Library·Bhāgavata Purāṇa·11·11.29
श्री-उद्धव उवाच सु-दुस्तराम् इमां मन्ये योग-चर्याम् अनात्मनः यथाञ्जसा पुमान् सिद्ध्येत् तन् मे ब्रूह्य् अञ्जसाच्युत
śrī-uddhava uvāca su-dustarām imāṃ manye yoga-caryām anātmanaḥ yathāñjasā pumān siddhyet tan me brūhy añjasācyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायशः पुण्दरीकाक्ष युञ्यन्तो योगिनो मनः विषीदन्त्य् असमाधानान् मनो-निग्रह-कर्शिताः
prāyaśaḥ puṇdarīkākṣa yuñyanto yogino manaḥ viṣīdanty asamādhānān mano-nigraha-karśitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथात आनन्द-दुघं पदाम्बुजं हंसाः श्रयेरन्न् अरविन्द-लोचन सुखं नु विश्वेश्वर योग-कर्मभिस् त्वन्-माययामी विहता न मानिनः
athāta ānanda-dughaṃ padāmbujaṃ haṃsāḥ śrayerann aravinda-locana sukhaṃ nu viśveśvara yoga-karmabhis tvan-māyayāmī vihatā na māninaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चित्रम् अच्युत तवैतद् अशेष-बन्धो दासेष्व् अनन्य-शरणेसु यद् आत्म-सात्त्वम् यो ऽरोचयत् सह मृगैः स्वयम् ईश्वराणां श्रीमत्-किरीट-तट-पीडित-पाद-पीठः
kiṃ citram acyuta tavaitad aśeṣa-bandho dāseṣv ananya-śaraṇesu yad ātma-sāttvam yo 'rocayat saha mṛgaiḥ svayam īśvarāṇāṃ śrīmat-kirīṭa-taṭa-pīḍita-pāda-pīṭhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं त्वाखिलात्म-दयितेश्वरम् आश्रितानां सर्वार्थ-दं स्व-कृत-विद् विसृजेत को नु को वा भजेत् किम् अपि विस्मृतये ऽनु भूत्यै किं वा भवेन् न तव पाद-रजो-जुषां नः
taṃ tvākhilātma-dayiteśvaram āśritānāṃ sarvārtha-daṃ sva-kṛta-vid visṛjeta ko nu ko vā bhajet kim api vismṛtaye 'nu bhūtyai kiṃ vā bhaven na tava pāda-rajo-juṣāṃ naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवोपयन्त्य् अपचितिं कवयस् तवेश ब्रह्मायुषापि कृतम् ऋद्ध-मुदः स्मरन्तः यो ऽन्तर् बहिस् तनु-भृताम् अशुभं विधुन्वन्न् आचार्य-चैत्त्य-वपुषा स्व-गतिं व्यनक्ति
naivopayanty apacitiṃ kavayas taveśa brahmāyuṣāpi kṛtam ṛddha-mudaḥ smarantaḥ yo 'ntar bahis tanu-bhṛtām aśubhaṃ vidhunvann ācārya-caittya-vapuṣā sva-gatiṃ vyanakti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच इत्य् उद्धवेनात्य्-अनुरक्त-चेतसा पृष्टो जगत्-क्रीडनकः स्व-शक्तिभिः गृहीत-मूर्ति-त्रय ईश्वरेश्वरो जगाद स-प्रेम-मनोहर-स्मितः
śrī-śuka uvāca ity uddhavenāty-anurakta-cetasā pṛṣṭo jagat-krīḍanakaḥ sva-śaktibhiḥ gṛhīta-mūrti-traya īśvareśvaro jagāda sa-prema-manohara-smitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच हन्त ते कथयिष्यामि मम धर्मान् सु-मङ्गलान् यान् श्रद्धयाचरन् मर्त्यो मृत्युं जयति दुर्जयम्
śrī-bhagavān uvāca hanta te kathayiṣyāmi mama dharmān su-maṅgalān yān śraddhayācaran martyo mṛtyuṃ jayati durjayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यात् सर्वाणि कर्माणि मद्-अर्थं शनकैः स्मरन् मय्य् अर्पित-मनश्-चित्तो मद्-धर्मात्म-मनो-रतिः
