Library·Bhāgavata Purāṇa·4·4.30
विदुर उवाच ये त्वयाभिहिता ब्रह्मन् सुताः प्राचीनबर्हिषः ते रुद्र-गीतेन हरिं सिद्धिम् आपुः प्रतोष्य काम्
vidura uvāca ye tvayābhihitā brahman sutāḥ prācīnabarhiṣaḥ te rudra-gītena hariṃ siddhim āpuḥ pratoṣya kām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं बार्हस्पत्येह परत्र वाथ कैवल्य-नाथ-प्रिय-पार्श्व-वर्तिनः आसाद्य देवं गिरिशं यदृच्छया प्रापुः परं नूनम् अथ प्रचेतसः
kiṃ bārhaspatyeha paratra vātha kaivalya-nātha-priya-pārśva-vartinaḥ āsādya devaṃ giriśaṃ yadṛcchayā prāpuḥ paraṃ nūnam atha pracetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच प्रचेतसो ऽन्तर् उदधौ पितुर् आदेश-कारिणः अप-यज्ञेन तपसा पुरञ्जनम् अतोषयन्
maitreya uvāca pracetaso 'ntar udadhau pitur ādeśa-kāriṇaḥ apa-yajñena tapasā purañjanam atoṣayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दश-वर्ष-सहस्रान्ते पुरुषस् तु सनातनः तेषाम् आविरभूत् कृच्छ्रं शान्तेन शमयन् रुचा
daśa-varṣa-sahasrānte puruṣas tu sanātanaḥ teṣām āvirabhūt kṛcchraṃ śāntena śamayan rucā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुपर्ण-स्कन्धम् आरूढो मेरु-शृङ्गम् इवाम्बुदः पीत-वासा मणि-ग्रीवः कुर्वन् वितिमिरा दिशः
suparṇa-skandham ārūḍho meru-śṛṅgam ivāmbudaḥ pīta-vāsā maṇi-grīvaḥ kurvan vitimirā diśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काशिष्णुना कनक-वर्ण-विभूषणेन भ्राजत्-कपोल-वदनो विलसत्-किरीटः अष्टायुधैर् अनुचरैर् मुनिभिः सुरेन्द्रैर् आसेवितो गरुड-किन्नर-गीत-कीर्तिः
kāśiṣṇunā kanaka-varṇa-vibhūṣaṇena bhrājat-kapola-vadano vilasat-kirīṭaḥ aṣṭāyudhair anucarair munibhiḥ surendrair āsevito garuḍa-kinnara-gīta-kīrtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीनायताष्ट-भुज-मण्डल-मध्य-लक्ष्म्या स्पर्धच्-छ्रिया परिवृतो वन-मालयाद्यः बर्हिष्मतः पुरुष आह सुतान् प्रपन्नान् पर्जन्य-नाद-रुतया सघृणावलोकः
pīnāyatāṣṭa-bhuja-maṇḍala-madhya-lakṣmyā spardhac-chriyā parivṛto vana-mālayādyaḥ barhiṣmataḥ puruṣa āha sutān prapannān parjanya-nāda-rutayā saghṛṇāvalokaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच वरं वृणीध्वं भद्रं वो यूयं मे नृप-नन्दनाः सौहार्देनापृथग्-धर्मास् तुष्टो ऽहं सौहृदेन वः
śrī-bhagavān uvāca varaṃ vṛṇīdhvaṃ bhadraṃ vo yūyaṃ me nṛpa-nandanāḥ sauhārdenāpṛthag-dharmās tuṣṭo 'haṃ sauhṛdena vaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽनुस्मरति सन्ध्यायां युष्मान् अनुदिनं नरः तस्य भ्रातृष्व् आत्म-साम्यं तथा भूतेषु सौहृदम्
yo 'nusmarati sandhyāyāṃ yuṣmān anudinaṃ naraḥ tasya bhrātṛṣv ātma-sāmyaṃ tathā bhūteṣu sauhṛdam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये तु मां रुद्र-गीतेन सायं प्रातः समाहिताः स्तुवन्त्य् अहं काम-वरान् दास्ये प्रज्ञां च शोभनाम्
ye tu māṃ rudra-gītena sāyaṃ prātaḥ samāhitāḥ stuvanty ahaṃ kāma-varān dāsye prajñāṃ ca śobhanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यूयं पितुर् आदेशम् अग्रहीष्ट मुदान्विताः अथो व उशती कीर्तिर् लोकान् अनु भविष्यति
yad yūyaṃ pitur ādeśam agrahīṣṭa mudānvitāḥ atho va uśatī kīrtir lokān anu bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविता विश्रुतः पुत्रो ऽनवमो ब्रह्मणो गुणैः य एताम् आत्म-वीर्येण त्रि-लोकीं पूरयिष्यति
bhavitā viśrutaḥ putro 'navamo brahmaṇo guṇaiḥ ya etām ātma-vīryeṇa tri-lokīṃ pūrayiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्डोः प्रम्लोचया लब्धा कन्या कमल-लोचना तां चापविद्धां जगृहुर् भूरुहा नृप-नन्दनाः
