Library·Bhāgavata Purāṇa·11·11.22
श्री-उद्धव उवाच कति तत्त्वानि विश्वेश सङ्ख्यातान्य् ऋषिभिः प्रभो नवैकादश पञ्च त्रीण्य् आत्थ त्वम् इह शुश्रुम
śrī-uddhava uvāca kati tattvāni viśveśa saṅkhyātāny ṛṣibhiḥ prabho navaikādaśa pañca trīṇy āttha tvam iha śuśruma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित् षड्-विंशतिं प्राहुर् अपरे पञ्च-विंशतिं सप्तैके नव षट् केचिच् चत्वार्य् एकादशापरे केचित् सप्तदश प्राहुः षोडशैके त्रयोदश
kecit ṣaḍ-viṃśatiṃ prāhur apare pañca-viṃśatiṃ saptaike nava ṣaṭ kecic catvāry ekādaśāpare kecit saptadaśa prāhuḥ ṣoḍaśaike trayodaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावत्त्वं हि सङ्ख्यानाम् ऋषयो यद्-विवक्षया गायन्ति पृथग् आयुष्मन्न् इदं नो वक्तुम् अर्हसि
etāvattvaṃ hi saṅkhyānām ṛṣayo yad-vivakṣayā gāyanti pṛthag āyuṣmann idaṃ no vaktum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच युक्तं च सन्ति सर्वत्र भाषन्ते ब्राह्मणा यथा मायां मदीयाम् उद्गृह्य वदतां किं नु दुर्घटम्
śrī-bhagavān uvāca yuktaṃ ca santi sarvatra bhāṣante brāhmaṇā yathā māyāṃ madīyām udgṛhya vadatāṃ kiṃ nu durghaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतद् एवं यथात्थ त्वं यद् अहं वच्मि तत् तथा एवं विवदतां हेतुं शक्तयो मे दुरत्ययाः
naitad evaṃ yathāttha tvaṃ yad ahaṃ vacmi tat tathā evaṃ vivadatāṃ hetuṃ śaktayo me duratyayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यासां व्यतिकराद् आसीद् विकल्पो वदतां पदम् प्राप्ते शम-दमे ऽप्येति वादस् तम् अनु शाम्यति
yāsāṃ vyatikarād āsīd vikalpo vadatāṃ padam prāpte śama-dame 'pyeti vādas tam anu śāmyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परानुप्रवेशात् तत्त्वानां पुरुषर्षभ पौर्वापर्य-प्रसङ्ख्यानं यथा वक्तुर् विवक्षितम्
parasparānupraveśāt tattvānāṃ puruṣarṣabha paurvāparya-prasaṅkhyānaṃ yathā vaktur vivakṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्मिन्न् अपि दृश्यन्ते प्रविष्टानीतराणि च पूर्वस्मिन् वा परस्मिन् वा तत्त्वे तत्त्वानि सर्वशः
ekasminn api dṛśyante praviṣṭānītarāṇi ca pūrvasmin vā parasmin vā tattve tattvāni sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौर्वापर्यम् अतो ऽमीषां प्रसङ्ख्यानम् अभीप्सताम् यथा विविक्तं यद्-वक्त्रं गृह्णीमो युक्ति-सम्भवात्
paurvāparyam ato 'mīṣāṃ prasaṅkhyānam abhīpsatām yathā viviktaṃ yad-vaktraṃ gṛhṇīmo yukti-sambhavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाद्य्-अविद्या-युक्तस्य पुरुषस्यात्म-वेदनम् स्वतो न सम्भवाद् अन्यस् तत्त्व-ज्ञो ज्ञान-दो भवेत्
anādy-avidyā-yuktasya puruṣasyātma-vedanam svato na sambhavād anyas tattva-jño jñāna-do bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषेश्वरयोर् अत्र न वैलक्षण्यम् अण्व् अपि तद्-अन्य-कल्पनापार्था ज्ञानं च प्रकृतेर् गुणः
puruṣeśvarayor atra na vailakṣaṇyam aṇv api tad-anya-kalpanāpārthā jñānaṃ ca prakṛter guṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृतिर् गुण-साम्यं वै प्रकृतेर् नात्मनो गुणाः सत्त्वं रजस् तम इति स्थित्य्-उत्पत्त्य्-अन्त-हेतवः