kuryāt sarvāṇi karmāṇi mad-arthaṃ śanakaiḥ smaran mayy arpita-manaś-citto mad-dharmātma-mano-ratiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशान् पुण्यान् आश्रयेत मद्-भक्तैः साधुभिः श्रितान् देवासुर-मनुष्येषु मद्-भक्ताचरितानि च
deśān puṇyān āśrayeta mad-bhaktaiḥ sādhubhiḥ śritān devāsura-manuṣyeṣu mad-bhaktācaritāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथक् सत्रेण वा मह्यं पर्व-यात्रा-महोत्सवान् कारयेद् गीत-नृत्याद्यैर् महाराज-विभूतिभिः
pṛthak satreṇa vā mahyaṃ parva-yātrā-mahotsavān kārayed gīta-nṛtyādyair mahārāja-vibhūtibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माम् एव सर्व-भूतेषु बहिर् अन्तर् अपावृतम् ईक्षेतात्मनि चात्मानं यथा खम् अमलाशयः
mām eva sarva-bhūteṣu bahir antar apāvṛtam īkṣetātmani cātmānaṃ yathā kham amalāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सर्वाणि भूतानि मद्-भावेन महा-द्युते सभाजयन् मन्यमानो ज्ञानं केवलम् आश्रितः
iti sarvāṇi bhūtāni mad-bhāvena mahā-dyute sabhājayan manyamāno jñānaṃ kevalam āśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणे पुक्कसे स्तेने ब्रह्मण्ये ऽर्के स्फुलिङ्गके अक्रूरे क्रूरके चैव सम-दृक् पण्डितो मतः
brāhmaṇe pukkase stene brahmaṇye 'rke sphuliṅgake akrūre krūrake caiva sama-dṛk paṇḍito mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरेष्व् अभीक्ष्णं मद्-भावं पुंसो भावयतो ऽचिरात् स्पर्धासूया-तिरस्काराः साहङ्कारा वियन्ति हि
nareṣv abhīkṣṇaṃ mad-bhāvaṃ puṃso bhāvayato 'cirāt spardhāsūyā-tiraskārāḥ sāhaṅkārā viyanti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसृज्य स्मयमानान् स्वान् दृशं व्रीडां च दैहिकीम् प्रणमेद् दण्ड-वद् भूमाव् आ-श्व-चाण्डाल-गो-खरम्
visṛjya smayamānān svān dṛśaṃ vrīḍāṃ ca daihikīm praṇamed daṇḍa-vad bhūmāv ā-śva-cāṇḍāla-go-kharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् सर्वेषु भूतेषु मद्-भावो नोपजायते तावद् एवम् उपासीत वाङ्-मनः-काय-वृत्तिभिः
yāvat sarveṣu bhūteṣu mad-bhāvo nopajāyate tāvad evam upāsīta vāṅ-manaḥ-kāya-vṛttibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं ब्रह्मात्मकं तस्य विद्ययात्म-मनीषया परिपश्यन्न् उपरमेत् सर्वतो मुइत-संशयः
sarvaṃ brahmātmakaṃ tasya vidyayātma-manīṣayā paripaśyann uparamet sarvato muita-saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं हि सर्व-कल्पानां सध्रीचीनो मतो मम मद्-भावः सर्व-भूतेषु मनो-वाक्-काय-वृत्तिभिः
ayaṃ hi sarva-kalpānāṃ sadhrīcīno mato mama mad-bhāvaḥ sarva-bhūteṣu mano-vāk-kāya-vṛttibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ह्य् अङ्गोपक्रमे ध्वंसो मद्-धर्मस्योद्धवाण्व् अपि मया व्यवसितः सम्यङ् निर्गुणत्वाद् अनाशिषः
