Bhāgavata Purāṇa 3.30

कपिल उवाच तस्यैतस्य जनो नूनं नायं वेदोरु-विक्रमम् काल्यमानो ऽपि बलिनो वायोर् इव घनावलिः

kapila uvāca tasyaitasya jano nūnaṃ nāyaṃ vedoru-vikramam kālyamāno 'pi balino vāyor iva ghanāvaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं यम् अर्थम् उपादत्ते दुःखेन सुख-हेतवे तं तं धुनोति भगवान् पुमान् छोचति यत्-कृते

yaṃ yam artham upādatte duḥkhena sukha-hetave taṃ taṃ dhunoti bhagavān pumān chocati yat-kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् अध्रुवस्य देहस्य सानुबन्धस्य दुर्मतिः ध्रुवाणि मन्यते मोहाद् गृह-क्षेत्र-वसूनि च

yad adhruvasya dehasya sānubandhasya durmatiḥ dhruvāṇi manyate mohād gṛha-kṣetra-vasūni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्तुर् वै भव एतस्मिन् यां यां योनिम् अनुव्रजेत् तस्यां तस्यां स लभते निर्वृतिं न विरज्यते

jantur vai bhava etasmin yāṃ yāṃ yonim anuvrajet tasyāṃ tasyāṃ sa labhate nirvṛtiṃ na virajyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरक-स्थो ऽपि देहं वै न पुमांस् त्यक्तुम् इच्छति नारक्यां निर्वृतौ सत्यां देव-माया-विमोहितः

naraka-stho 'pi dehaṃ vai na pumāṃs tyaktum icchati nārakyāṃ nirvṛtau satyāṃ deva-māyā-vimohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्म-जाया-सुतागार- पशु-द्रविण-बन्धुषु निरूढ-मूल-हृदय आत्मानं बहु मन्यते

ātma-jāyā-sutāgāra- paśu-draviṇa-bandhuṣu nirūḍha-mūla-hṛdaya ātmānaṃ bahu manyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्दह्यमान-सर्वाङ्ग एषाम् उद्वहनाधिना करोत्य् अविरतं मूढो दुरितानि दुराशयः

sandahyamāna-sarvāṅga eṣām udvahanādhinā karoty avirataṃ mūḍho duritāni durāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आक्षिप्तात्मेन्द्रियः स्त्रीणाम् असतीनां च मायया रहो रचितयालापैः शिशूनां कल-भाषिणाम्

ākṣiptātmendriyaḥ strīṇām asatīnāṃ ca māyayā raho racitayālāpaiḥ śiśūnāṃ kala-bhāṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहेषु कूट-धर्मेषु दुःख-तन्त्रेष्व् अतन्द्रितः कुर्वन् दुःख-प्रतीकारं सुखवन् मन्यते गृही

gṛheṣu kūṭa-dharmeṣu duḥkha-tantreṣv atandritaḥ kurvan duḥkha-pratīkāraṃ sukhavan manyate gṛhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्थैर् आपादितैर् गुर्व्या हिंसयेतस्-ततश् च तान् पुष्णाति येषां पोषेण शेष-भुग् यात्य् अधः स्वयम्

arthair āpāditair gurvyā hiṃsayetas-tataś ca tān puṣṇāti yeṣāṃ poṣeṇa śeṣa-bhug yāty adhaḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वार्तायां लुप्यमानायाम् आरब्धायां पुनः पुनः लोभाभिभूतो निःसत्त्वः परार्थे कुरुते स्पृहाम्

vārtāyāṃ lupyamānāyām ārabdhāyāṃ punaḥ punaḥ lobhābhibhūto niḥsattvaḥ parārthe kurute spṛhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटुम्ब-भरणाकल्पो मन्द-भाग्यो वृथोद्यमः श्रिया विहीनः कृपणो ध्यायन् छ्वसिति मूढ-धीः

