Library·Bhāgavata Purāṇa·4·4.31
मैत्रेय उवाच तत उत्पन्न-विज्ञाना आश्व् अधोक्षज-भाषितम् स्मरन्त आत्मजे भार्यां विसृज्य प्राव्रजन् गृहात्
maitreya uvāca tata utpanna-vijñānā āśv adhokṣaja-bhāṣitam smaranta ātmaje bhāryāṃ visṛjya prāvrajan gṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षिता ब्रह्म-सत्रेण सर्व-भूतात्म-मेधसा प्रतीच्यां दिशि वेलायां सिद्धो ऽभूद् यत्र जाजलिः
dīkṣitā brahma-satreṇa sarva-bhūtātma-medhasā pratīcyāṃ diśi velāyāṃ siddho 'bhūd yatra jājaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् निर्जित-प्राण-मनो-वचो-दृशो जितासनान् शान्त-समान-विग्रहान् परे ऽमले ब्रह्मणि योजितात्मनः सुरासुरेड्यो ददृशे स्म नारदः
tān nirjita-prāṇa-mano-vaco-dṛśo jitāsanān śānta-samāna-vigrahān pare 'male brahmaṇi yojitātmanaḥ surāsureḍyo dadṛśe sma nāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आगतं त उत्थाय प्रणिपत्याभिनन्द्य च पूजयित्वा यथादेशं सुखासीनम् अथाब्रुवन्
tam āgataṃ ta utthāya praṇipatyābhinandya ca pūjayitvā yathādeśaṃ sukhāsīnam athābruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रचेतस ऊचुः स्वागतं ते सुरर्षे ऽद्य दिष्ट्या नो दर्शनं गतः तव चङ्क्रमणं ब्रह्मन्न् अभयाय यथा रवेः
pracetasa ūcuḥ svāgataṃ te surarṣe 'dya diṣṭyā no darśanaṃ gataḥ tava caṅkramaṇaṃ brahmann abhayāya yathā raveḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् आदिष्टं भगवता शिवेनाधोक्षजेन च तद् गृहेषु प्रसक्तानां प्रायशः क्षपितं प्रभो
yad ādiṣṭaṃ bhagavatā śivenādhokṣajena ca tad gṛheṣu prasaktānāṃ prāyaśaḥ kṣapitaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् नः प्रद्योतयाध्यात्म- ज्ञानं तत्त्वार्थ-दर्शनम् येनाञ्जसा तरिष्यामो दुस्तरं भव-सागरम्
tan naḥ pradyotayādhyātma- jñānaṃ tattvārtha-darśanam yenāñjasā tariṣyāmo dustaraṃ bhava-sāgaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच इति प्रचेतसां पृष्टो भगवान् नारदो मुनिः भगवत्य् उत्तम-श्लोक आविष्टात्माब्रवीन् नृपान्
maitreya uvāca iti pracetasāṃ pṛṣṭo bhagavān nārado muniḥ bhagavaty uttama-śloka āviṣṭātmābravīn nṛpān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच तज् जन्म तानि कर्माणि तद् आयुस् तन् मनो वचः नृणां येन हि विश्वात्मा सेव्यते हरिर् ईश्वरः
nārada uvāca taj janma tāni karmāṇi tad āyus tan mano vacaḥ nṛṇāṃ yena hi viśvātmā sevyate harir īśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं जन्मभिस् त्रिभिर् वेह शौक्र-सावित्र-याज्ञिकैः कर्मभिर् वा त्रयी-प्रोक्तैः पुंसो ऽपि विबुधायुषा
kiṃ janmabhis tribhir veha śaukra-sāvitra-yājñikaiḥ karmabhir vā trayī-proktaiḥ puṃso 'pi vibudhāyuṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतेन तपसा वा किं वचोभिश् चित्त-वृत्तिभिः बुद्ध्या वा किं निपुणया बलेनेन्द्रिय-राधसा
