Library·Bhrgu-Samhita·24

Bhrgu-Samhita 24

ब्रह्माद्यान् स्वस्वतालैश्च घोषयेद्वादकः पुनः । बलिमेवं च निर्वाप्य प्रदक्षिणव शेन तु,

brahmādyān svasvatālaiśca ghoṣayedvādakaḥ punaḥ / balimevaṃ ca nirvāpya pradakṣiṇava śena tu,

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपन्वै शाकुनं सूक्तं प्रविशेदालयं पुनः । बलिशिष्टं भूतपीठे "सर्वभूतेभ्यऽ इत्यपि

japanvai śākunaṃ sūktaṃ praviśedālayaṃ punaḥ / baliśiṣṭaṃ bhūtapīṭhe "sarvabhūtebhya' ityapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिं तत्तोयशेषं च प्रक्षिपेच्चक्रसन्निधौ । धामप्रदक्षिणं कृत्वा ध्वजाद्यैरनपायिभिः

baliṃ tattoyaśeṣaṃ ca prakṣipeccakrasannidhau / dhāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā dhvajādyairanapāyibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तं चक्रं च चत् स्थाने स्थापयेन्मतिमान् पुनः । ध्वजस्थानं प्रविश्यैव ध्वजमादाय मन्त्रवित्

śāntaṃ cakraṃ ca cat sthāne sthāpayenmatimān punaḥ / dhvajasthānaṃ praviśyaiva dhvajamādāya mantravit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

"स्वस्ति दाऽइति मन्त्रेण बध्नीयाद्रज्जुना सह । मन्त्रेण मतिमान् पश्चात्प्राङ्मुखो वा प्युदङ्मुखः

"svasti dā'iti mantreṇa badhnīyādrajjunā saha / mantreṇa matimān paścātprāṅmukho vā pyudaṅmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दण्डाग्रे योजयेत्पश्चाच्छङ्खकाहलसंयुतम् । समाबद्ध्य पुनस्स्निग्धं "भूरिऽसीति जपं स्ततः

daṇḍāgre yojayetpaścācchaṅkhakāhalasaṃyutam / samābaddhya punassnigdhaṃ "bhūri'sīti japaṃ stataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिमन्त्ष ध्वजं पश्चादासनाद्यैस्समर्चयेत् । पुण्याहं वाचयेत्पश्चान्मुद्गान्नं तु ध्वजस्य च

abhimantṣa dhvajaṃ paścādāsanādyaissamarcayet / puṇyāhaṃ vācayetpaścānmudgānnaṃ tu dhvajasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवेद्य मुखवासं च प्रणाममपि कारयेत् । तत्काले मौद्गिकं चान्नं गरुडस्य निवेदितम्

nivedya mukhavāsaṃ ca praṇāmamapi kārayet / tatkāle maudgikaṃ cānnaṃ garuḍasya niveditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियस्सत्बुत्रकामा स्तदश्नीयुर्भक्तिसंयुताः । आयष्मन्तं बलारोग्यवन्तं दान्तं सुलक्षणम्

striyassatbutrakāmā stadaśnīyurbhaktisaṃyutāḥ / āyaṣmantaṃ balārogyavantaṃ dāntaṃ sulakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धिमन्तं यशोवन्तं प्रसूयेयुस्सुतं ध्रुवम् । (ततन्तु तोषयेद्वीशं स्तोत्रैर्ध्यानयुतो गुरुः

buddhimantaṃ yaśovantaṃ prasūyeyussutaṃ dhruvam / (tatantu toṣayedvīśaṃ stotrairdhyānayuto guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

"नमो नमस्ते पक्षीन्द्र स्वाऽध्यायवपुषे नमः । वाहनाय महाविष्णोस्तार्क्ष्यायामित तेजसे

"namo namaste pakṣīndra svā'dhyāyavapuṣe namaḥ / vāhanāya mahāviṣṇostārkṣyāyāmita tejase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुडाय नमस्तुभ्यं सर्वसर्पेन्द्रमृत्यवे । वैनतेय महाबाहो महाबल वयो ऽधिप

garuḍāya namastubhyaṃ sarvasarpendramṛtyave / vainateya mahābāho mahābala vayo 'dhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहगेन्द्र नमस्ते ऽस्तु समुत्पाटीतकल्पक । आहृतामृतकुंभाय जननीदास्यमोचिने

vihagendra namaste 'stu samutpāṭītakalpaka / āhṛtāmṛtakuṃbhāya jananīdāsyamocine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरासुरेन्द्रजयिने नागेन्द्राबरणाय ते । यदाधारमिदं सर्वं तदाधाराय ते नमः