kuṭumba-bharaṇākalpo manda-bhāgyo vṛthodyamaḥ śriyā vihīnaḥ kṛpaṇo dhyāyan chvasiti mūḍha-dhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्व-भरणाकल्पं तत्-कलत्रादयस् तथा नाद्रियन्ते यथा पूर्वं कीनाशा इव गो-जरम्

evaṃ sva-bharaṇākalpaṃ tat-kalatrādayas tathā nādriyante yathā pūrvaṃ kīnāśā iva go-jaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राप्य् अजात-निर्वेदो भ्रियमाणः स्वयम् भृतैः जरयोपात्त-वैरूप्यो मरणाभिमुखो गृहे

tatrāpy ajāta-nirvedo bhriyamāṇaḥ svayam bhṛtaiḥ jarayopātta-vairūpyo maraṇābhimukho gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्ते ऽवमत्योपन्यस्तं गृह-पाल इवाहरन् आमयाव्य् अप्रदीप्ताग्निर् अल्पाहारो ऽल्प-चेष्टितः

āste 'vamatyopanyastaṃ gṛha-pāla ivāharan āmayāvy apradīptāgnir alpāhāro 'lpa-ceṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुनोत्क्रमतोत्तारः कफ-संरुद्ध-नाडिकः कास-श्वास-कृतायासः कण्ठे घुर-घुरायते

vāyunotkramatottāraḥ kapha-saṃruddha-nāḍikaḥ kāsa-śvāsa-kṛtāyāsaḥ kaṇṭhe ghura-ghurāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शयानः परिशोचद्भिः परिवीतः स्व-बन्धुभिः वाच्यमानो ऽपि न ब्रूते काल-पाश-वशं गतः

śayānaḥ pariśocadbhiḥ parivītaḥ sva-bandhubhiḥ vācyamāno 'pi na brūte kāla-pāśa-vaśaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कुटुम्ब-भरणे व्यापृतात्माजितेन्द्रियः म्रियते रुदतां स्वानाम् उरु-वेदनयास्त-धीः

evaṃ kuṭumba-bharaṇe vyāpṛtātmājitendriyaḥ mriyate rudatāṃ svānām uru-vedanayāsta-dhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यम-दूतौ तदा प्राप्तौ भीमौ सरभसेक्षणौ स दृष्ट्वा त्रस्त-हृदयः शकृन्-मूत्रं विमुञ्चति

yama-dūtau tadā prāptau bhīmau sarabhasekṣaṇau sa dṛṣṭvā trasta-hṛdayaḥ śakṛn-mūtraṃ vimuñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यातना-देह आवृत्य पाशैर् बद्ध्वा गले बलात् नयतो दीर्घम् अध्वानं दण्ड्यं राज-भटा यथा

yātanā-deha āvṛtya pāśair baddhvā gale balāt nayato dīrgham adhvānaṃ daṇḍyaṃ rāja-bhaṭā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् निर्भिन्न-हृदयस् तर्जनैर् जात-वेपथुः पथि श्वभिर् भक्ष्यमाण आर्तो ऽघं स्वम् अनुस्मरन्

tayor nirbhinna-hṛdayas tarjanair jāta-vepathuḥ pathi śvabhir bhakṣyamāṇa ārto 'ghaṃ svam anusmaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुत्-तृट्-परीतो ऽर्क-दवानलानिलैः सन्तप्यमानः पथि तप्त-वालुके कृच्छ्रेण पृष्ठे कशया च ताडितश् चलत्य् अशक्तो ऽपि निराश्रमोदके

kṣut-tṛṭ-parīto 'rka-davānalānilaiḥ santapyamānaḥ pathi tapta-vāluke kṛcchreṇa pṛṣṭhe kaśayā ca tāḍitaś calaty aśakto 'pi nirāśramodake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तत्र पतन् छ्रान्तो मूर्च्छितः पुनर् उत्थितः पथा पापीयसा नीतस् तरसा यम-सादनम्

