इति श्रीवैखानसे भगवच्छास्त्रे भृगुप्रोक्तायां संहितायां प्रकीर्णऽधिकारे पञ्चदशो ऽध्यायः अथ षोडशो ऽध्यायः। अथ षोडशो ऽध्यायः। दशावतारकल्पः(कृष्णः) अथातस्संप्रवक्ष्यामि कृष्णस्य स्थापनं बुधाः । कृष्णस्यालयमुद्दिष्टं कुंभाकारविमानके
iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ saṃhitāyāṃ prakīrṇa'dhikāre pañcadaśo 'dhyāyaḥ atha ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ. atha ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ. daśāvatārakalpaḥ(kṛṣṇaḥ) athātassaṃpravakṣyāmi kṛṣṇasya sthāpanaṃ budhāḥ / kṛṣṇasyālayamuddiṣṭaṃ kuṃbhākāravimānake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूटे वा गोपुरे वापि पर्वताकृतिके ऽपिवा । कृष्णस्य बालरूपस्य वयसा तालमानकम्
kūṭe vā gopure vāpi parvatākṛtike 'pivā / kṛṣṇasya bālarūpasya vayasā tālamānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकवर्षं समारभ्य यावत्बञ्चाब्दमादरात् । तालत्रयक्रमेणैव यथायोगं प्रकल्पयेत्
ekavarṣaṃ samārabhya yāvatbañcābdamādarāt / tālatrayakrameṇaiva yathāyogaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदवर्षं समारभ्यषट्तालत्रयमेव वा । सप्तवर्षं समारभ्य सप्ततालत्रयं तथा
vedavarṣaṃ samārabhyaṣaṭtālatrayameva vā / saptavarṣaṃ samārabhya saptatālatrayaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशवर्षं समारभ्य अष्टतालत्रयं तथा । त्रयोदश समारभ्य नवतालत्रयं तथा
daśavarṣaṃ samārabhya aṣṭatālatrayaṃ tathā / trayodaśa samārabhya navatālatrayaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वयःक्रमेणैव तालमानं तथोच्यते । तिष्ठन्तमेकपीठस्थं रुक्मिण्या सत्यभामया
evaṃ vayaḥkrameṇaiva tālamānaṃ tathocyate / tiṣṭhantamekapīṭhasthaṃ rukmiṇyā satyabhāmayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णं च बालवपुषं श्यामलं पीतवाससम् । रुक्मिणीं कनकाभां तां सत्यभामां च श्यामलाम्
kṛṣṇaṃ ca bālavapuṣaṃ śyāmalaṃ pītavāsasam / rukmiṇīṃ kanakābhāṃ tāṃ satyabhāmāṃ ca śyāmalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुदेवं गुडाकेशं सर्वाभरणभूषितम् । क्रीडयष्टिधरं देवं त्रिभङ्गध्यानसंयुतम्
vāsudevaṃ guḍākeśaṃ sarvābharaṇabhūṣitam / krīḍayaṣṭidharaṃ devaṃ tribhaṅgadhyānasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्तिकं दक्षिणं पादं वामपादं तु कुञ्चितम् । तिष्ठन्तमङ्गुलिस्थाने चांगुष्ठस्थितिमाचरेत्
svastikaṃ dakṣiṇaṃ pādaṃ vāmapādaṃ tu kuñcitam / tiṣṭhantamaṅgulisthāne cāṃguṣṭhasthitimācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किञ्चित्कुञ्चितजान्वन्तवामपादस्थितिर्भवेत् । वक्त्रं चैव तथा गात्रं कटिभागं तथैव च।
kiñcitkuñcitajānvantavāmapādasthitirbhavet / vaktraṃ caiva tathā gātraṃ kaṭibhāgaṃ tathaiva ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिषुमार्गेषु भङ्गित्वात्त्रिभङ्गित्वं विधीयते । वक्त्रं दक्षिणतो भागे मध्यभागं तु वामतः
triṣumārgeṣu bhaṅgitvāttribhaṅgitvaṃ vidhīyate / vaktraṃ dakṣiṇato bhāge madhyabhāgaṃ tu vāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटीर्दक्षिणतो भागे भङ्गत्रयमुदाहृतम् । दक्षिणं कटिकं हस्तं क्रीडायष्टिसमन्वितम्
kaṭīrdakṣiṇato bhāge bhaṅgatrayamudāhṛtam / dakṣiṇaṃ kaṭikaṃ hastaṃ krīḍāyaṣṭisamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे यष्टिहस्तन्तु नाभिसूत्रादधोन्नतम् । भूतवेदगुणाङ्गुल्या विधिना सहितालतः?
