Library·Bhāgavata Purāṇa·11·11.16

Bhāgavata Purāṇa 11.16

श्री-उद्धव उवाच त्वं ब्रह्म परमं साक्षाद् अनाद्य्-अन्तम् अपावृतम् सर्वेषाम् अपि भावानां त्राण-स्थित्य्-अप्ययोद्भवः

śrī-uddhava uvāca tvaṃ brahma paramaṃ sākṣād anādy-antam apāvṛtam sarveṣām api bhāvānāṃ trāṇa-sthity-apyayodbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चावचेषु भूतेषु दुर्ज्ञेयम् अकृतात्मभिः उपासते त्वां भगवन् याथा-तथ्येन ब्राह्मणाः

uccāvaceṣu bhūteṣu durjñeyam akṛtātmabhiḥ upāsate tvāṃ bhagavan yāthā-tathyena brāhmaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषु येषु च भूतेषु भक्त्या त्वां परमर्षयः उपासीनाः प्रपद्यन्ते संसिद्धिं तद् वदस्व मे

yeṣu yeṣu ca bhūteṣu bhaktyā tvāṃ paramarṣayaḥ upāsīnāḥ prapadyante saṃsiddhiṃ tad vadasva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गूढश् चरसि भूतात्मा भूतानां भूत-भावन न त्वां पश्यन्ति भूतानि पश्यन्तं मोहितानि ते

gūḍhaś carasi bhūtātmā bhūtānāṃ bhūta-bhāvana na tvāṃ paśyanti bhūtāni paśyantaṃ mohitāni te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याः काश् च भूमौ दिवि वै रसायां विभूतयो दिक्षु महा-विभूते ता मह्यम् आख्याह्य् अनुभावितास् ते नमामि ते तीर्थ-पदाङ्घ्रि-पद्मम्

yāḥ kāś ca bhūmau divi vai rasāyāṃ vibhūtayo dikṣu mahā-vibhūte tā mahyam ākhyāhy anubhāvitās te namāmi te tīrtha-padāṅghri-padmam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवान् उवाच एवम् एतद् अहं पृष्टः प्रश्नं प्रश्न-विदां वर युयुत्सुना विनशने सपत्नैर् अर्जुनेन वै

śrī-bhagavān uvāca evam etad ahaṃ pṛṣṭaḥ praśnaṃ praśna-vidāṃ vara yuyutsunā vinaśane sapatnair arjunena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा ज्ञाति-वधं गर्ह्यम् अधर्मं राज्य-हेतुकम् ततो निवृत्तो हन्ताहं हतो ऽयम् इति लौकिकः

jñātvā jñāti-vadhaṃ garhyam adharmaṃ rājya-hetukam tato nivṛtto hantāhaṃ hato 'yam iti laukikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तदा पुरुष-व्याघ्रो युक्त्या मे प्रतिबोधितः अभ्यभाषत माम् एवं यथा त्वं रण-मूर्धनि

sa tadā puruṣa-vyāghro yuktyā me pratibodhitaḥ abhyabhāṣata mām evaṃ yathā tvaṃ raṇa-mūrdhani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहम् आत्मोद्धवामीषां भूतानां सुहृद् ईश्वरः अहं सर्वाणि भूतानि तेषां स्थित्य्-उद्भवाप्ययः

aham ātmoddhavāmīṣāṃ bhūtānāṃ suhṛd īśvaraḥ ahaṃ sarvāṇi bhūtāni teṣāṃ sthity-udbhavāpyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं गतिर् गतिमतां कालः कलयताम् अहम् गुनाणां चाप्य् अहं साम्यं गुणिन्य् औत्पत्तिको गुणः

ahaṃ gatir gatimatāṃ kālaḥ kalayatām aham gunāṇāṃ cāpy ahaṃ sāmyaṃ guṇiny autpattiko guṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणिनाम् अप्य् अहं सूत्रं महतां च महान् अहम् सूक्ष्माणाम् अप्य् अहं जीवो दुर्जयानाम् अहं मनः

