Bhāgavata Purāṇa 7.13

श्रीनारद उवाच कल्पस्त्वेवं परिव्रज्य देहमात्रावशेषितः ग्रामैकरात्रविधिना निरपेक्षश्चरेन् महीम्

śrīnārada uvāca kalpastvevaṃ parivrajya dehamātrāvaśeṣitaḥ grāmaikarātravidhinā nirapekṣaścaren mahīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभृयाद्यद्यसौ वासः कौपीनाच्छादनं परम् त्यक्तं न लिङ्गाद्दण्डादेरन्यत् किञ्चिदनापदि

bibhṛyādyadyasau vāsaḥ kaupīnācchādanaṃ param tyaktaṃ na liṅgāddaṇḍāderanyat kiñcidanāpadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एक एव चरेद्भिक्षुरात्मारामो ऽनपाश्रयः सर्वभूतसुहृच्छान्तो नारायणपरायणः

eka eva caredbhikṣurātmārāmo 'napāśrayaḥ sarvabhūtasuhṛcchānto nārāyaṇaparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्येदात्मन्यदो विश्वं परे सदसतो ऽव्यये आत्मानं च परं ब्रह्म सर्वत्र सदसन्मये

paśyedātmanyado viśvaṃ pare sadasato 'vyaye ātmānaṃ ca paraṃ brahma sarvatra sadasanmaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्तिप्रबोधयोः सन्धावात्मनो गतिमात्मदृक् पश्यन् बन्धं च मोक्षं च मायामात्रं न वस्तुतः

suptiprabodhayoḥ sandhāvātmano gatimātmadṛk paśyan bandhaṃ ca mokṣaṃ ca māyāmātraṃ na vastutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभिनन्देद्ध्रुवं मृत्युमध्रुवं वास्य जीवितम् कालं परं प्रतीक्षेत भूतानां प्रभवाप्ययम्

nābhinandeddhruvaṃ mṛtyumadhruvaṃ vāsya jīvitam kālaṃ paraṃ pratīkṣeta bhūtānāṃ prabhavāpyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासच्छास्त्रेषु सज्जेत नोपजीवेत जीविकाम् वादवादांस्त्यजेत् तर्कान् पक्षं कंच न संश्रयेत्

nāsacchāstreṣu sajjeta nopajīveta jīvikām vādavādāṃstyajet tarkān pakṣaṃ kaṃca na saṃśrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शिष्यान् अनुबध्नीत ग्रन्थान् नैवाभ्यसेद्बहून् न व्याख्यामुपयुञ्जीत नारम्भान् आरभेत् क्वचित्

na śiṣyān anubadhnīta granthān naivābhyasedbahūn na vyākhyāmupayuñjīta nārambhān ārabhet kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न यतेराश्रमः प्रायो धर्महेतुर्महात्मनः शान्तस्य समचित्तस्य बिभृयादुत वा त्यजेत्

na yaterāśramaḥ prāyo dharmaheturmahātmanaḥ śāntasya samacittasya bibhṛyāduta vā tyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यक्तलिङ्गो व्यक्तार्थो मनीष्युन्मत्तबालवत् कविर्मूकवदात्मानं स दृष्ट्या दर्शयेन् नृणाम्

avyaktaliṅgo vyaktārtho manīṣyunmattabālavat kavirmūkavadātmānaṃ sa dṛṣṭyā darśayen nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् प्रह्रादस्य च संवादं मुनेराजगरस्य च