na hy aṅgopakrame dhvaṃso mad-dharmasyoddhavāṇv api mayā vyavasitaḥ samyaṅ nirguṇatvād anāśiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो यो मयि परे धर्मः कल्प्यते निष्फलाय चेत् तद्-आयासो निरर्थः स्याद् भयादेर् इव सत्तम
yo yo mayi pare dharmaḥ kalpyate niṣphalāya cet tad-āyāso nirarthaḥ syād bhayāder iva sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा बुद्धिमतां बुद्धिर् मनीषा च मनीषिणाम् यत् सत्यम् अनृतेनेह मर्त्येनाप्नोति मामृतम्
eṣā buddhimatāṃ buddhir manīṣā ca manīṣiṇām yat satyam anṛteneha martyenāpnoti māmṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष ते ऽभिहितः कृत्स्नो ब्रह्म-वादस्य सङ्ग्रहः समास-व्यास-विधिना देवानाम् अपि दुर्गमः
eṣa te 'bhihitaḥ kṛtsno brahma-vādasya saṅgrahaḥ samāsa-vyāsa-vidhinā devānām api durgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभीक्ष्णशस् ते गदितं ज्ञानं विस्पष्ट-युक्तिमत् एतद् विज्ञाय मुच्येत पुरुषो नष्ट-संशयः
abhīkṣṇaśas te gaditaṃ jñānaṃ vispaṣṭa-yuktimat etad vijñāya mucyeta puruṣo naṣṭa-saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सु-विविक्तं तव प्रश्नं मयैतद् अपि धारयेत् सनातनं ब्रह्म-गुह्यं परं ब्रह्माधिगच्छति
su-viviktaṃ tava praśnaṃ mayaitad api dhārayet sanātanaṃ brahma-guhyaṃ paraṃ brahmādhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एतन् मम भक्तेषु सम्प्रदद्यात् सु-पुष्कलम् तस्याहं ब्रह्म-दायस्य ददाम्य् आत्मानम् आत्मना
ya etan mama bhakteṣu sampradadyāt su-puṣkalam tasyāhaṃ brahma-dāyasya dadāmy ātmānam ātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एतत् समधीयीत पवित्रं परमं शुचि स पूयेताहर् अहर् मां ज्ञान-दीपेन दर्शयन्
ya etat samadhīyīta pavitraṃ paramaṃ śuci sa pūyetāhar ahar māṃ jñāna-dīpena darśayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एतच् छ्रद्धया नित्यम् अव्यग्रः शृणुयान् नरः मयि भक्तिं परां कुर्वन् कर्मभिर् न स बध्यते
ya etac chraddhayā nityam avyagraḥ śṛṇuyān naraḥ mayi bhaktiṃ parāṃ kurvan karmabhir na sa badhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्य् उद्धव त्वया ब्रह्म सखे समवधारितम् अपि ते विगतो मोहः शोकश् चासौ मनो-भवः
apy uddhava tvayā brahma sakhe samavadhāritam api te vigato mohaḥ śokaś cāsau mano-bhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतत् त्वया दाम्भिकाय नास्तिकाय शठाय च अशुश्रूषोर् अभक्ताय दुर्विनीताय दीयताम्
naitat tvayā dāmbhikāya nāstikāya śaṭhāya ca aśuśrūṣor abhaktāya durvinītāya dīyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैर् दोषैर् विहीनाय ब्रह्मण्याय प्रियाय च साधवे शुचये ब्रूयाद् भक्तिः स्याच् छूद्र-योषिताम्
etair doṣair vihīnāya brahmaṇyāya priyāya ca sādhave śucaye brūyād bhaktiḥ syāc chūdra-yoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतद् विज्ञाय जिज्ञासोर् ज्ञातव्यम् अवशिष्यते पीत्वा पीयूषम् अमृतं पातव्यं नावशिष्यते