tatra tatra patan chrānto mūrcchitaḥ punar utthitaḥ pathā pāpīyasā nītas tarasā yama-sādanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योजनानां सहस्राणि नवतिं नव चाध्वनः त्रिभिर् मुहूर्तैर् द्वाभ्यां वा नीतः प्राप्नोति यातनाः

yojanānāṃ sahasrāṇi navatiṃ nava cādhvanaḥ tribhir muhūrtair dvābhyāṃ vā nītaḥ prāpnoti yātanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदीपनं स्व-गात्राणां वेष्टयित्वोल्मुकादिभिः आत्म-मांसादनं क्वापि स्व-कृत्तं परतो ऽपि वा

ādīpanaṃ sva-gātrāṇāṃ veṣṭayitvolmukādibhiḥ ātma-māṃsādanaṃ kvāpi sva-kṛttaṃ parato 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवतश् चान्त्राभ्युद्धारः श्व-गृध्रैर् यम-सादने सर्प-वृश्चिक-दंशाद्यैर् दशद्भिश् चात्म-वैशसम्

jīvataś cāntrābhyuddhāraḥ śva-gṛdhrair yama-sādane sarpa-vṛścika-daṃśādyair daśadbhiś cātma-vaiśasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृन्तनं चावयवशो गजादिभ्यो भिदापनम् पातनं गिरि-शृङ्गेभ्यो रोधनं चाम्बु-गर्तयोः

kṛntanaṃ cāvayavaśo gajādibhyo bhidāpanam pātanaṃ giri-śṛṅgebhyo rodhanaṃ cāmbu-gartayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यास् तामिस्रान्ध-तामिस्रा रौरवाद्याश् च यातनाः भुङ्क्ते नरो वा नारी वा मिथः सङ्गेन निर्मिताः

yās tāmisrāndha-tāmisrā rauravādyāś ca yātanāḥ bhuṅkte naro vā nārī vā mithaḥ saṅgena nirmitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रैव नरकः स्वर्ग इति मातः प्रचक्षते या यातना वै नारक्यस् ता इहाप्य् उपलक्षिताः

atraiva narakaḥ svarga iti mātaḥ pracakṣate yā yātanā vai nārakyas tā ihāpy upalakṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कुटुम्बं बिभ्राण उदरम् भर एव वा विसृज्येहोभयं प्रेत्य भुङ्क्ते तत्-फलम् ईदृशम्

evaṃ kuṭumbaṃ bibhrāṇa udaram bhara eva vā visṛjyehobhayaṃ pretya bhuṅkte tat-phalam īdṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकः प्रपद्यते ध्वान्तं हित्वेदं स्व-कलेवरम् कुशलेतर-पाथेयो भूत-द्रोहेण यद् भृतम्

ekaḥ prapadyate dhvāntaṃ hitvedaṃ sva-kalevaram kuśaletara-pātheyo bhūta-droheṇa yad bhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैवेनासादितं तस्य शमलं निरये पुमान् भुङ्क्ते कुटुम्ब-पोषस्य हृत-वित्त इवातुरः

daivenāsāditaṃ tasya śamalaṃ niraye pumān bhuṅkte kuṭumba-poṣasya hṛta-vitta ivāturaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलेन ह्य् अधर्मेण कुटुम्ब-भरणोत्सुकः याति जीवो ऽन्ध-तामिस्रं चरमं तमसः पदम्

kevalena hy adharmeṇa kuṭumba-bharaṇotsukaḥ yāti jīvo 'ndha-tāmisraṃ caramaṃ tamasaḥ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधस्तान् नर-लोकस्य यावतीर् यातनादयः क्रमशः समनुक्रम्य पुनर् अत्राव्रजेच् छुचिः

adhastān nara-lokasya yāvatīr yātanādayaḥ kramaśaḥ samanukramya punar atrāvrajec chuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.