Library·Bhāgavata Purāṇa·7·7.7
श्रीनारद उवाच एवं दैत्यसुतैः पृष्टो महाभागवतो ऽसुरः उवाच तान् स्मयमानः स्मरन् मदनुभाषितम्
śrīnārada uvāca evaṃ daityasutaiḥ pṛṣṭo mahābhāgavato 'suraḥ uvāca tān smayamānaḥ smaran madanubhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीप्रह्राद उवाच पितरि प्रस्थिते ऽस्माकं तपसे मन्दराचलम् युद्धोद्यमं परं चक्रुर्विबुधा दानवान् प्रति
śrīprahrāda uvāca pitari prasthite 'smākaṃ tapase mandarācalam yuddhodyamaṃ paraṃ cakrurvibudhā dānavān prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिपीलिकैरहिरिव दिष्ट्या लोकोपतापनः पापेन पापो ऽभक्षीति वदन्तो वासवादयः
pipīlikairahiriva diṣṭyā lokopatāpanaḥ pāpena pāpo 'bhakṣīti vadanto vāsavādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषामतिबलोद्योगं निशम्यासुरयूथपाः वध्यमानाः सुरैर्भीता दुद्रुवुः सर्वतो दिशम्
teṣāmatibalodyogaṃ niśamyāsurayūthapāḥ vadhyamānāḥ surairbhītā dudruvuḥ sarvato diśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलत्रपुत्रवित्ताप्तान् गृहान् पशुपरिच्छदान् नावेक्ष्यमाणास्त्वरिताः सर्वे प्राणपरीप्सवः
kalatraputravittāptān gṛhān paśuparicchadān nāvekṣyamāṇāstvaritāḥ sarve prāṇaparīpsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यलुम्पन् राजशिबिरममरा जयकाङ्क्षिणः इन्द्रस्तु राजमहिषीं मातरं मम चाग्रहीत्
vyalumpan rājaśibiramamarā jayakāṅkṣiṇaḥ indrastu rājamahiṣīṃ mātaraṃ mama cāgrahīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीयमानां भयोद्विग्नां रुदतीं कुररीमिव यदृच्छयागतस्तत्र देवर्षिर्ददृशे पथि
nīyamānāṃ bhayodvignāṃ rudatīṃ kurarīmiva yadṛcchayāgatastatra devarṣirdadṛśe pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राह नैनां सुरपते नेतुमर्हस्यनागसम् मुञ्च मुञ्च महाभाग सतीं परपरिग्रहम्
prāha naināṃ surapate netumarhasyanāgasam muñca muñca mahābhāga satīṃ paraparigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीइन्द्र उवाच आस्ते ऽस्या जठरे वीर्यमविषह्यं सुरद्विषः आस्यतां यावत् प्रसवं मोक्ष्ये ऽर्थपदवीं गतः
śrīindra uvāca āste 'syā jaṭhare vīryamaviṣahyaṃ suradviṣaḥ āsyatāṃ yāvat prasavaṃ mokṣye 'rthapadavīṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीनारद उवाच अयं निष्किल्बिषः साक्षान् महाभागवतो महान् त्वया न प्राप्स्यते संस्थामनन्तानुचरो बली
śrīnārada uvāca ayaṃ niṣkilbiṣaḥ sākṣān mahābhāgavato mahān tvayā na prāpsyate saṃsthāmanantānucaro balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तस्तां विहायेन्द्रो देवर्षेर्मानयन् वचः अनन्तप्रियभक्त्यैनां परिक्रम्य दिवं ययौ
ityuktastāṃ vihāyendro devarṣermānayan vacaḥ anantapriyabhaktyaināṃ parikramya divaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मे मातरमृषिः समानीय निजाश्रमे आश्वास्येहोष्यतां वत्से यावत् ते भर्तुरागमः
tato me mātaramṛṣiḥ samānīya nijāśrame āśvāsyehoṣyatāṃ vatse yāvat te bharturāgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्यवात्सीद्देवर्षेरन्तिके साकुतोभया यावद्दैत्यपतिर्घोरात् तपसो न न्यवर्तत
tathetyavātsīddevarṣerantike sākutobhayā yāvaddaityapatirghorāt tapaso na nyavartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिं पर्यचरत् तत्र भक्त्या परमया सती अन्तर्वत्नी स्वगर्भस्य क्षेमायेच्छाप्रसूतये
ṛṣiṃ paryacarat tatra bhaktyā paramayā satī antarvatnī svagarbhasya kṣemāyecchāprasūtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिः कारुणिकस्तस्याः प्रादादुभयमीश्वरः धर्मस्य तत्त्वं ज्ञानं च मामप्युद्दिश्य निर्मलम्
