Library·Bhāgavata Purāṇa·4·4.8
मैत्रेय उवाच सनकाद्या नारदश् च ऋभुर् हंसो ऽरुणिर् यतिः नैते गृहान् ब्रह्म-सुता ह्य् आवसन्न् ऊर्ध्व-रेतसः
maitreya uvāca sanakādyā nāradaś ca ṛbhur haṃso 'ruṇir yatiḥ naite gṛhān brahma-sutā hy āvasann ūrdhva-retasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृषाधर्मस्य भार्यासीद् दम्भं मायां च शत्रु-हन् असूत मिथुनं तत् तु निरृतिर् जगृहे ऽप्रजः
mṛṣādharmasya bhāryāsīd dambhaṃ māyāṃ ca śatru-han asūta mithunaṃ tat tu nirṛtir jagṛhe 'prajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोः समभवल् लोभो निकृतिश् च महा-मते ताभ्यां क्रोधश् च हिंसा च यद् दुरुक्तिः स्वसा कलिः
tayoḥ samabhaval lobho nikṛtiś ca mahā-mate tābhyāṃ krodhaś ca hiṃsā ca yad duruktiḥ svasā kaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुरुक्तौ कलिर् आधत्त भयं मृत्युं च सत्तम तयोश् च मिथुनं जज्ञे यातना निरयस् तथा
duruktau kalir ādhatta bhayaṃ mṛtyuṃ ca sattama tayoś ca mithunaṃ jajñe yātanā nirayas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्ग्रहेण मयाख्यातः प्रतिसर्गस् तवानघ त्रिः श्रुत्वैतत् पुमान् पुण्यं विधुनोत्य् आत्मनो मलम्
saṅgraheṇa mayākhyātaḥ pratisargas tavānagha triḥ śrutvaitat pumān puṇyaṃ vidhunoty ātmano malam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथातः कीर्तये वंशं पुण्य-कीर्तेः कुरूद्वह स्वायम्भुवस्यापि मनोर् हरेर् अंशांश-जन्मनः
athātaḥ kīrtaye vaṃśaṃ puṇya-kīrteḥ kurūdvaha svāyambhuvasyāpi manor harer aṃśāṃśa-janmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियव्रतोत्तानपादौ शतरूपा-पतेः सुतौ वासुदेवस्य कलया रक्षायां जगतः स्थितौ
priyavratottānapādau śatarūpā-pateḥ sutau vāsudevasya kalayā rakṣāyāṃ jagataḥ sthitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाये उत्तानपादस्य सुनीतिः सुरुचिस् तयोः सुरुचिः प्रेयसी पत्युर् नेतरा यत्-सुतो ध्रुवः
jāye uttānapādasya sunītiḥ surucis tayoḥ suruciḥ preyasī patyur netarā yat-suto dhruvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा सुरुचेः पुत्रम् अङ्कम् आरोप्य लालयन् उत्तमं नारुरुक्षन्तं ध्रुवं राजाभ्यनन्दत
ekadā suruceḥ putram aṅkam āropya lālayan uttamaṃ nārurukṣantaṃ dhruvaṃ rājābhyanandata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चिकीर्षमाणं तं सपत्न्यास् तनयं ध्रुवम् सुरुचिः शृण्वतो राज्ञः सेर्ष्यम् आहातिगर्विता
tathā cikīrṣamāṇaṃ taṃ sapatnyās tanayaṃ dhruvam suruciḥ śṛṇvato rājñaḥ serṣyam āhātigarvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वत्स नृपतेर् धिष्ण्यं भवान् आरोढुम् अर्हति न गृहीतो मया यत् त्वं कुक्षाव् अपि नृपात्मजः
na vatsa nṛpater dhiṣṇyaṃ bhavān āroḍhum arhati na gṛhīto mayā yat tvaṃ kukṣāv api nṛpātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालो ऽसि बत नात्मानम् अन्य-स्त्री-गर्भ-सम्भृतम् नूनं वेद भवान् यस्य दुर्लभे ऽर्थे मनोरथः
bālo 'si bata nātmānam anya-strī-garbha-sambhṛtam nūnaṃ veda bhavān yasya durlabhe 'rthe manorathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसाराध्य पुरुषं तस्यैवानुग्रहेण मे गर्भे त्वं साधयात्मानं यदीच्छसि नृपासनम्
