Library·Bhāgavata Purāṇa·7·7.1

Bhāgavata Purāṇa 7.1

श्रीराजोवाच समः प्रियः सुहृद्ब्रह्मन् भूतानां भगवान् स्वयम् इन्द्रस्यार्थे कथं दैत्यान् अवधीद्विषमो यथा

śrīrājovāca samaḥ priyaḥ suhṛdbrahman bhūtānāṃ bhagavān svayam indrasyārthe kathaṃ daityān avadhīdviṣamo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्यस्यार्थः सुरगणैः साक्षान् निःश्रेयसात्मनः नैवासुरेभ्यो विद्वेषो नोद्वेगश्चागुणस्य हि

na hyasyārthaḥ suragaṇaiḥ sākṣān niḥśreyasātmanaḥ naivāsurebhyo vidveṣo nodvegaścāguṇasya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति नः सुमहाभाग नारायणगुणान् प्रति संशयः सुमहान् जातस्तद्भवांश्छेत्तुमर्हति

iti naḥ sumahābhāga nārāyaṇaguṇān prati saṃśayaḥ sumahān jātastadbhavāṃśchettumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीऋषिरुवाच साधु पृष्टं महाराज हरेश्चरितमद्भुतम् यद्भागवतमाहात्म्यं भगवद्भक्तिवर्धनम्

śrīṛṣiruvāca sādhu pṛṣṭaṃ mahārāja hareścaritamadbhutam yadbhāgavatamāhātmyaṃ bhagavadbhaktivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीयते परमं पुण्यमृषिभिर्नारदादिभिः नत्वा कृष्णाय मुनये कथयिष्ये हरेः कथाम्

gīyate paramaṃ puṇyamṛṣibhirnāradādibhiḥ natvā kṛṣṇāya munaye kathayiṣye hareḥ kathām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गुणो ऽपि ह्यजो ऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः स्वमायागुणमाविश्य बाध्यबाधकतां गतः

nirguṇo 'pi hyajo 'vyakto bhagavān prakṛteḥ paraḥ svamāyāguṇamāviśya bādhyabādhakatāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वं रजस्तम इति प्रकृतेर्नात्मनो गुणाः न तेषां युगपद्राजन् ह्रास उल्लास एव वा

sattvaṃ rajastama iti prakṛternātmano guṇāḥ na teṣāṃ yugapadrājan hrāsa ullāsa eva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयकाले तु सत्त्वस्य देवर्षीन् रजसो ऽसुरान् तमसो यक्षरक्षांसि तत्कालानुगुणो ऽभजत्

jayakāle tu sattvasya devarṣīn rajaso 'surān tamaso yakṣarakṣāṃsi tatkālānuguṇo 'bhajat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिरादिरिवाभाति सङ्घातान् न विविच्यते विदन्त्यात्मानमात्मस्थं मथित्वा कवयो ऽन्ततः

jyotirādirivābhāti saṅghātān na vivicyate vidantyātmānamātmasthaṃ mathitvā kavayo 'ntataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा सिसृक्षुः पुर आत्मनः परो रजः सृजत्येष पृथक् स्वमायया सत्त्वं विचित्रासु रिरंसुरीश्वरः शयिष्यमाणस्तम ईरयत्यसौ

yadā sisṛkṣuḥ pura ātmanaḥ paro rajaḥ sṛjatyeṣa pṛthak svamāyayā sattvaṃ vicitrāsu riraṃsurīśvaraḥ śayiṣyamāṇastama īrayatyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालं चरन्तं सृजतीश आश्रयं प्रधानपुम्भ्यां नरदेव सत्यकृत् य एष राजन्नपि काल ईशिता सत्त्वं सुरानीकमिवैधयत्यतः तत्प्रत्यनीकान् असुरान् सुरप्रियो रजस्तमस्कान् प्रमिणोत्युरुश्रवाः

