Library·Bhāgavata Purāṇa·7·7.14

Bhāgavata Purāṇa 7.14

श्रीयुधिष्ठिर उवाच गृहस्थ एतां पदवीं विधिना येन चाञ्जसा यायाद्देवऋषे ब्रूहि मादृशो गृहमूढधीः

śrīyudhiṣṭhira uvāca gṛhastha etāṃ padavīṃ vidhinā yena cāñjasā yāyāddevaṛṣe brūhi mādṛśo gṛhamūḍhadhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीनारद उवाच गृहेष्ववस्थितो राजन् क्रियाः कुर्वन् यथोचिताः वासुदेवार्पणं साक्षादुपासीत महामुनीन्

śrīnārada uvāca gṛheṣvavasthito rājan kriyāḥ kurvan yathocitāḥ vāsudevārpaṇaṃ sākṣādupāsīta mahāmunīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वन् भगवतो ऽभीक्ष्णमवतारकथामृतम् श्रद्दधानो यथाकालमुपशान्तजनावृतः

śṛṇvan bhagavato 'bhīkṣṇamavatārakathāmṛtam śraddadhāno yathākālamupaśāntajanāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्सङ्गाच् छनकैः सङ्गमात्मजायात्मजादिषु विमुञ्चेन् मुच्यमानेषु स्वयं स्वप्नवदुत्थितः

satsaṅgāc chanakaiḥ saṅgamātmajāyātmajādiṣu vimuñcen mucyamāneṣu svayaṃ svapnavadutthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावदर्थमुपासीनो देहे गेहे च पण्डितः विरक्तो रक्तवत् तत्र नृलोके नरतां न्यसेत्

yāvadarthamupāsīno dehe gehe ca paṇḍitaḥ virakto raktavat tatra nṛloke naratāṃ nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातयः पितरौ पुत्रा भ्रातरः सुहृदो ऽपरे यद्वदन्ति यदिच्छन्ति चानुमोदेत निर्ममः

jñātayaḥ pitarau putrā bhrātaraḥ suhṛdo 'pare yadvadanti yadicchanti cānumodeta nirmamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यं भौमं चान्तरीक्षं वित्तमच्युतनिर्मितम् तत् सर्वमुपयुञ्जान एतत् कुर्यात् स्वतो बुधः

divyaṃ bhaumaṃ cāntarīkṣaṃ vittamacyutanirmitam tat sarvamupayuñjāna etat kuryāt svato budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद्भ्रियेत जठरं तावत् स्वत्वं हि देहिनाम् अधिकं यो ऽभिमन्येत स स्तेनो दण्डमर्हति

yāvadbhriyeta jaṭharaṃ tāvat svatvaṃ hi dehinām adhikaṃ yo 'bhimanyeta sa steno daṇḍamarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगोष्ट्रखरमर्काखु सरीसृप् खगमक्षिकाः आत्मनः पुत्रवत् पश्येत् तैरेषामन्तरं कियत्

mṛgoṣṭrakharamarkākhu sarīsṛp khagamakṣikāḥ ātmanaḥ putravat paśyet taireṣāmantaraṃ kiyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवर्गं नातिकृच्छ्रेण भजेत गृहमेध्यपि यथादेशं यथाकालं यावद्दैवोपपादितम्

trivargaṃ nātikṛcchreṇa bhajeta gṛhamedhyapi yathādeśaṃ yathākālaṃ yāvaddaivopapāditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्वाघान्ते ऽवसायिभ्यः कामान् संविभजेद्यथा अप्येकामात्मनो दारां नृणां स्वत्वग्रहो यतः

āśvāghānte 'vasāyibhyaḥ kāmān saṃvibhajedyathā apyekāmātmano dārāṃ nṛṇāṃ svatvagraho yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जह्याद्यदर्थे स्वान् प्राणान् हन्याद्वा पितरं गुरुम् तस्यां स्वत्वं स्त्रियां जह्याद्यस्तेन ह्यजितो जितः

jahyādyadarthe svān prāṇān hanyādvā pitaraṃ gurum tasyāṃ svatvaṃ striyāṃ jahyādyastena hyajito jitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृमिविड्भस्मनिष्ठान्तं क्वेदं तुच्छं कलेवरम् क्व तदीयरतिर्भार्या क्वायमात्मा नभश्छदिः

kṛmiviḍbhasmaniṣṭhāntaṃ kvedaṃ tucchaṃ kalevaram kva tadīyaratirbhāryā kvāyamātmā nabhaśchadiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धैर्यज्ञावशिष्टार्थैः कल्पयेद्वृत्तिमात्मनः शेषे स्वत्वं त्यजन् प्राज्ञः पदवीं महतामियात्

