Bhāgavata Purāṇa 8.6

श्रीशुक उवाच एवं स्तुतः सुरगणैर्भगवान् हरिरीश्वरः तेषामाविरभूद्राजन् सहस्रार्कोदयद्युतिः

śrīśuka uvāca evaṃ stutaḥ suragaṇairbhagavān harirīśvaraḥ teṣāmāvirabhūdrājan sahasrārkodayadyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव सहसा सर्वे देवाः प्रतिहतेक्षणाः नापश्यन् खं दिशः क्षौणीमात्मानं च कुतो विभुम्

tenaiva sahasā sarve devāḥ pratihatekṣaṇāḥ nāpaśyan khaṃ diśaḥ kṣauṇīmātmānaṃ ca kuto vibhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरिञ्चो भगवान् दृष्ट्वा सह शर्वेण तां तनुम् स्वच्छां मरकतश्यामां कञ्जगर्भारुणेक्षणाम्

viriñco bhagavān dṛṣṭvā saha śarveṇa tāṃ tanum svacchāṃ marakataśyāmāṃ kañjagarbhāruṇekṣaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्तहेमावदातेन लसत्कौशेयवाससा प्रसन्नचारुसर्वाङ्गीं सुमुखीं सुन्दरभ्रुवम्

taptahemāvadātena lasatkauśeyavāsasā prasannacārusarvāṅgīṃ sumukhīṃ sundarabhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामणिकिरीटेन केयूराभ्यां च भूषिताम् कर्णाभरणनिर्भात कपोलश्रीमुखाम्बुजाम्

mahāmaṇikirīṭena keyūrābhyāṃ ca bhūṣitām karṇābharaṇanirbhāta kapolaśrīmukhāmbujām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काञ्चीकलापवलय हारनूपुरशोभिताम् कौस्तुभाभरणां लक्ष्मीं बिभ्रतीं वनमालिनीम्

kāñcīkalāpavalaya hāranūpuraśobhitām kaustubhābharaṇāṃ lakṣmīṃ bibhratīṃ vanamālinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदर्शनादिभिः स्वास्त्रैर्मूर्तिमद्भिरुपासिताम् तुष्टाव देवप्रवरः सशर्वः पुरुषं परम् सर्वामरगणैः साकं सर्वाङ्गैरवनिं गतैः

sudarśanādibhiḥ svāstrairmūrtimadbhirupāsitām tuṣṭāva devapravaraḥ saśarvaḥ puruṣaṃ param sarvāmaragaṇaiḥ sākaṃ sarvāṅgairavaniṃ gataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीब्रह्मोवाच अजातजन्मस्थितिसंयमाया गुणाय निर्वाणसुखार्णवाय अणोरणिम्ने ऽपरिगण्यधाम्ने महानुभावाय नमो नमस्ते

śrībrahmovāca ajātajanmasthitisaṃyamāyā guṇāya nirvāṇasukhārṇavāya aṇoraṇimne 'parigaṇyadhāmne mahānubhāvāya namo namaste

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं तवैतत् पुरुषर्षभेज्यं श्रेयो ऽर्थिभिर्वैदिकतान्त्रिकेण योगेन धातः सह नस्त्रिलोकान् पश्याम्य् अमुष्मिन्नु ह विश्वमूर्तौ

rūpaṃ tavaitat puruṣarṣabhejyaṃ śreyo 'rthibhirvaidikatāntrikeṇa yogena dhātaḥ saha nastrilokān paśyāmy amuṣminnu ha viśvamūrtau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वय्य् अग्र आसीत् त्वयि मध्य आसीत् त्वय्य् अन्त आसीदिदमात्मतन्त्रे त्वमादिरन्तो जगतो ऽस्य मध्यं घटस्य मृत्स्नेव परः परस्मात्

tvayy agra āsīt tvayi madhya āsīt tvayy anta āsīdidamātmatantre tvamādiranto jagato 'sya madhyaṃ ghaṭasya mṛtsneva paraḥ parasmāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं माययात्माश्रयया स्वयेदं निर्माय विश्वं तदनुप्रविष्टः पश्यन्ति युक्ता मनसा मनीषिणो गुणव्यवाये ऽप्य् अगुणं विपश्चितः

tvaṃ māyayātmāśrayayā svayedaṃ nirmāya viśvaṃ tadanupraviṣṭaḥ paśyanti yuktā manasā manīṣiṇo guṇavyavāye 'py aguṇaṃ vipaścitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाग्निमेधस्य् अमृतं च गोषु भुव्य् अन्नमम्बूद्यमने च वृत्तिम् योगैर्मनुष्या अधियन्ति हि त्वां गुणेषु बुद्ध्या कवयो वदन्ति