surāsurendrajayine nāgendrābaraṇāya te / yadādhāramidaṃ sarvaṃ tadādhārāya te namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षौ यस्य बृहत्साम रथन्तरमपि द्वयम् । अक्षिणी चापि गायत्री त्रिवृत्साम शिरस्स्वयम्

pakṣau yasya bṛhatsāma rathantaramapi dvayam / akṣiṇī cāpi gāyatrī trivṛtsāma śirassvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तोम आत्मा नमस्तस्मै वामदेव्याङ्गसम्पदे । नमःप्राणादिवायूनामीशाय गरुडात्मने

stoma ātmā namastasmai vāmadevyāṅgasampade / namaḥprāṇādivāyūnāmīśāya garuḍātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षीन्द्र पक्षविक्षेपतरङ्गानिलसंपदा । निरस्तासुरसन्नाह समरे शत्रुसूदन

pakṣīndra pakṣavikṣepataraṅgānilasaṃpadā / nirastāsurasannāha samare śatrusūdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिष्ठितः पटे तुभ्यं नमःप्रणवमूर्तये । कर्मणां सिद्धिमाहूतः कुरुष्व विहगेश्वर

pratiṣṭhitaḥ paṭe tubhyaṃ namaḥpraṇavamūrtaye / karmaṇāṃ siddhimāhūtaḥ kuruṣva vihageśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषानपनयास्माकं गुणानावह सर्वशः । विघ्नानि जहि सर्वाणि आत्मसात्कुरु मामपि।ऽ

doṣānapanayāsmākaṃ guṇānāvaha sarvaśaḥ / vighnāni jahi sarvāṇi ātmasātkuru māmapi.'

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुत्वैवं गारुडं मन्त्रं जपेदेकाग्रमानसः) । ध्वजस्यारोहणे यावत्तावस्मूर्त्या विशेषतः

stutvaivaṃ gāruḍaṃ mantraṃ japedekāgramānasaḥ) / dhvajasyārohaṇe yāvattāvasmūrtyā viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकालं वा द्विकालं वा एक कालमधापि वा । हविस्सम्यङ्निवेद्यैव सप्तविंशति विग्रहैः

trikālaṃ vā dvikālaṃ vā eka kālamadhāpi vā / havissamyaṅnivedyaiva saptaviṃśati vigrahaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजयित्वा ध्वजं पश्चाद्रात्रौ भूतबलिं क्षिपेत् । "जियमत्युच्छ्रयं धन्यं ध्वजंचेति ध्वजं तथा

pūjayitvā dhvajaṃ paścādrātrau bhūtabaliṃ kṣipet / "jiyamatyucchrayaṃ dhanyaṃ dhvajaṃceti dhvajaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजमूले तथेन्द्रादीन् दण्डे ब्रह्माणमित्यपि । सूर्येन्द्वग्नींस्तु फलकत्रये यष्ट्यां सुदर्शनम्

dhvajamūle tathendrādīn daṇḍe brahmāṇamityapi / sūryendvagnīṃstu phalakatraye yaṣṭyāṃ sudarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलये वानुकिं रज्ज्वां त्रिमूर्तीरर्चयेत्ततः । घण्टायां चैव ब्रह्माणं दर्भदाम्नि सरस्वतीम्

valaye vānukiṃ rajjvāṃ trimūrtīrarcayettataḥ / ghaṇṭāyāṃ caiva brahmāṇaṃ darbhadāmni sarasvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिक्रमेण चावाह्य तन्मन्त्रैरर्चनं चरेत् । ध्वजारोहणमारभ्य चोत्सवादिदिनादधः

itikrameṇa cāvāhya tanmantrairarcanaṃ caret / dhvajārohaṇamārabhya cotsavādidinādadhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायं प्रातश्च वूजान्ते ध्वजारोहणवद्बलिम् । शिष्येण गुरुणा चाथ चक्रस्याभिमुखे तथा

sāyaṃ prātaśca vūjānte dhvajārohaṇavadbalim / śiṣyeṇa guruṇā cātha cakrasyābhimukhe tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं रात्रौ विशेषेण तथा भूतबलिं क्षिपेत् । वीशामितौ विना धीमान् तीर्थान्तं सर्वरात्रिषु

nityaṃ rātrau viśeṣeṇa tathā bhūtabaliṃ kṣipet / vīśāmitau vinā dhīmān tīrthāntaṃ sarvarātriṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रमेव नयेद्विद्वान् बलिरक्षणहेतवे । ध्वजस्यारोपणं यावत्तावन्नित्यं समाहितः

