Bhāgavata Purāṇa 8.20

श्रीशुक उवाच बलिरेवं गृहपतिः कुलाचार्येण भाषितः तूष्णीं भूत्वा क्षणं राजन्नुवाचावहितो गुरुम्

śrīśuka uvāca balirevaṃ gṛhapatiḥ kulācāryeṇa bhāṣitaḥ tūṣṇīṃ bhūtvā kṣaṇaṃ rājannuvācāvahito gurum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीबलिरुवाच सत्यं भगवता प्रोक्तं धर्मो ऽयं गृहमेधिनाम् अर्थं कामं यशो वृत्तिं यो न बाधेत कर्हिचित्

śrībaliruvāca satyaṃ bhagavatā proktaṃ dharmo 'yaṃ gṛhamedhinām arthaṃ kāmaṃ yaśo vṛttiṃ yo na bādheta karhicit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चाहं वित्तलोभेन प्रत्याचक्षे कथं द्विजम् प्रतिश्रुत्य ददामीति प्राह्रादिः कितवो यथा

sa cāhaṃ vittalobhena pratyācakṣe kathaṃ dvijam pratiśrutya dadāmīti prāhrādiḥ kitavo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्य् असत्यात् परो ऽधर्म इति होवाच भूरियम् सर्वं सोढुमलं मन्ये ऋते ऽलीकपरं नरम्

na hy asatyāt paro 'dharma iti hovāca bhūriyam sarvaṃ soḍhumalaṃ manye ṛte 'līkaparaṃ naram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहं बिभेमि निरयान् नाधन्यादसुखार्णवात् न स्थानच्यवनान् मृत्योर्यथा विप्रप्रलम्भनात्

nāhaṃ bibhemi nirayān nādhanyādasukhārṇavāt na sthānacyavanān mṛtyoryathā viprapralambhanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यद्धास्यति लोके ऽस्मिन् सम्परेतं धनादिकम् तस्य त्यागे निमित्तं किं विप्रस्तुष्येन् न तेन चेत्

yadyaddhāsyati loke 'smin samparetaṃ dhanādikam tasya tyāge nimittaṃ kiṃ viprastuṣyen na tena cet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेयः कुर्वन्ति भूतानां साधवो दुस्त्यजासुभिः दध्यङ्शिबिप्रभृतयः को विकल्पो धरादिषु

śreyaḥ kurvanti bhūtānāṃ sādhavo dustyajāsubhiḥ dadhyaṅśibiprabhṛtayaḥ ko vikalpo dharādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यैरियं बुभुजे ब्रह्मन् दैत्येन्द्रैरनिवर्तिभिः तेषां कालो ऽग्रसील् लोकान् न यशो ऽधिगतं भुवि

yairiyaṃ bubhuje brahman daityendrairanivartibhiḥ teṣāṃ kālo 'grasīl lokān na yaśo 'dhigataṃ bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुलभा युधि विप्रर्षे ह्य् अनिवृत्तास्तनुत्यजः न तथा तीर्थ आयाते श्रद्धया ये धनत्यजः

sulabhā yudhi viprarṣe hy anivṛttāstanutyajaḥ na tathā tīrtha āyāte śraddhayā ye dhanatyajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनस्विनः कारुणिकस्य शोभनं यदर्थिकामोपनयेन दुर्गतिः कुतः पुनर्ब्रह्मविदां भवादृशां ततो वटोरस्य ददामि वाञ्छितम्

manasvinaḥ kāruṇikasya śobhanaṃ yadarthikāmopanayena durgatiḥ kutaḥ punarbrahmavidāṃ bhavādṛśāṃ tato vaṭorasya dadāmi vāñchitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजन्ति यज्ञं क्रतुभिर्यमादृता भवन्त आम्नायविधानकोविदाः स एव विष्णुर्वरदो ऽस्तु वा परो दास्याम्य् अमुष्मै क्षितिमीप्सितां मुने

yajanti yajñaṃ kratubhiryamādṛtā bhavanta āmnāyavidhānakovidāḥ sa eva viṣṇurvarado 'stu vā paro dāsyāmy amuṣmai kṣitimīpsitāṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यप्य् असावधर्मेण मां बध्नीयादनागसम् तथाप्य् एनं न हिंसिष्ये भीतं ब्रह्मतनुं रिपुम्

yadyapy asāvadharmeṇa māṃ badhnīyādanāgasam tathāpy enaṃ na hiṃsiṣye bhītaṃ brahmatanuṃ ripum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष वा उत्तमश्लोको न जिहासति यद्यशः हत्वा मैनां हरेद्युद्धे शयीत निहतो मया

eṣa vā uttamaśloko na jihāsati yadyaśaḥ hatvā maināṃ haredyuddhe śayīta nihato mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशुक उवाच एवमश्रद्धितं शिष्यमनादेशकरं गुरुः शशाप दैवप्रहितः सत्यसन्धं मनस्विनम्