dakṣiṇe yaṣṭihastantu nābhisūtrādadhonnatam / bhūtavedaguṇāṅgulyā vidhinā sahitālataḥ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामं देव्योर्भुजासक्तं वामहस्तमधोमुखम् । हिक्कासूत्रादधो वामं कूर्परं स्याद्दशाङ्गुलम्
vāmaṃ devyorbhujāsaktaṃ vāmahastamadhomukham / hikkāsūtrādadho vāmaṃ kūrparaṃ syāddaśāṅgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्सप्ताष्टांगुलाधिक्योन्नतं वा कालयेत्क्रमात् । वामहस्ततलाग्रन्तु नाभिमात्रन्तु योजयेत्
ṣaṭsaptāṣṭāṃgulādhikyonnataṃ vā kālayetkramāt / vāmahastatalāgrantu nābhimātrantu yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेणुं च तरवेगं तु हस्ताभ्यां पीडयेत्क्रमात् । ऊर्ध्वकायसमं वेणुं क्रीडायष्टिं तु तत्समम्
veṇuṃ ca taravegaṃ tu hastābhyāṃ pīḍayetkramāt / ūrdhvakāyasamaṃ veṇuṃ krīḍāyaṣṭiṃ tu tatsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिणतं श्यामलाङ्गं च द्विभुजं रक्तवाससम् । चतुर्भुजं वा कुर्वीत शङ्खचक्रधरं परम्
triṇataṃ śyāmalāṅgaṃ ca dvibhujaṃ raktavāsasam / caturbhujaṃ vā kurvīta śaṅkhacakradharaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुस्थितं वामपादेन दक्षिणेनैव बन्धयेत् । सर्वाभरणसंयुक्तं सुन्दरं सौम्यलोचनम्
susthitaṃ vāmapādena dakṣiṇenaiva bandhayet / sarvābharaṇasaṃyuktaṃ sundaraṃ saumyalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवीभ्यां सहितं कुर्या द्रहितं वात्र केचन । देवस्य वामे गरुडं प्राञ्जलीकृत्य नुस्थितम्
devībhyāṃ sahitaṃ kuryā drahitaṃ vātra kecana / devasya vāme garuḍaṃ prāñjalīkṛtya nusthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षद्वययुतं कुर्यात्तालपत्रस्य मूलवत् । नवनीतनटं कुर्यात्तथा कालीयमर्दनम्
pakṣadvayayutaṃ kuryāttālapatrasya mūlavat / navanītanaṭaṃ kuryāttathā kālīyamardanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थसारथिरूपं तु देव्योश्च रहितं क्रमात् । पीठं च प्रतिमोत्सेथं पञ्चभागं त्रिभागिकं
pārthasārathirūpaṃ tu devyośca rahitaṃ kramāt / pīṭhaṃ ca pratimotsethaṃ pañcabhāgaṃ tribhāgikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवांशात्सप्तभागं चत्रिभागद्वयमुच्यते । लौकिकप्रतिमोत्सेधं मानांगुलमिति क्रमात्
navāṃśātsaptabhāgaṃ catribhāgadvayamucyate / laukikapratimotsedhaṃ mānāṃgulamiti kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमं तु नवाङ्गुल्यं द्वद्व्यङ्गुलविवर्धनम् । नवसंख्यमिति प्रोक्तं मानमेवं विधीयते
prathamaṃ tu navāṅgulyaṃ dvadvyaṅgulavivardhanam / navasaṃkhyamiti proktaṃ mānamevaṃ vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेन तु त्रिभेदं स्यादुत्तमाधममध्यमम् । मानंप्रमाणमुन्मानं लंबमानोपमानकम्
etena tu tribhedaṃ syāduttamādhamamadhyamam / mānaṃpramāṇamunmānaṃ laṃbamānopamānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चतालमिति प्रोक्तं लंबमानं विधीयते । सात्त्विकं राजसं चैव तामसं तु विवर्जयेत्
pañcatālamiti proktaṃ laṃbamānaṃ vidhīyate / sāttvikaṃ rājasaṃ caiva tāmasaṃ tu vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणं मानमुद्धृत्य नाभिसूत्रप्रमाणकम् । कटियोनिसमं वाथ दक्षिणं पादमेव हि
dakṣiṇaṃ mānamuddhṛtya nābhisūtrapramāṇakam / kaṭiyonisamaṃ vātha dakṣiṇaṃ pādameva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डहस्तन्तु मानेन मूर्ध्नि केशाक्षमेव वा । अभयं दक्षिणं हस्तं भ्रूमात्रं कूर्परादयः
daṇḍahastantu mānena mūrdhni keśākṣameva vā / abhayaṃ dakṣiṇaṃ hastaṃ bhrūmātraṃ kūrparādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणेन मुखं चैव किञ्चित्प्रहसिताननम् । केशकंबलमित्युक्तं सूत्रं वामाश्रयं भवेत्