prakṛtir guṇa-sāmyaṃ vai prakṛter nātmano guṇāḥ sattvaṃ rajas tama iti sthity-utpatty-anta-hetavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वं ज्ञानं रजः कर्म तमो ऽज्ञानम् इहोच्यते गुण-व्यतिकरः कालः स्वभावः सूत्रम् एव च
sattvaṃ jñānaṃ rajaḥ karma tamo 'jñānam ihocyate guṇa-vyatikaraḥ kālaḥ svabhāvaḥ sūtram eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषः प्रकृतिर् व्यक्तम् अहङ्कारो नभो ऽनिलः ज्योतिर् आपः क्षितिर् इति तत्त्वान्य् उक्तानि मे नव
puruṣaḥ prakṛtir vyaktam ahaṅkāro nabho 'nilaḥ jyotir āpaḥ kṣitir iti tattvāny uktāni me nava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोत्रं त्वग् दर्शनं घ्राणो जिह्वेति ज्ञान-शक्तयः वाक्-पाण्य्-उपस्थ-पाय्व्-अङ्घ्रिः कर्माण्य् अङ्गोभयं मनः
śrotraṃ tvag darśanaṃ ghrāṇo jihveti jñāna-śaktayaḥ vāk-pāṇy-upastha-pāyv-aṅghriḥ karmāṇy aṅgobhayaṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दः स्पर्शो रसो गन्धो रूपं चेत्य् अर्थ-जातयः गत्य्-उक्त्य्-उत्सर्ग-शिल्पानि कर्मायतन-सिद्धयः
śabdaḥ sparśo raso gandho rūpaṃ cety artha-jātayaḥ gaty-ukty-utsarga-śilpāni karmāyatana-siddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्गादौ प्रकृतिर् ह्य् अस्य कार्य-कारण-रूपिणी सत्त्वादिभिर् गुणैर् धत्ते पुरुषो ऽव्यक्त ईक्षते
sargādau prakṛtir hy asya kārya-kāraṇa-rūpiṇī sattvādibhir guṇair dhatte puruṣo 'vyakta īkṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यक्तादायो विकुर्वाणा धातवः पुरुषेक्षया लब्ध-वीर्याः सृजन्त्य् अण्डं संहताः प्रकृतेर् बलात्
vyaktādāyo vikurvāṇā dhātavaḥ puruṣekṣayā labdha-vīryāḥ sṛjanty aṇḍaṃ saṃhatāḥ prakṛter balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तैव धातव इति तत्रार्थाः पञ्च खादयः ज्ञानम् आत्मोभयाधारस् ततो देहेन्द्रियासवः
saptaiva dhātava iti tatrārthāḥ pañca khādayaḥ jñānam ātmobhayādhāras tato dehendriyāsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड् इत्य् अत्रापि भूतानि पञ्च षष्ठः परः पुमान् तैर् युइत आत्म-सम्भूतैः सृष्ट्वेदं समपाविशत्
ṣaḍ ity atrāpi bhūtāni pañca ṣaṣṭhaḥ paraḥ pumān tair yuita ātma-sambhūtaiḥ sṛṣṭvedaṃ samapāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वार्य् एवेति तत्रापि तेज आपो ऽन्नम् आत्मनः जातानि तैर् इदं जातं जन्मावयविनः खलु
catvāry eveti tatrāpi teja āpo 'nnam ātmanaḥ jātāni tair idaṃ jātaṃ janmāvayavinaḥ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्ख्याने सप्तदशके भूत-मात्रेन्द्रियाणि च पञ्च पञ्चैक-मनसा आत्मा सप्तदशः स्मृतः
saṅkhyāne saptadaśake bhūta-mātrendriyāṇi ca pañca pañcaika-manasā ātmā saptadaśaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वत् षोडश-सङ्ख्याने आत्मैव मन उच्यते भूतेन्द्रियाणि पञ्चैव मन आत्मा त्रयोदश
tadvat ṣoḍaśa-saṅkhyāne ātmaiva mana ucyate bhūtendriyāṇi pañcaiva mana ātmā trayodaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशत्व आत्मासौ महा-भूतेन्द्रियाणि च अष्टौ प्रकृतयश् चैव पुरुषश् च नवेत्य् अथ
ekādaśatva ātmāsau mahā-bhūtendriyāṇi ca aṣṭau prakṛtayaś caiva puruṣaś ca navety atha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति नाना-प्रसङ्ख्यानं तत्त्वानाम् ऋषिभिः कृतम् सर्वं न्याय्यं युक्तिमत्त्वाद् विदुषां किम् अशोभनम्