naitad vijñāya jijñāsor jñātavyam avaśiṣyate pītvā pīyūṣam amṛtaṃ pātavyaṃ nāvaśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञाने कर्मणि योगे च वार्तायां दण्ड-धारणे यावान् अर्थो नृणां तात तावांस् ते ऽहं चतुर्-विधः
jñāne karmaṇi yoge ca vārtāyāṃ daṇḍa-dhāraṇe yāvān artho nṛṇāṃ tāta tāvāṃs te 'haṃ catur-vidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्त्यो यदा त्यक्त-समस्त-कर्मा निवेदितात्मा विचिकीर्षितो मे तदामृतत्वं प्रतिपद्यमानो मयात्म-भूयाय च कल्पते वै
martyo yadā tyakta-samasta-karmā niveditātmā vicikīrṣito me tadāmṛtatvaṃ pratipadyamāno mayātma-bhūyāya ca kalpate vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच स एवम् आदर्शित-योग-मार्गस् तदोत्तमःश्लोक-वचो निशम्य बद्धाञ्जलिः प्रीत्य्-उपरुद्ध-कण्ठो न किञ्चिद् ऊचे ऽश्रु-परिप्लुताक्षः
śrī-śuka uvāca sa evam ādarśita-yoga-mārgas tadottamaḥśloka-vaco niśamya baddhāñjaliḥ prīty-uparuddha-kaṇṭho na kiñcid ūce 'śru-pariplutākṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्टभ्य चित्तं प्रणयावघूर्णं धैर्येण राजन् बहु-मन्यमानः कृताञ्जलिः प्राह यदु-प्रवीरं शीर्ष्णा स्पृशंस् तच्-चरणारविन्दम्
viṣṭabhya cittaṃ praṇayāvaghūrṇaṃ dhairyeṇa rājan bahu-manyamānaḥ kṛtāñjaliḥ prāha yadu-pravīraṃ śīrṣṇā spṛśaṃs tac-caraṇāravindam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-उद्धव उवाच विद्रावितो मोह-महान्धकारो य आश्रितो मे तव सन्निधानात् विभावसोः किं नु समीप-गस्य शीतं तमो भीः प्रभवन्त्य् अजाद्य
śrī-uddhava uvāca vidrāvito moha-mahāndhakāro ya āśrito me tava sannidhānāt vibhāvasoḥ kiṃ nu samīpa-gasya śītaṃ tamo bhīḥ prabhavanty ajādya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यर्पितो मे भवतानुकम्पिना भृत्याय विज्ञान-मयः प्रदीपः हित्वा कृत-ज्ञस् तव पाद-मूलं को ऽन्यं समीयाच् छरणं त्वदीयम्
pratyarpito me bhavatānukampinā bhṛtyāya vijñāna-mayaḥ pradīpaḥ hitvā kṛta-jñas tava pāda-mūlaṃ ko 'nyaṃ samīyāc charaṇaṃ tvadīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्णश् च मे सु-दृढः स्नेह-पाशो दाशार्ह-वृष्ण्य्-अन्धक-सात्वतेषु प्रसारितः सृष्टि-विवृद्धये त्वया स्व-मायया ह्य् आत्म-सुबोध-हेतिना
vṛkṇaś ca me su-dṛḍhaḥ sneha-pāśo dāśārha-vṛṣṇy-andhaka-sātvateṣu prasāritaḥ sṛṣṭi-vivṛddhaye tvayā sva-māyayā hy ātma-subodha-hetinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ऽस्तु ते महा-योगिन् प्रपन्नम् अनुशाधि माम् यथा त्वच्-चरणाम्भोजे रतिः स्याद् अनपायिनी
namo 'stu te mahā-yogin prapannam anuśādhi mām yathā tvac-caraṇāmbhoje ratiḥ syād anapāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच गच्छोद्धव मयादिष्टो बदर्य्-आख्यं ममाश्रमम् तत्र मत्-पाद-तीर्थोदे स्नानोपस्पर्शनैः शुचिः
