Library·Bhāgavata Purāṇa·4·4.2
विदुर उवाच भवे शीलवतां श्रेष्ठे दक्षो दुहितृ-वत्सलः विद्वेषम् अकरोत् कस्माद् अनादृत्यात्मजां सतीम्
vidura uvāca bhave śīlavatāṃ śreṣṭhe dakṣo duhitṛ-vatsalaḥ vidveṣam akarot kasmād anādṛtyātmajāṃ satīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस् तं चराचर-गुरुं निर्वैरं शान्त-विग्रहम् आत्मारामं कथं द्वेष्टि जगतो दैवतं महत्
kas taṃ carācara-guruṃ nirvairaṃ śānta-vigraham ātmārāmaṃ kathaṃ dveṣṭi jagato daivataṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् आख्याहि मे ब्रह्मन् जामातुः श्वशुरस्य च विद्वेषस् तु यतः प्राणांस् तत्यजे दुस्त्यजान् सती
etad ākhyāhi me brahman jāmātuḥ śvaśurasya ca vidveṣas tu yataḥ prāṇāṃs tatyaje dustyajān satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच पुरा विश्व-सृजां सत्रे समेताः परमर्षयः तथामर-गणाः सर्वे सानुगा मुनयो ऽग्नयः
maitreya uvāca purā viśva-sṛjāṃ satre sametāḥ paramarṣayaḥ tathāmara-gaṇāḥ sarve sānugā munayo 'gnayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रविष्टम् ऋषयो दृष्ट्वार्कम् इव रोचिषा भ्राजमानं वितिमिरं कुर्वन्तं तन् महत् सदः
tatra praviṣṭam ṛṣayo dṛṣṭvārkam iva rociṣā bhrājamānaṃ vitimiraṃ kurvantaṃ tan mahat sadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदतिष्ठन् सदस्यास् ते स्व-धिष्ण्येभ्यः सहाग्नयः ऋते विरिञ्चां शर्वं च तद्-भासाक्षिप्त-चेतसः
udatiṣṭhan sadasyās te sva-dhiṣṇyebhyaḥ sahāgnayaḥ ṛte viriñcāṃ śarvaṃ ca tad-bhāsākṣipta-cetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदसस्-पतिभिर् दक्षो भगवान् साधु सत्-कृतः अजं लोक-गुरुं नत्वा निषसाद तद्-आज्ञया
sadasas-patibhir dakṣo bhagavān sādhu sat-kṛtaḥ ajaṃ loka-guruṃ natvā niṣasāda tad-ājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ्-निषण्णं मृडं दृष्ट्वा नामृष्यत् तद्-अनादृतः उवाच वामं चक्षुर्भ्याम् अभिवीक्ष्य दहन्न् इव
prāṅ-niṣaṇṇaṃ mṛḍaṃ dṛṣṭvā nāmṛṣyat tad-anādṛtaḥ uvāca vāmaṃ cakṣurbhyām abhivīkṣya dahann iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रूयतां ब्रह्मर्षयो मे सह-देवाः सहाग्नयः साधूनां ब्रुवतो वृत्तं नाज्ञानान् न च मत्सरात्
śrūyatāṃ brahmarṣayo me saha-devāḥ sahāgnayaḥ sādhūnāṃ bruvato vṛttaṃ nājñānān na ca matsarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं तु लोक-पालानां यशो-घ्नो निरपत्रपः सद्भिर् आचरितः पन्था येन स्तब्धेन दूषितः
ayaṃ tu loka-pālānāṃ yaśo-ghno nirapatrapaḥ sadbhir ācaritaḥ panthā yena stabdhena dūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष मे शिष्यतां प्राप्तो यन् मे दुहितुर् अग्रहीत् पाणिं विप्राग्नि-मुखतः सावित्र्या इव साधुवत्
eṣa me śiṣyatāṃ prāpto yan me duhitur agrahīt pāṇiṃ viprāgni-mukhataḥ sāvitryā iva sādhuvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा मृग-शावाक्ष्याः पाणिं मर्कट-लोचनः प्रत्युत्थानाभिवादार्हे वाचाप्य् अकृत नोचितम्
gṛhītvā mṛga-śāvākṣyāḥ pāṇiṃ markaṭa-locanaḥ pratyutthānābhivādārhe vācāpy akṛta nocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लुप्त-क्रियायाशुचये मानिने भिन्न-सेतवे अनिच्छन्न् अप्य् अदां बालां शूद्रायेवोशतीं गिरम्