iti nānā-prasaṅkhyānaṃ tattvānām ṛṣibhiḥ kṛtam sarvaṃ nyāyyaṃ yuktimattvād viduṣāṃ kim aśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-उद्धव उवाच प्रकृतिः पुरुषश् चोभौ यद्य् अप्य् आत्म-विलक्षणौ अन्योन्यापाश्रयात् कृष्ण दृश्यते न भिदा तयोः प्रकृतौ लक्ष्यते ह्य् आत्मा प्रकृतिश् च तथात्मनि
śrī-uddhava uvāca prakṛtiḥ puruṣaś cobhau yady apy ātma-vilakṣaṇau anyonyāpāśrayāt kṛṣṇa dṛśyate na bhidā tayoḥ prakṛtau lakṣyate hy ātmā prakṛtiś ca tathātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मे पुण्डरीकाक्ष महान्तं संशयं हृदि छेत्तुम् अर्हसि सर्व-ज्ञ वचोभिर् नय-नैपुणैः
evaṃ me puṇḍarīkākṣa mahāntaṃ saṃśayaṃ hṛdi chettum arhasi sarva-jña vacobhir naya-naipuṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्तो ज्ञानं हि जीवानां प्रमोषस् ते ऽत्र शक्तितः त्वम् एव ह्य् आत्म-मायाया गतिं वेत्थ न चापरः
tvatto jñānaṃ hi jīvānāṃ pramoṣas te 'tra śaktitaḥ tvam eva hy ātma-māyāyā gatiṃ vettha na cāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच प्रकृतिः पुरुषश् चेति विकल्पः पुरुषर्षभ एष वैकारिकः सर्गो गुण-व्यतिकरात्मकः
śrī-bhagavān uvāca prakṛtiḥ puruṣaś ceti vikalpaḥ puruṣarṣabha eṣa vaikārikaḥ sargo guṇa-vyatikarātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममाङ्ग माया गुण-मय्य् अनेकधा विकल्प-बुद्धीश् च गुणैर् विधत्ते वैकारिकस् त्रि-विधो ऽध्यात्मम् एकम् अथाधिदैवम् अधिभूतम् अन्यत्
mamāṅga māyā guṇa-mayy anekadhā vikalpa-buddhīś ca guṇair vidhatte vaikārikas tri-vidho 'dhyātmam ekam athādhidaivam adhibhūtam anyat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृग् रूपम् आर्कं वपुर् अत्र रन्ध्रे परस्परं सिध्यति यः स्वतः खे आत्मा यद् एषाम् अपरो य आद्यः स्वयानुभूत्याखिल-सिद्ध-सिद्धिः
dṛg rūpam ārkaṃ vapur atra randhre parasparaṃ sidhyati yaḥ svataḥ khe ātmā yad eṣām aparo ya ādyaḥ svayānubhūtyākhila-siddha-siddhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं त्वग्-आदि श्रवणादि चक्षुर् जिह्वादि नासादि च चित्त-युक्तम्
evaṃ tvag-ādi śravaṇādi cakṣur jihvādi nāsādi ca citta-yuktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽसौ गुण-क्षोभ-कृतो विकारः प्रधान-मूलान् महतः प्रसूतः अहं त्रि-वृन् मोह-विकल्प-हेतुर् वैकारिकस् तामस ऐन्द्रियश् च
yo 'sau guṇa-kṣobha-kṛto vikāraḥ pradhāna-mūlān mahataḥ prasūtaḥ ahaṃ tri-vṛn moha-vikalpa-hetur vaikārikas tāmasa aindriyaś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मापरिज्ञान-मयो विवादो ह्य् अस्तीति नास्तीति भिदार्थ-निष्ठः व्यर्थो ऽपि नैवोपरमेत पुंसां मत्तः परावृत्त-धियां स्व-लोकात्
ātmāparijñāna-mayo vivādo hy astīti nāstīti bhidārtha-niṣṭhaḥ vyartho 'pi naivoparameta puṃsāṃ mattaḥ parāvṛtta-dhiyāṃ sva-lokāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-उद्धव उवाच त्वत्तः परावृत्त-धियः स्व-कृतैः कर्मभिः प्रभो उच्चावचान् यथा देहान् गृह्णन्ति विसृजन्ति च
śrī-uddhava uvāca tvattaḥ parāvṛtta-dhiyaḥ sva-kṛtaiḥ karmabhiḥ prabho uccāvacān yathā dehān gṛhṇanti visṛjanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् ममाख्याहि गोविन्द दुर्विभाव्यम् अनात्मभिः न ह्य् एतत् प्रायशो लोके विद्वांसः सन्ति वञ्चिताः