tapasārādhya puruṣaṃ tasyaivānugraheṇa me garbhe tvaṃ sādhayātmānaṃ yadīcchasi nṛpāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच मातुः सपत्न्याः स दुरुक्ति-विद्धः श्वसन् रुषा दण्ड-हतो यथाहिः हित्वा मिषन्तं पितरं सन्न-वाचं जगाम मातुः प्ररुदन् सकाशम्
maitreya uvāca mātuḥ sapatnyāḥ sa durukti-viddhaḥ śvasan ruṣā daṇḍa-hato yathāhiḥ hitvā miṣantaṃ pitaraṃ sanna-vācaṃ jagāma mātuḥ prarudan sakāśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं निःश्वसन्तं स्फुरिताधरोष्ठं सुनीतिर् उत्सङ्ग उदूह्य बालम् निशम्य तत्-पौर-मुखान् नितान्तं सा विव्यथे यद् गदितं सपत्न्या
taṃ niḥśvasantaṃ sphuritādharoṣṭhaṃ sunītir utsaṅga udūhya bālam niśamya tat-paura-mukhān nitāntaṃ sā vivyathe yad gaditaṃ sapatnyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोत्सृज्य धैर्यं विललाप शोक- दावाग्निना दाव-लतेव बाला वाक्यं सपत्न्याः स्मरती सरोज- श्रिया दृशा बाष्प-कलाम् उवाह
sotsṛjya dhairyaṃ vilalāpa śoka- dāvāgninā dāva-lateva bālā vākyaṃ sapatnyāḥ smaratī saroja- śriyā dṛśā bāṣpa-kalām uvāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घं श्वसन्ती वृजिनस्य पारम् अपश्यती बालकम् आह बाला मामङ्गलं तात परेषु मंस्था भुङ्क्ते जनो यत् पर-दुःखदस् तत्
dīrghaṃ śvasantī vṛjinasya pāram apaśyatī bālakam āha bālā māmaṅgalaṃ tāta pareṣu maṃsthā bhuṅkte jano yat para-duḥkhadas tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं सुरुच्याभिहितं भवान् मे यद् दुर्भगाया उदरे गृहीतः स्तन्येन वृद्धश् च विलज्जते यां भार्येति वा वोढुम् इडस्पतिर् माम्
satyaṃ surucyābhihitaṃ bhavān me yad durbhagāyā udare gṛhītaḥ stanyena vṛddhaś ca vilajjate yāṃ bhāryeti vā voḍhum iḍaspatir mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आतिष्ठ तत् तात विमत्सरस् त्वम् उक्तं समात्रापि यद् अव्यलीकम् आराधयाधोक्षज-पाद-पद्मं यदीच्छसे ऽध्यासनम् उत्तमो यथा
ātiṣṭha tat tāta vimatsaras tvam uktaṃ samātrāpi yad avyalīkam ārādhayādhokṣaja-pāda-padmaṃ yadīcchase 'dhyāsanam uttamo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्याङ्घ्रि-पद्मं परिचर्य विश्व- विभावनायात्त-गुणाभिपत्तेः अजो ऽध्यतिष्ठत् खलु पारमेष्ठ्यं पदं जितात्म-श्वसनाभिवन्द्यम्
yasyāṅghri-padmaṃ paricarya viśva- vibhāvanāyātta-guṇābhipatteḥ ajo 'dhyatiṣṭhat khalu pārameṣṭhyaṃ padaṃ jitātma-śvasanābhivandyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा मनुर् वो भगवान् पितामहो यम् एक-मत्या पुरु-दक्षिणैर् मखैः इष्ट्वाभिपेदे दुरवापम् अन्यतो भौमं सुखं दिव्यम् अथापवर्ग्यम्
tathā manur vo bhagavān pitāmaho yam eka-matyā puru-dakṣiṇair makhaiḥ iṣṭvābhipede duravāpam anyato bhaumaṃ sukhaṃ divyam athāpavargyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् एव वत्साश्रय भृत्य-वत्सलं मुमुक्षुभिर् मृग्य-पदाब्ज-पद्धतिम् अनन्य-भावे निज-धर्म-भाविते मनस्य् अवस्थाप्य भजस्व पूरुषम्
tam eva vatsāśraya bhṛtya-vatsalaṃ mumukṣubhir mṛgya-padābja-paddhatim ananya-bhāve nija-dharma-bhāvite manasy avasthāpya bhajasva pūruṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्यं ततः पद्म-पलाश-लोचनाद् दुःख-च्छिदं ते मृगयामि कञ्चन यो मृग्यते हस्त-गृहीत-पद्मया श्रियेतरैर् अङ्ग विमृग्यमाणया