kālaṃ carantaṃ sṛjatīśa āśrayaṃ pradhānapumbhyāṃ naradeva satyakṛt ya eṣa rājannapi kāla īśitā sattvaṃ surānīkamivaidhayatyataḥ tatpratyanīkān asurān surapriyo rajastamaskān pramiṇotyuruśravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रैवोदाहृतः पूर्वमितिहासः सुरर्षिणा प्रीत्या महाक्रतौ राजन् पृच्छते ऽजातशत्रवे

atraivodāhṛtaḥ pūrvamitihāsaḥ surarṣiṇā prītyā mahākratau rājan pṛcchate 'jātaśatrave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा महाद्भुतं राजा राजसूये महाक्रतौ वासुदेवे भगवति सायुज्यं चेदिभूभुजः

dṛṣṭvā mahādbhutaṃ rājā rājasūye mahākratau vāsudeve bhagavati sāyujyaṃ cedibhūbhujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासीनं सुरऋषिं राजा पाण्डुसुतः क्रतौ पप्रच्छ विस्मितमना मुनीनां शृण्वतामिदम्

tatrāsīnaṃ suraṛṣiṃ rājā pāṇḍusutaḥ kratau papraccha vismitamanā munīnāṃ śṛṇvatāmidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीयुधिष्ठिर उवाच अहो अत्यद्भुतं ह्येतद्दुर्लभैकान्तिनामपि वासुदेवे परे तत्त्वे प्राप्तिश्चैद्यस्य विद्विषः

śrīyudhiṣṭhira uvāca aho atyadbhutaṃ hyetaddurlabhaikāntināmapi vāsudeve pare tattve prāptiścaidyasya vidviṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्वेदितुमिच्छामः सर्व एव वयं मुने भगवन्निन्दया वेनो द्विजैस्तमसि पातितः

etadveditumicchāmaḥ sarva eva vayaṃ mune bhagavannindayā veno dvijaistamasi pātitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दमघोषसुतः पाप आरभ्य कलभाषणात् सम्प्रत्यमर्षी गोविन्दे दन्तवक्रश्च दुर्मतिः

damaghoṣasutaḥ pāpa ārabhya kalabhāṣaṇāt sampratyamarṣī govinde dantavakraśca durmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शपतोरसकृद्विष्णुं यद्ब्रह्म परमव्ययम् श्वित्रो न जातो जिह्वायां नान्धं विविशतुस्तमः

śapatorasakṛdviṣṇuṃ yadbrahma paramavyayam śvitro na jāto jihvāyāṃ nāndhaṃ viviśatustamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं तस्मिन् भगवति दुरवग्राह्यधामनि पश्यतां सर्वलोकानां लयमीयतुरञ्जसा

kathaṃ tasmin bhagavati duravagrāhyadhāmani paśyatāṃ sarvalokānāṃ layamīyaturañjasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्भ्राम्यति मे बुद्धिर्दीपार्चिरिव वायुना ब्रूह्येतदद्भुततमं भगवान् ह्यत्र कारणम्

etadbhrāmyati me buddhirdīpārciriva vāyunā brūhyetadadbhutatamaṃ bhagavān hyatra kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीबादरायणिरुवाच राज्ञस्तद्वच आकर्ण्य नारदो भगवान् ऋषिः तुष्टः प्राह तमाभाष्य शृण्वत्यास्तत्सदः कथाः

śrībādarāyaṇiruvāca rājñastadvaca ākarṇya nārado bhagavān ṛṣiḥ tuṣṭaḥ prāha tamābhāṣya śṛṇvatyāstatsadaḥ kathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीनारद उवाच निन्दनस्तवसत्कार न्यक्कारार्थं कलेवरम् प्रधानपरयो राजन्नविवेकेन कल्पितम्

