Library·Bhāgavata Purāṇa·2·2.8

Bhāgavata Purāṇa 2.8

राजोवाच ब्रह्मणा चोदितो ब्रह्मन् गुणाख्याने ऽगुणस्य च यस्मै यस्मै यथा प्राह नारदो देवदर्शनः

rājovāca brahmaṇā codito brahman guṇākhyāne 'guṇasya ca yasmai yasmai yathā prāha nārado devadarśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्वेदितुम् इच्छामि तत्त्वं तत्त्वविदां वर हरेरद्भुतवीर्यस्य कथा लोकसुमङ्गलाः

etadveditum icchāmi tattvaṃ tattvavidāṃ vara hareradbhutavīryasya kathā lokasumaṅgalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथयस्व महाभाग यथाहम् अखिलात्मनि कृष्णे निवेश्य निःसङ्गं मनस्त्यक्ष्ये कलेवरम्

kathayasva mahābhāga yathāham akhilātmani kṛṣṇe niveśya niḥsaṅgaṃ manastyakṣye kalevaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वतः श्रद्धया नित्यं गृणतश्च स्वचेष्टितम् कालेन नातिदीर्घेण भगवान् विशते हृदि

śṛṇvataḥ śraddhayā nityaṃ gṛṇataśca svaceṣṭitam kālena nātidīrgheṇa bhagavān viśate hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविष्टः कर्णरन्ध्रेण स्वानां भावसरोरुहम् धुनोति शमलं कृष्णः सलिलस्य यथा शरत्

praviṣṭaḥ karṇarandhreṇa svānāṃ bhāvasaroruham dhunoti śamalaṃ kṛṣṇaḥ salilasya yathā śarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धौतात्मा पुरुषः कृष्ण पादमूलं न मुञ्चति मुक्तसर्वपरिक्लेशः पान्थः स्वशरणं यथा

dhautātmā puruṣaḥ kṛṣṇa pādamūlaṃ na muñcati muktasarvaparikleśaḥ pānthaḥ svaśaraṇaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदधातुमतो ब्रह्मन् देहारम्भो ऽस्य धातुभिः यदृच्छया हेतुना वा भवन्तो जानते यथा

yadadhātumato brahman dehārambho 'sya dhātubhiḥ yadṛcchayā hetunā vā bhavanto jānate yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीद्यदुदरात् पद्मं लोकसंस्थानलक्षणम् यावान् अयं वै पुरुष इयत्तावयवैः पृथक् तावान् असाविति प्रोक्तः संस्थावयववान् इव

āsīdyadudarāt padmaṃ lokasaṃsthānalakṣaṇam yāvān ayaṃ vai puruṣa iyattāvayavaiḥ pṛthak tāvān asāviti proktaḥ saṃsthāvayavavān iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजः सृजति भूतानि भूतात्मा यदनुग्रहात् ददृशे येन तद्रूपं नाभिपद्मसमुद्भवः

ajaḥ sṛjati bhūtāni bhūtātmā yadanugrahāt dadṛśe yena tadrūpaṃ nābhipadmasamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चापि यत्र पुरुषो विश्वस्थित्युद्भवाप्ययः मुक्त्वात्ममायां मायेशः शेते सर्वगुहाशयः

sa cāpi yatra puruṣo viśvasthityudbhavāpyayaḥ muktvātmamāyāṃ māyeśaḥ śete sarvaguhāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषावयवैर्लोकाः सपालाः पूर्वकल्पिताः लोकैरमुष्यावयवाः सपालैरिति शुश्रुम

puruṣāvayavairlokāḥ sapālāḥ pūrvakalpitāḥ lokairamuṣyāvayavāḥ sapālairiti śuśruma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावान् कल्पो विकल्पो वा यथा कालो ऽनुमीयते भूतभव्यभवच्छब्द आयुर्मानं च यत् सतः

yāvān kalpo vikalpo vā yathā kālo 'numīyate bhūtabhavyabhavacchabda āyurmānaṃ ca yat sataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालस्यानुगतिर्या तु लक्ष्यते ऽण्वी बृहत्यपि यावत्यः कर्मगतयो यादृशीर्द्विजसत्तम

kālasyānugatiryā tu lakṣyate 'ṇvī bṛhatyapi yāvatyaḥ karmagatayo yādṛśīrdvijasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन् कर्मसमावायो यथा येनोपगृह्यते गुणानां गुणिनां चैव परिणामम् अभीप्सताम्

yasmin karmasamāvāyo yathā yenopagṛhyate guṇānāṃ guṇināṃ caiva pariṇāmam abhīpsatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूपातालककुब्व्योम ग्रहनक्षत्रभूभृताम् सरित्समुद्रद्वीपानां सम्भवश्चैतदोकसाम्

