Library·Bhāgavata Purāṇa·4·4.16

Bhāgavata Purāṇa 4.16

मैत्रेय उवाच इति ब्रुवाणं नृपतिं गायका मुनि-चोदिताः तुष्टुवुस् तुष्ट-मनसस् तद्-वाग्-अमृत-सेवया

maitreya uvāca iti bruvāṇaṃ nṛpatiṃ gāyakā muni-coditāḥ tuṣṭuvus tuṣṭa-manasas tad-vāg-amṛta-sevayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नालं वयं ते महिमानुवर्णने यो देव-वर्यो ऽवततार मायया वेनाङ्ग-जातस्य च पौरुषाणि ते वाचस्-पतीनाम् अपि बभ्रमुर् धियः

nālaṃ vayaṃ te mahimānuvarṇane yo deva-varyo 'vatatāra māyayā venāṅga-jātasya ca pauruṣāṇi te vācas-patīnām api babhramur dhiyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाप्य् उदार-श्रवसः पृथोर् हरेः कलावतारस्य कथामृतादृताः यथोपदेशं मुनिभिः प्रचोदिताः श्लाघ्यानि कर्माणि वयं वितन्महि

athāpy udāra-śravasaḥ pṛthor hareḥ kalāvatārasya kathāmṛtādṛtāḥ yathopadeśaṃ munibhiḥ pracoditāḥ ślāghyāni karmāṇi vayaṃ vitanmahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष धर्म-भृतां श्रेष्ठो लोकं धर्मे ऽनुवर्तयन् गोप्ता च धर्म-सेतूनां शास्ता तत्-परिपन्थिनाम्

eṣa dharma-bhṛtāṃ śreṣṭho lokaṃ dharme 'nuvartayan goptā ca dharma-setūnāṃ śāstā tat-paripanthinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष वै लोक-पालानां बिभर्त्य् एकस् तनौ तनूः काले काले यथा-भागं लोकयोर् उभयोर् हितम्

eṣa vai loka-pālānāṃ bibharty ekas tanau tanūḥ kāle kāle yathā-bhāgaṃ lokayor ubhayor hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसु काल उपादत्ते काले चायं विमुञ्चति समः सर्वेषु भूतेषु प्रतपन् सूर्यवद् विभुः

vasu kāla upādatte kāle cāyaṃ vimuñcati samaḥ sarveṣu bhūteṣu pratapan sūryavad vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तितिक्षत्य् अक्रमं वैन्य उपर्य् आक्रमताम् अपि भूतानां करुणः शश्वद् आर्तानां क्षिति-वृत्तिमान्

titikṣaty akramaṃ vainya upary ākramatām api bhūtānāṃ karuṇaḥ śaśvad ārtānāṃ kṣiti-vṛttimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवे ऽवर्षत्य् असौ देवो नरदेव-वपुर् हरिः कृच्छ्र-प्राणाः प्रजा ह्य् एष रक्षिष्यत्य् अञ्जसेन्द्रवत्

deve 'varṣaty asau devo naradeva-vapur hariḥ kṛcchra-prāṇāḥ prajā hy eṣa rakṣiṣyaty añjasendravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्याययत्य् असौ लोकं वदनामृत-मूर्तिना सानुरागावलोकेन विशद-स्मित-चारुणा

āpyāyayaty asau lokaṃ vadanāmṛta-mūrtinā sānurāgāvalokena viśada-smita-cāruṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यक्त-वर्त्मैष निगूढ-कार्यो गम्भीर-वेधा उपगुप्त-वित्तः अनन्त-माहात्म्य-गुणैक-धामा पृथुः प्रचेता इव संवृतात्मा

avyakta-vartmaiṣa nigūḍha-kāryo gambhīra-vedhā upagupta-vittaḥ ananta-māhātmya-guṇaika-dhāmā pṛthuḥ pracetā iva saṃvṛtātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुरासदो दुर्विषह आसन्नो ऽपि विदूरवत् नैवाभिभवितुं शक्यो वेनारण्य्-उत्थितो ऽनलः

durāsado durviṣaha āsanno 'pi vidūravat naivābhibhavituṃ śakyo venāraṇy-utthito 'nalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर् बहिश् च भूतानां पश्यन् कर्माणि चारणैः उदासीन इवाध्यक्षो वायुर् आत्मेव देहिनाम्

antar bahiś ca bhūtānāṃ paśyan karmāṇi cāraṇaiḥ udāsīna ivādhyakṣo vāyur ātmeva dehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नादण्ड्यं दण्डयत्य् एष सुतम् आत्म-द्विषाम् अपि दण्डयत्य् आत्मजम् अपि दण्ड्यं धर्म-पथे स्थितः

nādaṇḍyaṃ daṇḍayaty eṣa sutam ātma-dviṣām api daṇḍayaty ātmajam api daṇḍyaṃ dharma-pathe sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्याप्रतिहतं चक्रं पृथोर् आमानसाचलात् वर्तते भगवान् अर्को यावत् तपति गो-गणैः

asyāpratihataṃ cakraṃ pṛthor āmānasācalāt vartate bhagavān arko yāvat tapati go-gaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रञ्जयिष्यति यल् लोकम् अयम् आत्म-विचेष्टितैः अथामुम् आहू राजानं मनो-रञ्जनकैः प्रजाः

