Bhāgavata Purāṇa 9.2

श्रीशुक उवाच एवं गते ऽथ सुद्युम्ने मनुर्वैवस्वतः सुते पुत्रकामस्तपस्तेपे यमुनायां शतं समाः

śrīśuka uvāca evaṃ gate 'tha sudyumne manurvaivasvataḥ sute putrakāmastapastepe yamunāyāṃ śataṃ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽयजन् मनुर्देवमपत्यार्थं हरिं प्रभुम् इक्ष्वाकुपूर्वजान् पुत्रान् लेभे स्वसदृशान् दश

tato 'yajan manurdevamapatyārthaṃ hariṃ prabhum ikṣvākupūrvajān putrān lebhe svasadṛśān daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृषध्रस्तु मनोः पुत्रो गोपालो गुरुणा कृतः पालयामास गा यत्तो रात्र्यां वीरासनव्रतः

pṛṣadhrastu manoḥ putro gopālo guruṇā kṛtaḥ pālayāmāsa gā yatto rātryāṃ vīrāsanavrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा प्राविशद्गोष्ठं शार्दूलो निशि वर्षति शयाना गाव उत्थाय भीतास्ता बभ्रमुर्व्रजे

ekadā prāviśadgoṣṭhaṃ śārdūlo niśi varṣati śayānā gāva utthāya bhītāstā babhramurvraje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकां जग्राह बलवान् सा चुक्रोश भयातुरा तस्यास्तु क्रन्दितं श्रुत्वा पृषध्रो ऽनुससार ह

ekāṃ jagrāha balavān sā cukrośa bhayāturā tasyāstu kranditaṃ śrutvā pṛṣadhro 'nusasāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्गमादाय तरसा प्रलीनोडुगणे निशि अजानन्नच्छिनोद्बभ्रोः शिरः शार्दूलशङ्कया

khaḍgamādāya tarasā pralīnoḍugaṇe niśi ajānannacchinodbabhroḥ śiraḥ śārdūlaśaṅkayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याघ्रो ऽपि वृक्णश्रवणो निस्त्रिंशाग्राहतस्ततः निश्चक्राम भृशं भीतो रक्तं पथि समुत्सृजन्

vyāghro 'pi vṛkṇaśravaṇo nistriṃśāgrāhatastataḥ niścakrāma bhṛśaṃ bhīto raktaṃ pathi samutsṛjan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्यमानो हतं व्याघ्रं पृषध्रः परवीरहा अद्राक्षीत् स्वहतां बभ्रुं व्युष्टायां निशि दुःखितः

manyamāno hataṃ vyāghraṃ pṛṣadhraḥ paravīrahā adrākṣīt svahatāṃ babhruṃ vyuṣṭāyāṃ niśi duḥkhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं शशाप कुलाचार्यः कृतागसमकामतः न क्षत्रबन्धुः शूद्रस्त्वं कर्मणा भवितामुना

taṃ śaśāpa kulācāryaḥ kṛtāgasamakāmataḥ na kṣatrabandhuḥ śūdrastvaṃ karmaṇā bhavitāmunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं शप्तस्तु गुरुणा प्रत्यगृह्णात् कृताञ्जलिः अधारयद्व्रतं वीर ऊर्ध्वरेता मुनिप्रियम्

evaṃ śaptastu guruṇā pratyagṛhṇāt kṛtāñjaliḥ adhārayadvrataṃ vīra ūrdhvaretā munipriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवे भगवति सर्वात्मनि परे ऽमले एकान्तित्वं गतो भक्त्या सर्वभूतसुहृत् समः

vāsudeve bhagavati sarvātmani pare 'male ekāntitvaṃ gato bhaktyā sarvabhūtasuhṛt samaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुक्तसङ्गः शान्तात्मा संयताक्षो ऽपरिग्रहः यदृच्छयोपपन्नेन कल्पयन् वृत्तिमात्मनः

vimuktasaṅgaḥ śāntātmā saṃyatākṣo 'parigrahaḥ yadṛcchayopapannena kalpayan vṛttimātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मन्यात्मानमाधाय ज्ञानतृप्तः समाहितः विचचार महीमेतां जडान्धबधिराकृतिः

