Library·Bhāgavata Purāṇa·3·3.10
विदुर उवाच अन्तर्हिते भगवति ब्रह्मा लोक-पितामहः प्रजाः ससर्ज कतिधा दैहिकीर् मानसीर् विभुः
vidura uvāca antarhite bhagavati brahmā loka-pitāmahaḥ prajāḥ sasarja katidhā daihikīr mānasīr vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च मे भगवन् पृष्टास् त्वय्य् अर्था बहुवित्तम तान् वदस्वानुपूर्व्येण छिन्धि नः सर्व-संशयान्
ye ca me bhagavan pṛṣṭās tvayy arthā bahuvittama tān vadasvānupūrvyeṇa chindhi naḥ sarva-saṃśayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच एवं सञ्चोदितस् तेन क्षत्त्रा कौषारविर् मुनिः प्रीतः प्रत्याह तान् प्रश्नान् हृदि-स्थान् अथ भार्गव
sūta uvāca evaṃ sañcoditas tena kṣattrā kauṣāravir muniḥ prītaḥ pratyāha tān praśnān hṛdi-sthān atha bhārgava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच विरिञ्चो ऽपि तथा चक्रे दिव्यं वर्ष-शतं तपः आत्मन्य् आत्मानम् आवेश्य यथाह भगवान् अजः
maitreya uvāca viriñco 'pi tathā cakre divyaṃ varṣa-śataṃ tapaḥ ātmany ātmānam āveśya yathāha bhagavān ajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् विलोक्याब्ज-सम्भूतो वायुना यद्-अधिष्ठितः पद्मम् अम्भश् च तत्-काल- कृत-वीर्येण कम्पितम्
tad vilokyābja-sambhūto vāyunā yad-adhiṣṭhitaḥ padmam ambhaś ca tat-kāla- kṛta-vīryeṇa kampitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा ह्य् एधमानेन विद्यया चात्म-संस्थया विवृद्ध-विज्ञान-बलो न्यपाद् वायुं सहाम्भसा
tapasā hy edhamānena vidyayā cātma-saṃsthayā vivṛddha-vijñāna-balo nyapād vāyuṃ sahāmbhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् विलोक्य वियद्-व्यापि पुष्करं यद्-अधिष्ठितम् अनेन लोकान् प्राग्-लीनान् कल्पितास्मीत्य् अचिन्तयत्
tad vilokya viyad-vyāpi puṣkaraṃ yad-adhiṣṭhitam anena lokān prāg-līnān kalpitāsmīty acintayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्म-कोशं तदाविश्य भगवत्-कर्म-चोदितः एकं व्यभाङ्क्षीद् उरुधा त्रिधा भाव्यं द्वि-सप्तधा
padma-kośaṃ tadāviśya bhagavat-karma-coditaḥ ekaṃ vyabhāṅkṣīd urudhā tridhā bhāvyaṃ dvi-saptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावाञ् जीव-लोकस्य संस्था-भेदः समाहृतः धर्मस्य ह्य् अनिमित्तस्य विपाकः परमेष्ठ्य् असौ
etāvāñ jīva-lokasya saṃsthā-bhedaḥ samāhṛtaḥ dharmasya hy animittasya vipākaḥ parameṣṭhy asau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुर उवाच यथात्थ बहु-रूपस्य हरेर् अद्भुत-कर्मणः कालाख्यं लक्षणं ब्रह्मन् यथा वर्णय नः प्रभो
vidura uvāca yathāttha bahu-rūpasya harer adbhuta-karmaṇaḥ kālākhyaṃ lakṣaṇaṃ brahman yathā varṇaya naḥ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच गुण-व्यतिकराकारो निर्विशेषो ऽप्रतिष्ठितः पुरुषस् तद्-उपादानम् आत्मानं लीलयासृजत्
maitreya uvāca guṇa-vyatikarākāro nirviśeṣo 'pratiṣṭhitaḥ puruṣas tad-upādānam ātmānaṃ līlayāsṛjat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वं वै ब्रह्म-तन्-मात्रं संस्थितं विष्णु-मायया ईश्वरेण परिच्छिन्नं कालेनाव्यक्त-मूर्तिना
viśvaṃ vai brahma-tan-mātraṃ saṃsthitaṃ viṣṇu-māyayā īśvareṇa paricchinnaṃ kālenāvyakta-mūrtinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथेदानीं तथाग्रे च पश्चाद् अप्य् एतद् ईदृशम् सर्गो नव-विधस् तस्य प्राकृतो वैकृतस् तु यः
yathedānīṃ tathāgre ca paścād apy etad īdṛśam sargo nava-vidhas tasya prākṛto vaikṛtas tu yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काल-द्रव्य-गुणैर् अस्य त्रि-विधः प्रतिसङ्क्रमः आद्यस् तु महतः सर्गो गुण-वैषम्यम् आत्मनः
kāla-dravya-guṇair asya tri-vidhaḥ pratisaṅkramaḥ ādyas tu mahataḥ sargo guṇa-vaiṣamyam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयस् त्व् अहमो यत्र द्रव्य-ज्ञान-क्रियोदयः भूत-सर्गस् तृतीयस् तु तन्-मात्रो द्रव्य-शक्तिमान्
