Library·Bhāgavata Purāṇa·8·8.16
श्रीशुक उवाच एवं पुत्रेषु नष्टेषु देवमातादितिस्तदा हृते त्रिविष्टपे दैत्यैः पर्यतप्यदनाथवत्
śrīśuka uvāca evaṃ putreṣu naṣṭeṣu devamātāditistadā hṛte triviṣṭape daityaiḥ paryatapyadanāthavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा कश्यपस्तस्या आश्रमं भगवान् अगात् निरुत्सवं निरानन्दं समाधेर्विरतश्चिरात्
ekadā kaśyapastasyā āśramaṃ bhagavān agāt nirutsavaṃ nirānandaṃ samādhervirataścirāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पत्नीं दीनवदनां कृतासनपरिग्रहः सभाजितो यथान्यायमिदमाह कुरूद्वह
sa patnīṃ dīnavadanāṃ kṛtāsanaparigrahaḥ sabhājito yathānyāyamidamāha kurūdvaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्य् अभद्रं न विप्राणां भद्रे लोके ऽधुनागतम् न धर्मस्य न लोकस्य मृत्योश्छन्दानुवर्तिनः
apy abhadraṃ na viprāṇāṃ bhadre loke 'dhunāgatam na dharmasya na lokasya mṛtyośchandānuvartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि वाकुशलं किञ्चिद्गृहेषु गृहमेधिनि धर्मस्यार्थस्य कामस्य यत्र योगो ह्य् अयोगिनाम्
api vākuśalaṃ kiñcidgṛheṣu gṛhamedhini dharmasyārthasya kāmasya yatra yogo hy ayoginām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि वातिथयो ऽभ्येत्य कुटुम्बासक्तया त्वया गृहादपूजिता याताः प्रत्युत्थानेन वा क्वचित्
api vātithayo 'bhyetya kuṭumbāsaktayā tvayā gṛhādapūjitā yātāḥ pratyutthānena vā kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहेषु येष्वतिथयो नार्चिताः सलिलैरपि यदि निर्यान्ति ते नूनं फेरुराजगृहोपमाः
gṛheṣu yeṣvatithayo nārcitāḥ salilairapi yadi niryānti te nūnaṃ pherurājagṛhopamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्य् अग्नयस्तु वेलायां न हुता हविषा सति त्वयोद्विग्नधिया भद्रे प्रोषिते मयि कर्हिचित्
apy agnayastu velāyāṃ na hutā haviṣā sati tvayodvignadhiyā bhadre proṣite mayi karhicit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्पूजया कामदुघान् याति लोकान् गृहान्वितः ब्राह्मणो ऽग्निश्च वै विष्णोः सर्वदेवात्मनो मुखम्
yatpūjayā kāmadughān yāti lokān gṛhānvitaḥ brāhmaṇo 'gniśca vai viṣṇoḥ sarvadevātmano mukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि सर्वे कुशलिनस्तव पुत्रा मनस्विनि लक्षये ऽस्वस्थमात्मानं भवत्या लक्षणैरहम्
api sarve kuśalinastava putrā manasvini lakṣaye 'svasthamātmānaṃ bhavatyā lakṣaṇairaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीअदितिरुवाच भद्रं द्विजगवां ब्रह्मन् धर्मस्यास्य जनस्य च त्रिवर्गस्य परं क्षेत्रं गृहमेधिन् गृहा इमे
śrīaditiruvāca bhadraṃ dvijagavāṃ brahman dharmasyāsya janasya ca trivargasya paraṃ kṣetraṃ gṛhamedhin gṛhā ime
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नयो ऽतिथयो भृत्या भिक्षवो ये च लिप्सवः सर्वं भगवतो ब्रह्मन्ननुध्यानान् न रिष्यति
agnayo 'tithayo bhṛtyā bhikṣavo ye ca lipsavaḥ sarvaṃ bhagavato brahmannanudhyānān na riṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को नु मे भगवन् कामो न सम्पद्येत मानसः यस्या भवान् प्रजाध्यक्ष एवं धर्मान् प्रभाषते
