मैत्रेय उवाच त एवम् उत्सन्न-भया उरुक्रमे कृतावनामाः प्रययुस् त्रि-विष्टपम् सहस्रशीर्षापि ततो गरुत्मता मधोर् वनं भृत्य-दिदृक्षया गतः
maitreya uvāca ta evam utsanna-bhayā urukrame kṛtāvanāmāḥ prayayus tri-viṣṭapam sahasraśīrṣāpi tato garutmatā madhor vanaṃ bhṛtya-didṛkṣayā gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै धिया योग-विपाक-तीव्रया हृत्-पद्म-कोशे स्फुरितं तडित्-प्रभम् तिरोहितं सहसैवोपलक्ष्य बहिः-स्थितं तद्-अवस्थं ददर्श
sa vai dhiyā yoga-vipāka-tīvrayā hṛt-padma-kośe sphuritaṃ taḍit-prabham tirohitaṃ sahasaivopalakṣya bahiḥ-sthitaṃ tad-avasthaṃ dadarśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-दर्शनेनागत-साध्वसः क्षिताव् अवन्दताङ्गं विनमय्य दण्डवत् दृग्भ्यां प्रपश्यन् प्रपिबन्न् इवार्भकश् चुम्बन्न् इवास्येन भुजैर् इवाश्लिषन्
tad-darśanenāgata-sādhvasaḥ kṣitāv avandatāṅgaṃ vinamayya daṇḍavat dṛgbhyāṃ prapaśyan prapibann ivārbhakaś cumbann ivāsyena bhujair ivāśliṣan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तं विवक्षन्तम् अतद्-विदं हरिर् ज्ञात्वास्य सर्वस्य च हृद्य् अवस्थितः कृताञ्जलिं ब्रह्ममयेन कम्बुना पस्पर्श बालं कृपया कपोले
sa taṃ vivakṣantam atad-vidaṃ harir jñātvāsya sarvasya ca hṛdy avasthitaḥ kṛtāñjaliṃ brahmamayena kambunā pasparśa bālaṃ kṛpayā kapole
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै तदैव प्रतिपादितां गिरं दैवीं परिज्ञात-परात्म-निर्णयः तं भक्ति-भावो ऽभ्यगृणाद् असत्वरं परिश्रुतोरु-श्रवसं ध्रुव-क्षितिः
sa vai tadaiva pratipāditāṃ giraṃ daivīṃ parijñāta-parātma-nirṇayaḥ taṃ bhakti-bhāvo 'bhyagṛṇād asatvaraṃ pariśrutoru-śravasaṃ dhruva-kṣitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुव उवाच यो ऽन्तः प्रविश्य मम वाचम् इमां प्रसुप्तां सञ्जीवयत्य् अखिल-शक्ति-धरः स्व-धाम्ना अन्यांश् च हस्त-चरण-श्रवण-त्वग्-आदीन् प्राणान् नमो भगवते पुरुषाय तुभ्यम्
dhruva uvāca yo 'ntaḥ praviśya mama vācam imāṃ prasuptāṃ sañjīvayaty akhila-śakti-dharaḥ sva-dhāmnā anyāṃś ca hasta-caraṇa-śravaṇa-tvag-ādīn prāṇān namo bhagavate puruṣāya tubhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस् त्वम् एव भगवन्न् इदम् आत्म-शक्त्या मायाख्ययोरु-गुणया महद्-आद्य्-अशेषम् सृष्ट्वानुविश्य पुरुषस् तद्-असद्-गुणेषु नानेव दारुषु विभावसुवद् विभासि
ekas tvam eva bhagavann idam ātma-śaktyā māyākhyayoru-guṇayā mahad-ādy-aśeṣam sṛṣṭvānuviśya puruṣas tad-asad-guṇeṣu nāneva dāruṣu vibhāvasuvad vibhāsi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद्-दत्तया वयुनयेदम् अचष्ट विश्वं सुप्त-प्रबुद्ध इव नाथ भवत्-प्रपन्नः तस्यापवर्ग्य-शरणं तव पाद-मूलं विस्मर्यते कृत-विदा कथम् आर्त-बन्धो
