Library·Bhāgavata Purāṇa·4·4.6
मैत्रेय उवाच अथ देव-गणाः सर्वे रुद्रानीकैः पराजिताः शूल-पट्टिश-निस्त्रिंश- गदा-परिघ-मुद्गरैः
maitreya uvāca atha deva-gaṇāḥ sarve rudrānīkaiḥ parājitāḥ śūla-paṭṭiśa-nistriṃśa- gadā-parigha-mudgaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सञ्छिन्न-भिन्न-सर्वाङ्गाः सर्त्विक्-सभ्या भयाकुलाः स्वयम्भुवे नमस्कृत्य कार्त्स्न्येनैतन् न्यवेदयन्
sañchinna-bhinna-sarvāṅgāḥ sartvik-sabhyā bhayākulāḥ svayambhuve namaskṛtya kārtsnyenaitan nyavedayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपलभ्य पुरैवैतद् भगवान् अब्ज-सम्भवः नारायणश् च विश्वात्मा न कस्याध्वरम् ईयतुः
upalabhya puraivaitad bhagavān abja-sambhavaḥ nārāyaṇaś ca viśvātmā na kasyādhvaram īyatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् आकर्ण्य विभुः प्राह तेजीयसि कृतागसि क्षेमाय तत्र सा भूयान् न प्रायेण बुभूषताम्
tad ākarṇya vibhuḥ prāha tejīyasi kṛtāgasi kṣemāya tatra sā bhūyān na prāyeṇa bubhūṣatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापि यूयं कृत-किल्बिषा भवं ये बर्हिषो भाग-भाजं परादुः प्रसादयध्वं परिशुद्ध-चेतसा क्षिप्र-प्रसादं प्रगृहीताङ्घ्रि-पद्मम्
athāpi yūyaṃ kṛta-kilbiṣā bhavaṃ ye barhiṣo bhāga-bhājaṃ parāduḥ prasādayadhvaṃ pariśuddha-cetasā kṣipra-prasādaṃ pragṛhītāṅghri-padmam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशासाना जीवितम् अध्वरस्य लोकः स-पालः कुपिते न यस्मिन् तम् आशु देवं प्रियया विहीनं क्षमापयध्वं हृदि विद्धं दुरुक्तैः
āśāsānā jīvitam adhvarasya lokaḥ sa-pālaḥ kupite na yasmin tam āśu devaṃ priyayā vihīnaṃ kṣamāpayadhvaṃ hṛdi viddhaṃ duruktaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं न यज्ञो न च यूयम् अन्ये ये देह-भाजो मुनयश् च तत्त्वम् विदुः प्रमाणं बल-वीर्ययोर् वा यस्यात्म-तन्त्रस्य क उपायं विधित्सेत्
nāhaṃ na yajño na ca yūyam anye ye deha-bhājo munayaś ca tattvam viduḥ pramāṇaṃ bala-vīryayor vā yasyātma-tantrasya ka upāyaṃ vidhitset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स इत्थम् आदिश्य सुरान् अजस् तु तैः समन्वितः पितृभिः स-प्रजेशैः ययौ स्व-धिष्ण्यान् निलयं पुर-द्विषः कैलासम् अद्रि-प्रवरं प्रियं प्रभोः
sa ittham ādiśya surān ajas tu taiḥ samanvitaḥ pitṛbhiḥ sa-prajeśaiḥ yayau sva-dhiṣṇyān nilayaṃ pura-dviṣaḥ kailāsam adri-pravaraṃ priyaṃ prabhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मौषधि-तपो-मन्त्र- योग-सिद्धैर् नरेतरैः जुष्टं किन्नर-गन्धर्वैर् अप्सरोभिर् वृतं सदा
janmauṣadhi-tapo-mantra- yoga-siddhair naretaraiḥ juṣṭaṃ kinnara-gandharvair apsarobhir vṛtaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाना-मणिमयैः शृङ्गैर् नाना-धातु-विचित्रितैः नाना-द्रुम-लता-गुल्मैर् नाना-मृग-गणावृतैः
nānā-maṇimayaiḥ śṛṅgair nānā-dhātu-vicitritaiḥ nānā-druma-latā-gulmair nānā-mṛga-gaṇāvṛtaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानामल-प्रस्रवणैर् नाना-कन्दर-सानुभिः रमणं विहरन्तीनां रमणैः सिद्ध-योषिताम्