kaṇḍoḥ pramlocayā labdhā kanyā kamala-locanā tāṃ cāpaviddhāṃ jagṛhur bhūruhā nṛpa-nandanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्-क्षामाया मुखे राजा सोमः पीयूष-वर्षिणीम् देशिनीं रोदमानाया निदधे स दयान्वितः
kṣut-kṣāmāyā mukhe rājā somaḥ pīyūṣa-varṣiṇīm deśinīṃ rodamānāyā nidadhe sa dayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजा-विसर्ग आदिष्टाः पित्रा माम् अनुवर्तता तत्र कन्यां वरारोहां ताम् उद्वहत मा चिरम्
prajā-visarga ādiṣṭāḥ pitrā mām anuvartatā tatra kanyāṃ varārohāṃ tām udvahata mā ciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपृथग्-धर्म-शीलानां सर्वेषां वः सुमध्यमा अपृथग्-धर्म-शीलेयं भूयात् पत्न्य् अर्पिताशया
apṛthag-dharma-śīlānāṃ sarveṣāṃ vaḥ sumadhyamā apṛthag-dharma-śīleyaṃ bhūyāt patny arpitāśayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्य-वर्ष-सहस्राणां सहस्रम् अहतौजसः भौमान् भोक्ष्यथ भोगान् वै दिव्यांश् चानुग्रहान् मम
divya-varṣa-sahasrāṇāṃ sahasram ahataujasaḥ bhaumān bhokṣyatha bhogān vai divyāṃś cānugrahān mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मय्य् अनपायिन्या भक्त्या पक्व-गुणाशयाः उपयास्यथ मद्-धाम निर्विद्य निरयाद् अतः
atha mayy anapāyinyā bhaktyā pakva-guṇāśayāḥ upayāsyatha mad-dhāma nirvidya nirayād ataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहेष्व् आविशतां चापि पुंसां कुशल-कर्मणाम् मद्-वार्ता-यात-यामानां न बन्धाय गृहा मताः
gṛheṣv āviśatāṃ cāpi puṃsāṃ kuśala-karmaṇām mad-vārtā-yāta-yāmānāṃ na bandhāya gṛhā matāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नव्यवद् धृदये यज् ज्ञो ब्रह्मैतद् ब्रह्म-वादिभिः न मुह्यन्ति न शोचन्ति न हृष्यन्ति यतो गताः
navyavad dhṛdaye yaj jño brahmaitad brahma-vādibhiḥ na muhyanti na śocanti na hṛṣyanti yato gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच एवं ब्रुवाणं पुरुषार्थ-भाजनं जनार्दनं प्राञ्जलयः प्रचेतसः तद्-दर्शन-ध्वस्त-तमो-रजो-मला गिरागृणन् गद्गदया सुहृत्तमम्
maitreya uvāca evaṃ bruvāṇaṃ puruṣārtha-bhājanaṃ janārdanaṃ prāñjalayaḥ pracetasaḥ tad-darśana-dhvasta-tamo-rajo-malā girāgṛṇan gadgadayā suhṛttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रचेतस ऊचुः नमो नमः क्लेश-विनाशनाय निरूपितोदार-गुणाह्वयाय मनो-वचो-वेग-पुरो-जवाय सर्वाक्ष-मार्गैर् अगताध्वने नमः
pracetasa ūcuḥ namo namaḥ kleśa-vināśanāya nirūpitodāra-guṇāhvayāya mano-vaco-vega-puro-javāya sarvākṣa-mārgair agatādhvane namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धाय शान्ताय नमः स्व-निष्ठया मनस्य् अपार्थं विलसद्-द्वयाय नमो जगत्-स्थान-लयोदयेषु गृहीत-माया-गुण-विग्रहाय
śuddhāya śāntāya namaḥ sva-niṣṭhayā manasy apārthaṃ vilasad-dvayāya namo jagat-sthāna-layodayeṣu gṛhīta-māyā-guṇa-vigrahāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो विशुद्ध-सत्त्वाय हरये हरि-मेधसे वासुदेवाय कृष्णाय प्रभवे सर्व-सात्वताम्
namo viśuddha-sattvāya haraye hari-medhase vāsudevāya kṛṣṇāya prabhave sarva-sātvatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः कमल-नाभाय नमः कमल-मालिने नमः कमल-पादाय नमस् ते कमलेक्षण
namaḥ kamala-nābhāya namaḥ kamala-māline namaḥ kamala-pādāya namas te kamalekṣaṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः कमल-किञ्जल्क- पिशङ्गामल-वाससे सर्व-भूत-निवासाय नमो ऽयुङ्क्ष्महि साक्षिणे