lupta-kriyāyāśucaye mānine bhinna-setave anicchann apy adāṃ bālāṃ śūdrāyevośatīṃ giram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेतावासेषु घोरेषु प्रेतैर् भूत-गणैर् वृतः अटत्य् उन्मत्तवन् नग्नो व्युप्त-केशो हसन् रुदन्
pretāvāseṣu ghoreṣu pretair bhūta-gaṇair vṛtaḥ aṭaty unmattavan nagno vyupta-keśo hasan rudan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिता-भस्म-कृत-स्नानः प्रेत-स्रङ्-न्रस्थि-भूषणः शिवापदेशो ह्य् अशिवो मत्तो मत्त-जन-प्रियः पतिः प्रमथ-नाथानां तमो-मात्रात्मकात्मनाम्
citā-bhasma-kṛta-snānaḥ preta-sraṅ-nrasthi-bhūṣaṇaḥ śivāpadeśo hy aśivo matto matta-jana-priyaḥ patiḥ pramatha-nāthānāṃ tamo-mātrātmakātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मा उन्माद-नाथाय नष्ट-शौचाय दुर्हृदे दत्ता बत मया साध्वी चोदिते परमेष्ठिना
tasmā unmāda-nāthāya naṣṭa-śaucāya durhṛde dattā bata mayā sādhvī codite parameṣṭhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच विनिन्द्यैवं स गिरिशम् अप्रतीपम् अवस्थितम् दक्षो ऽथाप उपस्पृश्य क्रुद्धः शप्तुं प्रचक्रमे
maitreya uvāca vinindyaivaṃ sa giriśam apratīpam avasthitam dakṣo 'thāpa upaspṛśya kruddhaḥ śaptuṃ pracakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं तु देव-यजन इन्द्रोपेन्द्रादिभिर् भवः सह भागं न लभतां देवैर् देव-गणाधमः
ayaṃ tu deva-yajana indropendrādibhir bhavaḥ saha bhāgaṃ na labhatāṃ devair deva-gaṇādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निषिध्यमानः स सदस्य-मुख्यैर् दक्षो गिरित्राय विसृज्य शापम् तस्माद् विनिष्क्रम्य विवृद्ध-मन्युर् जगाम कौरव्य निजं निकेतनम्
niṣidhyamānaḥ sa sadasya-mukhyair dakṣo giritrāya visṛjya śāpam tasmād viniṣkramya vivṛddha-manyur jagāma kauravya nijaṃ niketanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञाय शापं गिरिशानुगाग्रणीर् नन्दीश्वरो रोष-कषाय-दूषितः दक्षाय शापं विससर्ज दारुणं ये चान्वमोदंस् तद्-अवाच्यतां द्विजाः
vijñāya śāpaṃ giriśānugāgraṇīr nandīśvaro roṣa-kaṣāya-dūṣitaḥ dakṣāya śāpaṃ visasarja dāruṇaṃ ye cānvamodaṃs tad-avācyatāṃ dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एतन् मर्त्यम् उद्दिश्य भगवत्य् अप्रतिद्रुहि द्रुह्यत्य् अज्ञः पृथग्-दृष्टिस् तत्त्वतो विमुखो भवेत्
ya etan martyam uddiśya bhagavaty apratidruhi druhyaty ajñaḥ pṛthag-dṛṣṭis tattvato vimukho bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहेषु कूट-धर्मेषु सक्तो ग्राम्य-सुखेच्छया कर्म-तन्त्रं वितनुते वेद-वाद-विपन्न-धीः
gṛheṣu kūṭa-dharmeṣu sakto grāmya-sukhecchayā karma-tantraṃ vitanute veda-vāda-vipanna-dhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध्या पराभिध्यायिन्या विस्मृतात्म-गतिः पशुः स्त्री-कामः सो ऽस्त्व् अतितरां दक्षो बस्त-मुखो ऽचिरात्
buddhyā parābhidhyāyinyā vismṛtātma-gatiḥ paśuḥ strī-kāmaḥ so 'stv atitarāṃ dakṣo basta-mukho 'cirāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्या-बुद्धिर् अविद्यायां कर्ममय्याम् असौ जडः संसरन्त्व् इह ये चामुम् अनु शर्वावमानिनम्