tvad-dattayā vayunayedam acaṣṭa viśvaṃ supta-prabuddha iva nātha bhavat-prapannaḥ tasyāpavargya-śaraṇaṃ tava pāda-mūlaṃ vismaryate kṛta-vidā katham ārta-bandho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनं विमुष्ट-मतयस् तव मायया ते ये त्वां भवाप्यय-विमोक्षणम् अन्य-हेतोः अर्चन्ति कल्पक-तरुं कुणपोपभोग्यम् इच्छन्ति यत् स्पर्शजं निरये ऽपि न्-णाम्
nūnaṃ vimuṣṭa-matayas tava māyayā te ye tvāṃ bhavāpyaya-vimokṣaṇam anya-hetoḥ arcanti kalpaka-taruṃ kuṇapopabhogyam icchanti yat sparśajaṃ niraye 'pi n-ṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या निर्वृतिस् तनु-भृतां तव पाद-पद्म- ध्यानाद् भवज्-जन-कथा-श्रवणेन वा स्यात् सा ब्रह्मणि स्व-महिमन्य् अपि नाथ मा भूत् किं त्व् अन्तकासि-लुलितात् पततां विमानात्
yā nirvṛtis tanu-bhṛtāṃ tava pāda-padma- dhyānād bhavaj-jana-kathā-śravaṇena vā syāt sā brahmaṇi sva-mahimany api nātha mā bhūt kiṃ tv antakāsi-lulitāt patatāṃ vimānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिं मुहुः प्रवहतां त्वयि मे प्रसङ्गो भूयाद् अनन्त महताम् अमलाशयानाम् येनाञ्जसोल्बणम् उरु-व्यसनं भवाब्धिं नेष्ये भवद्-गुण-कथामृत-पान-मत्तः
bhaktiṃ muhuḥ pravahatāṃ tvayi me prasaṅgo bhūyād ananta mahatām amalāśayānām yenāñjasolbaṇam uru-vyasanaṃ bhavābdhiṃ neṣye bhavad-guṇa-kathāmṛta-pāna-mattaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते न स्मरन्त्य् अतितरां प्रियम् ईश मर्त्यं ये चान्व् अदः सुत-सुहृद्-गृह-वित्त-दाराः ये त्व् अब्ज-नाभ भवदीय-पदारविन्द- सौगन्ध्य-लुब्ध-हृदयेषु कृत-प्रसङ्गाः
te na smaranty atitarāṃ priyam īśa martyaṃ ye cānv adaḥ suta-suhṛd-gṛha-vitta-dārāḥ ye tv abja-nābha bhavadīya-padāravinda- saugandhya-lubdha-hṛdayeṣu kṛta-prasaṅgāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यङ्-नग-द्विज-सरीसृप-देव-दैत्य- मर्त्यादिभिः परिचितं सद्-असद्-विशेषम् रूपं स्थविष्ठम् अज ते महद्-आद्य्-अनेकं नातः परं परम वेद्मि न यत्र वादः
tiryaṅ-naga-dvija-sarīsṛpa-deva-daitya- martyādibhiḥ paricitaṃ sad-asad-viśeṣam rūpaṃ sthaviṣṭham aja te mahad-ādy-anekaṃ nātaḥ paraṃ parama vedmi na yatra vādaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पान्त एतद् अखिलं जठरेण गृह्णन् शेते पुमान् स्व-दृग् अनन्त-सखस् तद्-अङ्के यन्-नाभि-सिन्धु-रुह-काञ्चन-लोक-पद्म- गर्भे द्युमान् भगवते प्रणतो ऽस्मि तस्मै
kalpānta etad akhilaṃ jaṭhareṇa gṛhṇan śete pumān sva-dṛg ananta-sakhas tad-aṅke yan-nābhi-sindhu-ruha-kāñcana-loka-padma- garbhe dyumān bhagavate praṇato 'smi tasmai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं नित्य-मुक्त-परिशुद्ध-विबुद्ध आत्मा कूट-स्थ आदि-पुरुषो भगवांस् त्र्य्-अधीशः यद्-बुद्ध्य्-अवस्थितिम् अखण्डितया स्व-दृष्ट्या द्रष्टा स्थिताव् अधिमखो व्यतिरिक्त आस्से
tvaṃ nitya-mukta-pariśuddha-vibuddha ātmā kūṭa-stha ādi-puruṣo bhagavāṃs try-adhīśaḥ yad-buddhy-avasthitim akhaṇḍitayā sva-dṛṣṭyā draṣṭā sthitāv adhimakho vyatirikta āsse
