Library·Bhāgavata Purāṇa·11·11.5
श्री-राजोवाच भगवन्तं हरिं प्रायो न भजन्त्य् आत्म-वित्तमाः तेषाम् अशान्त-कामानां क निष्ठाविजितात्मनाम्
śrī-rājovāca bhagavantaṃ hariṃ prāyo na bhajanty ātma-vittamāḥ teṣām aśānta-kāmānāṃ ka niṣṭhāvijitātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-चमस उवाच मुख-बाहूरु-पादेभ्यः पुरुषस्याश्रमैः सह चत्वारो जज्ञिरे वर्णा गुणैर् विप्रादयः पृथक्
śrī-camasa uvāca mukha-bāhūru-pādebhyaḥ puruṣasyāśramaiḥ saha catvāro jajñire varṇā guṇair viprādayaḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एषां पुरुषं साक्षाद् आत्म-प्रभवम् ईश्वरम् न भजन्त्य् अवजानन्ति स्थानाद् भ्रष्टाः पतन्त्य् अधः
ya eṣāṃ puruṣaṃ sākṣād ātma-prabhavam īśvaram na bhajanty avajānanti sthānād bhraṣṭāḥ patanty adhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूरे हरि-कथाः केचिद् दूरे चाच्युत-कीर्तनाः स्त्रियः शूद्रादयश् चैव ते ऽनुकम्प्या भवादृशाम्
dūre hari-kathāḥ kecid dūre cācyuta-kīrtanāḥ striyaḥ śūdrādayaś caiva te 'nukampyā bhavādṛśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रो राजन्य-वैश्यौ वा हरेः प्राप्ताः पदान्तिकम् श्रौतेन जन्मनाथापि मुह्यन्त्य् आम्नाय-वादिनः
vipro rājanya-vaiśyau vā hareḥ prāptāḥ padāntikam śrautena janmanāthāpi muhyanty āmnāya-vādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मण्य् अकोविदाः स्तब्धा मूर्खाः पण्डित-मानिनः वदन्ति चाटुकान् मूढा यया माध्व्या गिरोत्सुकाः
karmaṇy akovidāḥ stabdhā mūrkhāḥ paṇḍita-māninaḥ vadanti cāṭukān mūḍhā yayā mādhvyā girotsukāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजसा घोर-सङ्कल्पाः कामुका अहि-मन्यवः दाम्भिका मानिनः पापा विहसन्त्य् अच्युत-प्रियान्
rajasā ghora-saṅkalpāḥ kāmukā ahi-manyavaḥ dāmbhikā māninaḥ pāpā vihasanty acyuta-priyān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदन्ति ते ऽन्योन्यम् उपासित-स्त्रियो गृहेषु मैथुन्य-परेषु चाशिषः यजन्त्य् असृष्टान्न-विधान-दक्षिणं वृत्त्यै परं घ्नन्ति पशून् अतद्-विदः
vadanti te 'nyonyam upāsita-striyo gṛheṣu maithunya-pareṣu cāśiṣaḥ yajanty asṛṣṭānna-vidhāna-dakṣiṇaṃ vṛttyai paraṃ ghnanti paśūn atad-vidaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रिया विभूत्याभिजनेन विद्यया त्यागेन रूपेण बलेन कर्मणा जात-स्मयेनान्ध-धियः सहेश्वरान् सतो ऽवमन्यन्ति हरि-प्रियान् खलाः
śriyā vibhūtyābhijanena vidyayā tyāgena rūpeṇa balena karmaṇā jāta-smayenāndha-dhiyaḥ saheśvarān sato 'vamanyanti hari-priyān khalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषु शश्वत् तनु-भृत्स्व् अवस्थितं यथा खम् आत्मानम् अभीष्टम् ईश्वरम् वेदोपगीतं च न शृण्वते ऽबुधा मनो-रथानां प्रवदन्ति वार्तया