yathāgnimedhasy amṛtaṃ ca goṣu bhuvy annamambūdyamane ca vṛttim yogairmanuṣyā adhiyanti hi tvāṃ guṇeṣu buddhyā kavayo vadanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं त्वां वयं नाथ समुज्जिहानं सरोजनाभातिचिरेप्सितार्थम् दृष्ट्वा गता निर्वृतमद्य सर्वे गजा दवार्ता इव गाङ्गमम्भः

taṃ tvāṃ vayaṃ nātha samujjihānaṃ sarojanābhāticirepsitārtham dṛṣṭvā gatā nirvṛtamadya sarve gajā davārtā iva gāṅgamambhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वं विधत्स्वाखिललोकपाला वयं यदर्थास्तव पादमूलम् समागतास्ते बहिरन्तरात्मन् किं वान्यविज्ञाप्यमशेषसाक्षिणः

sa tvaṃ vidhatsvākhilalokapālā vayaṃ yadarthāstava pādamūlam samāgatāste bahirantarātman kiṃ vānyavijñāpyamaśeṣasākṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं गिरित्रश्च सुरादयो ये दक्षादयो ऽग्नेरिव केतवस्ते किं वा विदामेश पृथग्विभाता विधत्स्व शं नो द्विजदेवमन्त्रम्

ahaṃ giritraśca surādayo ye dakṣādayo 'gneriva ketavaste kiṃ vā vidāmeśa pṛthagvibhātā vidhatsva śaṃ no dvijadevamantram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशुक उवाच एवं विरिञ्चादिभिरीडितस्तद् विज्ञाय तेषां हृदयं यथैव जगाद जीमूतगभीरया गिरा बद्धाञ्जलीन् संवृतसर्वकारकान्

śrīśuka uvāca evaṃ viriñcādibhirīḍitastad vijñāya teṣāṃ hṛdayaṃ yathaiva jagāda jīmūtagabhīrayā girā baddhāñjalīn saṃvṛtasarvakārakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एक एवेश्वरस्तस्मिन् सुरकार्ये सुरेश्वरः विहर्तुकामस्तान् आह समुद्रोन्मथनादिभिः

eka eveśvarastasmin surakārye sureśvaraḥ vihartukāmastān āha samudronmathanādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवान् उवाच हन्त ब्रह्मन्नहो शम्भो हे देवा मम भाषितम् शृणुतावहिताः सर्वे श्रेयो वः स्याद्यथा सुराः

śrībhagavān uvāca hanta brahmannaho śambho he devā mama bhāṣitam śṛṇutāvahitāḥ sarve śreyo vaḥ syādyathā surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यात दानवदैतेयैस्तावत् सन्धिर्विधीयताम् कालेनानुगृहीतैस्तैर्यावद्वो भव आत्मनः

yāta dānavadaiteyaistāvat sandhirvidhīyatām kālenānugṛhītaistairyāvadvo bhava ātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरयो ऽपि हि सन्धेयाः सति कार्यार्थगौरवे अहिमूषिकवद्देवा ह्य् अर्थस्य पदवीं गतैः

arayo 'pi hi sandheyāḥ sati kāryārthagaurave ahimūṣikavaddevā hy arthasya padavīṃ gataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमृतोत्पादने यत्नः क्रियतामविलम्बितम् यस्य पीतस्य वै जन्तुर्मृत्युग्रस्तो ऽमरो भवेत्

amṛtotpādane yatnaḥ kriyatāmavilambitam yasya pītasya vai janturmṛtyugrasto 'maro bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्त्वा क्षीरोदधौ सर्वा वीरुत्तृणलतौषधीः मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम्

kṣiptvā kṣīrodadhau sarvā vīruttṛṇalatauṣadhīḥ manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā netraṃ kṛtvā tu vāsukim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहायेन मया देवा निर्मन्थध्वमतन्द्रिताः क्लेशभाजो भविष्यन्ति दैत्या यूयं फलग्रहाः

sahāyena mayā devā nirmanthadhvamatandritāḥ kleśabhājo bhaviṣyanti daityā yūyaṃ phalagrahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूयं तदनुमोदध्वं यदिच्छन्त्य् असुराः सुराः न संरम्भेण सिध्यन्ति सर्वार्थाः सान्त्वया यथा

yūyaṃ tadanumodadhvaṃ yadicchanty asurāḥ surāḥ na saṃrambheṇa sidhyanti sarvārthāḥ sāntvayā yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न भेतव्यं कालकूटाद्विषाज् जलधिसम्भवात् लोभः कार्यो न वो जातु रोषः कामस्तु वस्तुषु

na bhetavyaṃ kālakūṭādviṣāj jaladhisambhavāt lobhaḥ kāryo na vo jātu roṣaḥ kāmastu vastuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशुक उवाच इति देवान् समादिश्य भगवान् पुरुषोत्तमः तेषामन्तर्दधे राजन् स्वच्छन्दगतिरीश्वरः