nānyaṃ tataḥ padma-palāśa-locanād duḥkha-cchidaṃ te mṛgayāmi kañcana yo mṛgyate hasta-gṛhīta-padmayā śriyetarair aṅga vimṛgyamāṇayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच एवं सञ्जल्पितं मातुर् आकर्ण्यार्थागमं वचः सन्नियम्यात्मनात्मानं निश्चक्राम पितुः पुरात्
maitreya uvāca evaṃ sañjalpitaṃ mātur ākarṇyārthāgamaṃ vacaḥ sanniyamyātmanātmānaṃ niścakrāma pituḥ purāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदस् तद् उपाकर्ण्य ज्ञात्वा तस्य चिकीर्षितम् स्पृष्ट्वा मूर्धन्य् अघ-घ्नेन पाणिना प्राह विस्मितः
nāradas tad upākarṇya jñātvā tasya cikīrṣitam spṛṣṭvā mūrdhany agha-ghnena pāṇinā prāha vismitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो तेजः क्षत्रियाणां मान-भङ्गम् अमृष्यताम् बालो ऽप्य् अयं हृदा धत्ते यत् समातुर् असद्-वचः
aho tejaḥ kṣatriyāṇāṃ māna-bhaṅgam amṛṣyatām bālo 'py ayaṃ hṛdā dhatte yat samātur asad-vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच नाधुनाप्य् अवमानं ते सम्मानं वापि पुत्रक लक्षयामः कुमारस्य सक्तस्य क्रीडनादिषु
nārada uvāca nādhunāpy avamānaṃ te sammānaṃ vāpi putraka lakṣayāmaḥ kumārasya saktasya krīḍanādiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकल्पे विद्यमाने ऽपि न ह्य् असन्तोष-हेतवः पुंसो मोहम् ऋते भिन्ना यल् लोके निज-कर्मभिः
vikalpe vidyamāne 'pi na hy asantoṣa-hetavaḥ puṃso moham ṛte bhinnā yal loke nija-karmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परितुष्येत् ततस् तात तावन्-मात्रेण पूरुषः दैवोपसादितं यावद् वीक्ष्येश्वर-गतिं बुधः
parituṣyet tatas tāta tāvan-mātreṇa pūruṣaḥ daivopasāditaṃ yāvad vīkṣyeśvara-gatiṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मात्रोपदिष्टेन योगेनावरुरुत्ससि यत्-प्रसादं स वै पुंसां दुराराध्यो मतो मम
atha mātropadiṣṭena yogenāvarurutsasi yat-prasādaṃ sa vai puṃsāṃ durārādhyo mato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनयः पदवीं यस्य निःसङ्गेनोरु-जन्मभिः न विदुर् मृगयन्तो ऽपि तीव्र-योग-समाधिना
munayaḥ padavīṃ yasya niḥsaṅgenoru-janmabhiḥ na vidur mṛgayanto 'pi tīvra-yoga-samādhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो निवर्तताम् एष निर्बन्धस् तव निष्फलः यतिष्यति भवान् काले श्रेयसां समुपस्थिते
ato nivartatām eṣa nirbandhas tava niṣphalaḥ yatiṣyati bhavān kāle śreyasāṃ samupasthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य यद् दैव-विहितं स तेन सुख-दुःखयोः आत्मानं तोषयन् देही तमसः पारम् ऋच्छति
yasya yad daiva-vihitaṃ sa tena sukha-duḥkhayoḥ ātmānaṃ toṣayan dehī tamasaḥ pāram ṛcchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणाधिकान् मुदं लिप्सेद् अनुक्रोशं गुणाधमात् मैत्रीं समानाद् अन्विच्छेन् न तापैर् अभिभूयते
guṇādhikān mudaṃ lipsed anukrośaṃ guṇādhamāt maitrīṃ samānād anvicchen na tāpair abhibhūyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुव उवाच सो ऽयं शमो भगवता सुख-दुःख-हतात्मनाम् दर्शितः कृपया पुंसां दुर्दर्शो ऽस्मद्-विधैस् तु यः