siddhairyajñāvaśiṣṭārthaiḥ kalpayedvṛttimātmanaḥ śeṣe svatvaṃ tyajan prājñaḥ padavīṃ mahatāmiyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवान् ऋषीन् नृभूतानि पितॄन् आत्मानमन्वहम् स्ववृत्त्यागतवित्तेन यजेत पुरुषं पृथक्

devān ṛṣīn nṛbhūtāni pitṝn ātmānamanvaham svavṛttyāgatavittena yajeta puruṣaṃ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यर्ह्यात्मनो ऽधिकाराद्याः सर्वाः स्युर्यज्ञसम्पदः वैतानिकेन विधिना अग्निहोत्रादिना यजेत्

yarhyātmano 'dhikārādyāḥ sarvāḥ syuryajñasampadaḥ vaitānikena vidhinā agnihotrādinā yajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्यग्निमुखतो ऽयं वै भगवान् सर्वयज्ञभुक् इज्येत हविषा राजन् यथा विप्रमुखे हुतैः

na hyagnimukhato 'yaṃ vai bhagavān sarvayajñabhuk ijyeta haviṣā rājan yathā vipramukhe hutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्ब्राह्मणदेवेषु मर्त्यादिषु यथार्हतः तैस्तैः कामैर्यजस्वैनं क्षेत्रज्ञं ब्राह्मणान् अनु

tasmādbrāhmaṇadeveṣu martyādiṣu yathārhataḥ taistaiḥ kāmairyajasvainaṃ kṣetrajñaṃ brāhmaṇān anu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्यादपरपक्षीयं मासि प्रौष्ठपदे द्विजः श्राद्धं पित्रोर्यथावित्तं तद्बन्धूनां च वित्तवान्

kuryādaparapakṣīyaṃ māsi prauṣṭhapade dvijaḥ śrāddhaṃ pitroryathāvittaṃ tadbandhūnāṃ ca vittavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयने विषुवे कुर्याद्व्यतीपाते दिनक्षये चन्द्रादित्योपरागे च द्वादश्यां श्रवणेषु च

ayane viṣuve kuryādvyatīpāte dinakṣaye candrādityoparāge ca dvādaśyāṃ śravaṇeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयायां शुक्लपक्षे नवम्यामथ कार्तिके चतसृष्वप्यष्टकासु हेमन्ते शिशिरे तथा

tṛtīyāyāṃ śuklapakṣe navamyāmatha kārtike catasṛṣvapyaṣṭakāsu hemante śiśire tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माघे च सितसप्तम्यां मघाराकासमागमे राकया चानुमत्या च मासर्क्षाणि युतान्यपि

māghe ca sitasaptamyāṃ maghārākāsamāgame rākayā cānumatyā ca māsarkṣāṇi yutānyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादश्यामनुराधा स्याच् छ्रवणस्तिस्र उत्तराः तिसृष्वेकादशी वासु जन्मर्क्षश्रोणयोगयुक्

dvādaśyāmanurādhā syāc chravaṇastisra uttarāḥ tisṛṣvekādaśī vāsu janmarkṣaśroṇayogayuk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त एते श्रेयसः काला नॄणां श्रेयोविवर्धनाः कुर्यात् सर्वात्मनैतेषु श्रेयो ऽमोघं तदायुषः

ta ete śreyasaḥ kālā nṝṇāṃ śreyovivardhanāḥ kuryāt sarvātmanaiteṣu śreyo 'moghaṃ tadāyuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषु स्नानं जपो होमो व्रतं देवद्विजार्चनम् पितृदेवनृभूतेभ्यो यद्दत्तं तद्ध्यनश्वरम्

eṣu snānaṃ japo homo vrataṃ devadvijārcanam pitṛdevanṛbhūtebhyo yaddattaṃ taddhyanaśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कारकालो जायाया अपत्यस्यात्मनस्तथा प्रेतसंस्था मृताहश्च कर्मण्यभ्युदये नृप

saṃskārakālo jāyāyā apatyasyātmanastathā pretasaṃsthā mṛtāhaśca karmaṇyabhyudaye nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ देशान् प्रवक्ष्यामि धर्मादिश्रेयाअवहान् स वै पुण्यतमो देशः सत्पात्रं यत्र लभ्यते

atha deśān pravakṣyāmi dharmādiśreyāavahān sa vai puṇyatamo deśaḥ satpātraṃ yatra labhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिम्बं भगवतो यत्र सर्वमेतच् चराचरम् यत्र ह ब्राह्मणकुलं तपोविद्यादयान्वितम्