dakṣiṇena mukhaṃ caiva kiñcitprahasitānanam / keśakaṃbalamityuktaṃ sūtraṃ vāmāśrayaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णीषस्थपदे मध्ये नासाग्रे पुटवामके । नाभिमध्यगते वापि मुष्कमालोरुदक्षिणे
uṣṇīṣasthapade madhye nāsāgre puṭavāmake / nābhimadhyagate vāpi muṣkamālorudakṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादे दक्षिणपाण्यन्ते अग्रान्मकुटवामके । लंबयेन्मध्यसूत्रं चेदन्यत्सूत्रं न कारयेत्
pāde dakṣiṇapāṇyante agrānmakuṭavāmake / laṃbayenmadhyasūtraṃ cedanyatsūtraṃ na kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णीषमङ्गुलार्धं च मुखमष्टांगुलं भवेत् । गलमर्थांगुलं तस्य ग्रीवान्तं द्व्यङ्गुलं भवेत्
uṣṇīṣamaṅgulārdhaṃ ca mukhamaṣṭāṃgulaṃ bhavet / galamarthāṃgulaṃ tasya grīvāntaṃ dvyaṅgulaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिक्कान्तं हृदयान्तं च नाभ्यन्तं मेढ्रमूलकम् । अष्टादशांगुलं चैव मूर्ध्वकायं विधीयते
hikkāntaṃ hṛdayāntaṃ ca nābhyantaṃ meḍhramūlakam / aṣṭādaśāṃgulaṃ caiva mūrdhvakāyaṃ vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयोदशांगुलं चैव मूरुदीर्ङं विधीयते । जानुस्स्याद्द्व्यङ्गुलं चैव जङ्घा चोरुश्च तत्समा
trayodaśāṃgulaṃ caiva mūrudīrṅaṃ vidhīyate / jānussyāddvyaṅgulaṃ caiva jaṅghā coruśca tatsamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरणं द्व्यङ्गुलं चैव मानमेव न संशयः । हीक्कासूत्रान्ततो बाहुर्दशाङ्गुलमिति स्मृतम्
caraṇaṃ dvyaṅgulaṃ caiva mānameva na saṃśayaḥ / hīkkāsūtrāntato bāhurdaśāṅgulamiti smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकोष्ठमष्टाङ्गुलायामं सप्ताङ्गुलतलायतम् । मुखं मुखविशालं स्यात्कर्णविस्तारमङ्गुलम्
prakoṣṭhamaṣṭāṅgulāyāmaṃ saptāṅgulatalāyatam / mukhaṃ mukhaviśālaṃ syātkarṇavistāramaṅgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीवाविस्तारमेवं स्याच्चतुरङ्गुल चतुर्यवम् । अभयं बाहुमानं चतुर्विंशतिरङ्गुलम्
grīvāvistāramevaṃ syāccaturaṅgula caturyavam / abhayaṃ bāhumānaṃ caturviṃśatiraṅgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कक्षयोरन्तरं चैव चतुर्दशांगुल विस्तरम् । ऊरुर्दशांगुलं चैव श्रोणिरेकादशांगुलम्
kakṣayorantaraṃ caiva caturdaśāṃgula vistaram / ūrurdaśāṃgulaṃ caiva śroṇirekādaśāṃgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटिविस्तारमेवं स्यात्त्रयोदशांगुलमिष्यते । ऊरुमूलसुविस्तारमष्टांगुलमिति क्रमात्
kaṭivistāramevaṃ syāttrayodaśāṃgulamiṣyate / ūrumūlasuvistāramaṣṭāṃgulamiti kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडङ्गुलं जानुतारं जङ्घातारं च सप्तकम् । त्षङ्गुलार्धं च विज्ञेयं नालिकाविस्तरं भवेत्
ṣaḍaṅgulaṃ jānutāraṃ jaṅghātāraṃ ca saptakam / tṣaṅgulārdhaṃ ca vijñeyaṃ nālikāvistaraṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादविस्तारमेवोक्तं सर्वलक्षणसंयुतम् । कलापकुसुमश्यामं शङ्खचक्रगदाम्बुजम्
pādavistāramevoktaṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam / kalāpakusumaśyāmaṃ śaṅkhacakragadāmbujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकरत्नं स छन्नं कौस्तुभोद्भासि वक्षसम् । तारहारावलीरम्यं गरुडोपरि संस्थितम्
anekaratnaṃ sa channaṃ kaustubhodbhāsi vakṣasam / tārahārāvalīramyaṃ garuḍopari saṃsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवीभ्यां सहितं कुर्यात्कृष्णं बृन्दावने रतम् । आलोल कुन्तलोद्भासि मुखचन्द्र विराजितम्
devībhyāṃ sahitaṃ kuryātkṛṣṇaṃ bṛndāvane ratam / ālola kuntalodbhāsi mukhacandra virājitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिरक्ताधरोष्ठं च रक्तपाणिद्वयांचितम् । वामपादं समाकुञ्च्य चोत्तानीकृत्य दक्षिणम्
