Library·Bhāgavata Purāṇa·11·11.30

Bhāgavata Purāṇa 11.30

श्री-राजोवाच ततो महा-भागवत उद्धवे निर्गते वनम् द्वारवत्यां किम् अकरोद् भगवान् भूत-भावनः

śrī-rājovāca tato mahā-bhāgavata uddhave nirgate vanam dvāravatyāṃ kim akarod bhagavān bhūta-bhāvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म-शापोपसंसृष्टे स्व-कुले यादवर्षभः प्रेयसीं सर्व-नेत्राणां तनुं स कथम् अत्यजत्

brahma-śāpopasaṃsṛṣṭe sva-kule yādavarṣabhaḥ preyasīṃ sarva-netrāṇāṃ tanuṃ sa katham atyajat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्याक्रष्टुं नयनम् अबला यत्र लग्नं न शेकुः कर्णाविष्टं न सरति ततो यत् सताम् आत्म-लग्नम् यच्-छ्रीर् वाचां जनयति रतिं किं नु मानं कवीनां दृष्ट्वा जिष्णोर् युधि रथ-गतं यच् च तत्-साम्यम् ईयुः

pratyākraṣṭuṃ nayanam abalā yatra lagnaṃ na śekuḥ karṇāviṣṭaṃ na sarati tato yat satām ātma-lagnam yac-chrīr vācāṃ janayati ratiṃ kiṃ nu mānaṃ kavīnāṃ dṛṣṭvā jiṣṇor yudhi ratha-gataṃ yac ca tat-sāmyam īyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री ऋषिर् उवाच दिवि भुव्य् अन्तरिक्षे च महोत्पातान् समुत्थितान् दृष्ट्वासीनान् सु-धर्मायां कृष्णः प्राह यदून् इदम्

śrī ṛṣir uvāca divi bhuvy antarikṣe ca mahotpātān samutthitān dṛṣṭvāsīnān su-dharmāyāṃ kṛṣṇaḥ prāha yadūn idam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवान् उवाच एते घोरा महोत्पाता द्वार्वत्यां यम-केतवः मुहूर्तम् अपि न स्थेयम् अत्र नो यदु-पुङ्गवाः

śrī-bhagavān uvāca ete ghorā mahotpātā dvārvatyāṃ yama-ketavaḥ muhūrtam api na stheyam atra no yadu-puṅgavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियो बालाश् च वृद्धाश् च शङ्खोद्धारं व्रजन्त्व् इतः वयं प्रभासं यास्यामो यत्र प्रत्यक् सरस्वती

striyo bālāś ca vṛddhāś ca śaṅkhoddhāraṃ vrajantv itaḥ vayaṃ prabhāsaṃ yāsyāmo yatra pratyak sarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राभिषिच्य शुचय उपोष्य सु-समाहिताः देवताः पूजयिष्यामः स्नपनालेपनार्हणैः

tatrābhiṣicya śucaya upoṣya su-samāhitāḥ devatāḥ pūjayiṣyāmaḥ snapanālepanārhaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणांस् तु महा-भागान् कृत-स्वस्त्ययना वयम् गो-भू-हिरण्य-वासोभिर् गजाश्व-रथ-वेश्मभिः

brāhmaṇāṃs tu mahā-bhāgān kṛta-svastyayanā vayam go-bhū-hiraṇya-vāsobhir gajāśva-ratha-veśmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिर् एष ह्य् अरिष्ट-घ्नो मङ्गलायनम् उत्तमम् देव-द्विज-गवां पूजा भूतेषु परमो भवः

vidhir eṣa hy ariṣṭa-ghno maṅgalāyanam uttamam deva-dvija-gavāṃ pūjā bhūteṣu paramo bhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति सर्वे समाकर्ण्य यदु-वृद्धा मधु-द्विषः तथेति नौभिर् उत्तीर्य प्रभासं प्रययू रथैः

iti sarve samākarṇya yadu-vṛddhā madhu-dviṣaḥ tatheti naubhir uttīrya prabhāsaṃ prayayū rathaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् भगवतादिष्टं यदु-देवेन यादवाः चक्रुः परमया भक्त्या सर्व-श्रेयोपबृंहितम्

tasmin bhagavatādiṣṭaṃ yadu-devena yādavāḥ cakruḥ paramayā bhaktyā sarva-śreyopabṛṃhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तस्मिन् महा-पानं पपुर् मैरेयकं मधु दिष्ट-विभ्रंशित-धियो यद्-द्रवैर् भ्रश्यते मतिः

tatas tasmin mahā-pānaṃ papur maireyakaṃ madhu diṣṭa-vibhraṃśita-dhiyo yad-dravair bhraśyate matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महा-पानाभिमत्तानां वीराणां दृप्त-चेतसाम् कृष्ण-माया-विमूढानां सङ्घर्षः सु-महान् अभूत्