bimbaṃ bhagavato yatra sarvametac carācaram yatra ha brāhmaṇakulaṃ tapovidyādayānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्र हरेरर्चा स देशः श्रेयसां पदम् यत्र गङ्गादयो नद्यः पुराणेषु च विश्रुताः

yatra yatra harerarcā sa deśaḥ śreyasāṃ padam yatra gaṅgādayo nadyaḥ purāṇeṣu ca viśrutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरांसि पुष्करादीनि क्षेत्राण्यर्हाश्रितान्युत कुरुक्षेत्रं गयशिरः प्रयागः पुलहाश्रमः

sarāṃsi puṣkarādīni kṣetrāṇyarhāśritānyuta kurukṣetraṃ gayaśiraḥ prayāgaḥ pulahāśramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैमिषं फाल्गुनं सेतुः प्रभासो ऽथ कुशस्थली वाराणसी मधुपुरी पम्पा बिन्दुसरस्तथा

naimiṣaṃ phālgunaṃ setuḥ prabhāso 'tha kuśasthalī vārāṇasī madhupurī pampā bindusarastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणाश्रमो नन्दा सीतारामाश्रमादयः सर्वे कुलाचला राजन् महेन्द्रमलयादयः

nārāyaṇāśramo nandā sītārāmāśramādayaḥ sarve kulācalā rājan mahendramalayādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते पुण्यतमा देशा हरेरर्चाश्रिताश्च ये एतान् देशान् निषेवेत श्रेयस्कामो ह्यभीक्ष्णशः धर्मो ह्यत्रेहितः पुंसां सहस्राधिफलोदयः

ete puṇyatamā deśā harerarcāśritāśca ye etān deśān niṣeveta śreyaskāmo hyabhīkṣṇaśaḥ dharmo hyatrehitaḥ puṃsāṃ sahasrādhiphalodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रं त्वत्र निरुक्तं वै कविभिः पात्रवित्तमैः हरिरेवैक उर्वीश यन्मयं वै चराचरम्

pātraṃ tvatra niruktaṃ vai kavibhiḥ pātravittamaiḥ harirevaika urvīśa yanmayaṃ vai carācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवर्ष्यर्हत्सु वै सत्सु तत्र ब्रह्मात्मजादिषु राजन् यदग्रपूजायां मतः पात्रतयाच्युतः

devarṣyarhatsu vai satsu tatra brahmātmajādiṣu rājan yadagrapūjāyāṃ mataḥ pātratayācyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवराशिभिराकीर्ण अण्डकोशाङ्घ्रिपो महान् तन्मूलत्वादच्युतेज्या सर्वजीवात्मतर्पणम्

jīvarāśibhirākīrṇa aṇḍakośāṅghripo mahān tanmūlatvādacyutejyā sarvajīvātmatarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराण्यनेन सृष्टानि नृतिर्यगृषिदेवताः शेते जीवेन रूपेण पुरेषु पुरुषो ह्यसौ

purāṇyanena sṛṣṭāni nṛtiryagṛṣidevatāḥ śete jīvena rūpeṇa pureṣu puruṣo hyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेष्वेव भगवान् राजंस्तारतम्येन वर्तते तस्मात् पात्रं हि पुरुषो यावान् आत्मा यथेयते

teṣveva bhagavān rājaṃstāratamyena vartate tasmāt pātraṃ hi puruṣo yāvān ātmā yatheyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तेषां मिथो नृणामवज्ञानात्मतां नृप त्रेतादिषु हरेरर्चा क्रियायै कविभिः कृता

dṛṣṭvā teṣāṃ mitho nṛṇāmavajñānātmatāṃ nṛpa tretādiṣu harerarcā kriyāyai kavibhiḥ kṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽर्चायां हरिं केचित् संश्रद्धाय सपर्यया उपासत उपास्तापि नार्थदा पुरुषद्विषाम्

tato 'rcāyāṃ hariṃ kecit saṃśraddhāya saparyayā upāsata upāstāpi nārthadā puruṣadviṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषेष्वपि राजेन्द्र सुपात्रं ब्राह्मणं विदुः तपसा विद्यया तुष्ट्या धत्ते वेदं हरेस्तनुम्

puruṣeṣvapi rājendra supātraṃ brāhmaṇaṃ viduḥ tapasā vidyayā tuṣṭyā dhatte vedaṃ harestanum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्वस्य ब्राह्मणा राजन् कृष्णस्य जगदात्मनः पुनन्तः पादरजसा त्रिलोकीं दैवतं महत्

nanvasya brāhmaṇā rājan kṛṣṇasya jagadātmanaḥ punantaḥ pādarajasā trilokīṃ daivataṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.