Library·Bhāgavata Purāṇa·11·11.18
श्री-भगवान् उवाच वनं विविक्षुः पुत्रेषु भार्यां न्यस्य सहैव वा वन एव वसेच् छान्तस् तृतीयं भागम् आयुषः
śrī-bhagavān uvāca vanaṃ vivikṣuḥ putreṣu bhāryāṃ nyasya sahaiva vā vana eva vasec chāntas tṛtīyaṃ bhāgam āyuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्द-मूल-फलैर् वन्यैर् मेध्यैर् वृत्तिं प्रकल्पयेत् वसीत वल्कलं वासस् तृण-पर्णाजिनानि वा
kanda-mūla-phalair vanyair medhyair vṛttiṃ prakalpayet vasīta valkalaṃ vāsas tṛṇa-parṇājināni vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केश-रोम-नख-श्मश्रु- मलानि बिभृयाद् दतः न धावेद् अप्सु मज्जेत त्रि कालं स्थण्डिले-शयः
keśa-roma-nakha-śmaśru- malāni bibhṛyād dataḥ na dhāved apsu majjeta tri kālaṃ sthaṇḍile-śayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीष्मे तप्येत पञ्चाग्नीन् वर्षास्व् आसार-षाड् जले आकण्थ-मग्नः शिशिर एवं वृत्तस् तपश् चरेत्
grīṣme tapyeta pañcāgnīn varṣāsv āsāra-ṣāḍ jale ākaṇtha-magnaḥ śiśira evaṃ vṛttas tapaś caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नि-पक्वं समश्नीयात् काल-पक्वम् अथापि वा उलूखलाश्म-कुट्टो वा दन्तोलूखल एव वा
agni-pakvaṃ samaśnīyāt kāla-pakvam athāpi vā ulūkhalāśma-kuṭṭo vā dantolūkhala eva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं सञ्चिनुयात् सर्वम् आत्मनो वृत्ति-कारणम् देश-काल-बलाभिज्ञो नाददीतान्यदाहृतम्
svayaṃ sañcinuyāt sarvam ātmano vṛtti-kāraṇam deśa-kāla-balābhijño nādadītānyadāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन्यैश् चरु-पुरोडाशैर् निर्वपेत् काल-चोदितान् न तु श्रौतेन पशुना मां यजेत वनाश्रमी
vanyaiś caru-puroḍāśair nirvapet kāla-coditān na tu śrautena paśunā māṃ yajeta vanāśramī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्रं च दर्शश् च पौर्णमासश् च पूर्व-वत् चातुर्मास्यानि च मुनेर् आम्नातानि च नैगमैः
agnihotraṃ ca darśaś ca paurṇamāsaś ca pūrva-vat cāturmāsyāni ca muner āmnātāni ca naigamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चीर्णेन तपसा मुनिर् धमनि-सन्ततः मां तपो-मयम् आराध्य ऋषि-लोकाद् उपैति माम्
evaṃ cīrṇena tapasā munir dhamani-santataḥ māṃ tapo-mayam ārādhya ṛṣi-lokād upaiti mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् त्व् एतत् कृच्छ्रतश् चीर्णं तपो निःश्रेयसं महत् कामायाल्पीयसे युञ्ज्याद् बालिशः को ऽपरस् ततः
yas tv etat kṛcchrataś cīrṇaṃ tapo niḥśreyasaṃ mahat kāmāyālpīyase yuñjyād bāliśaḥ ko 'paras tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदासौ नियमे ऽकल्पो जरया जात-वेपथुः आत्मन्य् अग्नीन् समारोप्य मच्-चित्तो ऽग्निं समाविशेत्
yadāsau niyame 'kalpo jarayā jāta-vepathuḥ ātmany agnīn samāropya mac-citto 'gniṃ samāviśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा कर्म-विपाकेषु लोकेषु निरयात्मसु विरागो जायते सम्यङ् न्यस्ताग्निः प्रव्रजेत् ततः
yadā karma-vipākeṣu lokeṣu nirayātmasu virāgo jāyate samyaṅ nyastāgniḥ pravrajet tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्ट्वा यथोपदेशं मां दत्त्वा सर्व-स्वम् ऋत्विजे अग्नीन् स्व-प्राण आवेश्य निरपेक्षः परिव्रजेत्