tan mamākhyāhi govinda durvibhāvyam anātmabhiḥ na hy etat prāyaśo loke vidvāṃsaḥ santi vañcitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच मनः कर्म-मयं णॄणाम् इन्द्रियैः पञ्चभिर् युतम् लोकाल् लोकं प्रयात्य् अन्य आत्मा तद् अनुवर्तते
śrī-bhagavān uvāca manaḥ karma-mayaṃ ṇṝṇām indriyaiḥ pañcabhir yutam lokāl lokaṃ prayāty anya ātmā tad anuvartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यायन् मनो ऽनु विषयान् दृष्टान् वानुश्रुतान् अथ उद्यत् सीदत् कर्म-तन्त्रं स्मृतिस् तद् अनु शाम्यति
dhyāyan mano 'nu viṣayān dṛṣṭān vānuśrutān atha udyat sīdat karma-tantraṃ smṛtis tad anu śāmyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयाभिनिवेशेन नात्मानं यत् स्मरेत् पुनः जन्तोर् वै कस्यचिद् धेतोर् मृत्युर् अत्यन्त-विस्मृतिः
viṣayābhiniveśena nātmānaṃ yat smaret punaḥ jantor vai kasyacid dhetor mṛtyur atyanta-vismṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्म त्व् आत्मतया पुंसः सर्व-भावेन भूरि-द विषय-स्वीकृतिं प्राहुर् यथा स्वप्न-मनोरथः
janma tv ātmatayā puṃsaḥ sarva-bhāvena bhūri-da viṣaya-svīkṛtiṃ prāhur yathā svapna-manorathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नं मनोरथं चेत्थं प्राक्तनं न स्मरत्य् असौ तत्र पूर्वम् इवात्मानम् अपूर्वम् चानुपश्यति
svapnaṃ manorathaṃ cetthaṃ prāktanaṃ na smaraty asau tatra pūrvam ivātmānam apūrvam cānupaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियायन-सृष्ट्येदं त्रै-विध्यं भाति वस्तुनि बहिर्-अन्तर्-भिदा-हेतुर् जनो ऽसज्-जन-कृद् यथा
indriyāyana-sṛṣṭyedaṃ trai-vidhyaṃ bhāti vastuni bahir-antar-bhidā-hetur jano 'saj-jana-kṛd yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यदा ह्य् अङ्ग भूतानि भवन्ति न भवन्ति च कालेनालक्ष्य-वेगेन सूक्ष्मत्वात् तन् न दृश्यते
nityadā hy aṅga bhūtāni bhavanti na bhavanti ca kālenālakṣya-vegena sūkṣmatvāt tan na dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथार्चिषां स्रोतसां च फलानां वा वनस्पतेः तथैव सर्व-भूतानां वयो-ऽवस्थादयः कृताः
yathārciṣāṃ srotasāṃ ca phalānāṃ vā vanaspateḥ tathaiva sarva-bhūtānāṃ vayo-'vasthādayaḥ kṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽयं दीपो ऽर्चिषां यद्वत् स्रोतसां तद् इदं जलम् सो ऽयं पुमान् इति नृणां मृषा गीर् धीर् मृषायुषाम्
so 'yaṃ dīpo 'rciṣāṃ yadvat srotasāṃ tad idaṃ jalam so 'yaṃ pumān iti nṛṇāṃ mṛṣā gīr dhīr mṛṣāyuṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा स्वस्य कर्म-बीजेन जायते सो ऽप्य् अयं पुमान् म्रियते वामरो भ्रान्त्या यथाग्निर् दारु-संयुतः
mā svasya karma-bījena jāyate so 'py ayaṃ pumān mriyate vāmaro bhrāntyā yathāgnir dāru-saṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निषेक-गर्भ-जन्मानि बाल्य-कौमार-यौवनम् वयो-मध्यं जरा मृत्युर् इत्य् अवस्थास् तनोर् नव
niṣeka-garbha-janmāni bālya-kaumāra-yauvanam vayo-madhyaṃ jarā mṛtyur ity avasthās tanor nava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एता मनोरथ-मयीर् हान्यस्योच्चावचास् तनूः गुण-सङ्गाद् उपादत्ते क्वचित् कश्चिज् जहाति च
etā manoratha-mayīr hānyasyoccāvacās tanūḥ guṇa-saṅgād upādatte kvacit kaścij jahāti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनः पितृ-पुत्राभ्याम् अनुमेयौ भवाप्ययौ न भवाप्यय-वस्तूनाम् अभिज्ञो द्वय-लक्षणः