atiraktādharoṣṭhaṃ ca raktapāṇidvayāṃcitam / vāmapādaṃ samākuñcya cottānīkṛtya dakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणं चाभयं हस्तं नवनीतयुतं तथा । वामं प्रसार्य चोत्तानं सर्वाभरणभूषितम्
dakṣiṇaṃ cābhayaṃ hastaṃ navanītayutaṃ tathā / vāmaṃ prasārya cottānaṃ sarvābharaṇabhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सांबरं तु प्रकुर्वीत विगतांबरमेव वा । एवं तु विधिना कुर्यान्नवनितनटं बुधः
sāṃbaraṃ tu prakurvīta vigatāṃbarameva vā / evaṃ tu vidhinā kuryānnavanitanaṭaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमेव प्रकुर्वीत कालीयाहिफणोपरि । नृत्यन्तं परमात्मानमुत्तानाकुञ्चिताङ्घ्रिकम्
evameva prakurvīta kālīyāhiphaṇopari / nṛtyantaṃ paramātmānamuttānākuñcitāṅghrikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे तु करे कुर्यान्नवनीतस्य खण्डकम् । अहिपुच्छं करे वापि कुर्यात्कालीयमर्दनम्
dakṣiṇe tu kare kuryānnavanītasya khaṇḍakam / ahipucchaṃ kare vāpi kuryātkālīyamardanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलोत्पलदलश्यामं पीतांबरसुशोभितम् । चतुर्भुजं शङ्खचक्रमूर्ध्वपाणिद्वये धृतम्
nīlotpaladalaśyāmaṃ pītāṃbarasuśobhitam / caturbhujaṃ śaṅkhacakramūrdhvapāṇidvaye dhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधःपाणिद्वये वेणुं वादयन्तं मुदान्वितम् । सर्वालङ्कारसंयुक्तं गरुडोपरि संस्थितम्
adhaḥpāṇidvaye veṇuṃ vādayantaṃ mudānvitam / sarvālaṅkārasaṃyuktaṃ garuḍopari saṃsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवीभ्यां सहितं देवं मुनिभिः परिवेष्टितम् । कृष्णमेवं प्रकुर्वीत सन्तानार्थी विशेषतः
devībhyāṃ sahitaṃ devaṃ munibhiḥ pariveṣṭitam / kṛṣṇamevaṃ prakurvīta santānārthī viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलापकुसुम श्यामं पूर्णचन्द्रनिभानसम् । बर्हिबर्हकृतोत्तंसं सर्वालङ्कारसंयुतम्
kalāpakusuma śyāmaṃ pūrṇacandranibhānasam / barhibarhakṛtottaṃsaṃ sarvālaṅkārasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवतीवेषलावण्यं श्रीवत्सांकितवक्षसम् । स्मेरारुणाधरन्यस्तवेणुं त्रैलोक्यमोहनम्
yuvatīveṣalāvaṇyaṃ śrīvatsāṃkitavakṣasam / smerāruṇādharanyastaveṇuṃ trailokyamohanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षमालां च विद्यां च कुर्यादूर्ध्वकरद्वये । वेणुं करद्वये कुर्याच्चतुर्भुजयुतं हरिम्
akṣamālāṃ ca vidyāṃ ca kuryādūrdhvakaradvaye / veṇuṃ karadvaye kuryāccaturbhujayutaṃ harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपनीयलसत्कान्त्याभ्राजत्कमलहन्तया । निरीक्ष्यमाणचरणं वामपार्श्वस्थया श्रिया
tapanīyalasatkāntyābhrājatkamalahantayā / nirīkṣyamāṇacaraṇaṃ vāmapārśvasthayā śriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमसिंहासने रम्ये राज्ञीभिस्तु निषेवितम् । चन्द्रमण्डलसंकाशश्वेतछत्रेणशोभितम्
hemasiṃhāsane ramye rājñībhistu niṣevitam / candramaṇḍalasaṃkāśaśvetachatreṇaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदाद्यैर्मुनिगणैज्ञान्नार्थिभिरुपासितम् । इन्द्रादिदेवताबृन्धैः प्रणतं परमेश्वरम्
nāradādyairmunigaṇaijñānnārthibhirupāsitam / indrādidevatābṛndhaiḥ praṇataṃ parameśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृष्णं प्रकुर्वीत जगन्मोहनविग्रहम् । गोपीभिरावृतं गोभिः परमानन्दविग्रहम्
evaṃ kṛṣṇaṃ prakurvīta jaganmohanavigraham / gopībhirāvṛtaṃ gobhiḥ paramānandavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यत्यस्य दक्षिणं पादं वामे न्यस्य च सुस्थितम् । चतुर्भुजं शङ्खचक्रधरमूर्ध्वकरद्वये
vyatyasya dakṣiṇaṃ pādaṃ vāme nyasya ca susthitam / caturbhujaṃ śaṅkhacakradharamūrdhvakaradvaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृत्वा वेदमयं वेणुमन्यहस्तद्वयेन च । अङ्गुलीभिर्मुदा वेणुसुषिराणि च पूरयन्
