Bhāgavata Purāṇa 8.5

श्रीशुक उवाच राजन्नुदितमेतत् ते हरेः कर्माघनाशनम् गजेन्द्रमोक्षणं पुण्यं रैवतं त्वन्तरं शृणु

śrīśuka uvāca rājannuditametat te hareḥ karmāghanāśanam gajendramokṣaṇaṃ puṇyaṃ raivataṃ tvantaraṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमो रैवतो नाम मनुस्तामससोदरः बलिविन्ध्यादयस्तस्य सुता हार्जुनपूर्वकाः

pañcamo raivato nāma manustāmasasodaraḥ balivindhyādayastasya sutā hārjunapūrvakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभुरिन्द्रः सुरगणा राजन् भूतरयादयः हिरण्यरोमा वेदशिरा ऊर्ध्वबाह्वादयो द्विजाः

vibhurindraḥ suragaṇā rājan bhūtarayādayaḥ hiraṇyaromā vedaśirā ūrdhvabāhvādayo dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्नी विकुण्ठा शुभ्रस्य वैकुण्ठैः सुरसत्तमैः तयोः स्वकलया जज्ञे वैकुण्ठो भगवान् स्वयम्

patnī vikuṇṭhā śubhrasya vaikuṇṭhaiḥ surasattamaiḥ tayoḥ svakalayā jajñe vaikuṇṭho bhagavān svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैकुण्ठः कल्पितो येन लोको लोकनमस्कृतः रमया प्रार्थ्यमानेन देव्या तत्प्रियकाम्यया

vaikuṇṭhaḥ kalpito yena loko lokanamaskṛtaḥ ramayā prārthyamānena devyā tatpriyakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यानुभावः कथितो गुणाश्च परमोदयाः भौमान् रेणून् स विममे यो विष्णोर्वर्णयेद्गुणान्

tasyānubhāvaḥ kathito guṇāśca paramodayāḥ bhaumān reṇūn sa vimame yo viṣṇorvarṇayedguṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठश्च चक्षुषः पुत्रश्चाक्षुषो नाम वै मनुः पूरुपूरुषसुद्युम्न प्रमुखाश्चाक्षुषात्मजाः

ṣaṣṭhaśca cakṣuṣaḥ putraścākṣuṣo nāma vai manuḥ pūrupūruṣasudyumna pramukhāścākṣuṣātmajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रो मन्त्रद्रुमस्तत्र देवा आप्यादयो गणाः मुनयस्तत्र वै राजन् हविष्मद्वीरकादयः

indro mantradrumastatra devā āpyādayo gaṇāḥ munayastatra vai rājan haviṣmadvīrakādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि देवसम्भूत्यां वैराजस्याभवत् सुतः अजितो नाम भगवान् अंशेन जगतः पतिः

tatrāpi devasambhūtyāṃ vairājasyābhavat sutaḥ ajito nāma bhagavān aṃśena jagataḥ patiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयोधिं येन निर्मथ्य सुराणां साधिता सुधा भ्रममाणो ऽम्भसि धृतः कूर्मरूपेण मन्दरः

payodhiṃ yena nirmathya surāṇāṃ sādhitā sudhā bhramamāṇo 'mbhasi dhṛtaḥ kūrmarūpeṇa mandaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीराजोवाच यथा भगवता ब्रह्मन् मथितः क्षीरसागरः यदर्थं वा यतश्चाद्रिं दधाराम्बुचरात्मना

śrīrājovāca yathā bhagavatā brahman mathitaḥ kṣīrasāgaraḥ yadarthaṃ vā yataścādriṃ dadhārāmbucarātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथामृतं सुरैः प्राप्तं किं चान्यदभवत् ततः एतद्भगवतः कर्म वदस्व परमाद्भुतम्

yathāmṛtaṃ suraiḥ prāptaṃ kiṃ cānyadabhavat tataḥ etadbhagavataḥ karma vadasva paramādbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया सङ्कथ्यमानेन महिम्ना सात्वतां पतेः नातितृप्यति मे चित्तं सुचिरं तापतापितम्

tvayā saṅkathyamānena mahimnā sātvatāṃ pateḥ nātitṛpyati me cittaṃ suciraṃ tāpatāpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीसूत उवाच सम्पृष्टो भगवान् एवं द्वैपायनसुतो द्विजाः अभिनन्द्य हरेर्वीर्यमभ्याचष्टुं प्रचक्रमे