ātmanaḥ pitṛ-putrābhyām anumeyau bhavāpyayau na bhavāpyaya-vastūnām abhijño dvaya-lakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरोर् बीज-विपाकाभ्यां यो विद्वाञ् जन्म-संयमौ तरोर् विलक्षणो द्रष्टा एवं द्रष्टा तनोः पृथक्
taror bīja-vipākābhyāṃ yo vidvāñ janma-saṃyamau taror vilakṣaṇo draṣṭā evaṃ draṣṭā tanoḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृतेर् एवम् आत्मानम् अविविच्याबुधः पुमान् तत्त्वेन स्पर्श-सम्मूढः संसारं प्रतिपद्यते
prakṛter evam ātmānam avivicyābudhaḥ pumān tattvena sparśa-sammūḍhaḥ saṃsāraṃ pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्व-सङ्गाद् ऋषीन् देवान् रजसासुर-मानुषान् तमसा भूत-तिर्यक्त्वं भ्रामितो याति कर्मभिः
sattva-saṅgād ṛṣīn devān rajasāsura-mānuṣān tamasā bhūta-tiryaktvaṃ bhrāmito yāti karmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यतो गायतः पश्यन् यथैवानुकरोति तान् एवं बुद्धि-गुणान् पश्यन्न् अनीहो ऽप्य् अनुकार्यते
nṛtyato gāyataḥ paśyan yathaivānukaroti tān evaṃ buddhi-guṇān paśyann anīho 'py anukāryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाम्भसा प्रचलता तरवो ऽपि चला इव चक्षुसा भ्राम्यमाणेन दृश्यते भ्रमतीव भूः
yathāmbhasā pracalatā taravo 'pi calā iva cakṣusā bhrāmyamāṇena dṛśyate bhramatīva bhūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा मनोरथ-धियो विषय्षानुभवो मृषा स्वप्न-दृष्टाश् च दाशार्ह तथा संसार आत्मनः
yathā manoratha-dhiyo viṣayṣānubhavo mṛṣā svapna-dṛṣṭāś ca dāśārha tathā saṃsāra ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थे ह्य् अविद्यमाने ऽपि संसृतिर् न निवर्तते ध्यायतो विषयान् अस्य स्वप्ने ऽनर्थागमो यथा
arthe hy avidyamāne 'pi saṃsṛtir na nivartate dhyāyato viṣayān asya svapne 'narthāgamo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् उद्धव मा भुङ्क्ष्व विषयान् असद्-इन्द्रियैः आत्माग्रहण-निर्भातं पश्य वैकल्पिकं भ्रमम्
tasmād uddhava mā bhuṅkṣva viṣayān asad-indriyaiḥ ātmāgrahaṇa-nirbhātaṃ paśya vaikalpikaṃ bhramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्तो ऽवमानितो ऽसद्भिः प्रलब्धो ऽसूयितो ऽथ वा ताडितः सन्निरुद्धो वा वृत्त्या वा परिहापितः
kṣipto 'vamānito 'sadbhiḥ pralabdho 'sūyito 'tha vā tāḍitaḥ sanniruddho vā vṛttyā vā parihāpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्ठ्युतो मूत्रितो वाज्ञैर् बहुधैवं प्रकम्पितः श्रेयस्-कामः कृच्छ्र-गत आत्मनात्मानम् उद्धरेत्
niṣṭhyuto mūtrito vājñair bahudhaivaṃ prakampitaḥ śreyas-kāmaḥ kṛcchra-gata ātmanātmānam uddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-उद्धव उवाच यथैवम् अनुबुध्येयं वद नो वदतां वर
śrī-uddhava uvāca yathaivam anubudhyeyaṃ vada no vadatāṃ vara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सु-दुःषहम् इमं मन्य आत्मन्य् असद्-अतिक्रमम् विदुषाम् अपि विश्वात्मन् प्रकृतिर् हि बलीयसी ऋते त्वद्-धर्म-निरतान् शान्तांस् ते चरणालयान्
su-duḥṣaham imaṃ manya ātmany asad-atikramam viduṣām api viśvātman prakṛtir hi balīyasī ṛte tvad-dharma-niratān śāntāṃs te caraṇālayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.