ṛṣiḥ kāruṇikastasyāḥ prādādubhayamīśvaraḥ dharmasya tattvaṃ jñānaṃ ca māmapyuddiśya nirmalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तु कालस्य दीर्घत्वात् स्त्रीत्वान् मातुस्तिरोदधे ऋषिणानुगृहीतं मां नाधुनाप्यजहात् स्मृतिः
tat tu kālasya dīrghatvāt strītvān mātustirodadhe ṛṣiṇānugṛhītaṃ māṃ nādhunāpyajahāt smṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतामपि भूयान् मे यदि श्रद्दधते वचः वैशारदी धीः श्रद्धातः स्त्रीबालानां च मे यथा
bhavatāmapi bhūyān me yadi śraddadhate vacaḥ vaiśāradī dhīḥ śraddhātaḥ strībālānāṃ ca me yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्माद्याः षड् इमे भावा दृष्टा देहस्य नात्मनः फलानामिव वृक्षस्य कालेनेश्वरमूर्तिना
janmādyāḥ ṣaḍ ime bhāvā dṛṣṭā dehasya nātmanaḥ phalānāmiva vṛkṣasya kāleneśvaramūrtinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मा नित्यो ऽव्ययः शुद्ध एकः क्षेत्रज्ञ आश्रयः अविक्रियः स्वदृग् हेतुर्व्यापको ऽसङ्ग्यनावृतः
ātmā nityo 'vyayaḥ śuddha ekaḥ kṣetrajña āśrayaḥ avikriyaḥ svadṛg heturvyāpako 'saṅgyanāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैर्द्वादशभिर्विद्वान् आत्मनो लक्षणैः परैः अहं ममेत्यसद्भावं देहादौ मोहजं त्यजेत्
etairdvādaśabhirvidvān ātmano lakṣaṇaiḥ paraiḥ ahaṃ mametyasadbhāvaṃ dehādau mohajaṃ tyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णं यथा ग्रावसु हेमकारः क्षेत्रेषु योगैस्तदभिज्ञ आप्नुयात् क्षेत्रेषु देहेषु तथात्मयोगैर् अध्यात्मविद्ब्रह्मगतिं लभेत
svarṇaṃ yathā grāvasu hemakāraḥ kṣetreṣu yogaistadabhijña āpnuyāt kṣetreṣu deheṣu tathātmayogair adhyātmavidbrahmagatiṃ labheta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टौ प्रकृतयः प्रोक्तास्त्रय एव हि तद्गुणाः विकाराः षोडशाचार्यैः पुमान् एकः समन्वयात्
aṣṭau prakṛtayaḥ proktāstraya eva hi tadguṇāḥ vikārāḥ ṣoḍaśācāryaiḥ pumān ekaḥ samanvayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहस्तु सर्वसङ्घातो जगत् तस्थुरिति द्विधा अत्रैव मृग्यः पुरुषो नेति नेतीत्यतत् त्यजन्
dehastu sarvasaṅghāto jagat tasthuriti dvidhā atraiva mṛgyaḥ puruṣo neti netītyatat tyajan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वयव्यतिरेकेण विवेकेनोशतात्मना स्वर्गस्थानसमाम्नायैर्विमृशद्भिरसत्वरैः
anvayavyatirekeṇa vivekenośatātmanā svargasthānasamāmnāyairvimṛśadbhirasatvaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति वृत्तयः ता येनैवानुभूयन्ते सो ऽध्यक्षः पुरुषः परः
buddherjāgaraṇaṃ svapnaḥ suṣuptiriti vṛttayaḥ tā yenaivānubhūyante so 'dhyakṣaḥ puruṣaḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभिस्त्रिवर्णैः पर्यस्तैर्बुद्धिभेदैः क्रियोद्भवैः स्वरूपमात्मनो बुध्येद्गन्धैर्वायुमिवान्वयात्
ebhistrivarṇaiḥ paryastairbuddhibhedaiḥ kriyodbhavaiḥ svarūpamātmano budhyedgandhairvāyumivānvayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्द्वारो हि संसारो गुणकर्मनिबन्धनः अज्ञानमूलो ऽपार्थो ऽपि पुंसः स्वप्न इवार्प्यते
etaddvāro hi saṃsāro guṇakarmanibandhanaḥ ajñānamūlo 'pārtho 'pi puṃsaḥ svapna ivārpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्भवद्भिः कर्तव्यं कर्मणां त्रिगुणात्मनाम् बीजनिर्हरणं योगः प्रवाहोपरमो धियः
tasmādbhavadbhiḥ kartavyaṃ karmaṇāṃ triguṇātmanām bījanirharaṇaṃ yogaḥ pravāhoparamo dhiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोपायसहस्राणामयं भगवतोदितः यदीश्वरे भगवति यथा यैरञ्जसा रतिः
