Library·Bhāgavata Purāṇa·6·6.5

Bhāgavata Purāṇa 6.5

श्रीशुक उवाच तस्यां स पाञ्चजन्यां वै विष्णुमायोपबृंहितः हर्यश्वसंज्ञान् अयुतं पुत्रान् अजनयद्विभुः

śrīśuka uvāca tasyāṃ sa pāñcajanyāṃ vai viṣṇumāyopabṛṃhitaḥ haryaśvasaṃjñān ayutaṃ putrān ajanayadvibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपृथग्धर्मशीलास्ते सर्वे दाक्षायणा नृप पित्रा प्रोक्ताः प्रजासर्गे प्रतीचीं प्रययुर्दिशम्

apṛthagdharmaśīlāste sarve dākṣāyaṇā nṛpa pitrā proktāḥ prajāsarge pratīcīṃ prayayurdiśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र नारायणसरस्तीर्थं सिन्धुसमुद्रयोः सङ्गमो यत्र सुमहन् मुनिसिद्धनिषेवितम्

tatra nārāyaṇasarastīrthaṃ sindhusamudrayoḥ saṅgamo yatra sumahan munisiddhaniṣevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदुपस्पर्शनादेव विनिर्धूतमलाशयाः धर्मे पारमहंस्ये च प्रोत्पन्नमतयो ऽप्य् उत

tadupasparśanādeva vinirdhūtamalāśayāḥ dharme pāramahaṃsye ca protpannamatayo 'py uta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेपिरे तप एवोग्रं पित्रादेशेन यन्त्रिताः प्रजाविवृद्धये यत्तान् देवर्षिस्तान् ददर्श ह

tepire tapa evograṃ pitrādeśena yantritāḥ prajāvivṛddhaye yattān devarṣistān dadarśa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच चाथ हर्यश्वाः कथं स्रक्ष्यथ वै प्रजाः अदृष्ट्वान्तं भुवो यूयं बालिशा बत पालकाः

uvāca cātha haryaśvāḥ kathaṃ srakṣyatha vai prajāḥ adṛṣṭvāntaṃ bhuvo yūyaṃ bāliśā bata pālakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैकपुरुषं राष्ट्रं बिलं चादृष्टनिर्गमम् बहुरूपां स्त्रियं चापि पुमांसं पुंश्चलीपतिम्

tathaikapuruṣaṃ rāṣṭraṃ bilaṃ cādṛṣṭanirgamam bahurūpāṃ striyaṃ cāpi pumāṃsaṃ puṃścalīpatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीमुभयतो वाहां पञ्चपञ्चाद्भुतं गृहम् क्वचिद्धंसं चित्रकथं क्षौरपव्यं स्वयं भ्रमि

nadīmubhayato vāhāṃ pañcapañcādbhutaṃ gṛham kvaciddhaṃsaṃ citrakathaṃ kṣaurapavyaṃ svayaṃ bhrami

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं स्वपितुरादेशमविद्वांसो विपश्चितः अनुरूपमविज्ञाय अहो सर्गं करिष्यथ

kathaṃ svapiturādeśamavidvāṃso vipaścitaḥ anurūpamavijñāya aho sargaṃ kariṣyatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशुक उवाच तन् निशम्याथ हर्यश्वा औत्पत्तिकमनीषया वाचः कूटं तु देवर्षेः स्वयं विममृशुर्धिया

śrīśuka uvāca tan niśamyātha haryaśvā autpattikamanīṣayā vācaḥ kūṭaṃ tu devarṣeḥ svayaṃ vimamṛśurdhiyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूः क्षेत्रं जीवसंज्ञं यदनादि निजबन्धनम् अदृष्ट्वा तस्य निर्वाणं किमसत्कर्मभिर्भवेत्

bhūḥ kṣetraṃ jīvasaṃjñaṃ yadanādi nijabandhanam adṛṣṭvā tasya nirvāṇaṃ kimasatkarmabhirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एक एवेश्वरस्तुर्यो भगवान् स्वाश्रयः परः तमदृष्ट्वाभवं पुंसः किमसत्कर्मभिर्भवेत्

eka eveśvarasturyo bhagavān svāśrayaḥ paraḥ tamadṛṣṭvābhavaṃ puṃsaḥ kimasatkarmabhirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुमान् नैवैति यद्गत्वा बिलस्वर्गं गतो यथा प्रत्यग्धामाविद इह किमसत्कर्मभिर्भवेत्

pumān naivaiti yadgatvā bilasvargaṃ gato yathā pratyagdhāmāvida iha kimasatkarmabhirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानारूपात्मनो बुद्धिः स्वैरिणीव गुणान्विता तन्निष्ठामगतस्येह किमसत्कर्मभिर्भवेत्