ko nu me bhagavan kāmo na sampadyeta mānasaḥ yasyā bhavān prajādhyakṣa evaṃ dharmān prabhāṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवैव मारीच मनःशरीरजाः प्रजा इमाः सत्त्वरजस्तमोजुषः समो भवांस्तास्वसुरादिषु प्रभो तथापि भक्तं भजते महेश्वरः
tavaiva mārīca manaḥśarīrajāḥ prajā imāḥ sattvarajastamojuṣaḥ samo bhavāṃstāsvasurādiṣu prabho tathāpi bhaktaṃ bhajate maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादीश भजन्त्या मे श्रेयश्चिन्तय सुव्रत हृतश्रियो हृतस्थानान् सपत्नैः पाहि नः प्रभो
tasmādīśa bhajantyā me śreyaścintaya suvrata hṛtaśriyo hṛtasthānān sapatnaiḥ pāhi naḥ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परैर्विवासिता साहं मग्ना व्यसनसागरे ऐश्वर्यं श्रीर्यशः स्थानं हृतानि प्रबलैर्मम
parairvivāsitā sāhaṃ magnā vyasanasāgare aiśvaryaṃ śrīryaśaḥ sthānaṃ hṛtāni prabalairmama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा तानि पुनः साधो प्रपद्येरन् ममात्मजाः तथा विधेहि कल्याणं धिया कल्याणकृत्तम
yathā tāni punaḥ sādho prapadyeran mamātmajāḥ tathā vidhehi kalyāṇaṃ dhiyā kalyāṇakṛttama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीशुक उवाच एवमभ्यर्थितो ऽदित्या कस्तामाह स्मयन्निव अहो मायाबलं विष्णोः स्नेहबद्धमिदं जगत्
śrīśuka uvāca evamabhyarthito 'dityā kastāmāha smayanniva aho māyābalaṃ viṣṇoḥ snehabaddhamidaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व देहो भौतिको ऽनात्मा क्व चात्मा प्रकृतेः परः कस्य के पतिपुत्राद्या मोह एव हि कारणम्
kva deho bhautiko 'nātmā kva cātmā prakṛteḥ paraḥ kasya ke patiputrādyā moha eva hi kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपतिष्ठस्व पुरुषं भगवन्तं जनार्दनम् सर्वभूतगुहावासं वासुदेवं जगद्गुरुम्
upatiṣṭhasva puruṣaṃ bhagavantaṃ janārdanam sarvabhūtaguhāvāsaṃ vāsudevaṃ jagadgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विधास्यति ते कामान् हरिर्दीनानुकम्पनः अमोघा भगवद्भक्तिर्नेतरेति मतिर्मम
sa vidhāsyati te kāmān harirdīnānukampanaḥ amoghā bhagavadbhaktirnetareti matirmama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीअदितिरुवाच केनाहं विधिना ब्रह्मन्नुपस्थास्ये जगत्पतिम् यथा मे सत्यसङ्कल्पो विदध्यात् स मनोरथम्
śrīaditiruvāca kenāhaṃ vidhinā brahmannupasthāsye jagatpatim yathā me satyasaṅkalpo vidadhyāt sa manoratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदिश त्वं द्विजश्रेष्ठ विधिं तदुपधावनम् आशु तुष्यति मे देवः सीदन्त्याः सह पुत्रकैः
ādiśa tvaṃ dvijaśreṣṭha vidhiṃ tadupadhāvanam āśu tuṣyati me devaḥ sīdantyāḥ saha putrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकश्यप उवाच एतन् मे भगवान् पृष्टः प्रजाकामस्य पद्मजः यदाह ते प्रवक्ष्यामि व्रतं केशवतोषणम्
śrīkaśyapa uvāca etan me bhagavān pṛṣṭaḥ prajākāmasya padmajaḥ yadāha te pravakṣyāmi vrataṃ keśavatoṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फाल्गुनस्यामले पक्षे द्वादशाहं पयोव्रतम् अर्चयेदरविन्दाक्षं भक्त्या परमयान्वितः