sarveṣu śaśvat tanu-bhṛtsv avasthitaṃ yathā kham ātmānam abhīṣṭam īśvaram vedopagītaṃ ca na śṛṇvate 'budhā mano-rathānāṃ pravadanti vārtayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोके व्यवायामिष-मद्य-सेवा नित्या हि जन्तोर् न हि तत्र चोदना व्यवस्थितिस् तेषु विवाह-यज्ञ सुरा-ग्रहैर् आसु निवृत्तिर् इष्टा
loke vyavāyāmiṣa-madya-sevā nityā hi jantor na hi tatra codanā vyavasthitis teṣu vivāha-yajña surā-grahair āsu nivṛttir iṣṭā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनं च धर्मैक-फलं यतो वै ज्ञानं स-विज्ञानम् अनुप्रशान्ति गृहेषु युञ्जन्ति कलेवरस्य मृत्युं न पश्यन्ति दुरन्त-वीर्यम्
dhanaṃ ca dharmaika-phalaṃ yato vai jñānaṃ sa-vijñānam anupraśānti gṛheṣu yuñjanti kalevarasya mṛtyuṃ na paśyanti duranta-vīryam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् घ्राण-भक्षो विहितः सुरायास् तथा पशोर् आलभनं न हिंसा एवं व्यवायः प्रजया न रत्या इमं विशुद्धं न विदुः स्व-धर्मम्
yad ghrāṇa-bhakṣo vihitaḥ surāyās tathā paśor ālabhanaṃ na hiṃsā evaṃ vyavāyaḥ prajayā na ratyā imaṃ viśuddhaṃ na viduḥ sva-dharmam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये त्व् अनेवं-विदो ऽसन्तः स्तब्धाः सद्-अभिमानिनः पशून् द्रुह्यन्ति विश्रब्धाः प्रेत्य खादन्ति ते च तान्
ye tv anevaṃ-vido 'santaḥ stabdhāḥ sad-abhimāninaḥ paśūn druhyanti viśrabdhāḥ pretya khādanti te ca tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विषन्तः पर-कायेषु स्वात्मानं हरिम् ईश्वरम् मृतके सानुबन्धे ऽस्मिन् बद्ध-स्नेहाः पतन्त्य् अधः
dviṣantaḥ para-kāyeṣu svātmānaṃ harim īśvaram mṛtake sānubandhe 'smin baddha-snehāḥ patanty adhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये कैवल्यम् असम्प्राप्ता ये चातीताश् च मूढताम् त्रै-वर्गिका ह्य् अक्षणिका आत्मानं घातयन्ति ते
ye kaivalyam asamprāptā ye cātītāś ca mūḍhatām trai-vargikā hy akṣaṇikā ātmānaṃ ghātayanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एत आत्म-हनो ऽशान्ता अज्ञाने ज्ञान-मानिनः सीदन्त्य् अकृत-कृत्या वै काल-ध्वस्त-मनोरथाः
eta ātma-hano 'śāntā ajñāne jñāna-māninaḥ sīdanty akṛta-kṛtyā vai kāla-dhvasta-manorathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हित्वात्म-माया-रचिता गृहापत्य-सुहृत्-स्त्रियः तमो विशन्त्य् अनिच्छन्तो वासुदेव-पराङ्-मुखाः
hitvātma-māyā-racitā gṛhāpatya-suhṛt-striyaḥ tamo viśanty anicchanto vāsudeva-parāṅ-mukhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री राजोवाच कस्मिन् काले स भगवान् किं वर्णः कीदृशो नृभिः नाम्ना वा केन विधिना पूज्यते तद् इहोच्यताम्
śrī rājovāca kasmin kāle sa bhagavān kiṃ varṇaḥ kīdṛśo nṛbhiḥ nāmnā vā kena vidhinā pūjyate tad ihocyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-करभाजन उवाच कृतं त्रेता द्वापरं च कलिर् इत्य् एषु केशवः नाना-वर्णाभिधाकारो नानैव विधिनेज्यते