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन् विरुद्ध-गतयो ह्य् अनिशं पतन्ति विद्यादयो विविध-शक्तय आनुपूर्व्यात् तद् ब्रह्म विश्व-भवम् एकम् अनन्तम् आद्यम् आनन्द-मात्रम् अविकारम् अहं प्रपद्ये
yasmin viruddha-gatayo hy aniśaṃ patanti vidyādayo vividha-śaktaya ānupūrvyāt tad brahma viśva-bhavam ekam anantam ādyam ānanda-mātram avikāram ahaṃ prapadye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्याशिषो हि भगवंस् तव पाद-पद्मम् आशीस् तथानुभजतः पुरुषार्थ-मूर्तेः अप्य् एवम् अर्य भगवान् परिपाति दीनान् वाश्रेव वत्सकम् अनुग्रह-कातरो ऽस्मान्
satyāśiṣo hi bhagavaṃs tava pāda-padmam āśīs tathānubhajataḥ puruṣārtha-mūrteḥ apy evam arya bhagavān paripāti dīnān vāśreva vatsakam anugraha-kātaro 'smān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच अथाभिष्टुत एवं वै सत्-सङ्कल्पेन धीमता भृत्यानुरक्तो भगवान् प्रतिनन्द्येदम् अब्रवीत्
maitreya uvāca athābhiṣṭuta evaṃ vai sat-saṅkalpena dhīmatā bhṛtyānurakto bhagavān pratinandyedam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच वेदाहं ते व्यवसितं हृदि राजन्य-बालक तत् प्रयच्छामि भद्रं ते दुरापम् अपि सुव्रत
śrī-bhagavān uvāca vedāhaṃ te vyavasitaṃ hṛdi rājanya-bālaka tat prayacchāmi bhadraṃ te durāpam api suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्यैर् अधिष्ठितं भद्र यद् भ्राजिष्णु ध्रुव-क्षिति यत्र ग्रहर्क्ष-ताराणां ज्योतिषां चक्रम् आहितम्
nānyair adhiṣṭhitaṃ bhadra yad bhrājiṣṇu dhruva-kṣiti yatra graharkṣa-tārāṇāṃ jyotiṣāṃ cakram āhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेढ्यां गो-चक्रवत् स्थास्नु परस्तात् कल्प-वासिनाम् धर्मो ऽग्निः कश्यपः शुक्रो मुनयो ये वनौकसः चरन्ति दक्षिणी-कृत्य भ्रमन्तो यत् सतारकाः
meḍhyāṃ go-cakravat sthāsnu parastāt kalpa-vāsinām dharmo 'gniḥ kaśyapaḥ śukro munayo ye vanaukasaḥ caranti dakṣiṇī-kṛtya bhramanto yat satārakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्थिते तु वनं पित्रा दत्त्वा गां धर्म-संश्रयः षट्-त्रिंशद्-वर्ष-साहस्रं रक्षिताव्याहतेन्द्रियः
prasthite tu vanaṃ pitrā dattvā gāṃ dharma-saṃśrayaḥ ṣaṭ-triṃśad-varṣa-sāhasraṃ rakṣitāvyāhatendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद्-भ्रातर्य् उत्तमे नष्टे मृगयायां तु तन्-मनाः अन्वेषन्ती वनं माता दावाग्निं सा प्रवेक्ष्यति
tvad-bhrātary uttame naṣṭe mṛgayāyāṃ tu tan-manāḥ anveṣantī vanaṃ mātā dāvāgniṃ sā pravekṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्ट्वा मां यज्ञ-हृदयं यज्ञैः पुष्कल-दक्षिणैः भुक्त्वा चेहाशिषः सत्या अन्ते मां संस्मरिष्यसि
iṣṭvā māṃ yajña-hṛdayaṃ yajñaiḥ puṣkala-dakṣiṇaiḥ bhuktvā cehāśiṣaḥ satyā ante māṃ saṃsmariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गन्तासि मत्-स्थानं सर्व-लोक-नमस्कृतम् उपरिष्टाद् ऋषिभ्यस् त्वं यतो नावर्तते गतः
