इति श्रीवैखानसे भगवच्छास्त्रे भृगुप्रोक्तायां संहितायां प्रकीर्णाधिकारे त्रयोदशो ऽध्यायः। अथ चतुर्दशो ऽध्यायः। अथ चतुर्दशो ऽध्यायः। दशावतारकल्पः (वामनः) अथातस्संप्रवक्ष्यामि वामनस्य क्रमं यथा । वैरोचनसुतोह्युग्रो बली च बलिनां वरः
iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ saṃhitāyāṃ prakīrṇādhikāre trayodaśo 'dhyāyaḥ. atha caturdaśo 'dhyāyaḥ. atha caturdaśo 'dhyāyaḥ. daśāvatārakalpaḥ (vāmanaḥ) athātassaṃpravakṣyāmi vāmanasya kramaṃ yathā / vairocanasutohyugro balī ca balināṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्बलस्यापहारार्थं काश्यपाज्जायते हरिः । हरिर्वामनरूपो ऽभूच्छत्री दण्डी च वेदवित्
tadbalasyāpahārārthaṃ kāśyapājjāyate hariḥ / harirvāmanarūpo 'bhūcchatrī daṇḍī ca vedavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वटबीजेन सदृशः केवलं सूत्रदण्डभृत् । वर्तमाने महायज्ञे बलेर्वैरोचनेः पुरा
vaṭabījena sadṛśaḥ kevalaṃ sūtradaṇḍabhṛt / vartamāne mahāyajñe balervairocaneḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यज्ञशालां संप्राप्य वटुरूपो महाहरिः । त्वं देहि त्रिपदीं मह्यं गामित्यूचे स्वमायया
tadyajñaśālāṃ saṃprāpya vaṭurūpo mahāhariḥ / tvaṃ dehi tripadīṃ mahyaṃ gāmityūce svamāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिश्च त्रिपदं तस्मैप्रादात्तोयसमन्वितम् । हस्तेजले पतत्याशु भद्रं रूपमवाप्य च
baliśca tripadaṃ tasmaiprādāttoyasamanvitam / hastejale patatyāśu bhadraṃ rūpamavāpya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्त्रैविक्रमं रूपं सर्वं लोकं तदाग्रहीत् । त्रिविक्रमप्रतिष्ठायां विशेषस्संप्रवक्ष्यते
devastraivikramaṃ rūpaṃ sarvaṃ lokaṃ tadāgrahīt / trivikramapratiṣṭhāyāṃ viśeṣassaṃpravakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसन्त्विमाने वा भद्रके हस्तिभद्रके (?) । दीर्घशारे महाकूटे स्थापनं सर्वसिद्धिदम्
vasantvimāne vā bhadrake hastibhadrake (?) / dīrghaśāre mahākūṭe sthāpanaṃ sarvasiddhidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशतालेन मानेन देवदेवं प्रकल्पयेत् । सव्यं पादं स्थितं कुर्याद्दक्षिणं चोद्थितं भवेत्
daśatālena mānena devadevaṃ prakalpayet / savyaṃ pādaṃ sthitaṃ kuryāddakṣiṇaṃ codthitaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भुजं प्रकुर्वीत संयुतं वाष्टभिर्भुजैः । दक्षिणे शार्ङ्गमालंब्य भूम्यां चैव प्रस्र्य च
caturbhujaṃ prakurvīta saṃyutaṃ vāṣṭabhirbhujaiḥ / dakṣiṇe śārṅgamālaṃbya bhūmyāṃ caiva prasrya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरं च दक्षिणे हस्ते खड्गं चैव तथा भवेत् । गदा वामकरे प्रोक्ता तथा खेटकमेव च
śaraṃ ca dakṣiṇe haste khaḍgaṃ caiva tathā bhavet / gadā vāmakare proktā tathā kheṭakameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रशङ्खेतथा कुर्यादूर्ध्वबाहोर्विचक्षणः । एवमेव प्रकुर्वीत वसुहस्तं प्रकल्पयन्
cakraśaṅkhetathā kuryādūrdhvabāhorvicakṣaṇaḥ / evameva prakurvīta vasuhastaṃ prakalpayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्यश्यामनिभं कुर्याद्धर्ष वेगसमन्वितम् । सर्वाभरण संयुक्तं कीरीटादिविभूषितम्