śrīnārada uvāca nindanastavasatkāra nyakkārārthaṃ kalevaram pradhānaparayo rājannavivekena kalpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिंसा तदभिमानेन दण्डपारुष्ययोर्यथा वैषम्यमिह भूतानां ममाहमिति पार्थिव

hiṃsā tadabhimānena daṇḍapāruṣyayoryathā vaiṣamyamiha bhūtānāṃ mamāhamiti pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्निबद्धो ऽभिमानो ऽयं तद्वधात् प्राणिनां वधः तथा न यस्य कैवल्यादभिमानो ऽखिलात्मनः परस्य दमकर्तुर्हि हिंसा केनास्य कल्प्यते

yannibaddho 'bhimāno 'yaṃ tadvadhāt prāṇināṃ vadhaḥ tathā na yasya kaivalyādabhimāno 'khilātmanaḥ parasya damakarturhi hiṃsā kenāsya kalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्वैरानुबन्धेन निर्वैरेण भयेन वा स्नेहात् कामेन वा युञ्ज्यात् कथञ्चिन् नेक्षते पृथक्

tasmādvairānubandhena nirvaireṇa bhayena vā snehāt kāmena vā yuñjyāt kathañcin nekṣate pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वैरानुबन्धेन मर्त्यस्तन्मयतामियात् न तथा भक्तियोगेन इति मे निश्चिता मतिः

yathā vairānubandhena martyastanmayatāmiyāt na tathā bhaktiyogena iti me niścitā matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीटः पेशस्कृता रुद्धः कुड्यायां तमनुस्मरन् संरम्भभययोगेन विन्दते तत्स्वरूपताम्

kīṭaḥ peśaskṛtā ruddhaḥ kuḍyāyāṃ tamanusmaran saṃrambhabhayayogena vindate tatsvarūpatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृष्णे भगवति मायामनुज ईश्वरे वैरेण पूतपाप्मानस्तमापुरनुचिन्तया

evaṃ kṛṣṇe bhagavati māyāmanuja īśvare vaireṇa pūtapāpmānastamāpuranucintayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामाद्द्वेषाद्भयात् स्नेहाद्यथा भक्त्येश्वरे मनः आवेश्य तदघं हित्वा बहवस्तद्गतिं गताः

kāmāddveṣādbhayāt snehādyathā bhaktyeśvare manaḥ āveśya tadaghaṃ hitvā bahavastadgatiṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोप्यः कामाद्भयात् कंसो द्वेषाच् चैद्यादयो नृपाः सम्बन्धाद्वृष्णयः स्नेहाद्यूयं भक्त्या वयं विभो

gopyaḥ kāmādbhayāt kaṃso dveṣāc caidyādayo nṛpāḥ sambandhādvṛṣṇayaḥ snehādyūyaṃ bhaktyā vayaṃ vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कतमो ऽपि न वेनः स्यात् पञ्चानां पुरुषं प्रति तस्मात् केनाप्युपायेन मनः कृष्णे निवेशयेत्

katamo 'pi na venaḥ syāt pañcānāṃ puruṣaṃ prati tasmāt kenāpyupāyena manaḥ kṛṣṇe niveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृष्वस्रेयो वश्चैद्यो दन्तवक्रश्च पाण्डव पार्षदप्रवरौ विष्णोर्विप्रशापात् पदच्युतौ

mātṛṣvasreyo vaścaidyo dantavakraśca pāṇḍava pārṣadapravarau viṣṇorvipraśāpāt padacyutau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीयुधिष्ठिर उवाच कीदृशः कस्य वा शापो हरिदासाभिमर्शनः अश्रद्धेय इवाभाति हरेरेकान्तिनां भवः

śrīyudhiṣṭhira uvāca kīdṛśaḥ kasya vā śāpo haridāsābhimarśanaḥ aśraddheya ivābhāti harerekāntināṃ bhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहेन्द्रियासुहीनानां वैकुण्ठपुरवासिनाम् देहसम्बन्धसम्बद्धमेतदाख्यातुमर्हसि

dehendriyāsuhīnānāṃ vaikuṇṭhapuravāsinām dehasambandhasambaddhametadākhyātumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीनारद उवाच एकदा ब्रह्मणः पुत्रा विष्णुलोकं यदृच्छया सनन्दनादयो जग्मुश्चरन्तो भुवनत्रयम्