nānārūpātmano buddhiḥ svairiṇīva guṇānvitā tanniṣṭhāmagatasyeha kimasatkarmabhirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सङ्गभ्रंशितैश्वर्यं संसरन्तं कुभार्यवत् तद्गतीरबुधस्येह किमसत्कर्मभिर्भवेत्

tatsaṅgabhraṃśitaiśvaryaṃ saṃsarantaṃ kubhāryavat tadgatīrabudhasyeha kimasatkarmabhirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्ट्यप्ययकरीं मायां वेलाकूलान्तवेगिताम् मत्तस्य तामविज्ञस्य किमसत्कर्मभिर्भवेत्

sṛṣṭyapyayakarīṃ māyāṃ velākūlāntavegitām mattasya tāmavijñasya kimasatkarmabhirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चविंशतितत्त्वानां पुरुषो ऽद्भुतदर्पणः अध्यात्ममबुधस्येह किमसत्कर्मभिर्भवेत्

pañcaviṃśatitattvānāṃ puruṣo 'dbhutadarpaṇaḥ adhyātmamabudhasyeha kimasatkarmabhirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐश्वरं शास्त्रमुत्सृज्य बन्धमोक्षानुदर्शनम् विविक्तपदमज्ञाय किमसत्कर्मभिर्भवेत्

aiśvaraṃ śāstramutsṛjya bandhamokṣānudarśanam viviktapadamajñāya kimasatkarmabhirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालचक्रं भ्रमि तीक्ष्णं सर्वं निष्कर्षयज् जगत् स्वतन्त्रमबुधस्येह किमसत्कर्मभिर्भवेत्

kālacakraṃ bhrami tīkṣṇaṃ sarvaṃ niṣkarṣayaj jagat svatantramabudhasyeha kimasatkarmabhirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रस्य पितुरादेशं यो न वेद निवर्तकम् कथं तदनुरूपाय गुणविस्रम्भ्य् उपक्रमेत्

śāstrasya piturādeśaṃ yo na veda nivartakam kathaṃ tadanurūpāya guṇavisrambhy upakramet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति व्यवसिता राजन् हर्यश्वा एकचेतसः प्रययुस्तं परिक्रम्य पन्थानमनिवर्तनम्

iti vyavasitā rājan haryaśvā ekacetasaḥ prayayustaṃ parikramya panthānamanivartanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरब्रह्मणि निर्भात हृषीकेशपदाम्बुजे अखण्डं चित्तमावेश्य लोकान् अनुचरन् मुनिः

svarabrahmaṇi nirbhāta hṛṣīkeśapadāmbuje akhaṇḍaṃ cittamāveśya lokān anucaran muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाशं निशम्य पुत्राणां नारदाच् छीलशालिनाम् अन्वतप्यत कः शोचन् सुप्रजस्त्वं शुचां पदम्

nāśaṃ niśamya putrāṇāṃ nāradāc chīlaśālinām anvatapyata kaḥ śocan suprajastvaṃ śucāṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स भूयः पाञ्चजन्यायामजेन परिसान्त्वितः पुत्रान् अजनयद्दक्षः सवलाश्वान् सहस्रिणः

sa bhūyaḥ pāñcajanyāyāmajena parisāntvitaḥ putrān ajanayaddakṣaḥ savalāśvān sahasriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते च पित्रा समादिष्टाः प्रजासर्गे धृतव्रताः नारायणसरो जग्मुर्यत्र सिद्धाः स्वपूर्वजाः

te ca pitrā samādiṣṭāḥ prajāsarge dhṛtavratāḥ nārāyaṇasaro jagmuryatra siddhāḥ svapūrvajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदुपस्पर्शनादेव विनिर्धूतमलाशयाः जपन्तो ब्रह्म परमं तेपुस्तत्र महत् तपः

tadupasparśanādeva vinirdhūtamalāśayāḥ japanto brahma paramaṃ tepustatra mahat tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अब्भक्षाः कतिचिन् मासान् कतिचिद्वायुभोजनाः आराधयन् मन्त्रमिममभ्यस्यन्त इडस्पतिम्

abbhakṣāḥ katicin māsān katicidvāyubhojanāḥ ārādhayan mantramimamabhyasyanta iḍaspatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ नमो नारायणाय पुरुषाय महात्मने विशुद्धसत्त्वधिष्ण्याय महाहंसाय धीमहि

oṃ namo nārāyaṇāya puruṣāya mahātmane viśuddhasattvadhiṣṇyāya mahāhaṃsāya dhīmahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तान् अपि राजेन्द्र प्रजासर्गधियो मुनिः उपेत्य नारदः प्राह वाचः कूटानि पूर्ववत्

iti tān api rājendra prajāsargadhiyo muniḥ upetya nāradaḥ prāha vācaḥ kūṭāni pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाक्षायणाः संशृणुत गदतो निगमं मम अन्विच्छतानुपदवीं भ्रातॄणां भ्रातृवत्सलाः