nānāmala-prasravaṇair nānā-kandara-sānubhiḥ ramaṇaṃ viharantīnāṃ ramaṇaiḥ siddha-yoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूर-केकाभिरुतं मदान्धालि-विमूर्च्छितम् प्लावितै रक्त-कण्ठानां कूजितैश् च पतत्त्रिणाम्
mayūra-kekābhirutaṃ madāndhāli-vimūrcchitam plāvitai rakta-kaṇṭhānāṃ kūjitaiś ca patattriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आह्वयन्तम् इवोद्धस्तैर् द्विजान् काम-दुघैर् द्रुमैः व्रजन्तम् इव मातङ्गैर् गृणन्तम् इव निर्झरैः
āhvayantam ivoddhastair dvijān kāma-dughair drumaiḥ vrajantam iva mātaṅgair gṛṇantam iva nirjharaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दारैः पारिजातैश् च सरलैश् चोपशोभितम् तमालैः शाल-तालैश् च कोविदारासनार्जुनैः
mandāraiḥ pārijātaiś ca saralaiś copaśobhitam tamālaiḥ śāla-tālaiś ca kovidārāsanārjunaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूतैः कदम्बैर् नीपैश् च नाग-पुन्नाग-चम्पकैः पाटलाशोक-बकुलैः कुन्दैः कुरबकैर् अपि
cūtaiḥ kadambair nīpaiś ca nāga-punnāga-campakaiḥ pāṭalāśoka-bakulaiḥ kundaiḥ kurabakair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णार्ण-शत-पत्रैश् च वर-रेणुक-जातिभिः कुब्जकैर् मल्लिकाभिश् च माधवीभिश् च मण्डितम्
svarṇārṇa-śata-patraiś ca vara-reṇuka-jātibhiḥ kubjakair mallikābhiś ca mādhavībhiś ca maṇḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पनसोदुम्बराश्वत्थ- प्लक्ष-न्यग्रोध-हिङ्गुभिः भूर्जैर् ओषधिभिः पूगै राजपूगैश् च जम्बुभिः
panasodumbarāśvattha- plakṣa-nyagrodha-hiṅgubhiḥ bhūrjair oṣadhibhiḥ pūgai rājapūgaiś ca jambubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खर्जूराम्रातकाम्राद्यैः प्रियाल-मधुकेङ्गुदैः द्रुम-जातिभिर् अन्यैश् च राजितं वेणु-कीचकैः
kharjūrāmrātakāmrādyaiḥ priyāla-madhukeṅgudaiḥ druma-jātibhir anyaiś ca rājitaṃ veṇu-kīcakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमुदोत्पल-कह्लार- शतपत्र-वनर्द्धिभिः नलिनीषु कलं कूजत्- खग-वृन्दोपशोभितम्
kumudotpala-kahlāra- śatapatra-vanarddhibhiḥ nalinīṣu kalaṃ kūjat- khaga-vṛndopaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगैः शाखामृगैः क्रोडैर् मृगेन्द्रैर् ऋक्ष-शल्यकैः गवयैः शरभैर् व्याघ्रै रुरुभिर् महिषादिभिः
mṛgaiḥ śākhāmṛgaiḥ kroḍair mṛgendrair ṛkṣa-śalyakaiḥ gavayaiḥ śarabhair vyāghrai rurubhir mahiṣādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णान्त्रैकपदाश्वास्यैर् निर्जुष्टं वृक-नाभिभिः कदली-खण्ड-संरुद्ध- नलिनी-पुलिन-श्रियम्
karṇāntraikapadāśvāsyair nirjuṣṭaṃ vṛka-nābhibhiḥ kadalī-khaṇḍa-saṃruddha- nalinī-pulina-śriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यस्तं नन्दया सत्याः स्नान-पुण्यतरोदया विलोक्य भूतेश-गिरिं विबुधा विस्मयं ययुः