dhruva uvāca so 'yaṃ śamo bhagavatā sukha-duḥkha-hatātmanām darśitaḥ kṛpayā puṃsāṃ durdarśo 'smad-vidhais tu yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापि मे ऽविनीतस्य क्षात्त्रं घोरम् उपेयुषः सुरुच्या दुर्वचो-बाणैर् न भिन्ने श्रयते हृदि
athāpi me 'vinītasya kṣāttraṃ ghoram upeyuṣaḥ surucyā durvaco-bāṇair na bhinne śrayate hṛdi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पदं त्रि-भुवनोत्कृष्टं जिगीषोः साधु वर्त्म मे ब्रूह्य् अस्मत्-पितृभिर् ब्रह्मन्न् अन्यैर् अप्य् अनधिष्ठितम्
padaṃ tri-bhuvanotkṛṣṭaṃ jigīṣoḥ sādhu vartma me brūhy asmat-pitṛbhir brahmann anyair apy anadhiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनं भवान् भगवतो यो ऽङ्गजः परमेष्ठिनः वितुदन्न् अटते वीणां हिताय जगतो ऽर्कवत्
nūnaṃ bhavān bhagavato yo 'ṅgajaḥ parameṣṭhinaḥ vitudann aṭate vīṇāṃ hitāya jagato 'rkavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच इत्य् उदाहृतम् आकर्ण्य भगवान् नारदस् तदा प्रीतः प्रत्याह तं बालं सद्-वाक्यम् अनुकम्पया
maitreya uvāca ity udāhṛtam ākarṇya bhagavān nāradas tadā prītaḥ pratyāha taṃ bālaṃ sad-vākyam anukampayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच जनन्याभिहितः पन्थाः स वै निःश्रेयसस्य ते भगवान् वासुदेवस् तं भज तं प्रवणात्मना
nārada uvāca jananyābhihitaḥ panthāḥ sa vai niḥśreyasasya te bhagavān vāsudevas taṃ bhaja taṃ pravaṇātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मार्थ-काम-मोक्षाख्यं य इच्छेच् छ्रेय आत्मनः एकं ह्य् एव हरेस् तत्र कारणं पाद-सेवनम्
dharmārtha-kāma-mokṣākhyaṃ ya icchec chreya ātmanaḥ ekaṃ hy eva hares tatra kāraṇaṃ pāda-sevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तात गच्छ भद्रं ते यमुनायास् तटं शुचि पुण्यं मधुवनं यत्र सान्निध्यं नित्यदा हरेः
tat tāta gaccha bhadraṃ te yamunāyās taṭaṃ śuci puṇyaṃ madhuvanaṃ yatra sānnidhyaṃ nityadā hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वानुसवनं तस्मिन् कालिन्द्याः सलिले शिवे कृत्वोचितानि निवसन्न् आत्मनः कल्पितासनः
snātvānusavanaṃ tasmin kālindyāḥ salile śive kṛtvocitāni nivasann ātmanaḥ kalpitāsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणायामेन त्रि-वृता प्राणेन्द्रिय-मनो-मलम् शनैर् व्युदस्याभिध्यायेन् मनसा गुरुणा गुरुम्
prāṇāyāmena tri-vṛtā prāṇendriya-mano-malam śanair vyudasyābhidhyāyen manasā guruṇā gurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादाभिमुखं शश्वत् प्रसन्न-वदनेक्षणम् सुनासं सुभ्रुवं चारु- कपोलं सुर-सुन्दरम्
prasādābhimukhaṃ śaśvat prasanna-vadanekṣaṇam sunāsaṃ subhruvaṃ cāru- kapolaṃ sura-sundaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरुणं रमणीयाङ्गम् अरुणोष्ठेक्षणाधरम् प्रणताश्रयणं नृम्णं शरण्यं करुणार्णवम्
taruṇaṃ ramaṇīyāṅgam aruṇoṣṭhekṣaṇādharam praṇatāśrayaṇaṃ nṛmṇaṃ śaraṇyaṃ karuṇārṇavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवत्साङ्कं घन-श्यामं पुरुषं वन-मालिनम् शङ्ख-चक्र-गदा-पद्मैर् अभिव्यक्त-चतुर्भुजम्