namaḥ kamala-kiñjalka- piśaṅgāmala-vāsase sarva-bhūta-nivāsāya namo 'yuṅkṣmahi sākṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपं भगवता त्व् एतद् अशेष-क्लेश-सङ्क्षयम् आविष्कृतं नः क्लिष्टानां किम् अन्यद् अनुकम्पितम्
rūpaṃ bhagavatā tv etad aśeṣa-kleśa-saṅkṣayam āviṣkṛtaṃ naḥ kliṣṭānāṃ kim anyad anukampitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावत् त्वं हि विभुभिर् भाव्यं दीनेषु वत्सलैः यद् अनुस्मर्यते काले स्व-बुद्ध्याभद्र-रन्धन
etāvat tvaṃ hi vibhubhir bhāvyaṃ dīneṣu vatsalaiḥ yad anusmaryate kāle sva-buddhyābhadra-randhana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनोपशान्तिर् भूतानां क्षुल्लकानाम् अपीहताम् अन्तर्हितो ऽन्तर्-हृदये कस्मान् नो वेद नाशिषः
yenopaśāntir bhūtānāṃ kṣullakānām apīhatām antarhito 'ntar-hṛdaye kasmān no veda nāśiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असाव् एव वरो ऽस्माकम् ईप्सितो जगतः पते प्रसन्नो भगवान् येषाम् अपवर्गः गुरुर् गतिः
asāv eva varo 'smākam īpsito jagataḥ pate prasanno bhagavān yeṣām apavargaḥ gurur gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं वृणीमहे ऽथापि नाथ त्वत् परतः परात् न ह्य् अन्तस् त्वद्-विभूतीनां सो ऽनन्त इति गीयसे
varaṃ vṛṇīmahe 'thāpi nātha tvat parataḥ parāt na hy antas tvad-vibhūtīnāṃ so 'nanta iti gīyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारिजाते ऽञ्जसा लब्धे सारङ्गो ऽन्यन् न सेवते त्वद्-अङ्घ्रि-मूलम् आसाद्य साक्षात् किं किं वृणीमहि
pārijāte 'ñjasā labdhe sāraṅgo 'nyan na sevate tvad-aṅghri-mūlam āsādya sākṣāt kiṃ kiṃ vṛṇīmahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् ते मायया स्पृष्टा भ्रमाम इह कर्मभिः तावद् भवत्-प्रसङ्गानां सङ्गः स्यान् नो भवे भवे
yāvat te māyayā spṛṣṭā bhramāma iha karmabhiḥ tāvad bhavat-prasaṅgānāṃ saṅgaḥ syān no bhave bhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलयाम लवेनापि न स्वर्गं नापुनर्-भवम् भगवत्-सङ्गि-सङ्गस्य मर्त्यानां किम् उताशिषः
tulayāma lavenāpi na svargaṃ nāpunar-bhavam bhagavat-saṅgi-saṅgasya martyānāṃ kim utāśiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रेड्यन्ते कथा मृष्टास् तृष्णायाः प्रशमो यतः निर्वैरं यत्र भूतेषु नोद्वेगो यत्र कश्चन
yatreḍyante kathā mṛṣṭās tṛṣṇāyāḥ praśamo yataḥ nirvairaṃ yatra bhūteṣu nodvego yatra kaścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र नारायणः साक्षाद् भगवान् न्यासिनां गतिः संस्तूयते सत्-कथासु मुक्त-सङ्गैः पुनः पुनः
yatra nārāyaṇaḥ sākṣād bhagavān nyāsināṃ gatiḥ saṃstūyate sat-kathāsu mukta-saṅgaiḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां विचरतां पद्भ्यां तीर्थानां पावनेच्छया भीतस्य किं न रोचेत तावकानां समागमः
teṣāṃ vicaratāṃ padbhyāṃ tīrthānāṃ pāvanecchayā bhītasya kiṃ na roceta tāvakānāṃ samāgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं तु साक्षाद् भगवन् भवस्य प्रियस्य सख्युः क्षण-सङ्गमेन सुदुश्चिकित्स्यस्य भवस्य मृत्योर् भिषक्तमं त्वाद्य गतिं गताः स्म
vayaṃ tu sākṣād bhagavan bhavasya priyasya sakhyuḥ kṣaṇa-saṅgamena suduścikitsyasya bhavasya mṛtyor bhiṣaktamaṃ tvādya gatiṃ gatāḥ sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् नः स्वधीतं गुरवः प्रसादिता विप्राश् च वृद्धाश् च सद्-आनुवृत्त्या आर्या नताः सुहृदो भ्रातरश् च सर्वाणि भूतान्य् अनसूययैव