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam prahrādasya ca saṃvādaṃ munerājagarasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं शयानं धरोपस्थे कावेर्यां सह्यसानुनि रजस्वलैस्तनूदेशैर्निगूढामलतेजसम्

taṃ śayānaṃ dharopasthe kāveryāṃ sahyasānuni rajasvalaistanūdeśairnigūḍhāmalatejasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श लोकान् विचरन् लोकतत्त्वविवित्सया वृतो ऽमात्यैः कतिपयैः प्रह्रादो भगवत्प्रियः

dadarśa lokān vicaran lokatattvavivitsayā vṛto 'mātyaiḥ katipayaiḥ prahrādo bhagavatpriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणाकृतिभिर्वाचा लिङ्गैर्वर्णाश्रमादिभिः न विदन्ति जना यं वै सो ऽसाविति न वेति च

karmaṇākṛtibhirvācā liṅgairvarṇāśramādibhiḥ na vidanti janā yaṃ vai so 'sāviti na veti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं नत्वाभ्यर्च्य विधिवत् पादयोः शिरसा स्पृशन् विवित्सुरिदमप्राक्षीन् महाभागवतो ऽसुरः

taṃ natvābhyarcya vidhivat pādayoḥ śirasā spṛśan vivitsuridamaprākṣīn mahābhāgavato 'suraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभर्षि कायं पीवानं सोद्यमो भोगवान् यथा वित्तं चैवोद्यमवतां भोगो वित्तवतामिह भोगिनां खलु देहो ऽयं पीवा भवति नान्यथा

bibharṣi kāyaṃ pīvānaṃ sodyamo bhogavān yathā vittaṃ caivodyamavatāṃ bhogo vittavatāmiha bhogināṃ khalu deho 'yaṃ pīvā bhavati nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ते शयानस्य निरुद्यमस्य ब्रह्मन् नु हार्थो यत एव भोगः अभोगिनो ऽयं तव विप्र देहः पीवा यतस्तद्वद नः क्षमं चेत्

na te śayānasya nirudyamasya brahman nu hārtho yata eva bhogaḥ abhogino 'yaṃ tava vipra dehaḥ pīvā yatastadvada naḥ kṣamaṃ cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कविः कल्पो निपुणदृक् चित्रप्रियकथः समः लोकस्य कुर्वतः कर्म शेषे तद्वीक्षितापि वा

kaviḥ kalpo nipuṇadṛk citrapriyakathaḥ samaḥ lokasya kurvataḥ karma śeṣe tadvīkṣitāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीनारद उवाच स इत्थं दैत्यपतिना परिपृष्टो महामुनिः स्मयमानस्तमभ्याह तद्वागमृतयन्त्रितः

śrīnārada uvāca sa itthaṃ daityapatinā paripṛṣṭo mahāmuniḥ smayamānastamabhyāha tadvāgamṛtayantritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीब्राह्मण उवाच वेदेदमसुरश्रेष्ठ भवान् नन्वार्यसम्मतः ईहोपरमयोर्नॄणां पदान्यध्यात्मचक्षुषा

śrībrāhmaṇa uvāca vededamasuraśreṣṭha bhavān nanvāryasammataḥ īhoparamayornṝṇāṃ padānyadhyātmacakṣuṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य नारायणो देवो भगवान् हृद्गतः सदा भक्त्या केवलयाज्ञानं धुनोति ध्वान्तमर्कवत्

yasya nārāyaṇo devo bhagavān hṛdgataḥ sadā bhaktyā kevalayājñānaṃ dhunoti dhvāntamarkavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि ब्रूमहे प्रश्नांस्तव राजन् यथाश्रुतम् सम्भाषणीयो हि भवान् आत्मनः शुद्धिमिच्छता

tathāpi brūmahe praśnāṃstava rājan yathāśrutam sambhāṣaṇīyo hi bhavān ātmanaḥ śuddhimicchatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णया भववाहिन्या योग्यैः कामैरपूर्यया कर्माणि कार्यमाणो ऽहं नानायोनिषु योजितः

tṛṣṇayā bhavavāhinyā yogyaiḥ kāmairapūryayā karmāṇi kāryamāṇo 'haṃ nānāyoniṣu yojitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदृच्छया लोकमिमं प्रापितः कर्मभिर्भ्रमन् स्वर्गापवर्गयोर्द्वारं तिरश्चां पुनरस्य च