paryastaṃ nandayā satyāḥ snāna-puṇyatarodayā vilokya bhūteśa-giriṃ vibudhā vismayaṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददृशुस् तत्र ते रम्याम् अलकां नाम वै पुरीम् वनं सौगन्धिकं चापि यत्र तन्-नाम पङ्कजम्
dadṛśus tatra te ramyām alakāṃ nāma vai purīm vanaṃ saugandhikaṃ cāpi yatra tan-nāma paṅkajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दा चालकनन्दा च सरितौ बाह्यतः पुरः तीर्थपाद-पदाम्भोज- रजसातीव पावने
nandā cālakanandā ca saritau bāhyataḥ puraḥ tīrthapāda-padāmbhoja- rajasātīva pāvane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययोः सुर-स्त्रियः क्षत्तर् अवरुह्य स्व-धिष्ण्यतः क्रीडन्ति पुंसः सिञ्चन्त्यो विगाह्य रति-कर्शिताः
yayoḥ sura-striyaḥ kṣattar avaruhya sva-dhiṣṇyataḥ krīḍanti puṃsaḥ siñcantyo vigāhya rati-karśitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययोस् तत्-स्नान-विभ्रष्ट- नव-कुङ्कुम-पिञ्जरम् वितृषो ऽपि पिबन्त्य् अम्भः पाययन्तो गजा गजीः
yayos tat-snāna-vibhraṣṭa- nava-kuṅkuma-piñjaram vitṛṣo 'pi pibanty ambhaḥ pāyayanto gajā gajīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तार-हेम-महारत्न- विमान-शत-सङ्कुलाम् जुष्टां पुण्यजन-स्त्रीभिर् यथा खं सतडिद्-घनम्
tāra-hema-mahāratna- vimāna-śata-saṅkulām juṣṭāṃ puṇyajana-strībhir yathā khaṃ sataḍid-ghanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हित्वा यक्षेश्वर-पुरीं वनं सौगन्धिकं च तत् द्रुमैः काम-दुघैर् हृद्यं चित्र-माल्य-फल-च्छदैः
hitvā yakṣeśvara-purīṃ vanaṃ saugandhikaṃ ca tat drumaiḥ kāma-dughair hṛdyaṃ citra-mālya-phala-cchadaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्त-कण्ठ-खगानीक- स्वर-मण्डित-षट्पदम् कलहंस-कुल-प्रेष्ठं खरदण्ड-जलाशयम्
rakta-kaṇṭha-khagānīka- svara-maṇḍita-ṣaṭpadam kalahaṃsa-kula-preṣṭhaṃ kharadaṇḍa-jalāśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन-कुञ्जर-सङ्घृष्ट- हरिचन्दन-वायुना अधि पुण्यजन-स्त्रीणां मुहुर् उन्मथयन् मनः
vana-kuñjara-saṅghṛṣṭa- haricandana-vāyunā adhi puṇyajana-strīṇāṃ muhur unmathayan manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैदूर्य-कृत-सोपाना वाप्य उत्पल-मालिनीः प्राप्तं किम्पुरुषैर् दृष्ट्वा त आराद् ददृशुर् वटम्
vaidūrya-kṛta-sopānā vāpya utpala-mālinīḥ prāptaṃ kimpuruṣair dṛṣṭvā ta ārād dadṛśur vaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स योजन-शतोत्सेधः पादोन-विटपायतः पर्यक्-कृताचल-च्छायो निर्नीडस् ताप-वर्जितः
sa yojana-śatotsedhaḥ pādona-viṭapāyataḥ paryak-kṛtācala-cchāyo nirnīḍas tāpa-varjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् महा-योगमये मुमुक्षु-शरणे सुराः ददृशुः शिवम् आसीनं त्यक्तामर्षम् इवान्तकम्
tasmin mahā-yogamaye mumukṣu-śaraṇe surāḥ dadṛśuḥ śivam āsīnaṃ tyaktāmarṣam ivāntakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनन्दनाद्यैर् महा-सिद्धैः शान्तैः संशान्त-विग्रहम् उपास्यमानं सख्या च भर्त्रा गुह्यक-रक्षसाम्