śrīśuka uvāca iti devān samādiśya bhagavān puruṣottamaḥ teṣāmantardadhe rājan svacchandagatirīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तस्मै भगवते नमस्कृत्य पितामहः भवश्च जग्मतुः स्वं स्वं धामोपेयुर्बलिं सुराः

atha tasmai bhagavate namaskṛtya pitāmahaḥ bhavaśca jagmatuḥ svaṃ svaṃ dhāmopeyurbaliṃ surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वारीन् अप्य् असंयत्तान् जातक्षोभान् स्वनायकान् न्यषेधद्दैत्यराट् श्लोक्यः सन्धिविग्रहकालवित्

dṛṣṭvārīn apy asaṃyattān jātakṣobhān svanāyakān nyaṣedhaddaityarāṭ ślokyaḥ sandhivigrahakālavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते वैरोचनिमासीनं गुप्तं चासुरयूथपैः श्रिया परमया जुष्टं जिताशेषमुपागमन्

te vairocanimāsīnaṃ guptaṃ cāsurayūthapaiḥ śriyā paramayā juṣṭaṃ jitāśeṣamupāgaman

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेन्द्रः श्लक्ष्णया वाचा सान्त्वयित्वा महामतिः अभ्यभाषत तत् सर्वं शिक्षितं पुरुषोत्तमात्

mahendraḥ ślakṣṇayā vācā sāntvayitvā mahāmatiḥ abhyabhāṣata tat sarvaṃ śikṣitaṃ puruṣottamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् त्वरोचत दैत्यस्य तत्रान्ये ये ऽसुराधिपाः शम्बरो ऽरिष्टनेमिश्च ये च त्रिपुरवासिनः

tat tvarocata daityasya tatrānye ye 'surādhipāḥ śambaro 'riṣṭanemiśca ye ca tripuravāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो देवासुराः कृत्वा संविदं कृतसौहृदाः उद्यमं परमं चक्रुरमृतार्थे परन्तप

tato devāsurāḥ kṛtvā saṃvidaṃ kṛtasauhṛdāḥ udyamaṃ paramaṃ cakruramṛtārthe parantapa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ते मन्दरगिरिमोजसोत्पाट्य दुर्मदाः नदन्त उदधिं निन्युः शक्ताः परिघबाहवः

tataste mandaragirimojasotpāṭya durmadāḥ nadanta udadhiṃ ninyuḥ śaktāḥ parighabāhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूरभारोद्वहश्रान्ताः शक्रवैरोचनादयः अपारयन्तस्तं वोढुं विवशा विजहुः पथि

dūrabhārodvahaśrāntāḥ śakravairocanādayaḥ apārayantastaṃ voḍhuṃ vivaśā vijahuḥ pathi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपतन् स गिरिस्तत्र बहून् अमरदानवान् चूर्णयामास महता भारेण कनकाचलः

nipatan sa giristatra bahūn amaradānavān cūrṇayāmāsa mahatā bhāreṇa kanakācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांस्तथा भग्नमनसो भग्नबाहूरुकन्धरान् विज्ञाय भगवांस्तत्र बभूव गरुडध्वजः

tāṃstathā bhagnamanaso bhagnabāhūrukandharān vijñāya bhagavāṃstatra babhūva garuḍadhvajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिपातविनिष्पिष्टान् विलोक्यामरदानवान् ईक्षया जीवयामास निर्जरान् निर्व्रणान् यथा

giripātaviniṣpiṣṭān vilokyāmaradānavān īkṣayā jīvayāmāsa nirjarān nirvraṇān yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिं चारोप्य गरुडे हस्तेनैकेन लीलया आरुह्य प्रययावब्धिं सुरासुरगणैर्वृतः

giriṃ cāropya garuḍe hastenaikena līlayā āruhya prayayāvabdhiṃ surāsuragaṇairvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवरोप्य गिरिं स्कन्धात् सुपर्णः पततां वरः ययौ जलान्त उत्सृज्य हरिणा स विसर्जितः

avaropya giriṃ skandhāt suparṇaḥ patatāṃ varaḥ yayau jalānta utsṛjya hariṇā sa visarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.