śrīsūta uvāca sampṛṣṭo bhagavān evaṃ dvaipāyanasuto dvijāḥ abhinandya harervīryamabhyācaṣṭuṃ pracakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशुक उवाच यदा युद्धे ऽसुरैर्देवा बध्यमानाः शितायुधैः गतासवो निपतिता नोत्तिष्ठेरन् स्म भूरिशः

śrīśuka uvāca yadā yuddhe 'surairdevā badhyamānāḥ śitāyudhaiḥ gatāsavo nipatitā nottiṣṭheran sma bhūriśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा दुर्वासः शापेन सेन्द्रा लोकास्त्रयो नृप निःश्रीकाश्चाभवंस्तत्र नेशुरिज्यादयः क्रियाः

yadā durvāsaḥ śāpena sendrā lokāstrayo nṛpa niḥśrīkāścābhavaṃstatra neśurijyādayaḥ kriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशाम्यैतत् सुरगणा महेन्द्रवरुणादयः नाध्यगच्छन् स्वयं मन्त्रैर्मन्त्रयन्तो विनिश्चितम्

niśāmyaitat suragaṇā mahendravaruṇādayaḥ nādhyagacchan svayaṃ mantrairmantrayanto viniścitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ब्रह्मसभां जग्मुर्मेरोर्मूर्धनि सर्वशः सर्वं विज्ञापयां चक्रुः प्रणताः परमेष्ठिने

tato brahmasabhāṃ jagmurmerormūrdhani sarvaśaḥ sarvaṃ vijñāpayāṃ cakruḥ praṇatāḥ parameṣṭhine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स विलोक्येन्द्रवाय्वादीन् निःसत्त्वान् विगतप्रभान् लोकान् अमङ्गलप्रायान् असुरान् अयथा विभुः

sa vilokyendravāyvādīn niḥsattvān vigataprabhān lokān amaṅgalaprāyān asurān ayathā vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहितेन मनसा संस्मरन् पुरुषं परम् उवाचोत्फुल्लवदनो देवान् स भगवान् परः

samāhitena manasā saṃsmaran puruṣaṃ param uvācotphullavadano devān sa bhagavān paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं भवो यूयमथो ऽसुरादयो मनुष्यतिर्यग्द्रुमघर्मजातयः यस्यावतारांशकलाविसर्जिता व्रजाम सर्वे शरणं तमव्ययम्

ahaṃ bhavo yūyamatho 'surādayo manuṣyatiryagdrumagharmajātayaḥ yasyāvatārāṃśakalāvisarjitā vrajāma sarve śaraṇaṃ tamavyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न यस्य वध्यो न च रक्षणीयो नोपेक्षणीयादरणीयपक्षः तथापि सर्गस्थितिसंयमार्थं धत्ते रजःसत्त्वतमांसि काले

na yasya vadhyo na ca rakṣaṇīyo nopekṣaṇīyādaraṇīyapakṣaḥ tathāpi sargasthitisaṃyamārthaṃ dhatte rajaḥsattvatamāṃsi kāle

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं च तस्य स्थितिपालनक्षणः सत्त्वं जुषाणस्य भवाय देहिनाम् तस्माद्व्रजामः शरणं जगद्गुरुं स्वानां स नो धास्यति शं सुरप्रियः

ayaṃ ca tasya sthitipālanakṣaṇaḥ sattvaṃ juṣāṇasya bhavāya dehinām tasmādvrajāmaḥ śaraṇaṃ jagadguruṃ svānāṃ sa no dhāsyati śaṃ surapriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशुक उवाच इत्य् आभाष्य सुरान् वेधाः सह देवैररिन्दम अजितस्य पदं साक्षाज् जगाम तमसः परम्

śrīśuka uvāca ity ābhāṣya surān vedhāḥ saha devairarindama ajitasya padaṃ sākṣāj jagāma tamasaḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रादृष्टस्वरूपाय श्रुतपूर्वाय वै प्रभुः स्तुतिमब्रूत दैवीभिर्गीर्भिस्त्ववहितेन्द्रियः

tatrādṛṣṭasvarūpāya śrutapūrvāya vai prabhuḥ stutimabrūta daivībhirgīrbhistvavahitendriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीब्रह्मोवाच अविक्रियं सत्यमनन्तमाद्यं गुहाशयं निष्कलमप्रतर्क्यम् मनो ऽग्रयानं वचसानिरुक्तं नमामहे देववरं वरेण्यम्