sanandanādyair mahā-siddhaiḥ śāntaiḥ saṃśānta-vigraham upāsyamānaṃ sakhyā ca bhartrā guhyaka-rakṣasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्या-तपो-योग-पथम् आस्थितं तम् अधीश्वरम् चरन्तं विश्व-सुहृदं वात्सल्याल् लोक-मङ्गलम्
vidyā-tapo-yoga-patham āsthitaṃ tam adhīśvaram carantaṃ viśva-suhṛdaṃ vātsalyāl loka-maṅgalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिङ्गं च तापसाभीष्टं भस्म-दण्ड-जटाजिनम् अङ्गेन सन्ध्याभ्र-रुचा चन्द्र-लेखां च बिभ्रतम्
liṅgaṃ ca tāpasābhīṣṭaṃ bhasma-daṇḍa-jaṭājinam aṅgena sandhyābhra-rucā candra-lekhāṃ ca bibhratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविष्टं दर्भमय्यां बृस्यां ब्रह्म सनातनम् नारदाय प्रवोचन्तं पृच्छते शृण्वतां सताम्
upaviṣṭaṃ darbhamayyāṃ bṛsyāṃ brahma sanātanam nāradāya pravocantaṃ pṛcchate śṛṇvatāṃ satām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वोरौ दक्षिणे सव्यं पाद-पद्मं च जानुनि बाहुं प्रकोष्ठे ऽक्ष-मालाम् आसीनं तर्क-मुद्रया
kṛtvorau dakṣiṇe savyaṃ pāda-padmaṃ ca jānuni bāhuṃ prakoṣṭhe 'kṣa-mālām āsīnaṃ tarka-mudrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं ब्रह्म-निर्वाण-समाधिम् आश्रितं व्युपाश्रितं गिरिशं योग-कक्षाम् स-लोक-पाला मुनयो मनूनाम् आद्यं मनुं प्राञ्जलयः प्रणेमुः
taṃ brahma-nirvāṇa-samādhim āśritaṃ vyupāśritaṃ giriśaṃ yoga-kakṣām sa-loka-pālā munayo manūnām ādyaṃ manuṃ prāñjalayaḥ praṇemuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तूपलभ्यागतम् आत्म-योनिं सुरासुरेशैर् अभिवन्दिताङ्घ्रिः उत्थाय चक्रे शिरसाभिवन्दनम् अर्हत्तमः कस्य यथैव विष्णुः
sa tūpalabhyāgatam ātma-yoniṃ surāsureśair abhivanditāṅghriḥ utthāya cakre śirasābhivandanam arhattamaḥ kasya yathaiva viṣṇuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापरे सिद्ध-गणा महर्षिभिर् ये वै समन्ताद् अनु नीललोहितम् नमस्कृतः प्राह शशाङ्क-शेखरं कृत-प्रणामं प्रहसन्न् इवात्मभूः
tathāpare siddha-gaṇā maharṣibhir ye vai samantād anu nīlalohitam namaskṛtaḥ prāha śaśāṅka-śekharaṃ kṛta-praṇāmaṃ prahasann ivātmabhūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच आने त्वाम् ईशं विश्वस्य जगतो योनि-बीजयोः शक्तेः शिवस्य च परं यत् तद् ब्रह्मा निरन्तरम्
brahmovāca āne tvām īśaṃ viśvasya jagato yoni-bījayoḥ śakteḥ śivasya ca paraṃ yat tad brahmā nirantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वम् एव भगवन्न् एतच् छिव-शक्त्योः स्वरूपयोः विश्वं सृजसि पास्य् अत्सि क्रीडन्न् ऊर्ण-पटो यथा
tvam eva bhagavann etac chiva-śaktyoḥ svarūpayoḥ viśvaṃ sṛjasi pāsy atsi krīḍann ūrṇa-paṭo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वम् एव धर्मार्थ-दुघाभिपत्तये दक्षेण सूत्रेण ससर्जिथाध्वरम् त्वयैव लोके ऽवसिताश् च सेतवो यान् ब्राह्मणाः श्रद्दधते धृत-व्रताः