tato gantāsi mat-sthānaṃ sarva-loka-namaskṛtam upariṣṭād ṛṣibhyas tvaṃ yato nāvartate gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच इत्य् अर्चितः स भगवान् अतिदिश्यात्मनः पदम् बालस्य पश्यतो धाम स्वम् अगाद् गरुड-ध्वजः
maitreya uvāca ity arcitaḥ sa bhagavān atidiśyātmanaḥ padam bālasya paśyato dhāma svam agād garuḍa-dhvajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपि सङ्कल्पजं विष्णोः पाद-सेवोपसादितम् प्राप्य सङ्कल्प-निर्वाणं नातिप्रीतो ऽभ्यगात् पुरम्
so 'pi saṅkalpajaṃ viṣṇoḥ pāda-sevopasāditam prāpya saṅkalpa-nirvāṇaṃ nātiprīto 'bhyagāt puram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुर उवाच सुदुर्लभं यत् परमं पदं हरेर् मायाविनस् तच्-चरणार्चनार्जितम् लब्ध्वाप्य् असिद्धार्थम् इवैक-जन्मना कथं स्वम् आत्मानम् अमन्यतार्थ-वित्
vidura uvāca sudurlabhaṃ yat paramaṃ padaṃ harer māyāvinas tac-caraṇārcanārjitam labdhvāpy asiddhārtham ivaika-janmanā kathaṃ svam ātmānam amanyatārtha-vit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच मातुः सपत्न्या वाग्-बाणैर् हृदि विद्धस् तु तान् स्मरन् नैच्छन् मुक्ति-पतेर् मुक्तिं तस्मात् तापम् उपेयिवान्
maitreya uvāca mātuḥ sapatnyā vāg-bāṇair hṛdi viddhas tu tān smaran naicchan mukti-pater muktiṃ tasmāt tāpam upeyivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुव उवाच समाधिना नैक-भवेन यत् पदं विदुः सनन्दादय ऊर्ध्व-रेतसः मासैर् अहं षड्भिर् अमुष्य पादयोश् छायाम् उपेत्यापगतः पृथङ्-मतिः
dhruva uvāca samādhinā naika-bhavena yat padaṃ viduḥ sanandādaya ūrdhva-retasaḥ māsair ahaṃ ṣaḍbhir amuṣya pādayoś chāyām upetyāpagataḥ pṛthaṅ-matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो बत ममानात्म्यं मन्द-भाग्यस्य पश्यत भव-च्छिदः पाद-मूलं गत्वा याचे यद् अन्तवत्
aho bata mamānātmyaṃ manda-bhāgyasya paśyata bhava-cchidaḥ pāda-mūlaṃ gatvā yāce yad antavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मतिर् विदूषिता देवैः पतद्भिर् असहिष्णुभिः यो नारद-वचस् तथ्यं नाग्राहिषम् असत्तमः
matir vidūṣitā devaiḥ patadbhir asahiṣṇubhiḥ yo nārada-vacas tathyaṃ nāgrāhiṣam asattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवीं मायाम् उपाश्रित्य प्रसुप्त इव भिन्न-दृक् तप्ये द्वितीये ऽप्य् असति भ्रातृ-भ्रातृव्य-हृद्-रुजा
daivīṃ māyām upāśritya prasupta iva bhinna-dṛk tapye dvitīye 'py asati bhrātṛ-bhrātṛvya-hṛd-rujā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयैतत् प्रार्थितं व्यर्थं चिकित्सेव गतायुषि प्रसाद्य जगद्-आत्मानं तपसा दुष्प्रसादनम् भव-च्छिदम् अयाचे ऽहं भवं भाग्य-विवर्जितः