śrīśuka uvāca evamaśraddhitaṃ śiṣyamanādeśakaraṃ guruḥ śaśāpa daivaprahitaḥ satyasandhaṃ manasvinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृढं पण्डितमान्य् अज्ञः स्तब्धो ऽस्य् अस्मदुपेक्षया मच्छासनातिगो यस्त्वमचिराद्भ्रश्यसे श्रियः

dṛḍhaṃ paṇḍitamāny ajñaḥ stabdho 'sy asmadupekṣayā macchāsanātigo yastvamacirādbhraśyase śriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शप्तः स्वगुरुणा सत्यान् न चलितो महान् वामनाय ददावेनामर्चित्वोदकपूर्वकम्

evaṃ śaptaḥ svaguruṇā satyān na calito mahān vāmanāya dadāvenāmarcitvodakapūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्ध्यावलिस्तदागत्य पत्नी जालकमालिनी आनिन्ये कलशं हैममवनेजन्यपां भृतम्

vindhyāvalistadāgatya patnī jālakamālinī āninye kalaśaṃ haimamavanejanyapāṃ bhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजमानः स्वयं तस्य श्रीमत् पादयुगं मुदा अवनिज्यावहन् मूर्ध्नि तदपो विश्वपावनीः

yajamānaḥ svayaṃ tasya śrīmat pādayugaṃ mudā avanijyāvahan mūrdhni tadapo viśvapāvanīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदासुरेन्द्रं दिवि देवतागणा गन्धर्वविद्याधरसिद्धचारणाः तत् कर्म सर्वे ऽपि गृणन्त आर्जवं प्रसूनवर्षैर्ववृषुर्मुदान्विताः

tadāsurendraṃ divi devatāgaṇā gandharvavidyādharasiddhacāraṇāḥ tat karma sarve 'pi gṛṇanta ārjavaṃ prasūnavarṣairvavṛṣurmudānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेदुर्मुहुर्दुन्दुभयः सहस्रशो गन्धर्वकिम्पूरुषकिन्नरा जगुः मनस्विनानेन कृतं सुदुष्करं विद्वान् अदाद्यद्रिपवे जगत्त्रयम्

nedurmuhurdundubhayaḥ sahasraśo gandharvakimpūruṣakinnarā jaguḥ manasvinānena kṛtaṃ suduṣkaraṃ vidvān adādyadripave jagattrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वामनं रूपमवर्धताद्भुतं हरेरनन्तस्य गुणत्रयात्मकम् भूः खं दिशो द्यौर्विवराः पयोधयस् तिर्यङ्नृदेवा ऋषयो यदासत

tadvāmanaṃ rūpamavardhatādbhutaṃ hareranantasya guṇatrayātmakam bhūḥ khaṃ diśo dyaurvivarāḥ payodhayas tiryaṅnṛdevā ṛṣayo yadāsata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काये बलिस्तस्य महाविभूतेः सहर्त्विगाचार्यसदस्य एतत् ददर्श विश्वं त्रिगुणं गुणात्मके भूतेन्द्रियार्थाशयजीवयुक्तम्

kāye balistasya mahāvibhūteḥ sahartvigācāryasadasya etat dadarśa viśvaṃ triguṇaṃ guṇātmake bhūtendriyārthāśayajīvayuktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसामचष्टाङ्घ्रितले ऽथ पादयोर् महीं महीध्रान् पुरुषस्य जङ्घयोः पतत्त्रिणो जानुनि विश्वमूर्तेर् ऊर्वोर्गणं मारुतमिन्द्रसेनः

rasāmacaṣṭāṅghritale 'tha pādayor mahīṃ mahīdhrān puruṣasya jaṅghayoḥ patattriṇo jānuni viśvamūrter ūrvorgaṇaṃ mārutamindrasenaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्ध्यां विभोर्वाससि गुह्य ऐक्षत् प्रजापतीन् जघने आत्ममुख्यान् नाभ्यां नभः कुक्षिषु सप्तसिन्धून् उरुक्रमस्योरसि चर्क्षमालाम्

sandhyāṃ vibhorvāsasi guhya aikṣat prajāpatīn jaghane ātmamukhyān nābhyāṃ nabhaḥ kukṣiṣu saptasindhūn urukramasyorasi carkṣamālām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृद्य् अङ्ग धर्मं स्तनयोर्मुरारेर् ऋतं च सत्यं च मनस्य् अथेन्दुम् श्रियं च वक्षस्य् अरविन्दहस्तां कण्ठे च सामानि समस्तरेफान्