iṣṭvā yathopadeśaṃ māṃ dattvā sarva-svam ṛtvije agnīn sva-prāṇa āveśya nirapekṣaḥ parivrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रस्य वै सन्न्यसतो देवा दारादि-रूपिणः विघ्नान् कुर्वन्त्य् अयं ह्य् अस्मान् आक्रम्य समियात् परम्
viprasya vai sannyasato devā dārādi-rūpiṇaḥ vighnān kurvanty ayaṃ hy asmān ākramya samiyāt param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभृयाच् चेन् मुनिर् वासः कौपीनाच्छादनं परम् त्यक्तं न दण्ड-पात्राभ्याम् अन्यत् किञ्चिद् अनापदि
bibhṛyāc cen munir vāsaḥ kaupīnācchādanaṃ param tyaktaṃ na daṇḍa-pātrābhyām anyat kiñcid anāpadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टि-पूतं न्यसेत् पादं वस्त्र-पूतं पिबेज् जलम् सत्य-पूतां वदेद् वाचं मनः-पूतं समाचरेत्
dṛṣṭi-pūtaṃ nyaset pādaṃ vastra-pūtaṃ pibej jalam satya-pūtāṃ vaded vācaṃ manaḥ-pūtaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मौनानीहानिलायामा दण्डा वाग्-देह-चेतसाम् न ह्य् एते यस्य सन्त्य् अङ्ग वेणुभिर् न भवेद् यतिः
maunānīhānilāyāmā daṇḍā vāg-deha-cetasām na hy ete yasya santy aṅga veṇubhir na bhaved yatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षां चतुर्षु वर्णेषु विगर्ह्यान् वर्जयंश् चरेत् सप्तागारान् असङ्कॢप्तांस् तुष्येल् लब्धेन तावता
bhikṣāṃ caturṣu varṇeṣu vigarhyān varjayaṃś caret saptāgārān asaṅkḷptāṃs tuṣyel labdhena tāvatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिर् जलाशयं गत्वा तत्रोपस्पृश्य वाग्-यतः विभज्य पावितं शेषं भुञ्जीताशेषम् आहृतम्
bahir jalāśayaṃ gatvā tatropaspṛśya vāg-yataḥ vibhajya pāvitaṃ śeṣaṃ bhuñjītāśeṣam āhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकश् चरेन् महीम् एतां निःसङ्गः संयतेन्द्रियः आत्म-क्रीड आत्म-रत आत्म-वान् सम-दर्शनः
ekaś caren mahīm etāṃ niḥsaṅgaḥ saṃyatendriyaḥ ātma-krīḍa ātma-rata ātma-vān sama-darśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविक्त-क्षेम-शरणो मद्-भाव-विमलाशयः आत्मानं चिन्तयेद् एकम् अभेदेन मया मुनिः
vivikta-kṣema-śaraṇo mad-bhāva-vimalāśayaḥ ātmānaṃ cintayed ekam abhedena mayā muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वीक्षेतात्मनो बन्धं मोक्षं च ज्ञान-निष्ठया बन्ध इन्द्रिय-विक्षेपो मोक्ष एषां च संयमः
anvīkṣetātmano bandhaṃ mokṣaṃ ca jñāna-niṣṭhayā bandha indriya-vikṣepo mokṣa eṣāṃ ca saṃyamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान् नियम्य षड्-वर्गं मद्-भावेन चरेन् मुनिः विरक्तः क्षुद्र-कामेभ्यो लब्ध्वात्मनि सुखं महत्
tasmān niyamya ṣaḍ-vargaṃ mad-bhāvena caren muniḥ viraktaḥ kṣudra-kāmebhyo labdhvātmani sukhaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुर-ग्राम-व्रजान् सार्थान् भिक्षार्थं प्रविशंश् चरेत् पुण्य-देश-सरिच्-छैल- वनाश्रम-वतीं महीम्
pura-grāma-vrajān sārthān bhikṣārthaṃ praviśaṃś caret puṇya-deśa-saric-chaila- vanāśrama-vatīṃ mahīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानप्रस्थाश्रम-पदेष्व् अभीक्ष्णं भैक्ष्यम् आचरेत् संसिध्यत्य् आश्व् असम्मोहः शुद्ध-सत्त्वः शिलान्धसा