dākṣāyaṇāḥ saṃśṛṇuta gadato nigamaṃ mama anvicchatānupadavīṃ bhrātṝṇāṃ bhrātṛvatsalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रातॄणां प्रायणं भ्राता यो ऽनुतिष्ठति धर्मवित् स पुण्यबन्धुः पुरुषो मरुद्भिः सह मोदते

bhrātṝṇāṃ prāyaṇaṃ bhrātā yo 'nutiṣṭhati dharmavit sa puṇyabandhuḥ puruṣo marudbhiḥ saha modate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावदुक्त्वा प्रययौ नारदो ऽमोघदर्शनः ते ऽपि चान्वगमन् मार्गं भ्रातॄणामेव मारिष

etāvaduktvā prayayau nārado 'moghadarśanaḥ te 'pi cānvagaman mārgaṃ bhrātṝṇāmeva māriṣa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सध्रीचीनं प्रतीचीनं परस्यानुपथं गताः नाद्यापि ते निवर्तन्ते पश्चिमा यामिनीरिव

sadhrīcīnaṃ pratīcīnaṃ parasyānupathaṃ gatāḥ nādyāpi te nivartante paścimā yāminīriva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन् काल उत्पातान् बहून् पश्यन् प्रजापतिः पूर्ववन् नारदकृतं पुत्रनाशमुपाशृणोत्

etasmin kāla utpātān bahūn paśyan prajāpatiḥ pūrvavan nāradakṛtaṃ putranāśamupāśṛṇot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चुक्रोध नारदायासौ पुत्रशोकविमूर्च्छितः देवर्षिमुपलभ्याह रोषाद्विस्फुरिताधरः

cukrodha nāradāyāsau putraśokavimūrcchitaḥ devarṣimupalabhyāha roṣādvisphuritādharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीदक्ष उवाच अहो असाधो साधूनां साधुलिङ्गेन नस्त्वया असाध्वकार्य् अर्भकाणां भिक्षोर्मार्गः प्रदर्शितः

śrīdakṣa uvāca aho asādho sādhūnāṃ sādhuliṅgena nastvayā asādhvakāry arbhakāṇāṃ bhikṣormārgaḥ pradarśitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋणैस्त्रिभिरमुक्तानाममीमांसितकर्मणाम् विघातः श्रेयसः पाप लोकयोरुभयोः कृतः

ṛṇaistribhiramuktānāmamīmāṃsitakarmaṇām vighātaḥ śreyasaḥ pāpa lokayorubhayoḥ kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं त्वं निरनुक्रोशो बालानां मतिभिद्धरेः पार्षदमध्ये चरसि यशोहा निरपत्रपः

evaṃ tvaṃ niranukrośo bālānāṃ matibhiddhareḥ pārṣadamadhye carasi yaśohā nirapatrapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननु भागवता नित्यं भूतानुग्रहकातराः ऋते त्वां सौहृदघ्नं वै वैरङ्करमवैरिणाम्

nanu bhāgavatā nityaṃ bhūtānugrahakātarāḥ ṛte tvāṃ sauhṛdaghnaṃ vai vairaṅkaramavairiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेत्थं पुंसां विरागः स्यात् त्वया केवलिना मृषा मन्यसे यद्य् उपशमं स्नेहपाशनिकृन्तनम्

netthaṃ puṃsāṃ virāgaḥ syāt tvayā kevalinā mṛṣā manyase yady upaśamaṃ snehapāśanikṛntanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानुभूय न जानाति पुमान् विषयतीक्ष्णताम् निर्विद्यते स्वयं तस्मान् न तथा भिन्नधीः परैः

nānubhūya na jānāti pumān viṣayatīkṣṇatām nirvidyate svayaṃ tasmān na tathā bhinnadhīḥ paraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन् नस्त्वं कर्मसन्धानां साधूनां गृहमेधिनाम् कृतवान् असि दुर्मर्षं विप्रियं तव मर्षितम्

yan nastvaṃ karmasandhānāṃ sādhūnāṃ gṛhamedhinām kṛtavān asi durmarṣaṃ vipriyaṃ tava marṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्तुकृन्तन यन् नस्त्वमभद्रमचरः पुनः तस्माल् लोकेषु ते मूढ न भवेद्भ्रमतः पदम्

tantukṛntana yan nastvamabhadramacaraḥ punaḥ tasmāl lokeṣu te mūḍha na bhavedbhramataḥ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशुक उवाच प्रतिजग्राह तद्बाढं नारदः साधुसम्मतः एतावान् साधुवादो हि तितिक्षेतेश्वरः स्वयम्

śrīśuka uvāca pratijagrāha tadbāḍhaṃ nāradaḥ sādhusammataḥ etāvān sādhuvādo hi titikṣeteśvaraḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.