mayaitat prārthitaṃ vyarthaṃ cikitseva gatāyuṣi prasādya jagad-ātmānaṃ tapasā duṣprasādanam bhava-cchidam ayāce 'haṃ bhavaṃ bhāgya-vivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाराज्यं यच्छतो मौढ्यान् मानो मे भिक्षितो बत ईश्वरात् क्षीण-पुण्येन फली-कारान् इवाधनः
svārājyaṃ yacchato mauḍhyān māno me bhikṣito bata īśvarāt kṣīṇa-puṇyena phalī-kārān ivādhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेय उवाच न वै मुकुन्दस्य पदारविन्दयो रजो-जुषस् तात भवादृशा जनाः वाञ्छन्ति तद्-दास्यम् ऋते ऽर्थम् आत्मनो यदृच्छया लब्ध-मनः-समृद्धयः
maitreya uvāca na vai mukundasya padāravindayo rajo-juṣas tāta bhavādṛśā janāḥ vāñchanti tad-dāsyam ṛte 'rtham ātmano yadṛcchayā labdha-manaḥ-samṛddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्ण्यात्म-जम् आयान्तं सम्परेत्य यथागतम् राजा न श्रद्दधे भद्रम् अभद्रस्य कुतो मम
ākarṇyātma-jam āyāntaṃ samparetya yathāgatam rājā na śraddadhe bhadram abhadrasya kuto mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धाय वाक्यं देवर्षेर् हर्ष-वेगेन धर्षितः वार्ता-हर्तुर् अतिप्रीतो हारं प्रादान् महा-धनम्
śraddhāya vākyaṃ devarṣer harṣa-vegena dharṣitaḥ vārtā-hartur atiprīto hāraṃ prādān mahā-dhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्-अश्वं रथम् आरुह्य कार्तस्वर-परिष्कृतम् ब्राह्मणैः कुल-वृद्धैश् च पर्यस्तो ऽमात्य-बन्धुभिः
sad-aśvaṃ ratham āruhya kārtasvara-pariṣkṛtam brāhmaṇaiḥ kula-vṛddhaiś ca paryasto 'mātya-bandhubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्ख-दुन्दुभि-नादेन ब्रह्म-घोषेण वेणुभिः निश्चक्राम पुरात् तूर्णम् आत्मजाभीक्षणोत्सुकः
śaṅkha-dundubhi-nādena brahma-ghoṣeṇa veṇubhiḥ niścakrāma purāt tūrṇam ātmajābhīkṣaṇotsukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनीतिः सुरुचिश् चास्य महिष्यौ रुक्म-भूषिते आरुह्य शिबिकां सार्धम् उत्तमेनाभिजग्मतुः
sunītiḥ suruciś cāsya mahiṣyau rukma-bhūṣite āruhya śibikāṃ sārdham uttamenābhijagmatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वोपवनाभ्याश आयान्तं तरसा रथात् अवरुह्य नृपस् तूर्णम् आसाद्य प्रेम-विह्वलः
taṃ dṛṣṭvopavanābhyāśa āyāntaṃ tarasā rathāt avaruhya nṛpas tūrṇam āsādya prema-vihvalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिरेभे ऽङ्गजं दोर्भ्यां दीर्घोत्कण्ठ-मनाः श्वसन् विष्वक्सेनाङ्घ्रि-संस्पर्श- हताशेषाघ-बन्धनम्
parirebhe 'ṅgajaṃ dorbhyāṃ dīrghotkaṇṭha-manāḥ śvasan viṣvaksenāṅghri-saṃsparśa- hatāśeṣāgha-bandhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाजिघ्रन् मुहुर् मूर्ध्नि शीतैर् नयन-वारिभिः स्नापयाम् आस तनयं जातोद्दाम-मनोरथः
athājighran muhur mūrdhni śītair nayana-vāribhiḥ snāpayām āsa tanayaṃ jātoddāma-manorathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिवन्द्य पितुः पादाव् आशीर्भिश् चाभिमन्त्रितः ननाम मातरौ शीर्ष्णा सत्-कृतः सज्-जनाग्रणीः
