श्रीशुक उवाच इति वैरोचनेर्वाक्यं धर्मयुक्तं स सूनृतम् निशम्य भगवान् प्रीतः प्रतिनन्द्येदमब्रवीत्
śrīśuka uvāca iti vairocanervākyaṃ dharmayuktaṃ sa sūnṛtam niśamya bhagavān prītaḥ pratinandyedamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवान् उवाच वचस्तवैतज् जनदेव सूनृतं कुलोचितं धर्मयुतं यशस्करम् यस्य प्रमाणं भृगवः साम्पराये पितामहः कुलवृद्धः प्रशान्तः
śrībhagavān uvāca vacastavaitaj janadeva sūnṛtaṃ kulocitaṃ dharmayutaṃ yaśaskaram yasya pramāṇaṃ bhṛgavaḥ sāmparāye pitāmahaḥ kulavṛddhaḥ praśāntaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ह्य् एतस्मिन् कुले कश्चिन् निःसत्त्वः कृपणः पुमान् प्रत्याख्याता प्रतिश्रुत्य यो वादाता द्विजातये
na hy etasmin kule kaścin niḥsattvaḥ kṛpaṇaḥ pumān pratyākhyātā pratiśrutya yo vādātā dvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सन्ति तीर्थे युधि चार्थिनार्थिताः पराङ्मुखा ये त्वमनस्विनो नृप युष्मत्कुले यद्यशसामलेन प्रह्राद उद्भाति यथोडुपः खे
na santi tīrthe yudhi cārthinārthitāḥ parāṅmukhā ye tvamanasvino nṛpa yuṣmatkule yadyaśasāmalena prahrāda udbhāti yathoḍupaḥ khe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो जातो हिरण्याक्षश्चरन्नेक इमां महीम् प्रतिवीरं दिग्विजये नाविन्दत गदायुधः
yato jāto hiraṇyākṣaścaranneka imāṃ mahīm prativīraṃ digvijaye nāvindata gadāyudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं विनिर्जित्य कृच्छ्रेण विष्णुः क्ष्मोद्धार आगतम् आत्मानं जयिनं मेने तद्वीर्यं भूर्य् अनुस्मरन्
yaṃ vinirjitya kṛcchreṇa viṣṇuḥ kṣmoddhāra āgatam ātmānaṃ jayinaṃ mene tadvīryaṃ bhūry anusmaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशम्य तद्वधं भ्राता हिरण्यकशिपुः पुरा हन्तुं भ्रातृहणं क्रुद्धो जगाम निलयं हरेः
niśamya tadvadhaṃ bhrātā hiraṇyakaśipuḥ purā hantuṃ bhrātṛhaṇaṃ kruddho jagāma nilayaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमायान्तं समालोक्य शूलपाणिं कृतान्तवत् चिन्तयामास कालज्ञो विष्णुर्मायाविनां वरः
tamāyāntaṃ samālokya śūlapāṇiṃ kṛtāntavat cintayāmāsa kālajño viṣṇurmāyāvināṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो यतो ऽहं तत्रासौ मृत्युः प्राणभृतामिव अतो ऽहमस्य हृदयं प्रवेक्ष्यामि पराग्दृशः
yato yato 'haṃ tatrāsau mṛtyuḥ prāṇabhṛtāmiva ato 'hamasya hṛdayaṃ pravekṣyāmi parāgdṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स निश्चित्य रिपोः शरीरम् आधावतो निर्विविशे ऽसुरेन्द्र श्वासानिलान्तर्हितसूक्ष्मदेहस् तत्प्राणरन्ध्रेण विविग्नचेताः
evaṃ sa niścitya ripoḥ śarīram ādhāvato nirviviśe 'surendra śvāsānilāntarhitasūkṣmadehas tatprāṇarandhreṇa vivignacetāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तन्निकेतं परिमृश्य शून्यम् अपश्यमानः कुपितो ननाद क्ष्मां द्यां दिशः खं विवरान् समुद्रान् विष्णुं विचिन्वन् न ददर्श वीरः
sa tanniketaṃ parimṛśya śūnyam apaśyamānaḥ kupito nanāda kṣmāṃ dyāṃ diśaḥ khaṃ vivarān samudrān viṣṇuṃ vicinvan na dadarśa vīraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपश्यन्निति होवाच मयान्विष्टमिदं जगत् भ्रातृहा मे गतो नूनं यतो नावर्तते पुमान्
apaśyanniti hovāca mayānviṣṭamidaṃ jagat bhrātṛhā me gato nūnaṃ yato nāvartate pumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैरानुबन्ध एतावान् आमृत्योरिह देहिनाम् अज्ञानप्रभवो मन्युरहंमानोपबृंहितः
vairānubandha etāvān āmṛtyoriha dehinām ajñānaprabhavo manyurahaṃmānopabṛṃhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता प्रह्रादपुत्रस्ते तद्विद्वान् द्विजवत्सलः स्वमायुर्द्विजलिङ्गेभ्यो देवेभ्यो ऽदात् स याचितः