sasyaśyāmanibhaṃ kuryāddharṣa vegasamanvitam / sarvābharaṇa saṃyuktaṃ kīrīṭādivibhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रं सस्यनिभं कुर्याद्वामपार्श्वे च सुस्थितम् । दक्षिणे धर्मराजं च पुष्पमालाधरं पुनः
indraṃ sasyanibhaṃ kuryādvāmapārśve ca susthitam / dakṣiṇe dharmarājaṃ ca puṣpamālādharaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे भित्तिपोर्श्वे तु ब्रह्माणं च प्रकल्बयेत् । हस्ताभ्यां कुंभयोश्चैव पादप्रक्षालनं चरेत्
dakṣiṇe bhittiporśve tu brahmāṇaṃ ca prakalbayet / hastābhyāṃ kuṃbhayoścaiva pādaprakṣālanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यपादांबुजे चैव जातां गङ्गां च सुन्दरीम् । प्राञ्जलीकृत्य हस्ताभ्यां नाभेरूल्रावं शरीरगौ
tasyapādāṃbuje caiva jātāṃ gaṅgāṃ ca sundarīm / prāñjalīkṛtya hastābhyāṃ nābherūlrāvaṃ śarīragau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्श्वयोरुभयोश्चापि चन्द्रादित्यौ च पूर्ववत् । जांबवन्तं तथा भेरीं ताडयस्तं नराकृतिम्
pārśvayorubhayoścāpi candrādityau ca pūrvavat / jāṃbavantaṃ tathā bherīṃ tāḍayastaṃ narākṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रं श्यामनिभं कुर्याद्यममञ्जनसन्निभम् । आदित्यं चाग्नि वर्णं च चन्द्रं श्तेतं तथा चरेत्
indraṃ śyāmanibhaṃ kuryādyamamañjanasannibham / ādityaṃ cāgni varṇaṃ ca candraṃ śtetaṃ tathā caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतवर्णं बलिं कुर्यान्नीलाभं जांबवन्तकम् । ब्रह्माणं पीतवर्णं च श्यामवर्णां च जाह्नवीम्
pītavarṇaṃ baliṃ kuryānnīlābhaṃ jāṃbavantakam / brahmāṇaṃ pītavarṇaṃ ca śyāmavarṇāṃ ca jāhnavīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वर्णक्रमेणैव चित्राभासं च कारयेत् । पूजकौ तु प्रकुर्वीत तथा शक्रबृहस्पती
evaṃ varṇakrameṇaiva citrābhāsaṃ ca kārayet / pūjakau tu prakurvīta tathā śakrabṛhaspatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खं दक्षिणतः कुर्याच्चक्रं वामे समर्चयेत् । अमूर्तं वा समूर्तं वा कल्पयित्वा यथाक्रमम्
śaṅkhaṃ dakṣiṇataḥ kuryāccakraṃ vāme samarcayet / amūrtaṃ vā samūrtaṃ vā kalpayitvā yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्रं शुक्लनिभं कुर्यात्पीतवर्णं बृहस्पतिम् । महीं दक्षिणतः पार्श्वेस्थितामेवं प्रकल्पयेत्
śukraṃ śuklanibhaṃ kuryātpītavarṇaṃ bṛhaspatim / mahīṃ dakṣiṇataḥ pārśvesthitāmevaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदङ्मुखीं च कुर्दीत पद्महस्तां च दक्षिणे । वामे प्रसारितां चैव सर्वरत्न विभूषिताम्
udaṅmukhīṃ ca kurdīta padmahastāṃ ca dakṣiṇe / vāme prasāritāṃ caiva sarvaratna vibhūṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याःपूर्वे तथा कुर्यात्प्रह्लादं चोत्तरामुखम् । जटामुकुटसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम्
tasyāḥpūrve tathā kuryātprahlādaṃ cottarāmukham / jaṭāmukuṭasaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयेंजलिसंयुक्तं शुकवत्रनिभांबरम् । तस्यचोत्तरपार्श्वे तु ब्रह्मासूत्रस्य दक्षिणे