abhivandya pituḥ pādāv āśīrbhiś cābhimantritaḥ nanāma mātarau śīrṣṇā sat-kṛtaḥ saj-janāgraṇīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरुचिस् तं समुत्थाप्य पादावनतम् अर्भकम् परिष्वज्याह जीवेति बाष्प-गद्गदया गिरा
surucis taṃ samutthāpya pādāvanatam arbhakam pariṣvajyāha jīveti bāṣpa-gadgadayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य प्रसन्नो भगवान्गुणैर् मैत्र्य्-आदिभिर् हरिः तस्मै नमन्ति भूतानि निम्नम् आप इव स्वयम्
yasya prasanno bhagavānguṇair maitry-ādibhir hariḥ tasmai namanti bhūtāni nimnam āpa iva svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमश् च ध्रुवश् चोभाव् अन्योन्यं प्रेम-विह्वलौ अङ्ग-सङ्गाद् उत्पुलकाव् अस्रौघं मुहुर् ऊहतुः
uttamaś ca dhruvaś cobhāv anyonyaṃ prema-vihvalau aṅga-saṅgād utpulakāv asraughaṃ muhur ūhatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनीतिर् अस्य जननी प्राणेभ्यो ऽपि प्रियं सुतम् उपगुह्य जहाव् आधिं तद्-अङ्ग-स्पर्श-निर्वृता
sunītir asya jananī prāṇebhyo 'pi priyaṃ sutam upaguhya jahāv ādhiṃ tad-aṅga-sparśa-nirvṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयः स्तनाभ्यां सुस्राव नेत्र-जैः सलिलैः शिवैः तदाभिषिच्यमानाभ्यां वीर वीर-सुवो मुहुः
payaḥ stanābhyāṃ susrāva netra-jaiḥ salilaiḥ śivaiḥ tadābhiṣicyamānābhyāṃ vīra vīra-suvo muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां शशंसुर् जना राज्ञीं दिष्ट्या ते पुत्र आर्ति-हा प्रतिलब्धश् चिरं नष्टो रक्षिता मण्डलं भुवः
tāṃ śaśaṃsur janā rājñīṃ diṣṭyā te putra ārti-hā pratilabdhaś ciraṃ naṣṭo rakṣitā maṇḍalaṃ bhuvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यर्चितस् त्वया नूनं भगवान् प्रणतार्ति-हा यद्-अनुध्यायिनो धीरा मृत्युं जिग्युः सुदुर्जयम्
abhyarcitas tvayā nūnaṃ bhagavān praṇatārti-hā yad-anudhyāyino dhīrā mṛtyuṃ jigyuḥ sudurjayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाल्यमानं जनैर् एवं ध्रुवं सभ्रातरं नृपः आरोप्य करिणीं हृष्टः स्तूयमानो ऽविशत् पुरम्
lālyamānaṃ janair evaṃ dhruvaṃ sabhrātaraṃ nṛpaḥ āropya kariṇīṃ hṛṣṭaḥ stūyamāno 'viśat puram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तत्रोपसङ्कॢप्तैर् लसन्-मकर-तोरणैः सवृन्दैः कदली-स्तम्भैः पूग-पोतैश् च तद्-विधैः
tatra tatropasaṅkḷptair lasan-makara-toraṇaiḥ savṛndaiḥ kadalī-stambhaiḥ pūga-potaiś ca tad-vidhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूत-पल्लव-वासः-स्रङ्- मुक्ता-दाम-विलम्बिभिः उपस्कृतं प्रति-द्वारम् अपां कुम्भैः सदीपकैः
cūta-pallava-vāsaḥ-sraṅ- muktā-dāma-vilambibhiḥ upaskṛtaṃ prati-dvāram apāṃ kumbhaiḥ sadīpakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राकारैर् गोपुरागारैः शातकुम्भ-परिच्छदैः सर्वतो ऽलङ्कृतं श्रीमद्- विमान-शिखर-द्युभिः