tatropāyasahasrāṇāmayaṃ bhagavatoditaḥ yadīśvare bhagavati yathā yairañjasā ratiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुशुश्रूषया भक्त्या सर्वलब्धार्पणेन च सङ्गेन साधुभक्तानामीश्वराराधनेन च
guruśuśrūṣayā bhaktyā sarvalabdhārpaṇena ca saṅgena sādhubhaktānāmīśvarārādhanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धया तत्कथायां च कीर्तनैर्गुणकर्मणाम् तत्पादाम्बुरुहध्यानात् तल्लिङ्गेक्षार्हणादिभिः
śraddhayā tatkathāyāṃ ca kīrtanairguṇakarmaṇām tatpādāmburuhadhyānāt talliṅgekṣārhaṇādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिः सर्वेषु भूतेषु भगवान् आस्त ईश्वरः इति भूतानि मनसा कामैस्तैः साधु मानयेत्
hariḥ sarveṣu bhūteṣu bhagavān āsta īśvaraḥ iti bhūtāni manasā kāmaistaiḥ sādhu mānayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं निर्जितषड्वर्गैः क्रियते भक्तिरीश्वरे वासुदेवे भगवति यया संलभ्यते रतिः
evaṃ nirjitaṣaḍvargaiḥ kriyate bhaktirīśvare vāsudeve bhagavati yayā saṃlabhyate ratiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशम्य कर्माणि गुणान् अतुल्यान् वीर्याणि लीलातनुभिः कृतानि यदातिहर्षोत्पुलकाश्रुगद्गदं प्रोत्कण्ठ उद्गायति रौति नृत्यति
niśamya karmāṇi guṇān atulyān vīryāṇi līlātanubhiḥ kṛtāni yadātiharṣotpulakāśrugadgadaṃ protkaṇṭha udgāyati rauti nṛtyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा ग्रहग्रस्त इव क्वचिद्धसत्य् आक्रन्दते ध्यायति वन्दते जनम् मुहुः श्वसन् वक्ति हरे जगत्पते नारायणेत्यात्ममतिर्गतत्रपः
yadā grahagrasta iva kvaciddhasaty ākrandate dhyāyati vandate janam muhuḥ śvasan vakti hare jagatpate nārāyaṇetyātmamatirgatatrapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा पुमान् मुक्तसमस्तबन्धनस् तद्भावभावानुकृताशयाकृतिः निर्दग्धबीजानुशयो महीयसा भक्तिप्रयोगेण समेत्यधोक्षजम्
tadā pumān muktasamastabandhanas tadbhāvabhāvānukṛtāśayākṛtiḥ nirdagdhabījānuśayo mahīyasā bhaktiprayogeṇa sametyadhokṣajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधोक्षजालम्भमिहाशुभात्मनः शरीरिणः संसृतिचक्रशातनम् तद्ब्रह्मनिर्वाणसुखं विदुर्बुधास् ततो भजध्वं हृदये हृदीश्वरम्
adhokṣajālambhamihāśubhātmanaḥ śarīriṇaḥ saṃsṛticakraśātanam tadbrahmanirvāṇasukhaṃ vidurbudhās tato bhajadhvaṃ hṛdaye hṛdīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽतिप्रयासो ऽसुरबालका हरेर् उपासने स्वे हृदि छिद्रवत् सतः स्वस्यात्मनः सख्युरशेषदेहिनां सामान्यतः किं विषयोपपादनैः
ko 'tiprayāso 'surabālakā harer upāsane sve hṛdi chidravat sataḥ svasyātmanaḥ sakhyuraśeṣadehināṃ sāmānyataḥ kiṃ viṣayopapādanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रायः कलत्रं पशवः सुतादयो गृहा मही कुञ्जरकोशभूतयः सर्वे ऽर्थकामाः क्षणभङ्गुरायुषः कुर्वन्ति मर्त्यस्य कियत् प्रियं चलाः
rāyaḥ kalatraṃ paśavaḥ sutādayo gṛhā mahī kuñjarakośabhūtayaḥ sarve 'rthakāmāḥ kṣaṇabhaṅgurāyuṣaḥ kurvanti martyasya kiyat priyaṃ calāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं हि लोकाः क्रतुभिः कृता अमी क्षयिष्णवः सातिशया न निर्मलाः तस्माददृष्टश्रुतदूषणं परं भक्त्योक्तयेशं भजतात्मलब्धये
evaṃ hi lokāḥ kratubhiḥ kṛtā amī kṣayiṣṇavaḥ sātiśayā na nirmalāḥ tasmādadṛṣṭaśrutadūṣaṇaṃ paraṃ bhaktyoktayeśaṃ bhajatātmalabdhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदर्थ इह कर्माणि विद्वन्मान्यसकृन् नरः करोत्यतो विपर्यासममोघं विन्दते फलम्