dhṛtvā vedamayaṃ veṇumanyahastadvayena ca / aṅgulībhirmudā veṇusuṣirāṇi ca pūrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यगान्धर्वगीतार्तं त्रिभङ्गेन च संस्थितम् । एवं कृष्णं प्रकुर्वीत वेणुनादनटं बुधः
divyagāndharvagītārtaṃ tribhaṅgena ca saṃsthitam / evaṃ kṛṣṇaṃ prakurvīta veṇunādanaṭaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभूषणसंयुक्तं ब्रह्मसूत्रसमन्वितम् । रक्तांबरधरं चैव श्यामलं कमलेक्षणम्
sarvabhūṣaṇasaṃyuktaṃ brahmasūtrasamanvitam / raktāṃbaradharaṃ caiva śyāmalaṃ kamalekṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुक्मिणीसत्यभामाभ्यां पार्श्वयोरुपशोभितम् । रुक्मिणीं रुक्मवर्णाभां सत्यां श्यामनिभां तथा
rukmiṇīsatyabhāmābhyāṃ pārśvayorupaśobhitam / rukmiṇīṃ rukmavarṇābhāṃ satyāṃ śyāmanibhāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुदेवं देवकीं च पुरतो दक्षिणे तथा । यशोदां नन्दगोपं च देवेशं वीक्ष्य सुस्थितम्
vasudevaṃ devakīṃ ca purato dakṣiṇe tathā / yaśodāṃ nandagopaṃ ca deveśaṃ vīkṣya susthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रद्युम्नं च तथा सांबं वामे कुर्यात्सलक्षणम् । दामं सुमनसं चैव कुर्यादन्यां च गोपिकाम्
pradyumnaṃ ca tathā sāṃbaṃ vāme kuryātsalakṣaṇam / dāmaṃ sumanasaṃ caiva kuryādanyāṃ ca gopikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णाग्रान्तन्तु कृष्णस्य सुमन्तुं वाममाश्रितम् । कक्षबाहुसमं वापि कारयेद्युक्तितः क्रमात्
karṇāgrāntantu kṛṣṇasya sumantuṃ vāmamāśritam / kakṣabāhusamaṃ vāpi kārayedyuktitaḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवतालेन मानेन कुर्यात्तान् समलङ्कृतान् । देवकीं वसुदेवं च कृष्णवर्णौ प्रकल्पयेत्
navatālena mānena kuryāttān samalaṅkṛtān / devakīṃ vasudevaṃ ca kṛṣṇavarṇau prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यशोदां गौरवर्णाञ्च कर्बुरं नन्दमाचरेत् । प्रद्युम्नं श्यामवर्णं च सांबं कालाञ्जनप्रभम्
yaśodāṃ gauravarṇāñca karburaṃ nandamācaret / pradyumnaṃ śyāmavarṇaṃ ca sāṃbaṃ kālāñjanaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दामं रक्तनिभं चैव गौरं सुमनसं तथा । सुमन्तुं श्वेतवर्णं च कल्बयेद्विधिना बुधः
dāmaṃ raktanibhaṃ caiva gauraṃ sumanasaṃ tathā / sumantuṃ śvetavarṇaṃ ca kalbayedvidhinā budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृष्णं प्रकुर्वीत लीलामानुषविग्रहम् । चतुर्मूर्तिक्रमश्चैषां वासाधिकरणोक्तवत्
evaṃ kṛṣṇaṃ prakurvīta līlāmānuṣavigraham / caturmūrtikramaścaiṣāṃ vāsādhikaraṇoktavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृत्वा पुष्पमयीं यष्टिं दक्षिणेवतु पाणिना । न्यस्यान्यं चैव भूमिस्थराजदण्डस्य मूर्धवि
dhṛtvā puṣpamayīṃ yaṣṭiṃ dakṣiṇevatu pāṇinā / nyasyānyaṃ caiva bhūmistharājadaṇḍasya mūrdhavi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजार्हाभरणैर्युक्तं रुक्मीण्या सहितं प्रभुम् । एवे कृष्णं प्रकुर्वीत राजगोपालविग्रहम्
rājārhābharaṇairyuktaṃ rukmīṇyā sahitaṃ prabhum / eve kṛṣṇaṃ prakurvīta rājagopālavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतांबरधरं देवं ज्ञानमुद्रालसत्करम् । वेणुमन्यकरे धृत्वा सुखासीनं शुचिस्मितम्
pītāṃbaradharaṃ devaṃ jñānamudrālasatkaram / veṇumanyakare dhṛtvā sukhāsīnaṃ śucismitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपास्यमानं मुनिभिर्देवीभ्यां रहितं हरिम् । कृष्णमेवं प्रकुर्वीद ज्ञानगोपालविग्रहम्
upāsyamānaṃ munibhirdevībhyāṃ rahitaṃ harim / kṛṣṇamevaṃ prakurvīda jñānagopālavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णप्रभमुदाराङ्गमष्टबाहुं जगत्प्रभुम् । इक्षुचापांकुशान्वेणुं शङ्खारिसुमसायकान्