yadṛcchayā lokamimaṃ prāpitaḥ karmabhirbhraman svargāpavargayordvāraṃ tiraścāṃ punarasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि दम्पतीनां च सुखायान्यापनुत्तये कर्माणि कुर्वतां दृष्ट्वा निवृत्तो ऽस्मि विपर्ययम्

tatrāpi dampatīnāṃ ca sukhāyānyāpanuttaye karmāṇi kurvatāṃ dṛṣṭvā nivṛtto 'smi viparyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखमस्यात्मनो रूपं सर्वेहोपरतिस्तनुः मनःसंस्पर्शजान् दृष्ट्वा भोगान् स्वप्स्यामि संविशन्

sukhamasyātmano rūpaṃ sarvehoparatistanuḥ manaḥsaṃsparśajān dṛṣṭvā bhogān svapsyāmi saṃviśan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येतदात्मनः स्वार्थं सन्तं विस्मृत्य वै पुमान् विचित्रामसति द्वैते घोरामाप्नोति संसृतिम्

ityetadātmanaḥ svārthaṃ santaṃ vismṛtya vai pumān vicitrāmasati dvaite ghorāmāpnoti saṃsṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलं तदुद्भवैश्छन्नं हित्वाज्ञो जलकाम्यया मृगतृष्णामुपाधावेत् तथान्यत्रार्थदृक् स्वतः

jalaṃ tadudbhavaiśchannaṃ hitvājño jalakāmyayā mṛgatṛṣṇāmupādhāvet tathānyatrārthadṛk svataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहादिभिर्दैवतन्त्रैरात्मनः सुखमीहतः दुःखात्ययं चानीशस्य क्रिया मोघाः कृताः कृताः

dehādibhirdaivatantrairātmanaḥ sukhamīhataḥ duḥkhātyayaṃ cānīśasya kriyā moghāḥ kṛtāḥ kṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आध्यात्मिकादिभिर्दुःखैरविमुक्तस्य कर्हिचित् मर्त्यस्य कृच्छ्रोपनतैरर्थैः कामैः क्रियेत किम्

ādhyātmikādibhirduḥkhairavimuktasya karhicit martyasya kṛcchropanatairarthaiḥ kāmaiḥ kriyeta kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यामि धनिनां क्लेशं लुब्धानामजितात्मनाम् भयादलब्धनिद्राणां सर्वतो ऽभिविशङ्किनाम्

paśyāmi dhanināṃ kleśaṃ lubdhānāmajitātmanām bhayādalabdhanidrāṇāṃ sarvato 'bhiviśaṅkinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजतश्चौरतः शत्रोः स्वजनात् पशुपक्षितः अर्थिभ्यः कालतः स्वस्मान् नित्यं प्राणार्थवद्भयम्

rājataścaurataḥ śatroḥ svajanāt paśupakṣitaḥ arthibhyaḥ kālataḥ svasmān nityaṃ prāṇārthavadbhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोकमोहभयक्रोध रागक्लैब्यश्रमादयः यन्मूलाः स्युर्नृणां जह्यात् स्पृहां प्राणार्थयोर्बुधः

śokamohabhayakrodha rāgaklaibyaśramādayaḥ yanmūlāḥ syurnṛṇāṃ jahyāt spṛhāṃ prāṇārthayorbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुकारमहासर्पौ लोके ऽस्मिन् नो गुरूत्तमौ वैराग्यं परितोषं च प्राप्ता यच्छिक्षया वयम्

madhukāramahāsarpau loke 'smin no gurūttamau vairāgyaṃ paritoṣaṃ ca prāptā yacchikṣayā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरागः सर्वकामेभ्यः शिक्षितो मे मधुव्रतात् कृच्छ्राप्तं मधुवद्वित्तं हत्वाप्यन्यो हरेत् पतिम्