vidyā-buddhir avidyāyāṃ karmamayyām asau jaḍaḥ saṃsarantv iha ye cāmum anu śarvāvamāninam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गिरः श्रुतायाः पुष्पिण्या मधु-गन्धेन भूरिणा मथ्ना चोन्मथितात्मानः सम्मुह्यन्तु हर-द्विषः
giraḥ śrutāyāḥ puṣpiṇyā madhu-gandhena bhūriṇā mathnā conmathitātmānaḥ sammuhyantu hara-dviṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्व-भक्षा द्विजा वृत्त्यै धृत-विद्या-तपो-व्रताः वित्त-देहेन्द्रियारामा याचका विचरन्त्व् इह
sarva-bhakṣā dvijā vṛttyai dhṛta-vidyā-tapo-vratāḥ vitta-dehendriyārāmā yācakā vicarantv iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैवं वदतः शापं श्रुत्वा द्विज-कुलाय वै भृगुः प्रत्यसृजच् छापं ब्रह्म-दण्डं दुरत्ययम्
tasyaivaṃ vadataḥ śāpaṃ śrutvā dvija-kulāya vai bhṛguḥ pratyasṛjac chāpaṃ brahma-daṇḍaṃ duratyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भव-व्रत-धरा ये च ये च तान् समनुव्रताः पाषण्डिनस् ते भवन्तु सच्-छास्त्र-परिपन्थिनः
bhava-vrata-dharā ye ca ye ca tān samanuvratāḥ pāṣaṇḍinas te bhavantu sac-chāstra-paripanthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नष्ट-शौचा मूढ-धियो जटा-भस्मास्थि-धारिणः विशन्तु शिव-दीक्षायां यत्र दैवं सुरासवम्
naṣṭa-śaucā mūḍha-dhiyo jaṭā-bhasmāsthi-dhāriṇaḥ viśantu śiva-dīkṣāyāṃ yatra daivaṃ surāsavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्म च ब्राह्मणांश् चैव यद् यूयं परिनिन्दथ सेतुं विधारणं पुंसाम् अतः पाषण्डम् आश्रिताः
brahma ca brāhmaṇāṃś caiva yad yūyaṃ parinindatha setuṃ vidhāraṇaṃ puṃsām ataḥ pāṣaṇḍam āśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष एव हि लोकानां शिवः पन्थाः सनातनः यं पूर्वे चानुसन्तस्थुर् यत्-प्रमाणं जनार्दनः
eṣa eva hi lokānāṃ śivaḥ panthāḥ sanātanaḥ yaṃ pūrve cānusantasthur yat-pramāṇaṃ janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् ब्रह्म परमं शुद्धं सतां वर्त्म सनातनम् विगर्ह्य यात पाषण्डं दैवं वो यत्र भूत-राट्
tad brahma paramaṃ śuddhaṃ satāṃ vartma sanātanam vigarhya yāta pāṣaṇḍaṃ daivaṃ vo yatra bhūta-rāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच तस्यैवं वदतः शापं भृगोः स भगवान् भवः निश्चक्राम ततः किञ्चिद् विमना इव सानुगः
maitreya uvāca tasyaivaṃ vadataḥ śāpaṃ bhṛgoḥ sa bhagavān bhavaḥ niścakrāma tataḥ kiñcid vimanā iva sānugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽपि विश्व-सृजः सत्रं सहस्र-परिवत्सरान् संविधाय महेष्वास यत्रेज्य ऋषभो हरिः
te 'pi viśva-sṛjaḥ satraṃ sahasra-parivatsarān saṃvidhāya maheṣvāsa yatrejya ṛṣabho hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आप्लुत्यावभृथं यत्र गङ्गा यमुनयान्विता विरजेनात्मना सर्वे स्वं स्वं धाम ययुस् ततः
āplutyāvabhṛthaṃ yatra gaṅgā yamunayānvitā virajenātmanā sarve svaṃ svaṃ dhāma yayus tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.