phālgunasyāmale pakṣe dvādaśāhaṃ payovratam arcayedaravindākṣaṃ bhaktyā paramayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिनीवाल्यां मृदालिप्य स्नायात् क्रोडविदीर्णया यदि लभ्येत वै स्रोतस्य् एतं मन्त्रमुदीरयेत्
sinīvālyāṃ mṛdālipya snāyāt kroḍavidīrṇayā yadi labhyeta vai srotasy etaṃ mantramudīrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं देव्य् आदिवराहेण रसायाः स्थानमिच्छता उद्धृतासि नमस्तुभ्यं पाप्मानं मे प्रणाशय
tvaṃ devy ādivarāheṇa rasāyāḥ sthānamicchatā uddhṛtāsi namastubhyaṃ pāpmānaṃ me praṇāśaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वर्तितात्मनियमो देवमर्चेत् समाहितः अर्चायां स्थण्डिले सूर्ये जले वह्नौ गुरावपि
nirvartitātmaniyamo devamarcet samāhitaḥ arcāyāṃ sthaṇḍile sūrye jale vahnau gurāvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्तुभ्यं भगवते पुरुषाय महीयसे सर्वभूतनिवासाय वासुदेवाय साक्षिणे
namastubhyaṃ bhagavate puruṣāya mahīyase sarvabhūtanivāsāya vāsudevāya sākṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो ऽव्यक्ताय सूक्ष्माय प्रधानपुरुषाय च चतुर्विंशद्गुणज्ञाय गुणसङ्ख्यानहेतवे
namo 'vyaktāya sūkṣmāya pradhānapuruṣāya ca caturviṃśadguṇajñāya guṇasaṅkhyānahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो द्विशीर्ष्णे त्रिपदे चतुःशृङ्गाय तन्तवे सप्तहस्ताय यज्ञाय त्रयीविद्यात्मने नमः
namo dviśīrṣṇe tripade catuḥśṛṅgāya tantave saptahastāya yajñāya trayīvidyātmane namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः शिवाय रुद्राय नमः शक्तिधराय च सर्वविद्याधिपतये भूतानां पतये नमः
namaḥ śivāya rudrāya namaḥ śaktidharāya ca sarvavidyādhipataye bhūtānāṃ pataye namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो हिरण्यगर्भाय प्राणाय जगदात्मने योगैश्वर्यशरीराय नमस्ते योगहेतवे
namo hiraṇyagarbhāya prāṇāya jagadātmane yogaiśvaryaśarīrāya namaste yogahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्त आदिदेवाय साक्षिभूताय ते नमः नारायणाय ऋषये नराय हरये नमः
namasta ādidevāya sākṣibhūtāya te namaḥ nārāyaṇāya ṛṣaye narāya haraye namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो मरकतश्याम वपुषे ऽधिगतश्रिये केशवाय नमस्तुभ्यं नमस्ते पीतवाससे
namo marakataśyāma vapuṣe 'dhigataśriye keśavāya namastubhyaṃ namaste pītavāsase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं सर्ववरदः पुंसां वरेण्य वरदर्षभ अतस्ते श्रेयसे धीराः पादरेणुमुपासते
tvaṃ sarvavaradaḥ puṃsāṃ vareṇya varadarṣabha ataste śreyase dhīrāḥ pādareṇumupāsate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ववर्तन्त यं देवाः श्रीश्च तत्पादपद्मयोः स्पृहयन्त इवामोदं भगवान् मे प्रसीदताम्
anvavartanta yaṃ devāḥ śrīśca tatpādapadmayoḥ spṛhayanta ivāmodaṃ bhagavān me prasīdatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैर्मन्त्रैर्हृषीकेशमावाहनपुरस्कृतम् अर्चयेच् छ्रद्धया युक्तः पाद्योपस्पर्शनादिभिः