śrīvatsāṅkaṃ ghana-śyāmaṃ puruṣaṃ vana-mālinam śaṅkha-cakra-gadā-padmair abhivyakta-caturbhujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरीटिनं कुण्डलिनं केयूर-वलयान्वितम् कौस्तुभाभरण-ग्रीवं पीत-कौशेय-वाससम्
kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ keyūra-valayānvitam kaustubhābharaṇa-grīvaṃ pīta-kauśeya-vāsasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्ची-कलाप-पर्यस्तं लसत्-काञ्चन-नूपुरम् दर्शनीयतमं शान्तं मनो-नयन-वर्धनम्
kāñcī-kalāpa-paryastaṃ lasat-kāñcana-nūpuram darśanīyatamaṃ śāntaṃ mano-nayana-vardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्भ्यां नख-मणि-श्रेण्या विलसद्भ्यां समर्चताम् हृत्-पद्म-कर्णिका-धिष्ण्यम् आक्रम्यात्मन्य् अवस्थितम्
padbhyāṃ nakha-maṇi-śreṇyā vilasadbhyāṃ samarcatām hṛt-padma-karṇikā-dhiṣṇyam ākramyātmany avasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मयमानम् अभिध्यायेत् सानुरागावलोकनम् नियतेनैक-भूतेन मनसा वरदर्षभम्
smayamānam abhidhyāyet sānurāgāvalokanam niyatenaika-bhūtena manasā varadarṣabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं भगवतो रूपं सुभद्रं ध्यायतो मनः निर्वृत्या परया तूर्णं सम्पन्नं न निवर्तते
evaṃ bhagavato rūpaṃ subhadraṃ dhyāyato manaḥ nirvṛtyā parayā tūrṇaṃ sampannaṃ na nivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपश् च परमो गुह्यः श्रूयतां मे नृपात्मज यं सप्त-रात्रं प्रपठन् पुमान् पश्यति खेचरान्
japaś ca paramo guhyaḥ śrūyatāṃ me nṛpātmaja yaṃ sapta-rātraṃ prapaṭhan pumān paśyati khecarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ नमो भगवते वासुदेवाय मन्त्रेणानेन देवस्य कुर्याद् द्रव्यमयीं बुधः सपर्यां विविधैर् द्रव्यैर् देश-काल-विभागवित्
oṃ namo bhagavate vāsudevāya mantreṇānena devasya kuryād dravyamayīṃ budhaḥ saparyāṃ vividhair dravyair deśa-kāla-vibhāgavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सलिलैः शुचिभिर् माल्यैर् वन्यैर् मूल-फलादिभिः शस्ताङ्कुरांशुकैश् चार्चेत् तुलस्या प्रियया प्रभुम्
salilaiḥ śucibhir mālyair vanyair mūla-phalādibhiḥ śastāṅkurāṃśukaiś cārcet tulasyā priyayā prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्ध्वा द्रव्यमयीम् अर्चां क्षित्य्-अम्ब्व्-आदिषु वार्चयेत् आभृतात्मा मुनिः शान्तो यत-वाङ् मित-वन्य-भुक्
labdhvā dravyamayīm arcāṃ kṣity-ambv-ādiṣu vārcayet ābhṛtātmā muniḥ śānto yata-vāṅ mita-vanya-bhuk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेच्छावतार-चरितैर् अचिन्त्य-निज-मायया करिष्यत्य् उत्तमश्लोकस् तद् ध्यायेद् धृदयङ्-गमम्
svecchāvatāra-caritair acintya-nija-māyayā kariṣyaty uttamaślokas tad dhyāyed dhṛdayaṅ-gamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिचर्या भगवतो यावत्यः पूर्व-सेविताः ता मन्त्र-हृदयेनैव प्रयुञ्ज्यान् मन्त्र-मूर्तये
paricaryā bhagavato yāvatyaḥ pūrva-sevitāḥ tā mantra-hṛdayenaiva prayuñjyān mantra-mūrtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कायेन मनसा वचसा च मनो-गतम् परिचर्यमाणो भगवान् भक्तिमत्-परिचर्यया