guṇinām apy ahaṃ sūtraṃ mahatāṃ ca mahān aham sūkṣmāṇām apy ahaṃ jīvo durjayānām ahaṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यगर्भो वेदानां मन्त्राणां प्रणवस् त्रि-वृत् अक्षराणाम् अ-कारो ऽस्मि पदानि च्छन्दुसाम् अहम्

hiraṇyagarbho vedānāṃ mantrāṇāṃ praṇavas tri-vṛt akṣarāṇām a-kāro 'smi padāni cchandusām aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रो ऽहं सर्व-देवानां वसूनाम् अस्मि हव्य-वाट् आदित्यानाम् अहं विष्णू रुद्राणां नील-लोहितः

indro 'haṃ sarva-devānāṃ vasūnām asmi havya-vāṭ ādityānām ahaṃ viṣṇū rudrāṇāṃ nīla-lohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मर्षीणां भृगुर् अहं राजर्षीणाम् अहं मनुः देवर्षीणां नारदो ऽहं हविर्धान्य् अस्मि धेनुषु

brahmarṣīṇāṃ bhṛgur ahaṃ rājarṣīṇām ahaṃ manuḥ devarṣīṇāṃ nārado 'haṃ havirdhāny asmi dhenuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धेश्वराणां कपिलः सुपर्णो ऽहं पतत्रिणाम् प्रजापतीनां दक्षो ऽहं पितॄणाम् अहम् अर्यमा

siddheśvarāṇāṃ kapilaḥ suparṇo 'haṃ patatriṇām prajāpatīnāṃ dakṣo 'haṃ pitṝṇām aham aryamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मां विद्ध्य् उद्धव दैत्यानां प्रह्लादम् असुरेश्वरम् सोमं नक्षत्रौषधीनां धनेशं यक्ष-रक्षसाम्

māṃ viddhy uddhava daityānāṃ prahlādam asureśvaram somaṃ nakṣatrauṣadhīnāṃ dhaneśaṃ yakṣa-rakṣasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐरावतं गजेन्द्राणां यादसां वरुणं प्रभुम् तपतां द्युमतां सूर्यं मनुष्याणां च भू-पतिम्

airāvataṃ gajendrāṇāṃ yādasāṃ varuṇaṃ prabhum tapatāṃ dyumatāṃ sūryaṃ manuṣyāṇāṃ ca bhū-patim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चैःश्रवास् तुरङ्गाणां धातूनाम् अस्मि काञ्चनम् यमः संयमतां चाहम् सर्पाणाम् अस्मि वासुकिः

uccaiḥśravās turaṅgāṇāṃ dhātūnām asmi kāñcanam yamaḥ saṃyamatāṃ cāham sarpāṇām asmi vāsukiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागेन्द्राणाम् अनन्तो ऽहं मृगेन्द्रः शृङ्गि-दंष्ट्रिणाम् आश्रमाणाम् अहं तुर्यो वर्णानां प्रथमो ऽनघ

nāgendrāṇām ananto 'haṃ mṛgendraḥ śṛṅgi-daṃṣṭriṇām āśramāṇām ahaṃ turyo varṇānāṃ prathamo 'nagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थानां स्रोतसां गङ्गा समुद्रः सरसाम् अहम् आयुधानां धनुर् अहं त्रिपुर-घ्नो धनुष्मताम्

tīrthānāṃ srotasāṃ gaṅgā samudraḥ sarasām aham āyudhānāṃ dhanur ahaṃ tripura-ghno dhanuṣmatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धिष्ण्यानाम् अस्म्य् अहं मेरुर् गहनानां हिमालयः वनस्पतीनाम् अश्वत्थ ओषधीनाम् अहं यवः

dhiṣṇyānām asmy ahaṃ merur gahanānāṃ himālayaḥ vanaspatīnām aśvattha oṣadhīnām ahaṃ yavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरोधसां वसिष्ठो ऽहं ब्रह्मिष्ठानां बृहस्पतिः स्कन्दो ऽहं सर्व-सेनान्याम् अग्रण्यां भगवान् अजः