śrī-karabhājana uvāca kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kalir ity eṣu keśavaḥ nānā-varṇābhidhākāro nānaiva vidhinejyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृते शुक्लश् चतुर्-बाहुर् जटिलो वल्कलाम्बरः कृष्णाजिनोपवीताक्षान् बिभ्रद् दण्ड-कमण्डलू
kṛte śuklaś catur-bāhur jaṭilo valkalāmbaraḥ kṛṣṇājinopavītākṣān bibhrad daṇḍa-kamaṇḍalū
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुष्यास् तु तदा शान्ता निर्वैराः सुहृदः समाः यजन्ति तपसा देवं शमेन च दमेन च
manuṣyās tu tadā śāntā nirvairāḥ suhṛdaḥ samāḥ yajanti tapasā devaṃ śamena ca damena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसः सुपर्णो वैकुण्ठो धर्मो योगेश्वरो ऽमलः ईश्वरः पुरुषो ऽव्यक्तः परमात्मेति गीयते
haṃsaḥ suparṇo vaikuṇṭho dharmo yogeśvaro 'malaḥ īśvaraḥ puruṣo 'vyaktaḥ paramātmeti gīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रेतायां रक्त-वर्णो ऽसौ चतुर्-बाहुस् त्रि-मेखलः हिरण्य-केशस् त्रय्य्-आत्मा स्रुक्-स्रुवाद्य्-उपलक्षणः
tretāyāṃ rakta-varṇo 'sau catur-bāhus tri-mekhalaḥ hiraṇya-keśas trayy-ātmā sruk-sruvādy-upalakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं तदा मनुजा देवं सर्व-देव-मयं हरिम् यजन्ति विद्यया त्रय्या धर्मिष्ठा ब्रह्म-वादिनः
taṃ tadā manujā devaṃ sarva-deva-mayaṃ harim yajanti vidyayā trayyā dharmiṣṭhā brahma-vādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुर् यज्ञः पृश्निगर्भः सर्वदेव उरुक्रमः वृषाकपिर् जयन्तश् च उरुगाय इतीर्यते
viṣṇur yajñaḥ pṛśnigarbhaḥ sarvadeva urukramaḥ vṛṣākapir jayantaś ca urugāya itīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वापरे भगवाञ् श्यामः पीत-वासा निजायुधः श्रीवत्सादिभिर् अङ्कैश् च लक्षणैर् उपलक्षितः
dvāpare bhagavāñ śyāmaḥ pīta-vāsā nijāyudhaḥ śrīvatsādibhir aṅkaiś ca lakṣaṇair upalakṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं तदा पुरुषं मर्त्या महा-राजोपलक्षणम् यजन्ति वेद-तन्त्राभ्यां परं जिज्ञासवो नृप
taṃ tadā puruṣaṃ martyā mahā-rājopalakṣaṇam yajanti veda-tantrābhyāṃ paraṃ jijñāsavo nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस् ते वासुदेवाय नमः सङ्कर्षणाय च प्रद्युम्नायानिरुद्धाय तुभ्यं भगवते नमः
namas te vāsudevāya namaḥ saṅkarṣaṇāya ca pradyumnāyāniruddhāya tubhyaṃ bhagavate namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणाय ऋषये पुरुषाय महात्मने विश्वेश्वराय विश्वाय सर्व-भूतात्मने नमः
nārāyaṇāya ṛṣaye puruṣāya mahātmane viśveśvarāya viśvāya sarva-bhūtātmane namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति द्वापर उर्व्-ईश स्तुवन्ति जगद्-ईश्वरम् नाना-तन्त्र-विधानेन कलाव् अपि तथा शृणु
iti dvāpara urv-īśa stuvanti jagad-īśvaram nānā-tantra-vidhānena kalāv api tathā śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण-वर्णं त्विषाकृष्णं साङ्गोपाङ्गास्त्र-पार्षदम् यज्ञैः सङ्कीर्तन-प्रायैर् यजन्ति हि सु-मेधसः