dvitīyas tv ahamo yatra dravya-jñāna-kriyodayaḥ bhūta-sargas tṛtīyas tu tan-mātro dravya-śaktimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थ ऐन्द्रियः सर्गो यस् तु ज्ञान-क्रियात्मकः वैकारिको देव-सर्गः पञ्चमो यन्-मयं मनः
caturtha aindriyaḥ sargo yas tu jñāna-kriyātmakaḥ vaikāriko deva-sargaḥ pañcamo yan-mayaṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्ठस् तु तमसः सर्गो यस् त्व् अबुद्धि-कृतः प्रभोः षड् इमे प्राकृताः सर्गा वैकृतान् अपि मे शृणु
ṣaṣṭhas tu tamasaḥ sargo yas tv abuddhi-kṛtaḥ prabhoḥ ṣaḍ ime prākṛtāḥ sargā vaikṛtān api me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजो-भाजो भगवतो लीलेयं हरि-मेधसः सप्तमो मुख्य-सर्गस् तु षड्-विधस् तस्थुषां च यः
rajo-bhājo bhagavato līleyaṃ hari-medhasaḥ saptamo mukhya-sargas tu ṣaḍ-vidhas tasthuṣāṃ ca yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनस्पत्य्-ओषधि-लता- त्वक्सारा वीरुधो द्रुमाः उत्स्रोतसस् तमः-प्राया अन्तः-स्पर्शा विशेषिणः
vanaspaty-oṣadhi-latā- tvaksārā vīrudho drumāḥ utsrotasas tamaḥ-prāyā antaḥ-sparśā viśeṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिरश्चाम् अष्टमः सर्गः सो ऽष्टाविंशद्-विधो मतः अविदो भूरि-तमसो घ्राण-ज्ञा हृद्य् अवेदिनः
tiraścām aṣṭamaḥ sargaḥ so 'ṣṭāviṃśad-vidho mataḥ avido bhūri-tamaso ghrāṇa-jñā hṛdy avedinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौर् अजो महिषः कृष्णः सूकरो गवयो रुरुः द्वि-शफाः पशवश् चेमे अविर् उष्ट्रश् च सत्तम
gaur ajo mahiṣaḥ kṛṣṇaḥ sūkaro gavayo ruruḥ dvi-śaphāḥ paśavaś ceme avir uṣṭraś ca sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खरो ऽश्वो ऽश्वतरो गौरः शरभश् चमरी तथा एते चैक-शफाः क्षत्तः शृणु पञ्च-नखान् पशून्
kharo 'śvo 'śvataro gauraḥ śarabhaś camarī tathā ete caika-śaphāḥ kṣattaḥ śṛṇu pañca-nakhān paśūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वा सृगालो वृको व्याघ्रो मार्जारः शश-शल्लकौ सिंहः कपिर् गजः कूर्मो गोधा च मकरादयः
śvā sṛgālo vṛko vyāghro mārjāraḥ śaśa-śallakau siṃhaḥ kapir gajaḥ kūrmo godhā ca makarādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कङ्क-गृध्र-बक-श्येन- भास-भल्लूक-बर्हिणः हंस-सारस-चक्राह्व- काकोलूकादयः खगाः
kaṅka-gṛdhra-baka-śyena- bhāsa-bhallūka-barhiṇaḥ haṃsa-sārasa-cakrāhva- kākolūkādayaḥ khagāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्वाक्-स्रोतस् तु नवमः क्षत्तर् एक-विधो नृणाम् रजो ऽधिकाः कर्म-परा दुःखे च सुख-मानिनः
arvāk-srotas tu navamaḥ kṣattar eka-vidho nṛṇām rajo 'dhikāḥ karma-parā duḥkhe ca sukha-māninaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैकृतास् त्रय एवैते देव-सर्गश् च सत्तम वैकारिकस् तु यः प्रोक्तः कौमारस् तूभयात्मकः
vaikṛtās traya evaite deva-sargaś ca sattama vaikārikas tu yaḥ proktaḥ kaumāras tūbhayātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव-सर्गश् चाष्ट-विधो विबुधाः पितरो ऽसुराः गन्धर्वाप्सरसः सिद्धा यक्ष-रक्षांसि चारणाः
deva-sargaś cāṣṭa-vidho vibudhāḥ pitaro 'surāḥ gandharvāpsarasaḥ siddhā yakṣa-rakṣāṃsi cāraṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूत-प्रेत-पिशाचाश् च विद्याध्राः किन्नरादयः दशैते विदुराख्याताः सर्गास् ते विश्व-सृक्-कृताः
bhūta-preta-piśācāś ca vidyādhrāḥ kinnarādayaḥ daśaite vidurākhyātāḥ sargās te viśva-sṛk-kṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं प्रवक्ष्यामि वंशान् मन्वन्तराणि च एवं रजः-प्लुतः स्रष्टा कल्पादिष्व् आत्मभूर् हरिः सृजत्य् अमोघ-सङ्कल्प आत्मैवात्मानम् आत्मना
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi vaṃśān manvantarāṇi ca evaṃ rajaḥ-plutaḥ sraṣṭā kalpādiṣv ātmabhūr hariḥ sṛjaty amogha-saṅkalpa ātmaivātmānam ātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.