mahā-pānābhimattānāṃ vīrāṇāṃ dṛpta-cetasām kṛṣṇa-māyā-vimūḍhānāṃ saṅgharṣaḥ su-mahān abhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युयुधुः क्रोध-संरब्धा वेलायाम् आततायिनः धनुर्भिर् असिभिर् भल्लैर् गदाभिस् तोमरर्ष्टिभिः

yuyudhuḥ krodha-saṃrabdhā velāyām ātatāyinaḥ dhanurbhir asibhir bhallair gadābhis tomararṣṭibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतत्-पताकै रथ-कुञ्जरादिभिः खरोष्ट्र-गोभिर् महिषैर् नरैर् अपि मिथः समेत्याश्वतरैः सु-दुर्मदा न्यहन् शरैर् दद्भिर् इव द्विपा वने

patat-patākai ratha-kuñjarādibhiḥ kharoṣṭra-gobhir mahiṣair narair api mithaḥ sametyāśvataraiḥ su-durmadā nyahan śarair dadbhir iva dvipā vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रद्युम्न-साम्बौ युधि रूढ-मत्सराव् अक्रूर-भोजाव् अनिरुद्ध-सात्यकी सुभद्र-सङ्ग्रामजितौ सु-दारुणौ गदौ सुमित्रा-सुरथौ समीयतुः

pradyumna-sāmbau yudhi rūḍha-matsarāv akrūra-bhojāv aniruddha-sātyakī subhadra-saṅgrāmajitau su-dāruṇau gadau sumitrā-surathau samīyatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये च ये वै निशठोल्मुकादयः सहस्रजिच्-छतजिद्-भानु-मुख्याः अन्योन्यम् आसाद्य मदान्ध-कारिता जघ्नुर् मुकुन्देन विमोहिता भृशम्

anye ca ye vai niśaṭholmukādayaḥ sahasrajic-chatajid-bhānu-mukhyāḥ anyonyam āsādya madāndha-kāritā jaghnur mukundena vimohitā bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाशार्ह-वृष्ण्य्-अन्धक-भोज-सात्वता मध्व्-अर्बुदा माथुर-शूरसेनाः विसर्जनाः कुकुराः कुन्तयश् च मिथस् तु जघ्नुः सु-विसृज्य सौहृदम्

dāśārha-vṛṣṇy-andhaka-bhoja-sātvatā madhv-arbudā māthura-śūrasenāḥ visarjanāḥ kukurāḥ kuntayaś ca mithas tu jaghnuḥ su-visṛjya sauhṛdam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रा अयुध्यन् पितृभिर् भ्रातृभिश् च स्वस्रीय-दौहित्र-पितृव्य-मातुलैः मित्राणि मित्रैः सुहृदः सुहृद्भिर् ज्ञातींस् त्व् अहन् ज्ञातय एव मूढाः

putrā ayudhyan pitṛbhir bhrātṛbhiś ca svasrīya-dauhitra-pitṛvya-mātulaiḥ mitrāṇi mitraiḥ suhṛdaḥ suhṛdbhir jñātīṃs tv ahan jñātaya eva mūḍhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरेषु हीयमाएषु भज्यमानेसु धन्वसु शस्त्रेषु क्षीयमानेषु मुष्टिभिर् जह्रुर् एरकाः

śareṣu hīyamāeṣu bhajyamānesu dhanvasu śastreṣu kṣīyamāneṣu muṣṭibhir jahrur erakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता वज्र-कल्पा ह्य् अभवन् परिघा मुष्टिना भृताः जघ्नुर् द्विषस् तैः कृष्णेन वार्यमाणास् तु तं च ते

tā vajra-kalpā hy abhavan parighā muṣṭinā bhṛtāḥ jaghnur dviṣas taiḥ kṛṣṇena vāryamāṇās tu taṃ ca te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यनीकं मन्यमाना बलभद्रं च मोहिताः हन्तुं कृत-धियो राजन्न् आपन्ना आततायिनः

pratyanīkaṃ manyamānā balabhadraṃ ca mohitāḥ hantuṃ kṛta-dhiyo rājann āpannā ātatāyinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ताव् अपि सङ्क्रुद्धाव् उद्यम्य कुरु-नन्दन एरका-मुष्टि-परिघौ चरन्तौ जघ्नतुर् युधि

atha tāv api saṅkruddhāv udyamya kuru-nandana erakā-muṣṭi-parighau carantau jaghnatur yudhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म-शापोपसृष्टानां कृष्ण-मायावृतात्मनाम् स्पर्धा-क्रोधः क्षयं निन्ये वैणवो ऽग्निर् यथा वनम्