kṛṣṇa-varṇaṃ tviṣākṛṣṇaṃ sāṅgopāṅgāstra-pārṣadam yajñaiḥ saṅkīrtana-prāyair yajanti hi su-medhasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्येयं सदा परिभव-घ्नम् अभीष्ट-दोहं तीर्थास्पदं शिव-विरिञ्चि-नुतं शरण्यम् भृत्यार्ति-हं प्रणत-पाल भवाब्धि-पोतं वन्दे महा-पुरुष ते चरणारविन्दम्
dhyeyaṃ sadā paribhava-ghnam abhīṣṭa-dohaṃ tīrthāspadaṃ śiva-viriñci-nutaṃ śaraṇyam bhṛtyārti-haṃ praṇata-pāla bhavābdhi-potaṃ vande mahā-puruṣa te caraṇāravindam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्त्वा सु-दुस्त्यज-सुरेप्सित-राज्य-लक्ष्मीं धर्मिष्ठ आर्य-वचसा यद् अगाद् अरण्यम् माया-मृगं दयितयेप्सितम् अन्वधावद् वन्दे महा-पुरुष ते चरणारविन्दम्
tyaktvā su-dustyaja-surepsita-rājya-lakṣmīṃ dharmiṣṭha ārya-vacasā yad agād araṇyam māyā-mṛgaṃ dayitayepsitam anvadhāvad vande mahā-puruṣa te caraṇāravindam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं युगानुरूपाभ्यां भगवान् युग-वर्तिभिः मनुजैर् इज्यते राजन् श्रेयसाम् ईश्वरो हरिः
evaṃ yugānurūpābhyāṃ bhagavān yuga-vartibhiḥ manujair ijyate rājan śreyasām īśvaro hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिं सभाजयन्त्य् आर्या गुण ज्ञाः सार-भागिनः यत्र सङ्कीर्तनेनैव सर्व-स्वार्थो ऽभिलभ्यते
kaliṃ sabhājayanty āryā guṇa jñāḥ sāra-bhāginaḥ yatra saṅkīrtanenaiva sarva-svārtho 'bhilabhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ह्य् अतः परमो लाभो देहिनां भ्राम्यताम् इह यतो विन्देत परमां शान्तिं नश्यति संसृतिः
na hy ataḥ paramo lābho dehināṃ bhrāmyatām iha yato vindeta paramāṃ śāntiṃ naśyati saṃsṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतादिषु प्रजा राजन् कलाव् इच्छन्ति सम्भवम् कलौ खलु भविष्यन्ति नारायण-परायणाः
kṛtādiṣu prajā rājan kalāv icchanti sambhavam kalau khalu bhaviṣyanti nārāyaṇa-parāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचित् क्वचिन् महा-राज द्रविडेषु च भूरिशः ताम्रपर्णी नदी यत्र कृतमाला पयस्विनी
kvacit kvacin mahā-rāja draviḍeṣu ca bhūriśaḥ tāmraparṇī nadī yatra kṛtamālā payasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कावेरी च महा-पुण्या प्रतीची च महा-नदी ये पिबन्ति जलं तासां मनुजा मनुजेश्वर प्रायो भक्ता भगवति वासुदेवे ऽमलाशयाः
kāverī ca mahā-puṇyā pratīcī ca mahā-nadī ye pibanti jalaṃ tāsāṃ manujā manujeśvara prāyo bhaktā bhagavati vāsudeve 'malāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवर्षि-भूताप्त-नृणां पितॄणां न किङ्करो नायम् ऋणी च राजन् सर्वात्मना यः शरणं शरण्यं गतो मुकुन्दं परिहृत्य कर्तम्
devarṣi-bhūtāpta-nṛṇāṃ pitṝṇāṃ na kiṅkaro nāyam ṛṇī ca rājan sarvātmanā yaḥ śaraṇaṃ śaraṇyaṃ gato mukundaṃ parihṛtya kartam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्व-पाद-मूलम् भजतः प्रियस्य त्यक्तान्य-भावस्य हरिः परेशः विकर्म यच् चोत्पतितं कथञ्चिद् धुनोति सर्वं हृदि सन्निविष्टः