śrutena tapasā vā kiṃ vacobhiś citta-vṛttibhiḥ buddhyā vā kiṃ nipuṇayā balenendriya-rādhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं वा योगेन साङ्ख्येन न्यास-स्वाध्याययोर् अपि किं वा श्रेयोभिर् अन्यैश् च न यत्रात्म-प्रदो हरिः
kiṃ vā yogena sāṅkhyena nyāsa-svādhyāyayor api kiṃ vā śreyobhir anyaiś ca na yatrātma-prado hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रेयसाम् अपि सर्वेषाम् आत्मा ह्य् अवधिर् अर्थतः सर्वेषाम् अपि भूतानां हरिर् आत्मात्मदः प्रियः
śreyasām api sarveṣām ātmā hy avadhir arthataḥ sarveṣām api bhūtānāṃ harir ātmātmadaḥ priyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा तरोर् मूल-निषेचनेन तृप्यन्ति तत्-स्कन्ध-भुजोपशाखाः प्राणोपहाराच् च यथेन्द्रियाणां तथैव सर्वार्हणम् अच्युतेज्या
yathā taror mūla-niṣecanena tṛpyanti tat-skandha-bhujopaśākhāḥ prāṇopahārāc ca yathendriyāṇāṃ tathaiva sarvārhaṇam acyutejyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथैव सूर्यात् प्रभवन्ति वारः पुनश् च तस्मिन् प्रविशन्ति काले भूतानि भूमौ स्थिर-जङ्गमानि तथा हराव् एव गुण-प्रवाहः
yathaiva sūryāt prabhavanti vāraḥ punaś ca tasmin praviśanti kāle bhūtāni bhūmau sthira-jaṅgamāni tathā harāv eva guṇa-pravāhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् पदं तज् जगद्-आत्मनः परं सकृद् विभातं सवितुर् यथा प्रभा यथासवो जाग्रति सुप्त-शक्तयो द्रव्य-क्रिया-ज्ञान-भिदा-भ्रमात्ययः
etat padaṃ taj jagad-ātmanaḥ paraṃ sakṛd vibhātaṃ savitur yathā prabhā yathāsavo jāgrati supta-śaktayo dravya-kriyā-jñāna-bhidā-bhramātyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा नभस्य् अभ्र-तमः-प्रकाशा भवन्ति भूपा न भवन्त्य् अनुक्रमात् एवं परे ब्रह्मणि शक्तयस् त्व् अमू रजस् तमः सत्त्वम् इति प्रवाहः
yathā nabhasy abhra-tamaḥ-prakāśā bhavanti bhūpā na bhavanty anukramāt evaṃ pare brahmaṇi śaktayas tv amū rajas tamaḥ sattvam iti pravāhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैकम् आत्मानम् अशेष-देहिनां कालं प्रधानं पुरुषं परेशम् स्व-तेजसा ध्वस्त-गुण-प्रवाहम् आत्मैक-भावेन भजध्वम् अद्धा
tenaikam ātmānam aśeṣa-dehināṃ kālaṃ pradhānaṃ puruṣaṃ pareśam sva-tejasā dhvasta-guṇa-pravāham ātmaika-bhāvena bhajadhvam addhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दयया सर्व-भूतेषु सन्तुष्ट्या येन केन वा सर्वेन्द्रियोपशान्त्या च तुष्यत्य् आशु जनार्दनः
dayayā sarva-bhūteṣu santuṣṭyā yena kena vā sarvendriyopaśāntyā ca tuṣyaty āśu janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपहत-सकलैषणामलात्मन्य् अविरतम् एधित-भावनोपहूतः निज-जन-वश-गत्वम् आत्मनो ऽयन् न सरति छिद्रवद् अक्षरः सतां हि
apahata-sakalaiṣaṇāmalātmany aviratam edhita-bhāvanopahūtaḥ nija-jana-vaśa-gatvam ātmano 'yan na sarati chidravad akṣaraḥ satāṃ hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भजति कुमनीषिणां स इज्यां हरिर् अधनात्म-धन-प्रियो रस-ज्ञः श्रुत-धन-कुल-कर्मणां मदैर् ये विदधति पापम् अकिञ्चनेषु सत्सु