yan naḥ svadhītaṃ guravaḥ prasāditā viprāś ca vṛddhāś ca sad-ānuvṛttyā āryā natāḥ suhṛdo bhrātaraś ca sarvāṇi bhūtāny anasūyayaiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् नः सुतप्तं तप एतद् ईश निरन्धसां कालम् अदभ्रम् अप्सु सर्वं तद् एतत् पुरुषस्य भूम्नो वृणीमहे ते परितोषणाय
yan naḥ sutaptaṃ tapa etad īśa nirandhasāṃ kālam adabhram apsu sarvaṃ tad etat puruṣasya bhūmno vṛṇīmahe te paritoṣaṇāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुः स्वयम्भूर् भगवान् भवश् च ये ऽन्ये तपो-ज्ञान-विशुद्ध-सत्त्वाः अदृष्ट-पारा अपि यन्-महिम्नः स्तुवन्त्य् अथो त्वात्म-समं गृणीमः
manuḥ svayambhūr bhagavān bhavaś ca ye 'nye tapo-jñāna-viśuddha-sattvāḥ adṛṣṭa-pārā api yan-mahimnaḥ stuvanty atho tvātma-samaṃ gṛṇīmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः समाय शुद्धाय पुरुषाय पराय च वासुदेवाय सत्त्वाय तुभ्यं भगवते नमः
namaḥ samāya śuddhāya puruṣāya parāya ca vāsudevāya sattvāya tubhyaṃ bhagavate namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच इति प्रचेतोभिर् अभिष्टुतो हरिः प्रीतस् तथेत्य् आह शरण्य-वत्सलः अनिच्छतां यानम् अतृप्त-चक्षुषां ययौ स्व-धामानपवर्ग-वीर्यः
maitreya uvāca iti pracetobhir abhiṣṭuto hariḥ prītas tathety āha śaraṇya-vatsalaḥ anicchatāṃ yānam atṛpta-cakṣuṣāṃ yayau sva-dhāmānapavarga-vīryaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ निर्याय सलिलात् प्रचेतस उदन्वतः वीक्ष्याकुप्यन् द्रुमैश् छन्नां गां गां रोद्धुम् इवोच्छ्रितैः
atha niryāya salilāt pracetasa udanvataḥ vīkṣyākupyan drumaiś channāṃ gāṃ gāṃ roddhum ivocchritaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽग्नि-मारुतौ राजन्न् अमुञ्चन् मुखतो रुषा महीं निर्वीरुधं कर्तुं संवर्तक इवात्यये
tato 'gni-mārutau rājann amuñcan mukhato ruṣā mahīṃ nirvīrudhaṃ kartuṃ saṃvartaka ivātyaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मसात् क्रियमाणांस् तान् द्रुमान् वीक्ष्य पितामहः आगतः शमयाम् आस पुत्रान् बर्हिष्मतो नयैः
bhasmasāt kriyamāṇāṃs tān drumān vīkṣya pitāmahaḥ āgataḥ śamayām āsa putrān barhiṣmato nayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रावशिष्टा ये वृक्षा भीता दुहितरं तदा उज्जह्रुस् ते प्रचेतोभ्य उपदिष्टाः स्वयम्भुवा
tatrāvaśiṣṭā ye vṛkṣā bhītā duhitaraṃ tadā ujjahrus te pracetobhya upadiṣṭāḥ svayambhuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते च ब्रह्मण आदेशान् मारिषाम् उपयेमिरे यस्यां महद्-अवज्ञानाद् अजन्य् अजन-योनिजः
te ca brahmaṇa ādeśān māriṣām upayemire yasyāṃ mahad-avajñānād ajany ajana-yonijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चाक्षुषे त्व् अन्तरे प्राप्ते प्राक्-सर्गे काल-विद्रुते यः ससर्ज प्रजा इष्टाः स दक्षो दैव-चोदितः
cākṣuṣe tv antare prāpte prāk-sarge kāla-vidrute yaḥ sasarja prajā iṣṭāḥ sa dakṣo daiva-coditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो जायमानः सर्वेषां तेजस् तेजस्विनां रुचा स्वयोपादत्त दाक्ष्याच् च कर्मणां दक्षम् अब्रुवन्
yo jāyamānaḥ sarveṣāṃ tejas tejasvināṃ rucā svayopādatta dākṣyāc ca karmaṇāṃ dakṣam abruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रजा-सर्ग-रक्षायाम् अनादिर् अभिषिच्य च युयोज युयुजे ऽन्यांश् च स वै सर्व-प्रजापतीन्
taṃ prajā-sarga-rakṣāyām anādir abhiṣicya ca yuyoja yuyuje 'nyāṃś ca sa vai sarva-prajāpatīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.