śrībrahmovāca avikriyaṃ satyamanantamādyaṃ guhāśayaṃ niṣkalamapratarkyam mano 'grayānaṃ vacasāniruktaṃ namāmahe devavaraṃ vareṇyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपश्चितं प्राणमनोधियात्मनाम् अर्थेन्द्रियाभासमनिद्रमव्रणम् छायातपौ यत्र न गृध्रपक्षौ तमक्षरं खं त्रियुगं व्रजामहे

vipaścitaṃ prāṇamanodhiyātmanām arthendriyābhāsamanidramavraṇam chāyātapau yatra na gṛdhrapakṣau tamakṣaraṃ khaṃ triyugaṃ vrajāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु त्रिनाभि विद्युच्चलमष्टनेमि यदक्षमाहुस्तमृतं प्रपद्ये

ajasya cakraṃ tvajayeryamāṇaṃ manomayaṃ pañcadaśāramāśu trinābhi vidyuccalamaṣṭanemi yadakṣamāhustamṛtaṃ prapadye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एकवर्णं तमसः परं तद् अलोकमव्यक्तमनन्तपारम् आसां चकारोपसुपर्णमेनम् उपासते योगरथेन धीराः

ya ekavarṇaṃ tamasaḥ paraṃ tad alokamavyaktamanantapāram āsāṃ cakāropasuparṇamenam upāsate yogarathena dhīrāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न यस्य कश्चातितितर्ति मायां यया जनो मुह्यति वेद नार्थम् तं निर्जितात्मात्मगुणं परेशं नमाम भूतेषु समं चरन्तम्

na yasya kaścātititarti māyāṃ yayā jano muhyati veda nārtham taṃ nirjitātmātmaguṇaṃ pareśaṃ namāma bhūteṣu samaṃ carantam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमे वयं यत्प्रिययैव तन्वा सत्त्वेन सृष्टा बहिरन्तराविः गतिं न सूक्ष्मामृषयश्च विद्महे कुतो ऽसुराद्या इतरप्रधानाः

ime vayaṃ yatpriyayaiva tanvā sattvena sṛṣṭā bahirantarāviḥ gatiṃ na sūkṣmāmṛṣayaśca vidmahe kuto 'surādyā itarapradhānāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादौ महीयं स्वकृतैव यस्य चतुर्विधो यत्र हि भूतसर्गः स वै महापूरुष आत्मतन्त्रः प्रसीदतां ब्रह्म महाविभूतिः

pādau mahīyaṃ svakṛtaiva yasya caturvidho yatra hi bhūtasargaḥ sa vai mahāpūruṣa ātmatantraḥ prasīdatāṃ brahma mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं सिध्यन्ति जीवन्त्य् उत वर्धमानाः लोका यतो ऽथाखिललोकपालाः प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

ambhastu yadreta udāravīryaṃ sidhyanti jīvanty uta vardhamānāḥ lokā yato 'thākhilalokapālāḥ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमं मनो यस्य समामनन्ति दिवौकसां यो बलमन्ध आयुः ईशो नगानां प्रजनः प्रजानां प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

somaṃ mano yasya samāmananti divaukasāṃ yo balamandha āyuḥ īśo nagānāṃ prajanaḥ prajānāṃ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा जातः क्रियाकाण्डनिमित्तजन्मा अन्तःसमुद्रे ऽनुपचन् स्वधातून् प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

agnirmukhaṃ yasya tu jātavedā jātaḥ kriyākāṇḍanimittajanmā antaḥsamudre 'nupacan svadhātūn prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्चक्षुरासीत् तरणिर्देवयानं त्रयीमयो ब्रह्मण एष धिष्ण्यम् द्वारं च मुक्तेरमृतं च मृत्युः प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

yaccakṣurāsīt taraṇirdevayānaṃ trayīmayo brahmaṇa eṣa dhiṣṇyam dvāraṃ ca mukteramṛtaṃ ca mṛtyuḥ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणादभूद्यस्य चराचराणां प्राणः सहो बलमोजश्च वायुः अन्वास्म सम्राजमिवानुगा वयं प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

prāṇādabhūdyasya carācarāṇāṃ prāṇaḥ saho balamojaśca vāyuḥ anvāsma samrājamivānugā vayaṃ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रोत्राद्दिशो यस्य हृदश्च खानि प्रजज्ञिरे खं पुरुषस्य नाभ्याः प्राणेन्द्रियात्मासुशरीरकेतः प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