evaṃ kāyena manasā vacasā ca mano-gatam paricaryamāṇo bhagavān bhaktimat-paricaryayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंसाम् अमायिनां सम्यग् भजतां भाव-वर्धनः श्रेयो दिशत्य् अभिमतं यद् धर्मादिषु देहिनाम्
puṃsām amāyināṃ samyag bhajatāṃ bhāva-vardhanaḥ śreyo diśaty abhimataṃ yad dharmādiṣu dehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरक्तश् चेन्द्रिय-रतौ भक्ति-योगेन भूयसा तं निरन्तर-भावेन भजेताद्धा विमुक्तये
viraktaś cendriya-ratau bhakti-yogena bhūyasā taṃ nirantara-bhāvena bhajetāddhā vimuktaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तस् तं परिक्रम्य प्रणम्य च नृपार्भकः ययौ मधुवनं पुण्यं हरेश् चरण-चर्चितम्
ity uktas taṃ parikramya praṇamya ca nṛpārbhakaḥ yayau madhuvanaṃ puṇyaṃ hareś caraṇa-carcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपो-वनं गते तस्मिन् प्रविष्टो ऽन्तः-पुरं मुनिः अर्हितार्हणको राज्ञा सुखासीन उवाच तम्
tapo-vanaṃ gate tasmin praviṣṭo 'ntaḥ-puraṃ muniḥ arhitārhaṇako rājñā sukhāsīna uvāca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच राजन् किं ध्यायसे दीर्घं मुखेन परिशुष्यता किं वा न रिष्यते कामो धर्मो वार्थेन संयुतः
nārada uvāca rājan kiṃ dhyāyase dīrghaṃ mukhena pariśuṣyatā kiṃ vā na riṣyate kāmo dharmo vārthena saṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच सुतो मे बालको ब्रह्मन् स्त्रैणेनाकरुणात्मना निर्वासितः पञ्च-वर्षः सह मात्रा महान् कविः
rājovāca suto me bālako brahman straiṇenākaruṇātmanā nirvāsitaḥ pañca-varṣaḥ saha mātrā mahān kaviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्य् अनाथं वने ब्रह्मन् मा स्मादन्त्य् अर्भकं वृकाः श्रान्तं शयानं क्षुधितं परिम्लान-मुखाम्बुजम्
apy anāthaṃ vane brahman mā smādanty arbhakaṃ vṛkāḥ śrāntaṃ śayānaṃ kṣudhitaṃ parimlāna-mukhāmbujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो मे बत दौरात्म्यं स्त्री-जितस्योपधारय यो ऽङ्कं प्रेम्णारुरुक्षन्तं नाभ्यनन्दम् असत्तमः
aho me bata daurātmyaṃ strī-jitasyopadhāraya yo 'ṅkaṃ premṇārurukṣantaṃ nābhyanandam asattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच मा मा शुचः स्व-तनयं देव-गुप्तं विशाम्पते तत्-प्रभावम् अविज्ञाय प्रावृङ्क्ते यद्-यशो जगत्
nārada uvāca mā mā śucaḥ sva-tanayaṃ deva-guptaṃ viśāmpate tat-prabhāvam avijñāya prāvṛṅkte yad-yaśo jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदुष्करं कर्म कृत्वा लोक-पालैर् अपि प्रभुः ऐष्यत्य् अचिरतो राजन् यशो विपुलयंस् तव
suduṣkaraṃ karma kṛtvā loka-pālair api prabhuḥ aiṣyaty acirato rājan yaśo vipulayaṃs tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच इति देवर्षिणा प्रोक्तं विश्रुत्य जगती-पतिः राज-लक्ष्मीम् अनादृत्य पुत्रम् एवान्वचिन्तयत्
maitreya uvāca iti devarṣiṇā proktaṃ viśrutya jagatī-patiḥ rāja-lakṣmīm anādṛtya putram evānvacintayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राभिषिक्तः प्रयतस् ताम् उपोष्य विभावरीम् समाहितः पर्यचरद् ऋष्य्-आदेशेन पूरुषम्
tatrābhiṣiktaḥ prayatas tām upoṣya vibhāvarīm samāhitaḥ paryacarad ṛṣy-ādeśena pūruṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रि-रात्रान्ते त्रि-रात्रान्ते कपित्थ-बदराशनः आत्म-वृत्त्य्-अनुसारेण मासं निन्ये ऽर्चयन् हरिम्