purodhasāṃ vasiṣṭho 'haṃ brahmiṣṭhānāṃ bṛhaspatiḥ skando 'haṃ sarva-senānyām agraṇyāṃ bhagavān ajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञानां ब्रह्म-यज्ञो ऽहं व्रतानाम् अविहिंसनम् वाय्व्-अग्न्य्-अर्काम्बु-वाग्-आत्मा शुचीनाम् अप्य् अहं शुचिः

yajñānāṃ brahma-yajño 'haṃ vratānām avihiṃsanam vāyv-agny-arkāmbu-vāg-ātmā śucīnām apy ahaṃ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगानाम् आत्म-संरोधो मन्त्रो ऽस्मि विजिगीषताम् आन्वीक्षिकी कौशलानां विकल्पः ख्याति-वादिनाम्

yogānām ātma-saṃrodho mantro 'smi vijigīṣatām ānvīkṣikī kauśalānāṃ vikalpaḥ khyāti-vādinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीणां तु शतरूपाहं पुंसां स्वायम्भुवो मनुः नारायणो मुनीनां च कुमारो ब्रह्मचारिणाम्

strīṇāṃ tu śatarūpāhaṃ puṃsāṃ svāyambhuvo manuḥ nārāyaṇo munīnāṃ ca kumāro brahmacāriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्माणाम् अस्मि सन्न्यासः क्षेमाणाम् अबहिर्-मतिः गुह्यानां सु-नृतं मौनं मिथुनानाम् अजस् त्व् अहम्

dharmāṇām asmi sannyāsaḥ kṣemāṇām abahir-matiḥ guhyānāṃ su-nṛtaṃ maunaṃ mithunānām ajas tv aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरो ऽस्म्य् अनिमिषाम् ऋतूनां मधु-माधवौ मासानां मार्गशीर्षो ऽहं नक्षत्राणां तथाभिजित्

saṃvatsaro 'smy animiṣām ṛtūnāṃ madhu-mādhavau māsānāṃ mārgaśīrṣo 'haṃ nakṣatrāṇāṃ tathābhijit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं युगानां च कृतं धीराणां देवलो ऽसितः द्वैपायनो ऽस्मि व्यासानां कवीनां काव्य आत्मवान्

ahaṃ yugānāṃ ca kṛtaṃ dhīrāṇāṃ devalo 'sitaḥ dvaipāyano 'smi vyāsānāṃ kavīnāṃ kāvya ātmavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवो भगवतां त्वं तु भागवतेष्व् अहम् किम्पुरुषानां हनुमान् विद्याध्राणां सुदर्शनः

vāsudevo bhagavatāṃ tvaṃ tu bhāgavateṣv aham kimpuruṣānāṃ hanumān vidyādhrāṇāṃ sudarśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नानां पद्म-रागो ऽस्मि पद्म-कोशः सु-पेशसाम् कुशो ऽस्मि दर्भ-जातीनां गव्यम् आज्यं हविःष्व् अहम्

ratnānāṃ padma-rāgo 'smi padma-kośaḥ su-peśasām kuśo 'smi darbha-jātīnāṃ gavyam ājyaṃ haviḥṣv aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवसायिनाम् अहं लक्ष्मीः कितवानां छल-ग्रहः तितिक्षास्मि तितिक्षूणां सत्त्वं सत्त्ववताम् अहम्

vyavasāyinām ahaṃ lakṣmīḥ kitavānāṃ chala-grahaḥ titikṣāsmi titikṣūṇāṃ sattvaṃ sattvavatām aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओजः सहो बलवतां कर्माहं विद्धि सात्वताम् सात्वतां नव-मूर्तीनाम् आदि-मूर्तिर् अहं परा

ojaḥ saho balavatāṃ karmāhaṃ viddhi sātvatām sātvatāṃ nava-mūrtīnām ādi-mūrtir ahaṃ parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वावसुः पूर्वचित्तिर् गन्धर्वाप्सरसाम् अहम् भूधराणाम् अहं स्थैर्यं गन्ध-मात्रम् अहं भुवः