etairmantrairhṛṣīkeśamāvāhanapuraskṛtam arcayec chraddhayā yuktaḥ pādyopasparśanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चित्वा गन्धमाल्याद्यैः पयसा स्नपयेद्विभुम् वस्त्रोपवीताभरण पाद्योपस्पर्शनैस्ततः गन्धधूपादिभिश्चार्चेद्द्वादशाक्षरविद्यया
arcitvā gandhamālyādyaiḥ payasā snapayedvibhum vastropavītābharaṇa pādyopasparśanaistataḥ gandhadhūpādibhiścārceddvādaśākṣaravidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृतं पयसि नैवेद्यं शाल्यन्नं विभवे सति ससर्पिः सगुडं दत्त्वा जुहुयान् मूलविद्यया
śṛtaṃ payasi naivedyaṃ śālyannaṃ vibhave sati sasarpiḥ saguḍaṃ dattvā juhuyān mūlavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेदितं तद्भक्ताय दद्याद्भुञ्जीत वा स्वयम् दत्त्वाचमनमर्चित्वा ताम्बूलं च निवेदयेत्
niveditaṃ tadbhaktāya dadyādbhuñjīta vā svayam dattvācamanamarcitvā tāmbūlaṃ ca nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपेदष्टोत्तरशतं स्तुवीत स्तुतिभिः प्रभुम् कृत्वा प्रदक्षिणं भूमौ प्रणमेद्दण्डवन् मुदा
japedaṣṭottaraśataṃ stuvīta stutibhiḥ prabhum kṛtvā pradakṣiṇaṃ bhūmau praṇameddaṇḍavan mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा शिरसि तच्छेषां देवमुद्वासयेत् ततः द्व्यवरान् भोजयेद्विप्रान् पायसेन यथोचितम्
kṛtvā śirasi taccheṣāṃ devamudvāsayet tataḥ dvyavarān bhojayedviprān pāyasena yathocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुञ्जीत तैरनुज्ञातः सेष्टः शेषं सभाजितैः ब्रह्मचार्य् अथ तद्रात्र्यां श्वो भूते प्रथमे ऽहनि
bhuñjīta tairanujñātaḥ seṣṭaḥ śeṣaṃ sabhājitaiḥ brahmacāry atha tadrātryāṃ śvo bhūte prathame 'hani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नातः शुचिर्यथोक्तेन विधिना सुसमाहितः पयसा स्नापयित्वार्चेद्यावद्व्रतसमापनम्
snātaḥ śuciryathoktena vidhinā susamāhitaḥ payasā snāpayitvārcedyāvadvratasamāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयोभक्षो व्रतमिदं चरेद्विष्ण्वर्चनादृतः पूर्ववज् जुहुयादग्निं ब्राह्मणांश्चापि भोजयेत्
payobhakṣo vratamidaṃ caredviṣṇvarcanādṛtaḥ pūrvavaj juhuyādagniṃ brāhmaṇāṃścāpi bhojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं त्वहरहः कुर्याद्द्वादशाहं पयोव्रतम् हरेराराधनं होममर्हणं द्विजतर्पणम्
evaṃ tvaharahaḥ kuryāddvādaśāhaṃ payovratam harerārādhanaṃ homamarhaṇaṃ dvijatarpaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपद्दिनमारभ्य यावच् छुक्लत्रयोदशीम् ब्रह्मचर्यमधःस्वप्नं स्नानं त्रिषवणं चरेत्
pratipaddinamārabhya yāvac chuklatrayodaśīm brahmacaryamadhaḥsvapnaṃ snānaṃ triṣavaṇaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्जयेदसदालापं भोगान् उच्चावचांस्तथा अहिंस्रः सर्वभूतानां वासुदेवपरायणः
varjayedasadālāpaṃ bhogān uccāvacāṃstathā ahiṃsraḥ sarvabhūtānāṃ vāsudevaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयोदश्यामथो विष्णोः स्नपनं पञ्चकैर्विभोः कारयेच् छास्त्रदृष्टेन विधिना विधिकोविदैः