sva-pāda-mūlam bhajataḥ priyasya tyaktānya-bhāvasya hariḥ pareśaḥ vikarma yac cotpatitaṃ kathañcid dhunoti sarvaṃ hṛdi sanniviṣṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-नारद उवाच धर्मान् भागवतान् इत्थं श्रुत्वाथ मिथिलेश्वरः जायन्तेयान् मुनीन् प्रीतः सोपाध्यायो ह्य् अपूजयत्
śrī-nārada uvāca dharmān bhāgavatān itthaṃ śrutvātha mithileśvaraḥ jāyanteyān munīn prītaḥ sopādhyāyo hy apūjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽन्तर्दधिरे सिद्धाः सर्व-लोकस्य पश्यतः राजा धर्मान् उपातिष्ठन्न् अवाप परमां गतिम्
tato 'ntardadhire siddhāḥ sarva-lokasya paśyataḥ rājā dharmān upātiṣṭhann avāpa paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वम् अप्य् एतान् महा-भाग धर्मान् भागवतान् श्रुतान् आस्थितः श्रद्धया युक्तो निःसङ्गो यास्यसे परम्
tvam apy etān mahā-bhāga dharmān bhāgavatān śrutān āsthitaḥ śraddhayā yukto niḥsaṅgo yāsyase param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवयोः खलु दम्पत्योर् यशसा पूरितं जगत् पुत्रताम् अगमद् यद् वां भगवान् ईश्वरो हरिः
yuvayoḥ khalu dampatyor yaśasā pūritaṃ jagat putratām agamad yad vāṃ bhagavān īśvaro hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनालिङ्गनालापैः शयनासन-भोजनैः आत्मा वां पावितः कृष्णे पुत्र-स्नेहं प्रकुर्वतोः
darśanāliṅganālāpaiḥ śayanāsana-bhojanaiḥ ātmā vāṃ pāvitaḥ kṛṣṇe putra-snehaṃ prakurvatoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैरेण यं नृपतयः शिशुपाल-पौण्ड्र- शाल्वादयो गति-विलास-विलोकनाद्यैः ध्यायन्त आकृत-धियः शयनासनादौ तत्-साम्यम् आपुर् अनुरक्त-धियां पुनः किम्
vaireṇa yaṃ nṛpatayaḥ śiśupāla-pauṇḍra- śālvādayo gati-vilāsa-vilokanādyaiḥ dhyāyanta ākṛta-dhiyaḥ śayanāsanādau tat-sāmyam āpur anurakta-dhiyāṃ punaḥ kim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मापत्य-बुद्धिम् अकृथाः कृष्णे सर्वात्मनीश्वरे माया-मनुष्य-भावेन गूढैश्वर्ये परे ऽव्यये
māpatya-buddhim akṛthāḥ kṛṣṇe sarvātmanīśvare māyā-manuṣya-bhāvena gūḍhaiśvarye pare 'vyaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भू-भारासुर-राजन्य- हन्तवे गुप्तये सताम् अवतीर्णस्य निर्वृत्यै यशो लोके वितन्यते
bhū-bhārāsura-rājanya- hantave guptaye satām avatīrṇasya nirvṛtyai yaśo loke vitanyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच एतच् छ्रुत्वा महा-भागो वसुदेवो ऽति-विस्मितः देवकी च महा-भागा जहतुर् मोहम् आत्मनः
śrī-śuka uvāca etac chrutvā mahā-bhāgo vasudevo 'ti-vismitaḥ devakī ca mahā-bhāgā jahatur moham ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतिहासम् इमं पुण्यं धारयेद् यः समाहितः स विधूयेह शमलं ब्रह्म-भूयाय कल्पते
itihāsam imaṃ puṇyaṃ dhārayed yaḥ samāhitaḥ sa vidhūyeha śamalaṃ brahma-bhūyāya kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.