hṛdy aṅga dharmaṃ stanayormurārer ṛtaṃ ca satyaṃ ca manasy athendum śriyaṃ ca vakṣasy aravindahastāṃ kaṇṭhe ca sāmāni samastarephān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रप्रधानान् अमरान् भुजेषु तत्कर्णयोः ककुभो द्यौश्च मूर्ध्नि केशेषु मेघान् छ्वसनं नासिकायाम् अक्ष्णोश्च सूर्यं वदने च वह्निम्

indrapradhānān amarān bhujeṣu tatkarṇayoḥ kakubho dyauśca mūrdhni keśeṣu meghān chvasanaṃ nāsikāyām akṣṇośca sūryaṃ vadane ca vahnim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाण्यां च छन्दांसि रसे जलेशं भ्रुवोर्निषेधं च विधिं च पक्ष्मसु अहश्च रात्रिं च परस्य पुंसो मन्युं ललाटे ऽधर एव लोभम्

vāṇyāṃ ca chandāṃsi rase jaleśaṃ bhruvorniṣedhaṃ ca vidhiṃ ca pakṣmasu ahaśca rātriṃ ca parasya puṃso manyuṃ lalāṭe 'dhara eva lobham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पर्शे च कामं नृप रेतसाम्भः पृष्ठे त्वधर्मं क्रमणेषु यज्ञम् छायासु मृत्युं हसिते च मायां तनूरुहेष्वोषधिजातयश्च

sparśe ca kāmaṃ nṛpa retasāmbhaḥ pṛṣṭhe tvadharmaṃ kramaṇeṣu yajñam chāyāsu mṛtyuṃ hasite ca māyāṃ tanūruheṣvoṣadhijātayaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीश्च नाडीषु शिला नखेषु बुद्धावजं देवगणान् ऋषींश्च प्राणेषु गात्रे स्थिरजङ्गमानि सर्वाणि भूतानि ददर्श वीरः

nadīśca nāḍīṣu śilā nakheṣu buddhāvajaṃ devagaṇān ṛṣīṃśca prāṇeṣu gātre sthirajaṅgamāni sarvāṇi bhūtāni dadarśa vīraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वात्मनीदं भुवनं निरीक्ष्य सर्वे ऽसुराः कश्मलमापुरङ्ग सुदर्शनं चक्रमसह्यतेजो धनुश्च शार्ङ्गं स्तनयित्नुघोषम्

sarvātmanīdaṃ bhuvanaṃ nirīkṣya sarve 'surāḥ kaśmalamāpuraṅga sudarśanaṃ cakramasahyatejo dhanuśca śārṅgaṃ stanayitnughoṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्जन्यघोषो जलजः पाञ्चजन्यः कौमोदकी विष्णुगदा तरस्विनी विद्याधरो ऽसिः शतचन्द्रयुक्तस् तूणोत्तमावक्षयसायकौ च

parjanyaghoṣo jalajaḥ pāñcajanyaḥ kaumodakī viṣṇugadā tarasvinī vidyādharo 'siḥ śatacandrayuktas tūṇottamāvakṣayasāyakau ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुनन्दमुख्या उपतस्थुरीशं पार्षदमुख्याः सहलोकपालाः स्फुरत्किरीटाङ्गदमीनकुण्डलः श्रीवत्सरत्नोत्तममेखलाम्बरैः

sunandamukhyā upatasthurīśaṃ pārṣadamukhyāḥ sahalokapālāḥ sphuratkirīṭāṅgadamīnakuṇḍalaḥ śrīvatsaratnottamamekhalāmbaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुव्रतस्रग्वनमालयावृतो रराज राजन् भगवान् उरुक्रमः क्षितिं पदैकेन बलेर्विचक्रमे नभः शरीरेण दिशश्च बाहुभिः

madhuvratasragvanamālayāvṛto rarāja rājan bhagavān urukramaḥ kṣitiṃ padaikena balervicakrame nabhaḥ śarīreṇa diśaśca bāhubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदं द्वितीयं क्रमतस्त्रिविष्टपं न वै तृतीयाय तदीयमण्वपि उरुक्रमस्याङ्घ्रिरुपर्य् उपर्य् अथो महर्जनाभ्यां तपसः परं गतः

padaṃ dvitīyaṃ kramatastriviṣṭapaṃ na vai tṛtīyāya tadīyamaṇvapi urukramasyāṅghrirupary upary atho maharjanābhyāṃ tapasaḥ paraṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.