vānaprasthāśrama-padeṣv abhīkṣṇaṃ bhaikṣyam ācaret saṃsidhyaty āśv asammohaḥ śuddha-sattvaḥ śilāndhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतद् वस्तुतया पश्येद् दृश्यमानं विनश्यति असक्त-चित्तो विरमेद् इहामुत्र-चिकीर्षितात्
naitad vastutayā paśyed dṛśyamānaṃ vinaśyati asakta-citto viramed ihāmutra-cikīrṣitāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् एतद् आत्मनि जगन् मनो-वाक्-प्राण-संहतम् सर्वं मायेति तर्केण स्व-स्थस् त्यक्त्वा न तत् स्मरेत्
yad etad ātmani jagan mano-vāk-prāṇa-saṃhatam sarvaṃ māyeti tarkeṇa sva-sthas tyaktvā na tat smaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञान-निष्ठो विरक्तो वा मद्-भक्तो वानपेक्षकः स-लिङ्गान् आश्रमांस् त्यक्त्वा चरेद् अविधि-गोचरः
jñāna-niṣṭho virakto vā mad-bhakto vānapekṣakaḥ sa-liṅgān āśramāṃs tyaktvā cared avidhi-gocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुधो बालक-वत् क्रीडेत् कुशलो जड-वच् चरेत् वदेद् उन्मत्त-वद् विद्वान् गो-चर्यां नैगमश् चरेत्
budho bālaka-vat krīḍet kuśalo jaḍa-vac caret vaded unmatta-vad vidvān go-caryāṃ naigamaś caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेद-वाद-रतो न स्यान् न पाषण्डी न हैतुकः शुष्क-वाद-विवादे न कञ्चित् पक्षं समाश्रयेत्
veda-vāda-rato na syān na pāṣaṇḍī na haitukaḥ śuṣka-vāda-vivāde na kañcit pakṣaṃ samāśrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोद्विजेत जनाद् धीरो जनं चोद्वेजयेन् न तु अति-वादांस् तितिक्षेत नावमन्येत कञ्चन देहम् उद्दिश्य पशु-वद् वैरं कुर्यान् न केनचित्
nodvijeta janād dhīro janaṃ codvejayen na tu ati-vādāṃs titikṣeta nāvamanyeta kañcana deham uddiśya paśu-vad vairaṃ kuryān na kenacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक एव परो ह्य् आत्मा भूतेष्व् आत्मन्य् अवस्थितः यथेन्दुर् उद-पात्रेषु भूतान्य् एकात्मकानि च
eka eva paro hy ātmā bhūteṣv ātmany avasthitaḥ yathendur uda-pātreṣu bhūtāny ekātmakāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलब्ध्वा न विषीदेत काले काले ऽशनं क्वचित् लब्ध्वा न हृष्येद् धृतिमान् उभयं दैव-तन्त्रितम्
alabdhvā na viṣīdeta kāle kāle 'śanaṃ kvacit labdhvā na hṛṣyed dhṛtimān ubhayaṃ daiva-tantritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहारार्थं समीहेत युक्तं तत्-प्राण-धारणम् तत्त्वं विमृश्यते तेन तद् विज्ञाय विमुच्यते
āhārārthaṃ samīheta yuktaṃ tat-prāṇa-dhāraṇam tattvaṃ vimṛśyate tena tad vijñāya vimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदृच्छयोपपन्नान्नम् अद्याच् छ्रेष्ठम् उतापरम् तथा वासस् तथा शय्यां प्राप्तं प्राप्तं भजेन् मुनिः
yadṛcchayopapannānnam adyāc chreṣṭham utāparam tathā vāsas tathā śayyāṃ prāptaṃ prāptaṃ bhajen muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौचम् आचमनं स्नानं न तु चोदनया चरेत् अन्यांश् च नियमाञ् ज्ञानी यथाहं लीलयेश्वरः