trayodaśyāmatho viṣṇoḥ snapanaṃ pañcakairvibhoḥ kārayec chāstradṛṣṭena vidhinā vidhikovidaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजां च महतीं कुर्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः चरुं निरूप्य पयसि शिपिविष्टाय विष्णवे
pūjāṃ ca mahatīṃ kuryādvittaśāṭhyavivarjitaḥ caruṃ nirūpya payasi śipiviṣṭāya viṣṇave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूक्तेन तेन पुरुषं यजेत सुसमाहितः नैवेद्यं चातिगुणवद्दद्यात् पुरुषतुष्टिदम्
sūktena tena puruṣaṃ yajeta susamāhitaḥ naivedyaṃ cātiguṇavaddadyāt puruṣatuṣṭidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचार्यं ज्ञानसम्पन्नं वस्त्राभरणधेनुभिः तोषयेदृत्विजश्चैव तद्विद्ध्य् आराधनं हरेः
ācāryaṃ jñānasampannaṃ vastrābharaṇadhenubhiḥ toṣayedṛtvijaścaiva tadviddhy ārādhanaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजयेत् तान् गुणवता सदन्नेन शुचिस्मिते अन्यांश्च ब्राह्मणान् छक्त्या ये च तत्र समागताः
bhojayet tān guṇavatā sadannena śucismite anyāṃśca brāhmaṇān chaktyā ye ca tatra samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणां गुरवे दद्यादृत्विग्भ्यश्च यथार्हतः अन्नाद्येनाश्वपाकांश्च प्रीणयेत् समुपागतान्
dakṣiṇāṃ gurave dadyādṛtvigbhyaśca yathārhataḥ annādyenāśvapākāṃśca prīṇayet samupāgatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तवत्सु च सर्वेषु दीनान्धकृपणादिषु विष्णोस्तत् प्रीणनं विद्वान् भुञ्जीत सह बन्धुभिः
bhuktavatsu ca sarveṣu dīnāndhakṛpaṇādiṣu viṣṇostat prīṇanaṃ vidvān bhuñjīta saha bandhubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यवादित्रगीतैश्च स्तुतिभिः स्वस्तिवाचकैः कारयेत् तत्कथाभिश्च पूजां भगवतो ऽन्वहम्
nṛtyavāditragītaiśca stutibhiḥ svastivācakaiḥ kārayet tatkathābhiśca pūjāṃ bhagavato 'nvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् पयोव्रतं नाम पुरुषाराधनं परम् पितामहेनाभिहितं मया ते समुदाहृतम्
etat payovrataṃ nāma puruṣārādhanaṃ param pitāmahenābhihitaṃ mayā te samudāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं चानेन महाभागे सम्यक् चीर्णेन केशवम् आत्मना शुद्धभावेन नियतात्मा भजाव्ययम्
tvaṃ cānena mahābhāge samyak cīrṇena keśavam ātmanā śuddhabhāvena niyatātmā bhajāvyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं वै सर्वयज्ञाख्यः सर्वव्रतमिति स्मृतम् तपःसारमिदं भद्रे दानं चेश्वरतर्पणम्
ayaṃ vai sarvayajñākhyaḥ sarvavratamiti smṛtam tapaḥsāramidaṃ bhadre dānaṃ ceśvaratarpaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एव नियमाः साक्षात् त एव च यमोत्तमाः तपो दानं व्रतं यज्ञो येन तुष्यत्य् अधोक्षजः
ta eva niyamāḥ sākṣāt ta eva ca yamottamāḥ tapo dānaṃ vrataṃ yajño yena tuṣyaty adhokṣajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादेतद्व्रतं भद्रे प्रयता श्रद्धयाचर भगवान् परितुष्टस्ते वरान् आशु विधास्यति
tasmādetadvrataṃ bhadre prayatā śraddhayācara bhagavān parituṣṭaste varān āśu vidhāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.