svarṇaprabhamudārāṅgamaṣṭabāhuṃ jagatprabhum / ikṣucāpāṃkuśānveṇuṃ śaṅkhārisumasāyakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभ्रन्तं रमया श्लिष्टदिव्यमङ्गलविग्रहम् । सर्वाभरणसंयुक्तं योगिनाममृतप्रदम्
bibhrantaṃ ramayā śliṣṭadivyamaṅgalavigraham / sarvābharaṇasaṃyuktaṃ yogināmamṛtapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सम्मोहनं कुर्यात्कृष्णं गोपालविग्रहम् । गवां गोपकुमाराणां गोपीनां रक्षणायवै
evaṃ sammohanaṃ kuryātkṛṣṇaṃ gopālavigraham / gavāṃ gopakumārāṇāṃ gopīnāṃ rakṣaṇāyavai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नगं गोवर्धनं नाम दधार भगवान् हरिः । वामेनोद्धृतहस्तेन बिभ्रन्तं नगमुत्तमम्
nagaṃ govardhanaṃ nāma dadhāra bhagavān hariḥ / vāmenoddhṛtahastena bibhrantaṃ nagamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटिन्यस्तान्य हस्तं च पद्महस्तमधापि वा । शङ्खचक्रधरं देवङ्कुर्याच्चैव चतुर्भुजम्
kaṭinyastānya hastaṃ ca padmahastamadhāpi vā / śaṅkhacakradharaṃ devaṅkuryāccaiva caturbhujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृष्णं प्रकुर्वीत गोवर्धनधरं हरिम् । पुरा महति संग्रामे पार्थं रक्षितवान् हरिः
evaṃ kṛṣṇaṃ prakurvīta govardhanadharaṃ harim / purā mahati saṃgrāme pārthaṃ rakṣitavān hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थं रथस्थितं कुर्याच्छरतूणीरसंयुतम् । समीक्षमाणं देवेशं स्यन्दनस्थं स्वपार्श्वगम्
pārthaṃ rathasthitaṃ kuryāccharatūṇīrasaṃyutam / samīkṣamāṇaṃ deveśaṃ syandanasthaṃ svapārśvagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामवर्णं महाबाहु कृष्णमुद्बद्धकुन्तलम् । बिभ्रन्तं दक्षिणे पाशं शङ्खं वामकरे तधा
śyāmavarṇaṃ mahābāhu kṛṣṇamudbaddhakuntalam / bibhrantaṃ dakṣiṇe pāśaṃ śaṅkhaṃ vāmakare tadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जुनस्य मुखं वीक्ष्य स्मयमानं महारथम् । एवं कृष्णं प्रकुर्वीत पार्थसारथिविग्रहम्
arjunasya mukhaṃ vīkṣya smayamānaṃ mahāratham / evaṃ kṛṣṇaṃ prakurvīta pārthasārathivigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामजानुसमाकुञ्च्य दीर्घमन्यं प्रसार्य च । तथै वाविथ्य सन्न्यस्य भूम्यां वामकरं पुरः
vāmajānusamākuñcya dīrghamanyaṃ prasārya ca / tathai vāvithya sannyasya bhūmyāṃ vāmakaraṃ puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकुञ्चितान्यपादेव चासनस्थितिशोभिना । अन्यहस्तेन संधार्य नवनीतं नवं नवम्
ākuñcitānyapādeva cāsanasthitiśobhinā / anyahastena saṃdhārya navanītaṃ navaṃ navam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहुरालोकयन्तं तद्दर्शनीयं विशेषतः । एवं कृष्णं प्रकुर्वीत बालगौपालविग्रहम्
muhurālokayantaṃ taddarśanīyaṃ viśeṣataḥ / evaṃ kṛṣṇaṃ prakurvīta bālagaupālavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा संदर्तसमये संहृतेषु जगत्सु च । वटपत्रे विनिद्राणो बभूव भगवान् हरिः
purā saṃdartasamaye saṃhṛteṣu jagatsu ca / vaṭapatre vinidrāṇo babhūva bhagavān hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वटपत्रे शयानं तु बालरूपं परात्परम् । आकृष्य दक्षिणं पादं वामहस्तेन लीलया
vaṭapatre śayānaṃ tu bālarūpaṃ parātparam / ākṛṣya dakṣiṇaṃ pādaṃ vāmahastena līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादाङ्गुष्ठं मुखे न्यस्य धास्यन्तं हसिताननम् । दक्षिणेन तु हस्तेन वहन्तं दक्षिणोरुकम्
pādāṅguṣṭhaṃ mukhe nyasya dhāsyantaṃ hasitānanam / dakṣiṇena tu hastena vahantaṃ dakṣiṇorukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसारितेतरपदं दिव्यालङ्कारशोभितम् । वटपत्रं प्रकुर्वीत विशालं चाधराग्रकम्