śaucam ācamanaṃ snānaṃ na tu codanayā caret anyāṃś ca niyamāñ jñānī yathāhaṃ līlayeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि तस्य विकल्पाख्या या च मद्-वीक्षया हता आ-देहान्तात् क्वचित् ख्यातिस् ततः सम्पद्यते मया
na hi tasya vikalpākhyā yā ca mad-vīkṣayā hatā ā-dehāntāt kvacit khyātis tataḥ sampadyate mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखोदर्केषु कामेषु जात-निर्वेद आत्मवान् अज्ज्ञासित-मद्-धर्मो मुनिं गुरुम् उपव्रजेत्
duḥkhodarkeṣu kāmeṣu jāta-nirveda ātmavān ajjñāsita-mad-dharmo muniṃ gurum upavrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् परिचरेद् भक्तः श्रद्धावान् अनसूयकः यावद् ब्रह्म विजानीयान् माम् एव गुरुम् आदृतः
tāvat paricared bhaktaḥ śraddhāvān anasūyakaḥ yāvad brahma vijānīyān mām eva gurum ādṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् त्व् असंयत-षड्-वर्गः प्रचण्डेन्द्रिय-सारथिः ज्ञान-वैराग्य-रहितस् त्रि-दण्डम् उपजीवति
yas tv asaṃyata-ṣaḍ-vargaḥ pracaṇḍendriya-sārathiḥ jñāna-vairāgya-rahitas tri-daṇḍam upajīvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरान् आत्मानम् आत्म-स्थं निह्नुते मां च धर्म-हा अविपक्व-कषायो ऽस्माद् अमुष्माच् च विहीयते
surān ātmānam ātma-sthaṃ nihnute māṃ ca dharma-hā avipakva-kaṣāyo 'smād amuṣmāc ca vihīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षोर् धर्मः शमो ऽहिंसा तप ईक्षा वनौकसः गृहिणो भूत-रक्षेज्या द्विजस्याचार्य-सेवनम्
bhikṣor dharmaḥ śamo 'hiṃsā tapa īkṣā vanaukasaḥ gṛhiṇo bhūta-rakṣejyā dvijasyācārya-sevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचर्यं तपः शौचं सन्तोषो भूत-सौहृदम् गृहस्थस्याप्य् ऋतौ गन्तुः सर्वेषां मद्-उपासनम्
brahmacaryaṃ tapaḥ śaucaṃ santoṣo bhūta-sauhṛdam gṛhasthasyāpy ṛtau gantuḥ sarveṣāṃ mad-upāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मां यः स्व-धर्मेण भजेन् नित्यम् अनन्य-भाक् सर्व-भूतेषु मद्-भावो मद्-भक्तिं विन्दते दृढाम्
iti māṃ yaḥ sva-dharmeṇa bhajen nityam ananya-bhāk sarva-bhūteṣu mad-bhāvo mad-bhaktiṃ vindate dṛḍhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्योद्धवानपायिन्या सर्व-लोक-महेश्वरम् सर्वोत्पत्त्य्-अप्ययं ब्रह्म कारणं मोपयाति सः
bhaktyoddhavānapāyinyā sarva-loka-maheśvaram sarvotpatty-apyayaṃ brahma kāraṇaṃ mopayāti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्व-धर्म-निर्णिक्त- सत्त्वो निर्ज्ञात-मद्-गतिः ज्ञान-विज्ञान-सम्पन्नो न चिरात् समुपैति माम्
iti sva-dharma-nirṇikta- sattvo nirjñāta-mad-gatiḥ jñāna-vijñāna-sampanno na cirāt samupaiti mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णाश्रमवतां धर्म एष आचार-लक्षणः स एव मद्-भक्ति-युतो निःश्रेयस-करः परः
varṇāśramavatāṃ dharma eṣa ācāra-lakṣaṇaḥ sa eva mad-bhakti-yuto niḥśreyasa-karaḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् ते ऽभिहितं साधो भवान् पृच्छति यच् च माम् यथा स्व-धर्म-संयुक्तो भक्तो मां समियात् परम्
etat te 'bhihitaṃ sādho bhavān pṛcchati yac ca mām yathā sva-dharma-saṃyukto bhakto māṃ samiyāt param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.