṣu mano dadhat indriyāṇīndriyārthebhyo manasākṛṣya tan manaḥ buddhyā sārathinā dhīraḥ praṇayen mayi sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सर्व-व्यापकं चित्तम् आकृष्यैकत्र धारयेत् नान्यानि चिन्तयेद् भूयः सु-स्मितं भावयेन् मुखम्
tat sarva-vyāpakaṃ cittam ākṛṣyaikatra dhārayet nānyāni cintayed bhūyaḥ su-smitaṃ bhāvayen mukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र लब्ध-पदं चित्तम् आकृष्य व्योम्नि धारयेत् तच् च त्यक्त्वा मद्-आरोहो न किञ्चिद् अपि चिन्तयेत्
tatra labdha-padaṃ cittam ākṛṣya vyomni dhārayet tac ca tyaktvā mad-āroho na kiñcid api cintayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं समाहित-मतिर् माम् एवात्मानम् आत्मनि विचष्टे मयि सर्वात्मन् ज्योतिर् ज्योतिषि संयुतम्
evaṃ samāhita-matir mām evātmānam ātmani vicaṣṭe mayi sarvātman jyotir jyotiṣi saṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानेनेत्थं सु-तीव्रेण युञ्जतो योगिनो मनः संयास्यत्य् आशु निर्वाणं द्रव्य ज्ञान-क्रिया-भ्रमः
dhyānenetthaṃ su-tīvreṇa yuñjato yogino manaḥ saṃyāsyaty āśu nirvāṇaṃ dravya jñāna-kriyā-bhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.