cakrameva nayedvidvān balirakṣaṇahetave / dhvajasyāropaṇaṃ yāvattāvannityaṃ samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकालं वा द्विकालं वाप्येककालमथापि वा । पूर्वोक्तेन क्रमेणैव समभ्यर्च्य निवेदयेत्

trikālaṃ vā dvikālaṃ vāpyekakālamathāpi vā / pūrvoktena krameṇaiva samabhyarcya nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजस्यारोहणं रात्रावपि कुर्वन्ति के च न । उत्सवारंभदिवसात्तत्र ये ग्रामवासिनः

dhvajasyārohaṇaṃ rātrāvapi kurvanti ke ca na / utsavāraṃbhadivasāttatra ye grāmavāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यकार्यसमासक्तान गच्छेयुस्थ्सलान्तरम् । गच्छेयुरथ वा तीर्थे निवर्तेयुरसंशयम्

anyakāryasamāsaktāna gaccheyusthsalāntaram / gaccheyuratha vā tīrthe nivarteyurasaṃśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिर्वीथ्यां तु तद्ग्रामे जनास्सर्वे तथैव च । तावान्न तेषां निर्बन्धस्समीपस्थेषु यस्स्मृतः

bahirvīthyāṃ tu tadgrāme janāssarve tathaiva ca / tāvānna teṣāṃ nirbandhassamīpastheṣu yassmṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहूतव्या उत्सवार्थे देवास्सम्यक् प्रकीर्तिताः । देवादीनां च सर्वेषां तेषां स्थानं प्रवक्ष्यते

ahūtavyā utsavārthe devāssamyak prakīrtitāḥ / devādīnāṃ ca sarveṣāṃ teṣāṃ sthānaṃ pravakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रादयो महादिक्षु विदिक्षु च समाश्रिताः । तथैकादश रुद्राश्च द्वादशाहस्करा अपि

indrādayo mahādikṣu vidikṣu ca samāśritāḥ / tathaikādaśa rudrāśca dvādaśāhaskarā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसवस्स्युरथाष्टौ च ओङ्कारश्च वषट्कृतम् । एते देवास्त्रयस्त्रिंशाः कथिता ब्रह्मणा पुरा

vasavassyurathāṣṭau ca oṅkāraśca vaṣaṭkṛtam / ete devāstrayastriṃśāḥ kathitā brahmaṇā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्विनावपि तत्रेति केचिदाहुर्मनीषिणः । त्रयस्त्रिंशद्देवतानां स्थानमैशान्यमुच्यते

aśvināvapi tatreti kecidāhurmanīṣiṇaḥ / trayastriṃśaddevatānāṃ sthānamaiśānyamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरे चापि कर्तव्या नदीपार्श्वे विशेषतः । अष्टादशगणानान्तु भुतपीठस्य दक्षिणे

apare cāpi kartavyā nadīpārśve viśeṣataḥ / aṣṭādaśagaṇānāntu bhutapīṭhasya dakṣiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवाश्च ऋषयस्सर्वे पितरो दैत्यदानवाः । असुराश्चैव गन्धर्वा स्तथैवाप्सरपाङ्गणाः

devāśca ṛṣayassarve pitaro daityadānavāḥ / asurāścaiva gandharvā stathaivāpsarapāṅgaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यक्षाश्च राक्षसाश्चैव नागाभूताः पिशाचकाः । अनावृष्टिगणाश्चैव तथामृतमुचां गणाः

yakṣāśca rākṣasāścaiva nāgābhūtāḥ piśācakāḥ / anāvṛṣṭigaṇāścaiva tathāmṛtamucāṃ gaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातरश्चैव रोहिण्यः सूर्या अष्टादश स्मृताः । अष्टादशगणाश्चैते प्रोक्ता वै देवयोनयः

mātaraścaiva rohiṇyaḥ sūryā aṣṭādaśa smṛtāḥ / aṣṭādaśagaṇāścaite proktā vai devayonayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुक्तानन्यदेवांश्च इन्द्रपार्श्वे समर्चयेत् । देवानां चैव पत्नीश्च तत्तत्पार्श्वे समर्चयेत्

anuktānanyadevāṃśca indrapārśve samarcayet / devānāṃ caiva patnīśca tattatpārśve samarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्दो विघ्नश्च दुर्गा च ज्येष्ठा चैव सरस्वती । तदालये बलिं दद्यात्प्राकारे चोत्तरे ऽपि वा

skando vighnaśca durgā ca jyeṣṭhā caiva sarasvatī / tadālaye baliṃ dadyātprākāre cottare 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिवारोक्तदेशे तु रोहिण्यो मातरस्तथा । ऋषिपत्नीश्च तास्सप्त ऋषिभिस्सह चार्ऽचयेत्