prasāritetarapadaṃ divyālaṅkāraśobhitam / vaṭapatraṃ prakurvīta viśālaṃ cādharāgrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वटपत्रशयानं तु कृष्णमेवं प्रकल्पयेत् । शङ्खचक्रगदापद्म पाशांकुशलसत्करम्
vaṭapatraśayānaṃ tu kṛṣṇamevaṃ prakalpayet / śaṅkhacakragadāpadma pāśāṃkuśalasatkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कराभ्यां वेणुमादाय धमन्तं सर्वमोहनम् । सूर्यायुतशताभासं पीतांबरसुशोभितम्
karābhyāṃ veṇumādāya dhamantaṃ sarvamohanam / sūryāyutaśatābhāsaṃ pītāṃbarasuśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानालङ्कारसुभगं सूर्यमण्डलसंस्थितम् । एवं प्रकल्पयेत्कृष्णं महान्तं सर्वमोहनम्
nānālaṅkārasubhagaṃ sūryamaṇḍalasaṃsthitam / evaṃ prakalpayetkṛṣṇaṃ mahāntaṃ sarvamohanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णरूपमसंख्यातंस्वेच्छारूपं तु कारयेत् । कालीयमर्दनादौ तु नागकन्यादिकल्पनम्
kṛṣṇarūpamasaṃkhyātaṃsvecchārūpaṃ tu kārayet / kālīyamardanādau tu nāgakanyādikalpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पनं भोगभेदस्य चैवमादीन् प्रकल्पयेत् । युक्त्या बुद्ध्या च भक्त्या च यथा स्यान्मनसः प्रियम्
kalpanaṃ bhogabhedasya caivamādīn prakalpayet / yuktyā buddhyā ca bhaktyā ca yathā syānmanasaḥ priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं रूपं च कृत्वा तु तद्रूवं कौतुकं चरेत् । अथवाकौतुकं बिंबं चतुर्भुजसमन्वितम्
evaṃ rūpaṃ ca kṛtvā tu tadrūvaṃ kautukaṃ caret / athavākautukaṃ biṃbaṃ caturbhujasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभयं वरदं पूर्वं शङ्खचक्रधरं परम् । एवं चतुर्भुजं कृत्वा स्थापनारंभमाचरेत्
abhayaṃ varadaṃ pūrvaṃ śaṅkhacakradharaṃ param / evaṃ caturbhujaṃ kṛtvā sthāpanāraṃbhamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोक्तयागशालायां पञ्चाग्नीन् परिकल्प्य च । पैण्डरीके प्रधानाग्नौ हौत्रशंसनमाचरेत्
pūrvoktayāgaśālāyāṃ pañcāgnīn parikalpya ca / paiṇḍarīke pradhānāgnau hautraśaṃsanamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"कृष्णं नारायणं पुण्यं त्रिदशाधिपऽमत्यपि । "रुक्मिणीं सुंदरीं देवीं रमाऽमिति च रुक्मिणीम्
"kṛṣṇaṃ nārāyaṇaṃ puṇyaṃ tridaśādhipa'matyapi / "rukmiṇīṃ suṃdarīṃ devīṃ ramā'miti ca rukmiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"सत्यरूपां सतीं चैव सन्नतीं च क्षमाऽमिति । इत्येवमुक्त्वा चावाह्य गरुडं पूर्ववत्तधा
"satyarūpāṃ satīṃ caiva sannatīṃ ca kṣamā'miti / ityevamuktvā cāvāhya garuḍaṃ pūrvavattadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहनक्रमेणैव निरुप्याज्याहुतीर्यजेत् । "सत्यस्सत्यस्थऽ इत्युक्त्वा शतमष्टाधिकं यजेत्
āvāhanakrameṇaiva nirupyājyāhutīryajet / "satyassatyastha' ityuktvā śatamaṣṭādhikaṃ yajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभूम्योरिव कुर्याच्च रुक्मिणीसत्यभामयोः । पूर्वोक्तेन विधानेन स्थापनादीनि कारयेत्
śrībhūmyoriva kuryācca rukmiṇīsatyabhāmayoḥ / pūrvoktena vidhānena sthāpanādīni kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्की युगान्तसमये विष्णुः कर्की नाम भविष्यति । खड्गखेटकहस्तस्तु म्लेच्छादीन् स हनिष्यति
karkī yugāntasamaye viṣṇuḥ karkī nāma bhaviṣyati / khaḍgakheṭakahastastu mlecchādīn sa haniṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूटे वा गोपुरे वापि पर्वताकृतिके ऽपि वा । कल्किरूपं प्रतिष्ठाप्य विमाने तु समर्चयेत्
kūṭe vā gopure vāpi parvatākṛtike 'pi vā / kalkirūpaṃ pratiṣṭhāpya vimāne tu samarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमं दशतालेन भिन्नांजनचयप्रभम् । अश्वाननं मुखं कुर्यादन्यच्चैव नराकृति
madhyamaṃ daśatālena bhinnāṃjanacayaprabham / aśvānanaṃ mukhaṃ kuryādanyaccaiva narākṛti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भुजं च हस्तेषु क्रमाच्चैवायुधान्यपि । चक्रं शङ्खं च खड्गं च दधानं खेटकं तथा