śrotrāddiśo yasya hṛdaśca khāni prajajñire khaṃ puruṣasya nābhyāḥ prāṇendriyātmāsuśarīraketaḥ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलान् महेन्द्रस्त्रिदशाः प्रसादान् मन्योर्गिरीशो धिषणाद्विरिञ्चः खेभ्यस्तु छन्दांस्य् ऋषयो मेढ्रतः कः प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

balān mahendrastridaśāḥ prasādān manyorgirīśo dhiṣaṇādviriñcaḥ khebhyastu chandāṃsy ṛṣayo meḍhrataḥ kaḥ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीर्वक्षसः पितरश्छाययासन् धर्मः स्तनादितरः पृष्ठतो ऽभूत् द्यौर्यस्य शीर्ष्णो ऽप्सरसो विहारात् प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

śrīrvakṣasaḥ pitaraśchāyayāsan dharmaḥ stanāditaraḥ pṛṣṭhato 'bhūt dyauryasya śīrṣṇo 'psaraso vihārāt prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रो मुखाद्ब्रह्म च यस्य गुह्यं राजन्य आसीद्भुजयोर्बलं च ऊर्वोर्विड् ओजो ऽङ्घ्रिरवेदशूद्रौ प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

vipro mukhādbrahma ca yasya guhyaṃ rājanya āsīdbhujayorbalaṃ ca ūrvorviḍ ojo 'ṅghriravedaśūdrau prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोभो ऽधरात् प्रीतिरुपर्य् अभूद्द्युतिर् नस्तः पशव्यः स्पर्शेन कामः भ्रुवोर्यमः पक्ष्मभवस्तु कालः प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

lobho 'dharāt prītirupary abhūddyutir nastaḥ paśavyaḥ sparśena kāmaḥ bhruvoryamaḥ pakṣmabhavastu kālaḥ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्यं वयः कर्म गुणान् विशेषं यद्योगमायाविहितान् वदन्ति यद्दुर्विभाव्यं प्रबुधापबाधं प्रसीदतां नः स महाविभूतिः

dravyaṃ vayaḥ karma guṇān viśeṣaṃ yadyogamāyāvihitān vadanti yaddurvibhāvyaṃ prabudhāpabādhaṃ prasīdatāṃ naḥ sa mahāvibhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु तस्मा उपशान्तशक्तये स्वाराज्यलाभप्रतिपूरितात्मने गुणेषु मायारचितेषु वृत्तिभिर् न सज्जमानाय नभस्वदूतये

namo 'stu tasmā upaśāntaśaktaye svārājyalābhapratipūritātmane guṇeṣu māyāraciteṣu vṛttibhir na sajjamānāya nabhasvadūtaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वं नो दर्शयात्मानमस्मत्करणगोचरम् प्रपन्नानां दिदृक्षूणां सस्मितं ते मुखाम्बुजम्

sa tvaṃ no darśayātmānamasmatkaraṇagocaram prapannānāṃ didṛkṣūṇāṃ sasmitaṃ te mukhāmbujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैस्तैः स्वेच्छाभूतै रूपैः काले काले स्वयं विभो कर्म दुर्विषहं यन् नो भगवांस्तत् करोति हि

taistaiḥ svecchābhūtai rūpaiḥ kāle kāle svayaṃ vibho karma durviṣahaṃ yan no bhagavāṃstat karoti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लेशभूर्यल्पसाराणि कर्माणि विफलानि वा देहिनां विषयार्तानां न तथैवार्पितं त्वयि

kleśabhūryalpasārāṇi karmāṇi viphalāni vā dehināṃ viṣayārtānāṃ na tathaivārpitaṃ tvayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नावमः कर्मकल्पो ऽपि विफलायेश्वरार्पितः कल्पते पुरुषस्यैव स ह्य् आत्मा दयितो हितः

nāvamaḥ karmakalpo 'pi viphalāyeśvarārpitaḥ kalpate puruṣasyaiva sa hy ātmā dayito hitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा हि स्कन्धशाखानां तरोर्मूलावसेचनम् एवमाराधनं विष्णोः सर्वेषामात्मनश्च हि

yathā hi skandhaśākhānāṃ tarormūlāvasecanam evamārādhanaṃ viṣṇoḥ sarveṣāmātmanaśca hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्तुभ्यमनन्ताय दुर्वितर्क्यात्मकर्मणे निर्गुणाय गुणेशाय सत्त्वस्थाय च साम्प्रतम्

namastubhyamanantāya durvitarkyātmakarmaṇe nirguṇāya guṇeśāya sattvasthāya ca sāmpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.