rañjayiṣyati yal lokam ayam ātma-viceṣṭitaiḥ athāmum āhū rājānaṃ mano-rañjanakaiḥ prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृढ-व्रतः सत्य-सन्धो ब्रह्मण्यो वृद्ध-सेवकः शरण्यः सर्व-भूतानां मानदो दीन-वत्सलः

dṛḍha-vrataḥ satya-sandho brahmaṇyo vṛddha-sevakaḥ śaraṇyaḥ sarva-bhūtānāṃ mānado dīna-vatsalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृ-भक्तिः पर-स्त्रीषु पत्न्याम् अर्ध इवात्मनः प्रजासु पितृवत् स्निग्धः किङ्करो ब्रह्म-वादिनाम्

mātṛ-bhaktiḥ para-strīṣu patnyām ardha ivātmanaḥ prajāsu pitṛvat snigdhaḥ kiṅkaro brahma-vādinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहिनाम् आत्मवत्-प्रेष्ठः सुहृदां नन्दि-वर्धनः मुक्त-सङ्ग-प्रसङ्गो ऽयं दण्ड-पाणिर् असाधुषु

dehinām ātmavat-preṣṭhaḥ suhṛdāṃ nandi-vardhanaḥ mukta-saṅga-prasaṅgo 'yaṃ daṇḍa-pāṇir asādhuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं तु साक्षाद् भगवांस् त्र्य्-अधीशः कूट-स्थ आत्मा कलयावतीर्णः यस्मिन्न् अविद्या-रचितं निरर्थकं पश्यन्ति नानात्वम् अपि प्रतीतम्

ayaṃ tu sākṣād bhagavāṃs try-adhīśaḥ kūṭa-stha ātmā kalayāvatīrṇaḥ yasminn avidyā-racitaṃ nirarthakaṃ paśyanti nānātvam api pratītam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं भुवो मण्डलम् ओदयाद्रेर् गोप्तैक-वीरो नरदेव-नाथः आस्थाय जैत्रं रथम् आत्त-चापः पर्यस्यते दक्षिणतो यथार्कः

ayaṃ bhuvo maṇḍalam odayādrer goptaika-vīro naradeva-nāthaḥ āsthāya jaitraṃ ratham ātta-cāpaḥ paryasyate dakṣiṇato yathārkaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मै नृ-पालाः किल तत्र तत्र बलिं हरिष्यन्ति सलोक-पालाः मंस्यन्त एषां स्त्रिय आदि-राजं चक्रायुधं तद्-यश उद्धरन्त्यः

asmai nṛ-pālāḥ kila tatra tatra baliṃ hariṣyanti saloka-pālāḥ maṃsyanta eṣāṃ striya ādi-rājaṃ cakrāyudhaṃ tad-yaśa uddharantyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं महीं गां दुदुहे ऽधिराजः प्रजापतिर् वृत्ति-करः प्रजानाम् यो लीलयाद्रीन् स्व-शरास-कोट्या भिन्दन् समां गाम् अकरोद् यथेन्द्रः

ayaṃ mahīṃ gāṃ duduhe 'dhirājaḥ prajāpatir vṛtti-karaḥ prajānām yo līlayādrīn sva-śarāsa-koṭyā bhindan samāṃ gām akarod yathendraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्फूर्जयन्न् आज-गवं धनुः स्वयं यदाचरत् क्ष्माम् अविषह्यम् आजौ तदा निलिल्युर् दिशि दिश्य् असन्तो लाङ्गूलम् उद्यम्य यथा मृगेन्द्रः

visphūrjayann āja-gavaṃ dhanuḥ svayaṃ yadācarat kṣmām aviṣahyam ājau tadā nililyur diśi diśy asanto lāṅgūlam udyamya yathā mṛgendraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषो ऽश्वमेधाञ् शतम् आजहार सरस्वती प्रादुरभावि यत्र अहार्षीद् यस्य हयं पुरन्दरः शत-क्रतुश् चरमे वर्तमाने

eṣo 'śvamedhāñ śatam ājahāra sarasvatī prādurabhāvi yatra ahārṣīd yasya hayaṃ purandaraḥ śata-kratuś carame vartamāne

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष स्व-सद्मोपवने समेत्य सनत्-कुमारं भगवन्तम् एकम् आराध्य भक्त्यालभतामलं तज् ज्ञानं यतो ब्रह्म परं विदन्ति

eṣa sva-sadmopavane sametya sanat-kumāraṃ bhagavantam ekam ārādhya bhaktyālabhatāmalaṃ taj jñānaṃ yato brahma paraṃ vidanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तत्र गिरस् तास् ता इति विश्रुत-विक्रमः श्रोष्यत्य् आत्माश्रिता गाथाः पृथुः पृथु-पराक्रमः

tatra tatra giras tās tā iti viśruta-vikramaḥ śroṣyaty ātmāśritā gāthāḥ pṛthuḥ pṛthu-parākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिशो विजित्याप्रतिरुद्ध-चक्रः स्व-तेजसोत्पाटित-लोक-शल्यः सुरासुरेन्द्रैर् उपगीयमान- महानुभावो भविता पतिर् भुवः

diśo vijityāpratiruddha-cakraḥ sva-tejasotpāṭita-loka-śalyaḥ surāsurendrair upagīyamāna- mahānubhāvo bhavitā patir bhuvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.