hṛdayeṃjalisaṃyuktaṃ śukavatranibhāṃbaram / tasyacottarapārśve tu brahmāsūtrasya dakṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असुरेन्द्रं तथासीनं विनतं पश्चिमामुखम् । ब्रह्माञ्जलि समायुक्तं कीरीटादिविभूषितम्
asurendraṃ tathāsīnaṃ vinataṃ paścimāmukham / brahmāñjali samāyuktaṃ kīrīṭādivibhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वैरोचनिं कुर्यात्पुष्पांबरधरंपरम् । नमुचिं च समासीनं पादपीठावलंबिनम्
evaṃ vairocaniṃ kuryātpuṣpāṃbaradharaṃparam / namuciṃ ca samāsīnaṃ pādapīṭhāvalaṃbinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामपार्श्वे समासीनं पूर्वभित्तिसमाश्रयम् । कल्पयित्वा यथामार्गं शुक्रं चैव समागतम्
vāmapārśve samāsīnaṃ pūrvabhittisamāśrayam / kalpayitvā yathāmārgaṃ śukraṃ caiva samāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामपादं समासीनं दक्षिणं कुञ्चितं तथा । अभयं दक्षिणं हस्तं वामं कट्यवलंबितम्
vāmapādaṃ samāsīnaṃ dakṣiṇaṃ kuñcitaṃ tathā / abhayaṃ dakṣiṇaṃ hastaṃ vāmaṃ kaṭyavalaṃbitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाभरण संयुक्तं पश्चिमामुखमेव च । तस्य चोत्तरपार्श्वेतु पक्षिराजं प्रकल्पयेत्
sarvābharaṇa saṃyuktaṃ paścimāmukhameva ca / tasya cottarapārśvetu pakṣirājaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणामुखसंयुक्तं शुक्रेमुष्टिप्रहारिणम् । एवं गर्भगृहे प्रोक्तं विधिना कारयेद्बुधः
dakṣiṇāmukhasaṃyuktaṃ śukremuṣṭiprahāriṇam / evaṃ garbhagṛhe proktaṃ vidhinā kārayedbudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डपे निम्नितस्थाने अनन्तं चोत्तरामुखम् । हृदयेंजलिसंयुक्तं स्थितमेवं प्रकल्पयेत्
maṇḍape nimnitasthāne anantaṃ cottarāmukham / hṛdayeṃjalisaṃyuktaṃ sthitamevaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फणैस्तु पञ्चभिर्युक्तं सर्वाभरणभूषितम् । उत्तरे भित्तिपार्श्वेतु वासुकीं च प्रकल्पयेत्
phaṇaistu pañcabhiryuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam / uttare bhittipārśvetu vāsukīṃ ca prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन न्तवत्तथा कुर्याद्धर्ष वेगसमन्वितम् । एवमेव विधानेन कल्पयित्वा यथाक्रमम्
ana ntavattathā kuryāddharṣa vegasamanvitam / evameva vidhānena kalpayitvā yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामवर्णां तथा देवीं प्रह्गादं पीतमेव च । कनकाभं बलिञ्चैव नमुचिं च तथै व च
śyāmavarṇāṃ tathā devīṃ prahgādaṃ pītameva ca / kanakābhaṃ baliñcaiva namuciṃ ca tathai va ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्रं तु पूर्ववत्कुर्यात्पञ्चवर्णं खगाधिपम् । अनन्तं पीतवर्णं च वासुकिं श्याममेव च
śakraṃ tu pūrvavatkuryātpañcavarṇaṃ khagādhipam / anantaṃ pītavarṇaṃ ca vāsukiṃ śyāmameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्थानक्रमेणैव कूटयुक्तेन कारयेत् । अथ वा भित्तिपार्श्वे तु चित्राभासे ऽधमाधमम्
evaṃ sthānakrameṇaiva kūṭayuktena kārayet / atha vā bhittipārśve tu citrābhāse 'dhamādhamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविक्रमं प्रवक्ष्यामि यथा कुर्याज्जगत्त्रये । एकं जानुसमं कुर्याद्द्वितीयं नाभितस्समम्