brahma-śāpopasṛṣṭānāṃ kṛṣṇa-māyāvṛtātmanām spardhā-krodhaḥ kṣayaṃ ninye vaiṇavo 'gnir yathā vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं नष्टेषु सर्वेषु कुलेषु स्वेषु केशवः अवतारितो भुवो भार इति मेने ऽवशेषितः

evaṃ naṣṭeṣu sarveṣu kuleṣu sveṣu keśavaḥ avatārito bhuvo bhāra iti mene 'vaśeṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामः समुद्र-वेलायां योगम् आस्थाय पौरुषम् तत्याज लोकं मानुष्यं संयोज्यात्मानम् आत्मनि

rāmaḥ samudra-velāyāṃ yogam āsthāya pauruṣam tatyāja lokaṃ mānuṣyaṃ saṃyojyātmānam ātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राम-निर्याणम् आलोक्य भगवान् देवकी-सुतः निषसाद धरोपस्थे तुष्णीम् आसाद्य पिप्पलम्

rāma-niryāṇam ālokya bhagavān devakī-sutaḥ niṣasāda dharopasthe tuṣṇīm āsādya pippalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभ्रच् चतुर्-भुजं रूपं भ्रायिष्णु प्रभया स्वया दिशो वितिमिराः कुर्वन् विधूम इव पावकः

bibhrac catur-bhujaṃ rūpaṃ bhrāyiṣṇu prabhayā svayā diśo vitimirāḥ kurvan vidhūma iva pāvakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवत्साङ्कं घन-श्यामं तप्त-हाटक-वर्चसम् कौशेयाम्बर-युग्मेन परिवीतं सु-मङ्गलम्

śrīvatsāṅkaṃ ghana-śyāmaṃ tapta-hāṭaka-varcasam kauśeyāmbara-yugmena parivītaṃ su-maṅgalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुन्दर-स्मित-वक्त्राब्जं नील-कुन्तल-मण्डितम् पुण्डरीकाभिरामाक्षं स्फुरन् मकर-कुण्डलम्

sundara-smita-vaktrābjaṃ nīla-kuntala-maṇḍitam puṇḍarīkābhirāmākṣaṃ sphuran makara-kuṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटि-सूत्र-ब्रह्म-सूत्र- किरीट-कटकाङ्गदैः हार-नूपुर-मुद्राभिः कौस्तुभेन विराजितम्

kaṭi-sūtra-brahma-sūtra- kirīṭa-kaṭakāṅgadaiḥ hāra-nūpura-mudrābhiḥ kaustubhena virājitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वन-माला-परीताङ्गं मूर्तिमद्भिर् निजायुधैः कृत्वोरौ दक्षिणे पादम् आसीनं पङ्कजारुणम्

vana-mālā-parītāṅgaṃ mūrtimadbhir nijāyudhaiḥ kṛtvorau dakṣiṇe pādam āsīnaṃ paṅkajāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुषलावशेषायः-खण्ड- कृतेषुर् लुब्धको जरा मृगास्याकारं तच्-चरणं विव्याध मृग-शङ्कया

muṣalāvaśeṣāyaḥ-khaṇḍa- kṛteṣur lubdhako jarā mṛgāsyākāraṃ tac-caraṇaṃ vivyādha mṛga-śaṅkayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्-भुजं तं पुरुषं दृष्ट्वा स कृत-किल्बिषः भीतः पपात शिरसा पादयोर् असुर-द्विषः

catur-bhujaṃ taṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā sa kṛta-kilbiṣaḥ bhītaḥ papāta śirasā pādayor asura-dviṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजानता कृतम् इदं पापेन मधुसूदन क्षन्तुम् अर्हसि पापस्य उत्तमःश्लोक मे ऽनघ

ajānatā kṛtam idaṃ pāpena madhusūdana kṣantum arhasi pāpasya uttamaḥśloka me 'nagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यानुस्मरणं नृणाम् अज्ञान-ध्वान्त-नाशनम् वदन्ति तस्य ते विष्णो मयासाधु कृतं प्रभो

yasyānusmaraṇaṃ nṛṇām ajñāna-dhvānta-nāśanam vadanti tasya te viṣṇo mayāsādhu kṛtaṃ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् माशु जहि वैकुण्ठ पाप्मानं मृग-लुब्धकम् यथा पुनर् अहं त्व् एवं न कुर्यां सद्-अतिक्रमम्

tan māśu jahi vaikuṇṭha pāpmānaṃ mṛga-lubdhakam yathā punar ahaṃ tv evaṃ na kuryāṃ sad-atikramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यात्म-योग-रचितं न विदुर् विरिञ्चो रुद्रादयो ऽस्य तनयाः पतयो गिरां ये त्वन्-मायया पिहित-दृष्टय एतद् अञ्जः किं तस्य ते वयम् असद्-गतयो गृणीमः

yasyātma-yoga-racitaṃ na vidur viriñco rudrādayo 'sya tanayāḥ patayo girāṃ ye tvan-māyayā pihita-dṛṣṭaya etad añjaḥ kiṃ tasya te vayam asad-gatayo gṛṇīmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवान् उवाच मा भैर् जरे त्वम् उत्तिष्ठ काम एष कृतो हि मे याहि त्वं मद्-अनुज्ञातः स्वर्गं सु-कृतिनां पदम्