ātmanyātmānamādhāya jñānatṛptaḥ samāhitaḥ vicacāra mahīmetāṃ jaḍāndhabadhirākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वृत्तो वनं गत्वा दृष्ट्वा दावाग्निमुत्थितम् तेनोपयुक्तकरणो ब्रह्म प्राप परं मुनिः

evaṃ vṛtto vanaṃ gatvā dṛṣṭvā dāvāgnimutthitam tenopayuktakaraṇo brahma prāpa paraṃ muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कविः कनीयान् विषयेषु निःस्पृहो विसृज्य राज्यं सह बन्धुभिर्वनम् निवेश्य चित्ते पुरुषं स्वरोचिषं विवेश कैशोरवयाः परं गतः

kaviḥ kanīyān viṣayeṣu niḥspṛho visṛjya rājyaṃ saha bandhubhirvanam niveśya citte puruṣaṃ svarociṣaṃ viveśa kaiśoravayāḥ paraṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करूषान् मानवादासन् कारूषाः क्षत्रजातयः उत्तरापथगोप्तारो ब्रह्मण्या धर्मवत्सलाः

karūṣān mānavādāsan kārūṣāḥ kṣatrajātayaḥ uttarāpathagoptāro brahmaṇyā dharmavatsalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृष्टाद्धार्ष्टमभूत् क्षत्रं ब्रह्मभूयं गतं क्षितौ नृगस्य वंशः सुमतिर्भूतज्योतिस्ततो वसुः

dhṛṣṭāddhārṣṭamabhūt kṣatraṃ brahmabhūyaṃ gataṃ kṣitau nṛgasya vaṃśaḥ sumatirbhūtajyotistato vasuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसोः प्रतीकस्तत्पुत्र ओघवान् ओघवत्पिता कन्या चौघवती नाम सुदर्शन उवाह ताम्

vasoḥ pratīkastatputra oghavān oghavatpitā kanyā caughavatī nāma sudarśana uvāha tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रसेनो नरिष्यन्तादृक्षस्तस्य सुतो ऽभवत् तस्य मीढ्वांस्ततः पूर्ण इन्द्रसेनस्तु तत्सुतः

citraseno nariṣyantādṛkṣastasya suto 'bhavat tasya mīḍhvāṃstataḥ pūrṇa indrasenastu tatsutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीतिहोत्रस्त्व् इन्द्रसेनात् तस्य सत्यश्रवा अभूत् उरुश्रवाः सुतस्तस्य देवदत्तस्ततो ऽभवत्

vītihotrastv indrasenāt tasya satyaśravā abhūt uruśravāḥ sutastasya devadattastato 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽग्निवेश्यो भगवान् अग्निः स्वयमभूत् सुतः कानीन इति विख्यातो जातूकर्ण्यो महान् ऋषिः

tato 'gniveśyo bhagavān agniḥ svayamabhūt sutaḥ kānīna iti vikhyāto jātūkarṇyo mahān ṛṣiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ब्रह्मकुलं जातमाग्निवेश्यायनं नृप नरिष्यन्तान्वयः प्रोक्तो दिष्टवंशमतः शृणु

tato brahmakulaṃ jātamāgniveśyāyanaṃ nṛpa nariṣyantānvayaḥ prokto diṣṭavaṃśamataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभागो दिष्टपुत्रो ऽन्यः कर्मणा वैश्यतां गतः भलन्दनः सुतस्तस्य वत्सप्रीतिर्भलन्दनात्

nābhāgo diṣṭaputro 'nyaḥ karmaṇā vaiśyatāṃ gataḥ bhalandanaḥ sutastasya vatsaprītirbhalandanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्सप्रीतेः सुतः प्रांशुस्तत्सुतं प्रमतिं विदुः खनित्रः प्रमतेस्तस्माच् चाक्षुषो ऽथ विविंशतिः