pitā prahrādaputraste tadvidvān dvijavatsalaḥ svamāyurdvijaliṅgebhyo devebhyo 'dāt sa yācitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवान् आचरितान् धर्मान् आस्थितो गृहमेधिभिः ब्राह्मणैः पूर्वजैः शूरैरन्यैश्चोद्दामकीर्तिभिः
bhavān ācaritān dharmān āsthito gṛhamedhibhiḥ brāhmaṇaiḥ pūrvajaiḥ śūrairanyaiścoddāmakīrtibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् त्वत्तो महीमीषद्वृणे ऽहं वरदर्षभात् पदानि त्रीणि दैत्येन्द्र सम्मितानि पदा मम
tasmāt tvatto mahīmīṣadvṛṇe 'haṃ varadarṣabhāt padāni trīṇi daityendra sammitāni padā mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्यत् ते कामये राजन् वदान्याज् जगदीश्वरात् नैनः प्राप्नोति वै विद्वान् यावदर्थप्रतिग्रहः
nānyat te kāmaye rājan vadānyāj jagadīśvarāt nainaḥ prāpnoti vai vidvān yāvadarthapratigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीबलिरुवाच अहो ब्राह्मणदायाद वाचस्ते वृद्धसम्मताः त्वं बालो बालिशमतिः स्वार्थं प्रत्य् अबुधो यथा
śrībaliruvāca aho brāhmaṇadāyāda vācaste vṛddhasammatāḥ tvaṃ bālo bāliśamatiḥ svārthaṃ praty abudho yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां वचोभिः समाराध्य लोकानामेकमीश्वरम् पदत्रयं वृणीते यो ऽबुद्धिमान् द्वीपदाशुषम्
māṃ vacobhiḥ samārādhya lokānāmekamīśvaram padatrayaṃ vṛṇīte yo 'buddhimān dvīpadāśuṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पुमान् मामुपव्रज्य भूयो याचितुमर्हति तस्माद्वृत्तिकरीं भूमिं वटो कामं प्रतीच्छ मे
na pumān māmupavrajya bhūyo yācitumarhati tasmādvṛttikarīṃ bhūmiṃ vaṭo kāmaṃ pratīccha me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवान् उवाच यावन्तो विषयाः प्रेष्ठास्त्रिलोक्यामजितेन्द्रियम् न शक्नुवन्ति ते सर्वे प्रतिपूरयितुं नृप
śrībhagavān uvāca yāvanto viṣayāḥ preṣṭhāstrilokyāmajitendriyam na śaknuvanti te sarve pratipūrayituṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिभिः क्रमैरसन्तुष्टो द्वीपेनापि न पूर्यते नववर्षसमेतेन सप्तद्वीपवरेच्छया
tribhiḥ kramairasantuṣṭo dvīpenāpi na pūryate navavarṣasametena saptadvīpavarecchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपाधिपतयो नृपा वैण्यगयादयः अर्थैः कामैर्गता नान्तं तृष्णाया इति नः श्रुतम्
saptadvīpādhipatayo nṛpā vaiṇyagayādayaḥ arthaiḥ kāmairgatā nāntaṃ tṛṣṇāyā iti naḥ śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदृच्छयोपपन्नेन सन्तुष्टो वर्तते सुखम् नासन्तुष्टस्त्रिभिर्लोकैरजितात्मोपसादितैः
yadṛcchayopapannena santuṣṭo vartate sukham nāsantuṣṭastribhirlokairajitātmopasāditaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंसो ऽयं संसृतेर्हेतुरसन्तोषो ऽर्थकामयोः यदृच्छयोपपन्नेन सन्तोषो मुक्तये स्मृतः
puṃso 'yaṃ saṃsṛterheturasantoṣo 'rthakāmayoḥ yadṛcchayopapannena santoṣo muktaye smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदृच्छालाभतुष्टस्य तेजो विप्रस्य वर्धते तत् प्रशाम्यत्य् असन्तोषादम्भसेवाशुशुक्षणिः
yadṛcchālābhatuṣṭasya tejo viprasya vardhate tat praśāmyaty asantoṣādambhasevāśuśukṣaṇiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् त्रीणि पदान्य् एव वृणे त्वद्वरदर्षभात् एतावतैव सिद्धो ऽहं वित्तं यावत् प्रयोजनम्
tasmāt trīṇi padāny eva vṛṇe tvadvaradarṣabhāt etāvataiva siddho 'haṃ vittaṃ yāvat prayojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीशुक उवाच इत्य् उक्तः स हसन्नाह वाञ्छातः प्रतिगृह्यताम् वामनाय महीं दातुं जग्राह जलभाजनम्
śrīśuka uvāca ity uktaḥ sa hasannāha vāñchātaḥ pratigṛhyatām vāmanāya mahīṃ dātuṃ jagrāha jalabhājanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णवे क्ष्मां प्रदास्यन्तमुशना असुरेश्वरम् जानंश्चिकीर्षितं विष्णोः शिष्यं प्राह विदां वरः