bhūpātālakakubvyoma grahanakṣatrabhūbhṛtām saritsamudradvīpānāṃ sambhavaścaitadokasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमाणम् अण्डकोशस्य बाह्याभ्यन्तरभेदतः महतां चानुचरितं वर्णाश्रमविनिश्चयः

pramāṇam aṇḍakośasya bāhyābhyantarabhedataḥ mahatāṃ cānucaritaṃ varṇāśramaviniścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगानि युगमानं च धर्मो यश्च युगे युगे अवतारानुचरितं यदाश्चर्यतमं हरेः

yugāni yugamānaṃ ca dharmo yaśca yuge yuge avatārānucaritaṃ yadāścaryatamaṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृणां साधारणो धर्मः सविशेषश्च यादृशः श्रेणीनां राजर्षीणां च धर्मः कृच्छ्रेषु जीवताम्

nṛṇāṃ sādhāraṇo dharmaḥ saviśeṣaśca yādṛśaḥ śreṇīnāṃ rājarṣīṇāṃ ca dharmaḥ kṛcchreṣu jīvatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्वानां परिसङ्ख्यानं लक्षणं हेतुलक्षणम् पुरुषाराधनविधिर्योगस्याध्यात्मिकस्य च

tattvānāṃ parisaṅkhyānaṃ lakṣaṇaṃ hetulakṣaṇam puruṣārādhanavidhiryogasyādhyātmikasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगेश्वरैश्वर्यगतिर्लिङ्गभङ्गस्तु योगिनाम् वेदोपवेदधर्माणाम् इतिहासपुराणयोः

yogeśvaraiśvaryagatirliṅgabhaṅgastu yoginām vedopavedadharmāṇām itihāsapurāṇayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्लवः सर्वभूतानां विक्रमः प्रतिसङ्क्रमः इष्टापूर्तस्य काम्यानां त्रिवर्गस्य च यो विधिः

samplavaḥ sarvabhūtānāṃ vikramaḥ pratisaṅkramaḥ iṣṭāpūrtasya kāmyānāṃ trivargasya ca yo vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वानुशायिनां सर्गः पाषण्डस्य च सम्भवः आत्मनो बन्धमोक्षौ च व्यवस्थानं स्वरूपतः

yo vānuśāyināṃ sargaḥ pāṣaṇḍasya ca sambhavaḥ ātmano bandhamokṣau ca vyavasthānaṃ svarūpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथात्मतन्त्रो भगवान् विक्रीडत्यात्ममायया विसृज्य वा यथा मायाम् उदास्ते साक्षिवद्विभुः

yathātmatantro bhagavān vikrīḍatyātmamāyayā visṛjya vā yathā māyām udāste sākṣivadvibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वम् एतच् च भगवन् पृच्छतो मे ऽनुपूर्वशः तत्त्वतो ऽर्हस्युदाहर्तुं प्रपन्नाय महामुने

sarvam etac ca bhagavan pṛcchato me 'nupūrvaśaḥ tattvato 'rhasyudāhartuṃ prapannāya mahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र प्रमाणं हि भवान् परमेष्ठी यथात्मभूः अपरे चानुतिष्ठन्ति पूर्वेषां पूर्वजैः कृतम्

atra pramāṇaṃ hi bhavān parameṣṭhī yathātmabhūḥ apare cānutiṣṭhanti pūrveṣāṃ pūrvajaiḥ kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मे ऽसवः परायन्ति ब्रह्मन्न् अनशनादमी पिबतो ञ्च्युतपीयूषम् तद्वाक्याब्धिविनिःसृतम्

na me 'savaḥ parāyanti brahmann anaśanādamī pibato ñcyutapīyūṣam tadvākyābdhiviniḥsṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच स उपामन्त्रितो राज्ञा कथायाम् इति सत्पतेः ब्रह्मरातो भृशं प्रीतो विष्णुरातेन संसदि

sūta uvāca sa upāmantrito rājñā kathāyām iti satpateḥ brahmarāto bhṛśaṃ prīto viṣṇurātena saṃsadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राह भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ब्रह्मणे भगवत्प्रोक्तं ब्रह्मकल्प उपागते

prāha bhāgavataṃ nāma purāṇaṃ brahmasammitam brahmaṇe bhagavatproktaṃ brahmakalpa upāgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यत् परीक्षिदृषभः पाण्डूनाम् अनुपृच्छति आनुपूर्व्येण तत् सर्वम् आख्यातुम् उपचक्रमे

yadyat parīkṣidṛṣabhaḥ pāṇḍūnām anupṛcchati ānupūrvyeṇa tat sarvam ākhyātum upacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.