tri-rātrānte tri-rātrānte kapittha-badarāśanaḥ ātma-vṛtty-anusāreṇa māsaṃ ninye 'rcayan harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयं च तथा मासं षष्ठे षष्ठे ऽर्भको दिने तृण-पर्णादिभिः शीर्णैः कृतान्नो ऽभ्यर्चयन् विभुम्
dvitīyaṃ ca tathā māsaṃ ṣaṣṭhe ṣaṣṭhe 'rbhako dine tṛṇa-parṇādibhiḥ śīrṇaiḥ kṛtānno 'bhyarcayan vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयं चानयन् मासं नवमे नवमे ऽहनि अब्-भक्ष उत्तमश्लोकम् उपाधावत् समाधिना
tṛtīyaṃ cānayan māsaṃ navame navame 'hani ab-bhakṣa uttamaślokam upādhāvat samādhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थम् अपि वै मासं द्वादशे द्वादशे ऽहनि वायु-भक्षो जित-श्वासो ध्यायन् देवम् अधारयत्
caturtham api vai māsaṃ dvādaśe dvādaśe 'hani vāyu-bhakṣo jita-śvāso dhyāyan devam adhārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमे मास्य् अनुप्राप्ते जित-श्वासो नृपात्मजः ध्यायन् ब्रह्म पदैकेन तस्थौ स्थाणुर् इवाचलः
pañcame māsy anuprāpte jita-śvāso nṛpātmajaḥ dhyāyan brahma padaikena tasthau sthāṇur ivācalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतो मन आकृष्य हृदि भूतेन्द्रियाशयम् ध्यायन् भगवतो रूपं नाद्राक्षीत् किञ्चनापरम्
sarvato mana ākṛṣya hṛdi bhūtendriyāśayam dhyāyan bhagavato rūpaṃ nādrākṣīt kiñcanāparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधारं महद्-आदीनां प्रधान-पुरुषेश्वरम् ब्रह्म धारयमाणस्य त्रयो लोकाश् चकम्पिरे
ādhāraṃ mahad-ādīnāṃ pradhāna-puruṣeśvaram brahma dhārayamāṇasya trayo lokāś cakampire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदैक-पादेन स पार्थिवार्भकस् तस्थौ तद्-अङ्गुष्ठ-निपीडिता मही ननाम तत्रार्धम् इभेन्द्र-धिष्ठिता तरीव सव्येतरतः पदे पदे
yadaika-pādena sa pārthivārbhakas tasthau tad-aṅguṣṭha-nipīḍitā mahī nanāma tatrārdham ibhendra-dhiṣṭhitā tarīva savyetarataḥ pade pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् अभिध्यायति विश्वम् आत्मनो द्वारं निरुध्यासुम् अनन्यया धिया लोका निरुच्छ्वास-निपीडिता भृशं स-लोक-पालाः शरणं ययुर् हरिम्
tasminn abhidhyāyati viśvam ātmano dvāraṃ nirudhyāsum ananyayā dhiyā lokā nirucchvāsa-nipīḍitā bhṛśaṃ sa-loka-pālāḥ śaraṇaṃ yayur harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा ऊचुः नैवं विदामो भगवन् प्राण-रोधं चराचरस्याखिल-सत्त्व-धाम्नः विधेहि तन् नो वृजिनाद् विमोक्षं प्राप्ता वयं त्वां शरणं शरण्यम्
devā ūcuḥ naivaṃ vidāmo bhagavan prāṇa-rodhaṃ carācarasyākhila-sattva-dhāmnaḥ vidhehi tan no vṛjinād vimokṣaṃ prāptā vayaṃ tvāṃ śaraṇaṃ śaraṇyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच मा भैष्ट बालं तपसो दुरत्ययान् निवर्तयिष्ये प्रतियात स्व-धाम यतो हि वः प्राण-निरोध आसीद् औत्तानपादिर् मयि सङ्गतात्मा
śrī-bhagavān uvāca mā bhaiṣṭa bālaṃ tapaso duratyayān nivartayiṣye pratiyāta sva-dhāma yato hi vaḥ prāṇa-nirodha āsīd auttānapādir mayi saṅgatātmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.