viśvāvasuḥ pūrvacittir gandharvāpsarasām aham bhūdharāṇām ahaṃ sthairyaṃ gandha-mātram ahaṃ bhuvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपां रसश् च परमस् तेजिष्ठानां विभावसुः प्रभा सूर्येन्दु-ताराणां शब्दो ऽहं नभसः परः

apāṃ rasaś ca paramas tejiṣṭhānāṃ vibhāvasuḥ prabhā sūryendu-tārāṇāṃ śabdo 'haṃ nabhasaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मण्यानां बलिर् अहं वीराणाम् अहम् अर्जुनः भूतानां स्थितिर् उत्पत्तिर् अहं वै प्रतिसङ्क्रमः

brahmaṇyānāṃ balir ahaṃ vīrāṇām aham arjunaḥ bhūtānāṃ sthitir utpattir ahaṃ vai pratisaṅkramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्य्-उक्त्य्-उत्सर्गोपादानम् आनन्द-स्पर्श-लक्षनम् आस्वाद-श्रुत्य्-अवघ्राणम् अहं सर्वेन्द्रियेन्द्रियम्

gaty-ukty-utsargopādānam ānanda-sparśa-lakṣanam āsvāda-śruty-avaghrāṇam ahaṃ sarvendriyendriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिवी वायुर् आकाश आपो ज्योतिर् अहं महान् विकारः पुरुषो ऽव्यक्तं रजः सत्त्वं तमः परम् अहम् एतत् प्रसङ्ख्यानं ज्ञानं तत्त्व-विनिश्चयः

pṛthivī vāyur ākāśa āpo jyotir ahaṃ mahān vikāraḥ puruṣo 'vyaktaṃ rajaḥ sattvaṃ tamaḥ param aham etat prasaṅkhyānaṃ jñānaṃ tattva-viniścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयेश्वरेण जीवेन गुणेन गुणिना विना सर्वात्मनापि सर्वेण न भावो विद्यते क्वचित्

mayeśvareṇa jīvena guṇena guṇinā vinā sarvātmanāpi sarveṇa na bhāvo vidyate kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्ख्यानं परमाणूनां कालेन क्रियते मया न तथा मे विभूतीनां सृजतो ऽण्डानि कोटिशः

saṅkhyānaṃ paramāṇūnāṃ kālena kriyate mayā na tathā me vibhūtīnāṃ sṛjato 'ṇḍāni koṭiśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजः श्रीः कीर्तिर् ऐश्वर्यं ह्रीस् त्यागः सौभगं भगः वीर्यं तितिक्षा विज्ञानं यत्र यत्र स मे ऽंशकः

tejaḥ śrīḥ kīrtir aiśvaryaṃ hrīs tyāgaḥ saubhagaṃ bhagaḥ vīryaṃ titikṣā vijñānaṃ yatra yatra sa me 'ṃśakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतास् ते कीर्तिताः सर्वाः सङ्क्षेपेण विभूतयः मनो-विकारा एवैते यथा वाचाभिधीयते

etās te kīrtitāḥ sarvāḥ saṅkṣepeṇa vibhūtayaḥ mano-vikārā evaite yathā vācābhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचं यच्छ मनो यच्छ प्राणान् यच्छेद्रियाणि च आत्मानम् आत्मना यच्छ न भूयः कल्पसे ऽध्वने

vācaṃ yaccha mano yaccha prāṇān yacchedriyāṇi ca ātmānam ātmanā yaccha na bhūyaḥ kalpase 'dhvane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वै वाङ्-मनसी संयग् असंयच्छन् धिया यतिः तस्य व्रतं तपो दानं स्रवत्य् आम-घटाम्बु-वत्

yo vai vāṅ-manasī saṃyag asaṃyacchan dhiyā yatiḥ tasya vrataṃ tapo dānaṃ sravaty āma-ghaṭāmbu-vat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् वचो मनः प्राणान् नियच्छेन् मत्-परायणः मद्-भक्ति-युक्तया बुद्ध्या ततः परिसमाप्यते

tasmād vaco manaḥ prāṇān niyacchen mat-parāyaṇaḥ mad-bhakti-yuktayā buddhyā tataḥ parisamāpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.