śrīnārada uvāca ekadā brahmaṇaḥ putrā viṣṇulokaṃ yadṛcchayā sanandanādayo jagmuścaranto bhuvanatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चषड्ढायनार्भाभाः पूर्वेषामपि पूर्वजाः दिग्वाससः शिशून् मत्वा द्वाःस्थौ तान् प्रत्यषेधताम्

pañcaṣaḍḍhāyanārbhābhāḥ pūrveṣāmapi pūrvajāḥ digvāsasaḥ śiśūn matvā dvāḥsthau tān pratyaṣedhatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशपन् कुपिता एवं युवां वासं न चार्हथः रजस्तमोभ्यां रहिते पादमूले मधुद्विषः पापिष्ठामासुरीं योनिं बालिशौ यातमाश्वतः

aśapan kupitā evaṃ yuvāṃ vāsaṃ na cārhathaḥ rajastamobhyāṃ rahite pādamūle madhudviṣaḥ pāpiṣṭhāmāsurīṃ yoniṃ bāliśau yātamāśvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शप्तौ स्वभवनात् पतन्तौ तौ कृपालुभिः प्रोक्तौ पुनर्जन्मभिर्वां त्रिभिर्लोकाय कल्पताम्

evaṃ śaptau svabhavanāt patantau tau kṛpālubhiḥ proktau punarjanmabhirvāṃ tribhirlokāya kalpatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जज्ञाते तौ दितेः पुत्रौ दैत्यदानववन्दितौ हिरण्यकशिपुर्ज्येष्ठो हिरण्याक्षो ऽनुजस्ततः

jajñāte tau diteḥ putrau daityadānavavanditau hiraṇyakaśipurjyeṣṭho hiraṇyākṣo 'nujastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतो हिरण्यकशिपुर्हरिणा सिंहरूपिणा हिरण्याक्षो धरोद्धारे बिभ्रता शौकरं वपुः

hato hiraṇyakaśipurhariṇā siṃharūpiṇā hiraṇyākṣo dharoddhāre bibhratā śaukaraṃ vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यकशिपुः पुत्रं प्रह्लादं केशवप्रियम् जिघांसुरकरोन् नाना यातना मृत्युहेतवे

hiraṇyakaśipuḥ putraṃ prahlādaṃ keśavapriyam jighāṃsurakaron nānā yātanā mṛtyuhetave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं सर्वभूतात्मभूतं प्रशान्तं समदर्शनम् भगवत्तेजसा स्पृष्टं नाशक्नोद्धन्तुमुद्यमैः

taṃ sarvabhūtātmabhūtaṃ praśāntaṃ samadarśanam bhagavattejasā spṛṣṭaṃ nāśaknoddhantumudyamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तौ राक्षसौ जातौ केशिन्यां विश्रवःसुतौ रावणः कुम्भकर्णश्च सर्वलोकोपतापनौ

tatastau rākṣasau jātau keśinyāṃ viśravaḥsutau rāvaṇaḥ kumbhakarṇaśca sarvalokopatāpanau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि राघवो भूत्वा न्यहनच् छापमुक्तये रामवीर्यं श्रोष्यसि त्वं मार्कण्डेयमुखात् प्रभो

tatrāpi rāghavo bhūtvā nyahanac chāpamuktaye rāmavīryaṃ śroṣyasi tvaṃ mārkaṇḍeyamukhāt prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत्र क्षत्रियौ जातौ मातृष्वस्रात्मजौ तव अधुना शापनिर्मुक्तौ कृष्णचक्रहतांहसौ

tāvatra kṣatriyau jātau mātṛṣvasrātmajau tava adhunā śāpanirmuktau kṛṣṇacakrahatāṃhasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैरानुबन्धतीव्रेण ध्यानेनाच्युतसात्मताम् नीतौ पुनर्हरेः पार्श्वं जग्मतुर्विष्णुपार्षदौ

vairānubandhatīvreṇa dhyānenācyutasātmatām nītau punarhareḥ pārśvaṃ jagmaturviṣṇupārṣadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीयुधिष्ठिर उवाच विद्वेषो दयिते पुत्रे कथमासीन् महात्मनि ब्रूहि मे भगवन् येन प्रह्लादस्याच्युतात्मता

śrīyudhiṣṭhira uvāca vidveṣo dayite putre kathamāsīn mahātmani brūhi me bhagavan yena prahlādasyācyutātmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.