yadartha iha karmāṇi vidvanmānyasakṛn naraḥ karotyato viparyāsamamoghaṃ vindate phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखाय दुःखमोक्षाय सङ्कल्प इह कर्मिणः सदाप्नोतीहया दुःखमनीहायाः सुखावृतः
sukhāya duḥkhamokṣāya saṅkalpa iha karmiṇaḥ sadāpnotīhayā duḥkhamanīhāyāḥ sukhāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामान् कामयते काम्यैर्यदर्थमिह पूरुषः स वै देहस्तु पारक्यो भङ्गुरो यात्युपैति च
kāmān kāmayate kāmyairyadarthamiha pūruṣaḥ sa vai dehastu pārakyo bhaṅguro yātyupaiti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमु व्यवहितापत्य दारागारधनादयः राज्यकोशगजामात्य भृत्याप्ता ममतास्पदाः
kimu vyavahitāpatya dārāgāradhanādayaḥ rājyakośagajāmātya bhṛtyāptā mamatāspadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमेतैरात्मनस्तुच्छैः सह देहेन नश्वरैः अनर्थैरर्थसङ्काशैर्नित्यानन्दरसोदधेः
kimetairātmanastucchaiḥ saha dehena naśvaraiḥ anarthairarthasaṅkāśairnityānandarasodadheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरूप्यतामिह स्वार्थः कियान् देहभृतो ऽसुराः निषेकादिष्ववस्थासु क्लिश्यमानस्य कर्मभिः
nirūpyatāmiha svārthaḥ kiyān dehabhṛto 'surāḥ niṣekādiṣvavasthāsu kliśyamānasya karmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्माण्यारभते देही देहेनात्मानुवर्तिना कर्मभिस्तनुते देहमुभयं त्वविवेकतः
karmāṇyārabhate dehī dehenātmānuvartinā karmabhistanute dehamubhayaṃ tvavivekataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादर्थाश्च कामाश्च धर्माश्च यदपाश्रयाः भजतानीहयात्मानमनीहं हरिमीश्वरम्
tasmādarthāśca kāmāśca dharmāśca yadapāśrayāḥ bhajatānīhayātmānamanīhaṃ harimīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषामपि भूतानां हरिरात्मेश्वरः प्रियः भूतैर्महद्भिः स्वकृतैः कृतानां जीवसंज्ञितः
sarveṣāmapi bhūtānāṃ harirātmeśvaraḥ priyaḥ bhūtairmahadbhiḥ svakṛtaiḥ kṛtānāṃ jīvasaṃjñitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवो ऽसुरो मनुष्यो वा यक्षो गन्धर्व एव वा भजन् मुकुन्दचरणं स्वस्तिमान् स्याद्यथा वयम्
devo 'suro manuṣyo vā yakṣo gandharva eva vā bhajan mukundacaraṇaṃ svastimān syādyathā vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नालं द्विजत्वं देवत्वमृषित्वं वासुरात्मजाः प्रीणनाय मुकुन्दस्य न वृत्तं न बहुज्ञता
nālaṃ dvijatvaṃ devatvamṛṣitvaṃ vāsurātmajāḥ prīṇanāya mukundasya na vṛttaṃ na bahujñatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दानं न तपो नेज्या न शौचं न व्रतानि च प्रीयते ऽमलया भक्त्या हरिरन्यद्विडम्बनम्
na dānaṃ na tapo nejyā na śaucaṃ na vratāni ca prīyate 'malayā bhaktyā hariranyadviḍambanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो हरौ भगवति भक्तिं कुरुत दानवाः आत्मौपम्येन सर्वत्र सर्वभूतात्मनीश्वरे
tato harau bhagavati bhaktiṃ kuruta dānavāḥ ātmaupamyena sarvatra sarvabhūtātmanīśvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैतेया यक्षरक्षांसि स्त्रियः शूद्रा व्रजौकसः खगा मृगाः पापजीवाः सन्ति ह्यच्युततां गताः
daiteyā yakṣarakṣāṃsi striyaḥ śūdrā vrajaukasaḥ khagā mṛgāḥ pāpajīvāḥ santi hyacyutatāṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावान् एव लोके ऽस्मिन् पुंसः स्वार्थः परः स्मृतः एकान्तभक्तिर्गोविन्दे यत् सर्वत्र तदीक्षणम्
etāvān eva loke 'smin puṃsaḥ svārthaḥ paraḥ smṛtaḥ ekāntabhaktirgovinde yat sarvatra tadīkṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.