na bhajati kumanīṣiṇāṃ sa ijyāṃ harir adhanātma-dhana-priyo rasa-jñaḥ śruta-dhana-kula-karmaṇāṃ madair ye vidadhati pāpam akiñcaneṣu satsu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रियम् अनुचरतीं तद्-अर्थिनश् च द्विपद-पतीन् विबुधांश् च यत् स्व-पूर्णः न भजति निज-भृत्य-वर्ग-तन्त्रः कथम् अमुम् उद्विसृजेत् पुमान् कृत-ज्ञः
śriyam anucaratīṃ tad-arthinaś ca dvipada-patīn vibudhāṃś ca yat sva-pūrṇaḥ na bhajati nija-bhṛtya-varga-tantraḥ katham amum udvisṛjet pumān kṛta-jñaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच इति प्रचेतसो राजन्न् अन्याश् च भगवत्-कथाः श्रावयित्वा ब्रह्म-लोकं ययौ स्वायम्भुवो मुनिः
maitreya uvāca iti pracetaso rājann anyāś ca bhagavat-kathāḥ śrāvayitvā brahma-lokaṃ yayau svāyambhuvo muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽपि तन्-मुख-निर्यातं यशो लोक-मलापहम् हरेर् निशम्य तत्-पादं ध्यायन्तस् तद्-गतिं ययुः
te 'pi tan-mukha-niryātaṃ yaśo loka-malāpaham harer niśamya tat-pādaṃ dhyāyantas tad-gatiṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् ते ऽभिहितं क्षत्तर् यन् मां त्वं परिपृष्टवान् प्रचेतसां नारदस्य संवादं हरि-कीर्तनम्
etat te 'bhihitaṃ kṣattar yan māṃ tvaṃ paripṛṣṭavān pracetasāṃ nāradasya saṃvādaṃ hari-kīrtanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच य एष उत्तानपदो मानवस्यानुवर्णितः वंशः प्रियव्रतस्यापि निबोध नृप-सत्तम
śrī-śuka uvāca ya eṣa uttānapado mānavasyānuvarṇitaḥ vaṃśaḥ priyavratasyāpi nibodha nṛpa-sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो नारदाद् आत्म-विद्याम् अधिगम्य पुनर् महीम् भुक्त्वा विभज्य पुत्रेभ्य ऐश्वरं समगात् पदम्
yo nāradād ātma-vidyām adhigamya punar mahīm bhuktvā vibhajya putrebhya aiśvaraṃ samagāt padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमां तु कौषारविणोपवर्णितां क्षत्ता निशम्याजित-वाद-सत्-कथाम् प्रवृद्ध-भावो ऽश्रु-कलाकुलो मुनेर् दधार मूर्ध्ना चरणं हृदा हरेः
imāṃ tu kauṣāraviṇopavarṇitāṃ kṣattā niśamyājita-vāda-sat-kathām pravṛddha-bhāvo 'śru-kalākulo muner dadhāra mūrdhnā caraṇaṃ hṛdā hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुर उवाच सो ऽयम् अद्य महा-योगिन् भवता करुणात्मना दर्शितस् तमसः पारो यत्राकिञ्चन-गो हरिः
vidura uvāca so 'yam adya mahā-yogin bhavatā karuṇātmanā darśitas tamasaḥ pāro yatrākiñcana-go hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच इत्य् आनम्य तम् आमन्त्र्य विदुरो गजसाह्वयम् स्वानां दिदृक्षुः प्रययौ ज्ञातीनां निर्वृताशयः
śrī-śuka uvāca ity ānamya tam āmantrya viduro gajasāhvayam svānāṃ didṛkṣuḥ prayayau jñātīnāṃ nirvṛtāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् यः शृणुयाद् राजन् राज्ञां हर्य्-अर्पितात्मनाम् आयुर् धनं यशः स्वस्ति गतिम् ऐश्वर्यम् आप्नुयात्
etad yaḥ śṛṇuyād rājan rājñāṃ hary-arpitātmanām āyur dhanaṃ yaśaḥ svasti gatim aiśvaryam āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.