tvam eva dharmārtha-dughābhipattaye dakṣeṇa sūtreṇa sasarjithādhvaram tvayaiva loke 'vasitāś ca setavo yān brāhmaṇāḥ śraddadhate dhṛta-vratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं कर्मणां मङ्गल मङ्गलानां कर्तुः स्व-लोकं तनुषे स्वः परं वा अमङ्गलानां च तमिस्रम् उल्बणं विपर्ययः केन तद् एव कस्यचित्
tvaṃ karmaṇāṃ maṅgala maṅgalānāṃ kartuḥ sva-lokaṃ tanuṣe svaḥ paraṃ vā amaṅgalānāṃ ca tamisram ulbaṇaṃ viparyayaḥ kena tad eva kasyacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वै सतां त्वच्-चरणार्पितात्मनां भूतेषु सर्वेष्व् अभिपश्यतां तव भूतानि चात्मन्य् अपृथग्-दिदृक्षतां प्रायेण रोषो ऽभिभवेद् यथा पशुम्
na vai satāṃ tvac-caraṇārpitātmanāṃ bhūteṣu sarveṣv abhipaśyatāṃ tava bhūtāni cātmany apṛthag-didṛkṣatāṃ prāyeṇa roṣo 'bhibhaved yathā paśum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथग्-धियः कर्म-दृशो दुराशयाः परोदयेनार्पित-हृद्-रुजो ऽनिशम् परान् दुरुक्तैर् वितुदन्त्य् अरुन्तुदास् तान् मावधीद् दैव-वधान् भवद्-विधः
pṛthag-dhiyaḥ karma-dṛśo durāśayāḥ parodayenārpita-hṛd-rujo 'niśam parān duruktair vitudanty aruntudās tān māvadhīd daiva-vadhān bhavad-vidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन् यदा पुष्कर-नाभ-मायया दुरन्तया स्पृष्ट-धियः पृथग्-दृशः कुर्वन्ति तत्र ह्य् अनुकम्पया कृपां न साधवो दैव-बलात् कृते क्रमम्
yasmin yadā puṣkara-nābha-māyayā durantayā spṛṣṭa-dhiyaḥ pṛthag-dṛśaḥ kurvanti tatra hy anukampayā kṛpāṃ na sādhavo daiva-balāt kṛte kramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवांस् तु पुंसः परमस्य मायया दुरन्तयास्पृष्ट-मतिः समस्त-दृक् तया हतात्मस्व् अनुकर्म-चेतःस्व् अनुग्रहं कर्तुम् इहार्हसि प्रभो
bhavāṃs tu puṃsaḥ paramasya māyayā durantayāspṛṣṭa-matiḥ samasta-dṛk tayā hatātmasv anukarma-cetaḥsv anugrahaṃ kartum ihārhasi prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्व् अध्वरस्योद्धरणं हतस्य भोः त्वयासमाप्तस्य मनो प्रजापतेः न यत्र भागं तव भागिनो ददुः कुयाजिनो येन मखो निनीयते
kurv adhvarasyoddharaṇaṃ hatasya bhoḥ tvayāsamāptasya mano prajāpateḥ na yatra bhāgaṃ tava bhāgino daduḥ kuyājino yena makho ninīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवताद् यजमानो ऽयं प्रपद्येताक्षिणी भगः भृगोः श्मश्रूणि रोहन्तु पूष्णो दन्ताश् च पूर्ववत्
jīvatād yajamāno 'yaṃ prapadyetākṣiṇī bhagaḥ bhṛgoḥ śmaśrūṇi rohantu pūṣṇo dantāś ca pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानां भग्न-गात्राणाम् ऋत्विजां चायुधाश्मभिः भवतानुगृहीतानाम् आशु मन्यो ऽस्त्व् अनातुरम्
devānāṃ bhagna-gātrāṇām ṛtvijāṃ cāyudhāśmabhiḥ bhavatānugṛhītānām āśu manyo 'stv anāturam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष ते रुद्र भागो ऽस्तु यद्-उच्छिष्टो ऽध्वरस्य वै यज्ञस् ते रुद्र भागेन कल्पताम् अद्य यज्ञ-हन्
eṣa te rudra bhāgo 'stu yad-ucchiṣṭo 'dhvarasya vai yajñas te rudra bhāgena kalpatām adya yajña-han
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.