prākārair gopurāgāraiḥ śātakumbha-paricchadaiḥ sarvato 'laṅkṛtaṃ śrīmad- vimāna-śikhara-dyubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृष्ट-चत्वर-रथ्याट्ट- मार्गं चन्दन-चर्चितम् लाजाक्षतैः पुष्प-फलैस् तण्डुलैर् बलिभिर् युतम्
mṛṣṭa-catvara-rathyāṭṭa- mārgaṃ candana-carcitam lājākṣataiḥ puṣpa-phalais taṇḍulair balibhir yutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुवाय पथि दृष्टाय तत्र तत्र पुर-स्त्रियः सिद्धार्थाक्षत-दध्य्-अम्बु- दूर्वा-पुष्प-फलानि च
dhruvāya pathi dṛṣṭāya tatra tatra pura-striyaḥ siddhārthākṣata-dadhy-ambu- dūrvā-puṣpa-phalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपजह्रुः प्रयुञ्जाना वात्सल्याद् आशिषः सतीः शृण्वंस् तद्-वल्गु-गीतानि प्राविशद् भवनं पितुः
upajahruḥ prayuñjānā vātsalyād āśiṣaḥ satīḥ śṛṇvaṃs tad-valgu-gītāni prāviśad bhavanaṃ pituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महामणि-व्रातमये स तस्मिन् भवनोत्तमे लालितो नितरां पित्रा न्यवसद् दिवि देववत्
mahāmaṇi-vrātamaye sa tasmin bhavanottame lālito nitarāṃ pitrā nyavasad divi devavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयः-फेन-निभाः शय्या दान्ता रुक्म-परिच्छदाः आसनानि महार्हाणि यत्र रौक्मा उपस्कराः
payaḥ-phena-nibhāḥ śayyā dāntā rukma-paricchadāḥ āsanāni mahārhāṇi yatra raukmā upaskarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र स्फटिक-कुड्येषु महा-मारकतेषु च मणि-प्रदीपा आभान्ति ललना-रत्न-संयुताः
yatra sphaṭika-kuḍyeṣu mahā-mārakateṣu ca maṇi-pradīpā ābhānti lalanā-ratna-saṃyutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्यानानि च रम्याणि विचित्रैर् अमर-द्रुमैः कूजद्-विहङ्ग-मिथुनैर् गायन्-मत्त-मधुव्रतैः
udyānāni ca ramyāṇi vicitrair amara-drumaiḥ kūjad-vihaṅga-mithunair gāyan-matta-madhuvrataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाप्यो वैदूर्य-सोपानाः पद्मोत्पल-कुमुद्-वतीः हंस-कारण्डव-कुलैर् जुष्टाश् चक्राह्व-सारसैः
vāpyo vaidūrya-sopānāḥ padmotpala-kumud-vatīḥ haṃsa-kāraṇḍava-kulair juṣṭāś cakrāhva-sārasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तानपादो राजर्षिः प्रभावं तनयस्य तम् श्रुत्वा दृष्ट्वाद्भुततमं प्रपेदे विस्मयं परम्
uttānapādo rājarṣiḥ prabhāvaṃ tanayasya tam śrutvā dṛṣṭvādbhutatamaṃ prapede vismayaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीक्ष्योढ-वयसं तं च प्रकृतीनां च सम्मतम् अनुरक्त-प्रजं राजा ध्रुवं चक्रे भुवः पतिम्
vīkṣyoḍha-vayasaṃ taṃ ca prakṛtīnāṃ ca sammatam anurakta-prajaṃ rājā dhruvaṃ cakre bhuvaḥ patim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मानं च प्रवयसम् आकलय्य विशाम्पतिः वनं विरक्तः प्रातिष्ठद् विमृशन्न् आत्मनो गतिम्
ātmānaṃ ca pravayasam ākalayya viśāmpatiḥ vanaṃ viraktaḥ prātiṣṭhad vimṛśann ātmano gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.