śrī-bhagavān uvāca gacchoddhava mayādiṣṭo badary-ākhyaṃ mamāśramam tatra mat-pāda-tīrthode snānopasparśanaiḥ śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईक्षयालकनन्दाया विधूताशेष-कल्मषः वसानो वल्कलान्य् अङ्ग वन्य-भुक् सुख-निःस्पृहः
īkṣayālakanandāyā vidhūtāśeṣa-kalmaṣaḥ vasāno valkalāny aṅga vanya-bhuk sukha-niḥspṛhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तितिक्षुर् द्वन्द्व-मात्राणां सुशीलः संयतेन्द्रियः शान्तः समाहित-धिया ज्ञान-विज्ञान-संयुतः
titikṣur dvandva-mātrāṇāṃ suśīlaḥ saṃyatendriyaḥ śāntaḥ samāhita-dhiyā jñāna-vijñāna-saṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तो ऽनुशिक्षितं यत् ते विविक्तम् अनुभावयन् मय्य् आवेशित-वाक्-चित्तो मद्-धर्म-निरतो भव अतिव्रज्य गतीस् तिस्रो माम् एष्यसि ततः परम्
matto 'nuśikṣitaṃ yat te viviktam anubhāvayan mayy āveśita-vāk-citto mad-dharma-nirato bhava ativrajya gatīs tisro mām eṣyasi tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच स एवम् उक्तो हरि-मेधसोद्धवः प्रदक्षिणं तं परिसृत्य पादयोः शिरो निधायाश्रु-कलाभिर् आर्द्र-धीर् न्यषिञ्चद् अद्वन्द्व-परो ऽप्य् अपक्रमे
śrī-śuka uvāca sa evam ukto hari-medhasoddhavaḥ pradakṣiṇaṃ taṃ parisṛtya pādayoḥ śiro nidhāyāśru-kalābhir ārdra-dhīr nyaṣiñcad advandva-paro 'py apakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सु-दुस्त्यज-स्नेह-वियोग-कातरो न शक्नुवंस् तं परिहातुम् आतुरः कृच्छ्रं ययौ मूर्धनि भर्तृ-पादुके बिभ्रन् नमस्कृत्य ययौ पुनः पुनः
su-dustyaja-sneha-viyoga-kātaro na śaknuvaṃs taṃ parihātum āturaḥ kṛcchraṃ yayau mūrdhani bhartṛ-pāduke bibhran namaskṛtya yayau punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तम् अन्तर् हृदि सन्निवेश्य गतो महा-भागवतो विशालाम् यथोपदिष्टां जगद्-एक-बन्धुना तपः समास्थाय हरेर् अगाद् गतिम्
tatas tam antar hṛdi sanniveśya gato mahā-bhāgavato viśālām yathopadiṣṭāṃ jagad-eka-bandhunā tapaḥ samāsthāya harer agād gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एतद् आनन्द-समुद्र-सम्भृतं ज्ञानामृतं भागवताय भाषितम् कृष्णेन योगेश्वर-सेविताङ्घ्रिणा सच्-छ्रद्धयासेव्य जगद् विमुच्यते
ya etad ānanda-samudra-sambhṛtaṃ jñānāmṛtaṃ bhāgavatāya bhāṣitam kṛṣṇena yogeśvara-sevitāṅghriṇā sac-chraddhayāsevya jagad vimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भव-भयम् अपहन्तुं ज्ञान-विज्ञान-सारं निगम-कृद् उपजह्रे भृङ्ग-वद् वेद-सारम् अमृतम् उदधितश् चापाययद् भृत्य-वर्गान् पुरुषम् ऋषभम् आद्यं कृष्ण-संज्ञं नतो ऽस्मि
bhava-bhayam apahantuṃ jñāna-vijñāna-sāraṃ nigama-kṛd upajahre bhṛṅga-vad veda-sāram amṛtam udadhitaś cāpāyayad bhṛtya-vargān puruṣam ṛṣabham ādyaṃ kṛṣṇa-saṃjñaṃ nato 'smi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.