vatsaprīteḥ sutaḥ prāṃśustatsutaṃ pramatiṃ viduḥ khanitraḥ pramatestasmāc cākṣuṣo 'tha viviṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविंशतेः सुतो रम्भः खनीनेत्रो ऽस्य धार्मिकः करन्धमो महाराज तस्यासीदात्मजो नृप

viviṃśateḥ suto rambhaḥ khanīnetro 'sya dhārmikaḥ karandhamo mahārāja tasyāsīdātmajo nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यावीक्षित् सुतो यस्य मरुत्तश्चक्रवर्त्यभूत् संवर्तो ऽयाजयद्यं वै महायोग्यङ्गिरःसुतः

tasyāvīkṣit suto yasya maruttaścakravartyabhūt saṃvarto 'yājayadyaṃ vai mahāyogyaṅgiraḥsutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरुत्तस्य यथा यज्ञो न तथान्यो ऽस्ति कश्चन सर्वं हिरण्मयं त्व् आसीद्यत् किञ्चिच् चास्य शोभनम्

maruttasya yathā yajño na tathānyo 'sti kaścana sarvaṃ hiraṇmayaṃ tv āsīdyat kiñcic cāsya śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमाद्यदिन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर्द्विजातयः मरुतः परिवेष्टारो विश्वेदेवाः सभासदः

amādyadindraḥ somena dakṣiṇābhirdvijātayaḥ marutaḥ pariveṣṭāro viśvedevāḥ sabhāsadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरुत्तस्य दमः पुत्रस्तस्यासीद्राज्यवर्धनः सुधृतिस्तत्सुतो जज्ञे सौधृतेयो नरः सुतः

maruttasya damaḥ putrastasyāsīdrājyavardhanaḥ sudhṛtistatsuto jajñe saudhṛteyo naraḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सुतः केवलस्तस्माद्धुन्धुमान् वेगवांस्ततः बुधस्तस्याभवद्यस्य तृणबिन्दुर्महीपतिः

tatsutaḥ kevalastasmāddhundhumān vegavāṃstataḥ budhastasyābhavadyasya tṛṇabindurmahīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं भेजे ऽलम्बुषा देवी भजनीयगुणालयम् वराप्सरा यतः पुत्राः कन्या चेलविलाभवत्

taṃ bheje 'lambuṣā devī bhajanīyaguṇālayam varāpsarā yataḥ putrāḥ kanyā celavilābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यामुत्पादयामास विश्रवा धनदं सुतम् प्रादाय विद्यां परमामृषिर्योगेश्वरः पितुः

yasyāmutpādayāmāsa viśravā dhanadaṃ sutam prādāya vidyāṃ paramāmṛṣiryogeśvaraḥ pituḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशालः शून्यबन्धुश्च धूम्रकेतुश्च तत्सुताः विशालो वंशकृद्राजा वैशालीं निर्ममे पुरीम्

viśālaḥ śūnyabandhuśca dhūmraketuśca tatsutāḥ viśālo vaṃśakṛdrājā vaiśālīṃ nirmame purīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमचन्द्रः सुतस्तस्य धूम्राक्षस्तस्य चात्मजः तत्पुत्रात् संयमादासीत् कृशाश्वः सहदेवजः

hemacandraḥ sutastasya dhūmrākṣastasya cātmajaḥ tatputrāt saṃyamādāsīt kṛśāśvaḥ sahadevajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृशाश्वात् सोमदत्तो ऽभूद्यो ऽश्वमेधैरिडस्पतिम् इष्ट्वा पुरुषमापाग्र्यां गतिं योगेश्वराश्रिताम्

kṛśāśvāt somadatto 'bhūdyo 'śvamedhairiḍaspatim iṣṭvā puruṣamāpāgryāṃ gatiṃ yogeśvarāśritām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौमदत्तिस्तु सुमतिस्तत्पुत्रो जनमेजयः एते वैशालभूपालास्तृणबिन्दोर्यशोधराः

saumadattistu sumatistatputro janamejayaḥ ete vaiśālabhūpālāstṛṇabindoryaśodharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.