caturbhujaṃ ca hasteṣu kramāccaivāyudhānyapi / cakraṃ śaṅkhaṃ ca khaḍgaṃ ca dadhānaṃ kheṭakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा कल्पयेद्देवमश्वारूढं द्विबाहुकम् । शुद्धस्फचिकसंकाशं खड्गखेटक धारिणम्
athavā kalpayeddevamaśvārūḍhaṃ dvibāhukam / śuddhasphacikasaṃkāśaṃ khaḍgakheṭaka dhāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रैव कौतुकं कुर्याद्विष्णुरूपं चतुर्भुजम् । पूर्वोक्तयागशालायां पञ्चाग्नीन् परिकल्प्य च
atraiva kautukaṃ kuryādviṣṇurūpaṃ caturbhujam / pūrvoktayāgaśālāyāṃ pañcāgnīn parikalpya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पैण्डरीके प्रधानाग्नौ हौत्रशंसनमाचरेत् । "कर्किणं कामरूपं च विष्णुं संहारकारणम्ऽ
paiṇḍarīke pradhānāgnau hautraśaṃsanamācaret / "karkiṇaṃ kāmarūpaṃ ca viṣṇuṃ saṃhārakāraṇam'
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमावाह्य विधिना निरुप्याज्याहुतीर्यजेत् । "धूर्नो वहन्ताऽ मित्युक्त्वा शतमष्टाधिकं यजेत्
evamāvāhya vidhinā nirupyājyāhutīryajet / "dhūrno vahantā' mityuktvā śatamaṣṭādhikaṃ yajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सवस्नपनादीनि विष्णोरिव समाचरेत् । विष्णोर्दशावताराणामेवं प्रोक्तं तु लक्षणम्
utsavasnapanādīni viṣṇoriva samācaret / viṣṇordaśāvatārāṇāmevaṃ proktaṃ tu lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिर्भगवान् कालो नास्य चान्तो ऽपि दृश्यते । चक्रवत्परिवर्तन्ते सृष्टिस्थित्यन्तसंयमाः
anādirbhagavān kālo nāsya cānto 'pi dṛśyate / cakravatparivartante sṛṣṭisthityantasaṃyamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवताराश्च कीर्त्यन्ते भूयांसः परमात्मनः । धर्मसंरक्षणार्थाय दुष्टसंशिक्षणाय च
avatārāśca kīrtyante bhūyāṃsaḥ paramātmanaḥ / dharmasaṃrakṣaṇārthāya duṣṭasaṃśikṣaṇāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्य आविर्भवेद्विष्णुर्यत्र भक्तानुकंपया । आविर्भावं तु तं विन्द्यात्प्रादुर्भावमथेतरत्
sadya āvirbhavedviṣṇuryatra bhaktānukaṃpayā / āvirbhāvaṃ tu taṃ vindyātprādurbhāvamathetarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आविर्भावन्तु मत्स्याद्याः पञ्च पञ्चेतरास्स्मृताः । गजेन्द्रमोक्षणादीनप्याविर्भावान् प्रचक्षते
āvirbhāvantu matsyādyāḥ pañca pañcetarāssmṛtāḥ / gajendramokṣaṇādīnapyāvirbhāvān pracakṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तराले तथा विष्णोर्दक्षिणोत्तरपार्श्वयोः । कल्पयेद्रामकृष्णौ तु मुखमण्डप एव वा
antarāle tathā viṣṇordakṣiṇottarapārśvayoḥ / kalpayedrāmakṛṣṇau tu mukhamaṇḍapa eva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथान्तर्मण्डपे वापि तथावरण मण्डपे । संस्थाप्य कौतुकं बेरं द्वयमेवेति के च न
athāntarmaṇḍape vāpi tathāvaraṇa maṇḍape / saṃsthāpya kautukaṃ beraṃ dvayameveti ke ca na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारसिंहं वराहं च वामनं च त्रिविक्रमम् । ध्रुवबेरं विना कृत्वा कौतुकं लक्षणान्वितम्
nārasiṃhaṃ varāhaṃ ca vāmanaṃ ca trivikramam / dhruvaberaṃ vinā kṛtvā kautukaṃ lakṣaṇānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थापयित्वा तथा विष्णोः पूजयेदग्रमण्डपे । मत्स्यकूर्मवराहाणां वामनस्य विशेषतः
sthāpayitvā tathā viṣṇoḥ pūjayedagramaṇḍape / matsyakūrmavarāhāṇāṃ vāmanasya viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौतुकं विष्णुरूपं तु कुर्याच्चैव चतुर्भुजम् । ध्रुवरूपं न कुर्वीत यथेष्टमितरत्रतु
kautukaṃ viṣṇurūpaṃ tu kuryāccaiva caturbhujam / dhruvarūpaṃ na kurvīta yatheṣṭamitaratratu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.