śrī-bhagavān uvāca mā bhair jare tvam uttiṣṭha kāma eṣa kṛto hi me yāhi tvaṃ mad-anujñātaḥ svargaṃ su-kṛtināṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आदिष्टो भगवता कृष्णेनेच्छा-शरीरिणा त्रिः परिक्रम्य तं नत्वा विमानेन दिवं ययौ

ity ādiṣṭo bhagavatā kṛṣṇenecchā-śarīriṇā triḥ parikramya taṃ natvā vimānena divaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दारुकः कृष्ण-पदवीम् अन्विच्छन्न् अधिगम्य ताम् वायुं तुलसिकामोदम् आघ्रायाभिमुखं ययौ

dārukaḥ kṛṣṇa-padavīm anvicchann adhigamya tām vāyuṃ tulasikāmodam āghrāyābhimukhaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तत्र तिग्म-द्युभिर् आयुधैर् वृतं ह्य् अश्वत्थ-मूले कृत-केतनं पतिम् स्नेह-प्लुतात्मा निपपात पादयो रथाद् अवप्लुत्य स-बाष्प-लोचनः

taṃ tatra tigma-dyubhir āyudhair vṛtaṃ hy aśvattha-mūle kṛta-ketanaṃ patim sneha-plutātmā nipapāta pādayo rathād avaplutya sa-bāṣpa-locanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपश्यतस् त्वच्-चरणाम्बुजं प्रभो दृष्टिः प्रणष्टा तमसि प्रविष्टा दिशो न जाने न लभे च शान्तिं यथा निशायाम् उडुपे प्रणष्टे

apaśyatas tvac-caraṇāmbujaṃ prabho dṛṣṭiḥ praṇaṣṭā tamasi praviṣṭā diśo na jāne na labhe ca śāntiṃ yathā niśāyām uḍupe praṇaṣṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ब्रुवति सूते वै रथो गरुड-लाञ्छनः खम् उत्पपात राजेन्द्र साश्व-ध्वज उदीक्षतः

iti bruvati sūte vai ratho garuḍa-lāñchanaḥ kham utpapāta rājendra sāśva-dhvaja udīkṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अन्वगच्छन् दिव्यानि विष्णु-प्रहरणानि च तेनाति-विस्मितात्मानं सूतम् आह जनार्दनः

tam anvagacchan divyāni viṣṇu-praharaṇāni ca tenāti-vismitātmānaṃ sūtam āha janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छ द्वारवतीं सूत ज्ञातीनां निधनं मिथः सङ्कर्षणस्य निर्याणं बन्धुभ्यो ब्रूहि मद्-दशाम्

gaccha dvāravatīṃ sūta jñātīnāṃ nidhanaṃ mithaḥ saṅkarṣaṇasya niryāṇaṃ bandhubhyo brūhi mad-daśām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारकायां च न स्थेयं भवद्भिश् च स्व-बन्धुभिः मया त्यक्तां यदु-पुरीं समुद्रः प्लावयिष्यति

dvārakāyāṃ ca na stheyaṃ bhavadbhiś ca sva-bandhubhiḥ mayā tyaktāṃ yadu-purīṃ samudraḥ plāvayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वं स्वं परिग्रहं सर्वे आदाय पितरौ च नः अर्जुनेनाविताः सर्व इन्द्रप्रस्थं गमिष्यथ

svaṃ svaṃ parigrahaṃ sarve ādāya pitarau ca naḥ arjunenāvitāḥ sarva indraprasthaṃ gamiṣyatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं तु मद्-धर्मम् आस्थाय ज्ञान-निष्ठ उपेक्षकः मन्-माया-रचिताम् एतां विज्ञयोपशमं व्रज

tvaṃ tu mad-dharmam āsthāya jñāna-niṣṭha upekṣakaḥ man-māyā-racitām etāṃ vijñayopaśamaṃ vraja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तस् तं परिक्रम्य नमस्कृत्य पुनः पुनः तत्-पादौ शीर्ष्ण्य् उपाधाय दुर्मनाः प्रययौ पुरीम्

ity uktas taṃ parikramya namaskṛtya punaḥ punaḥ tat-pādau śīrṣṇy upādhāya durmanāḥ prayayau purīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.