virāgaḥ sarvakāmebhyaḥ śikṣito me madhuvratāt kṛcchrāptaṃ madhuvadvittaṃ hatvāpyanyo haret patim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनीहः परितुष्टात्मा यदृच्छोपनतादहम् नो चेच् छये बह्वहानि महाहिरिव सत्त्ववान्

anīhaḥ parituṣṭātmā yadṛcchopanatādaham no cec chaye bahvahāni mahāhiriva sattvavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिदल्पं क्वचिद्भूरि भुञ्जे ऽन्नं स्वाद्वस्वादु वा क्वचिद्भूरि गुणोपेतं गुणहीनमुत क्वचित्

kvacidalpaṃ kvacidbhūri bhuñje 'nnaṃ svādvasvādu vā kvacidbhūri guṇopetaṃ guṇahīnamuta kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रद्धयोपहृतं क्वापि कदाचिन् मानवर्जितम् भुञ्जे भुक्त्वाथ कस्मिंश्चिद्दिवा नक्तं यदृच्छया

śraddhayopahṛtaṃ kvāpi kadācin mānavarjitam bhuñje bhuktvātha kasmiṃściddivā naktaṃ yadṛcchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षौमं दुकूलमजिनं चीरं वल्कलमेव वा वसे ऽन्यदपि सम्प्राप्तं दिष्टभुक् तुष्टधीरहम्

kṣaumaṃ dukūlamajinaṃ cīraṃ valkalameva vā vase 'nyadapi samprāptaṃ diṣṭabhuk tuṣṭadhīraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिच् छये धरोपस्थे तृणपर्णाश्मभस्मसु क्वचित् प्रासादपर्यङ्के कशिपौ वा परेच्छया

kvacic chaye dharopasthe tṛṇaparṇāśmabhasmasu kvacit prāsādaparyaṅke kaśipau vā parecchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित् स्नातो ऽनुलिप्ताङ्गः सुवासाः स्रग्व्यलङ्कृतः रथेभाश्वैश्चरे क्वापि दिग्वासा ग्रहवद्विभो

kvacit snāto 'nuliptāṅgaḥ suvāsāḥ sragvyalaṅkṛtaḥ rathebhāśvaiścare kvāpi digvāsā grahavadvibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं निन्दे न च स्तौमि स्वभावविषमं जनम् एतेषां श्रेय आशासे उतैकात्म्यं महात्मनि

nāhaṃ ninde na ca staumi svabhāvaviṣamaṃ janam eteṣāṃ śreya āśāse utaikātmyaṃ mahātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकल्पं जुहुयाच् चित्तौ तां मनस्यर्थविभ्रमे मनो वैकारिके हुत्वा तं मायायां जुहोत्यनु

vikalpaṃ juhuyāc cittau tāṃ manasyarthavibhrame mano vaikārike hutvā taṃ māyāyāṃ juhotyanu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मानुभूतौ तां मायां जुहुयात् सत्यदृङ् मुनिः ततो निरीहो विरमेत् स्वानुभूत्यात्मनि स्थितः

ātmānubhūtau tāṃ māyāṃ juhuyāt satyadṛṅ muniḥ tato nirīho viramet svānubhūtyātmani sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वात्मवृत्तं मयेत्थं ते सुगुप्तमपि वर्णितम् व्यपेतं लोकशास्त्राभ्यां भवान् हि भगवत्परः

svātmavṛttaṃ mayetthaṃ te suguptamapi varṇitam vyapetaṃ lokaśāstrābhyāṃ bhavān hi bhagavatparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीनारद उवाच धर्मं पारमहंस्यं वै मुनेः श्रुत्वासुरेश्वरः पूजयित्वा ततः प्रीत आमन्त्र्य प्रययौ गृहम्

śrīnārada uvāca dharmaṃ pāramahaṃsyaṃ vai muneḥ śrutvāsureśvaraḥ pūjayitvā tataḥ prīta āmantrya prayayau gṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.