trivikramaṃ pravakṣyāmi yathā kuryājjagattraye / ekaṃ jānusamaṃ kuryāddvitīyaṃ nābhitassamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयं तु ललाटान्तं त्रिविधं स्यात्त्रिविक्रमम् । महीं देवीं तथा चैव प्रह्लादं तु बलिं तथा
tṛtīyaṃ tu lalāṭāntaṃ trividhaṃ syāttrivikramam / mahīṃ devīṃ tathā caiva prahlādaṃ tu baliṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमुचिं च तथा शुक्रं गरुडं च तथा चरेत् । अनन्तं वासुकीं चैव मष्टांगस्थापनं चरेत्
namuciṃ ca tathā śukraṃ garuḍaṃ ca tathā caret / anantaṃ vāsukīṃ caiva maṣṭāṃgasthāpanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुं त्रिविक्रमं चेति त्रिलोकेशमतः परम् । विश्वेश्वरं त्रिमूर्ति च सर्पाधारऽ मितीरयेत्
viṣṇuṃ trivikramaṃ ceti trilokeśamataḥ param / viśveśvaraṃ trimūrti ca sarpādhāra' mitīrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"पीतवर्णं गुरुं चैव तैष्यं चैव बृहस्पतिम्ऽ । "समुचिं कनकाभं च पीतवाससमित्यपि
"pītavarṇaṃ guruṃ caiva taiṣyaṃ caiva bṛhaspatim' / "samuciṃ kanakābhaṃ ca pītavāsasamityapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामलाङ्गमिति प्रोक्तंऽ मूर्तिमन्त्रं यथाक्रमम् । "हरिणीं च तथा पौष्णीं क्षौणीञ्चैव तथा महीम्।ऽ
śyāmalāṅgamiti proktaṃ' mūrtimantraṃ yathākramam / "hariṇīṃ ca tathā pauṣṇīṃ kṣauṇīñcaiva tathā mahīm.'
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"प्रह्लादं वीर्यवित्तं च विष्णु भक्तं महाबलम्ऽ । "असुरेन्द्रं बलिं चेति वदान्यं वीरऽमेव च
"prahlādaṃ vīryavittaṃ ca viṣṇu bhaktaṃ mahābalam' / "asurendraṃ baliṃ ceti vadānyaṃ vīra'meva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्रस्य पूर्वमेवोक्तं गरुडस्य विधानतः । "काश्यपं गरुडं चैव वैनतेयं खगाधिपम्
śukrasya pūrvamevoktaṃ garuḍasya vidhānataḥ / "kāśyapaṃ garuḍaṃ caiva vainateyaṃ khagādhipam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"सहस्रशीर्षं शेषं च नागराजमितीर्य च । अनस्तंऽ च समुच्चार्य शेषस्यावाहनं चरेत्
"sahasraśīrṣaṃ śeṣaṃ ca nāgarājamitīrya ca / anastaṃ' ca samuccārya śeṣasyāvāhanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"वासुकीं नागराजं च काद्रवेयं मनोरमम् । एवं मूर्तिक्रमश्चैव मष्टांगस्थापने चरेत्
"vāsukīṃ nāgarājaṃ ca kādraveyaṃ manoramam / evaṃ mūrtikramaścaiva maṣṭāṃgasthāpane caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिष्ठोक्तक्रमेणैव सर्वं पूर्ववदाचरेत् । त्रिविक्रमप्रतिष्ठायामन्वाहार्ये विशेषतः
pratiṣṭhoktakrameṇaiva sarvaṃ pūrvavadācaret / trivikramapratiṣṭhāyāmanvāhārye viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा हौत्रं प्रशंस्यैव मूर्त्यावाहनमाचरेत् । जुष्टाकारं च कृत्वैव पूर्ववत्सर्वमाचरेत्
tathā hautraṃ praśaṃsyaiva mūrtyāvāhanamācaret / juṣṭākāraṃ ca kṛtvaiva pūrvavatsarvamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"यो वा त्रिमूर्तिऽरित्येवं शतमष्टाधिकं यजेत् । कर्षणादिप्रतिष्ठान्तं पूर्ववत्सम्यगाचरेत्
"yo vā trimūrti'rityevaṃ śatamaṣṭādhikaṃ yajet / karṣaṇādipratiṣṭhāntaṃ pūrvavatsamyagācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.