viṣṇave kṣmāṃ pradāsyantamuśanā asureśvaram jānaṃścikīrṣitaṃ viṣṇoḥ śiṣyaṃ prāha vidāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीशुक्र उवाच एष वैरोचने साक्षाद्भगवान् विष्णुरव्ययः कश्यपाददितेर्जातो देवानां कार्यसाधकः
śrīśukra uvāca eṣa vairocane sākṣādbhagavān viṣṇuravyayaḥ kaśyapādaditerjāto devānāṃ kāryasādhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिश्रुतं त्वयैतस्मै यदनर्थमजानता न साधु मन्ये दैत्यानां महान् उपगतो ऽनयः
pratiśrutaṃ tvayaitasmai yadanarthamajānatā na sādhu manye daityānāṃ mahān upagato 'nayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष ते स्थानमैश्वर्यं श्रियं तेजो यशः श्रुतम् दास्यत्य् आच्छिद्य शक्राय मायामाणवको हरिः
eṣa te sthānamaiśvaryaṃ śriyaṃ tejo yaśaḥ śrutam dāsyaty ācchidya śakrāya māyāmāṇavako hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिभिः क्रमैरिमाल् लोकान् विश्वकायः क्रमिष्यति सर्वस्वं विष्णवे दत्त्वा मूढ वर्तिष्यसे कथम्
tribhiḥ kramairimāl lokān viśvakāyaḥ kramiṣyati sarvasvaṃ viṣṇave dattvā mūḍha vartiṣyase katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमतो गां पदैकेन द्वितीयेन दिवं विभोः खं च कायेन महता तार्तीयस्य कुतो गतिः
kramato gāṃ padaikena dvitīyena divaṃ vibhoḥ khaṃ ca kāyena mahatā tārtīyasya kuto gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्ठां ते नरके मन्ये ह्य् अप्रदातुः प्रतिश्रुतम् प्रतिश्रुतस्य यो ऽनीशः प्रतिपादयितुं भवान्
niṣṭhāṃ te narake manye hy apradātuḥ pratiśrutam pratiśrutasya yo 'nīśaḥ pratipādayituṃ bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तद्दानं प्रशंसन्ति येन वृत्तिर्विपद्यते दानं यज्ञस्तपः कर्म लोके वृत्तिमतो यतः
na taddānaṃ praśaṃsanti yena vṛttirvipadyate dānaṃ yajñastapaḥ karma loke vṛttimato yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्माय यशसे ऽर्थाय कामाय स्वजनाय च पञ्चधा विभजन् वित्तमिहामुत्र च मोदते
dharmāya yaśase 'rthāya kāmāya svajanāya ca pañcadhā vibhajan vittamihāmutra ca modate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रापि बह्वृचैर्गीतं शृणु मे ऽसुरसत्तम सत्यमोमिति यत् प्रोक्तं यन् नेत्य् आहानृतं हि तत्
atrāpi bahvṛcairgītaṃ śṛṇu me 'surasattama satyamomiti yat proktaṃ yan nety āhānṛtaṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं पुष्पफलं विद्यादात्मवृक्षस्य गीयते वृक्षे ऽजीवति तन् न स्यादनृतं मूलमात्मनः
satyaṃ puṣpaphalaṃ vidyādātmavṛkṣasya gīyate vṛkṣe 'jīvati tan na syādanṛtaṃ mūlamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथा वृक्ष उन्मूलः शुष्यत्य् उद्वर्तते ऽचिरात् एवं नष्टानृतः सद्य आत्मा शुष्येन् न संशयः
tadyathā vṛkṣa unmūlaḥ śuṣyaty udvartate 'cirāt evaṃ naṣṭānṛtaḥ sadya ātmā śuṣyen na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पराग् रिक्तमपूर्णं वा अक्षरं यत् तदोमिति यत् किञ्चिदोमिति ब्रूयात् तेन रिच्येत वै पुमान् भिक्षवे सर्वम्ॐ कुर्वन् नालं कामेन चात्मने
parāg riktamapūrṇaṃ vā akṣaraṃ yat tadomiti yat kiñcidomiti brūyāt tena ricyeta vai pumān bhikṣave sarvamoṃ kurvan nālaṃ kāmena cātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतत् पूर्णमभ्यात्मं यच् च नेत्य् अनृतं वचः सर्वं नेत्य् अनृतं ब्रूयात् स दुष्कीर्तिः श्वसन् मृतः
athaitat pūrṇamabhyātmaṃ yac ca nety anṛtaṃ vacaḥ sarvaṃ nety anṛtaṃ brūyāt sa duṣkīrtiḥ śvasan mṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीषु नर्मविवाहे च वृत्त्यर्थे प्राणसङ्कटे गोब्राह्मणार्थे हिंसायां नानृतं स्याज् जुगुप्सितम्
strīṣu narmavivāhe ca vṛttyarthe prāṇasaṅkaṭe gobrāhmaṇārthe hiṃsāyāṃ nānṛtaṃ syāj jugupsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.