parivāroktadeśe tu rohiṇyo mātarastathā / ṛṣipatnīśca tāssapta ṛṣibhissaha cār'cayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धान् विद्याधरांश् चैव गरुडगन्धर्वकिन्नरान् । किपूरुषांश् चारणान् देवान् महादिक्षु समर्चयेत्

siddhān vidyādharāṃś caiva garuḍagandharvakinnarān / kipūruṣāṃś cāraṇān devān mahādikṣu samarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतेभ्यश्चाथ यक्षेभ्यः पिशाचेभ्य स्तथैव च । राक्षसेभ्यश्च नागेभ्यस्संधौ संधौ बलिं ददेत्

bhūtebhyaścātha yakṣebhyaḥ piśācebhya stathaiva ca / rākṣasebhyaśca nāgebhyassaṃdhau saṃdhau baliṃ dadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजवेश्माङ्गणे मध्ये इन्द्रं चैव समर्चयेत् । तस्य दक्षिणपार्श्वे तु जयश्रीकीर्तीस्समर्चयेत्

rājaveśmāṅgaṇe madhye indraṃ caiva samarcayet / tasya dakṣiṇapārśve tu jayaśrīkīrtīssamarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सवार्थं विशेषेण संभारानाहरेत्ततः । रथं च शिबिकां चैव यन्त्रडोलादिकांस् तथा

utsavārthaṃ viśeṣeṇa saṃbhārānāharettataḥ / rathaṃ ca śibikāṃ caiva yantraḍolādikāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयित्वा च शिल्पोक्तं दीपानन्यान् प्रगृह्य च । भेर्यादीन्यपि वाद्यानि शङ्खकाहलकानि च

kārayitvā ca śilpoktaṃ dīpānanyān pragṛhya ca / bheryādīnyapi vādyāni śaṅkhakāhalakāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालवृन्तं ध्वजानन्यान् छत्रचामरबर्हिणः । नर्तकान् गायकानन्यान् यथोक्तं पूर्वमाहरेत्

tālavṛntaṃ dhvajānanyān chatracāmarabarhiṇaḥ / nartakān gāyakānanyān yathoktaṃ pūrvamāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलयं समलङ्कृत्य तोरणाद्यैर्विभूष्य च । परिचारान् समाहूय स्वस्वकर्म निवेदयेत्

ālayaṃ samalaṅkṛtya toraṇādyairvibhūṣya ca / paricārān samāhūya svasvakarma nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्टपादीनि सर्वाणि प्रपादीनि च सर्वशः । आस्तानार्थं च नृत्यार्थं कारयेच्छिल्पशास्त्रवित्

maṇṭapādīni sarvāṇi prapādīni ca sarvaśaḥ / āstānārthaṃ ca nṛtyārthaṃ kārayecchilpaśāstravit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

"अव धूऽतेति मन्त्रेण ग्रामवीथीर्विशेषतः । विप्रा वेदविदश्शुद्धाश्शोधयेयुर्मनोरमम्

"ava dhū'teti mantreṇa grāmavīthīrviśeṣataḥ / viprā vedavidaśśuddhāśśodhayeyurmanoramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

"आशासु सप्तऽइत्युक्त्वा गव्याद्यैः सर्वतश्शुभम् । समभ्युक्ष्योपलिप्यैव तण्डुलानवकीरयेत्

"āśāsu sapta'ityuktvā gavyādyaiḥ sarvataśśubham / samabhyukṣyopalipyaiva taṇḍulānavakīrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदलीपूगकुंभाद्यैरलङ्कुर्याद्गृहांगणम् । वितानाद्यैर्विशेषेण फूषयेत्सर्वतश्शुभम्

kadalīpūgakuṃbhādyairalaṅkuryādgṛhāṃgaṇam / vitānādyairviśeṣeṇa phūṣayetsarvataśśubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्ग्रामवासिनः सर्वे ऽलङ्कृता नान्यतत्पराः । नैमित्तिकादिकं हित्वा ध्यायेयुर्मनसा हरिम्

tadgrāmavāsinaḥ sarve 'laṅkṛtā nānyatatparāḥ / naimittikādikaṃ hitvā dhyāyeyurmanasā harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्ग्रामसीमन्यन्तस्थ्सा नित्यकर्मक्रियां विना । नैमित्तिकानि काम्यानि तीर्थान्तं नाचरेद्बुधाः

tadgrāmasīmanyantasthsā nityakarmakriyāṃ vinā / naimittikāni kāmyāni tīrthāntaṃ nācaredbudhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्ते चोत्सवे विष्णोस्सौम्यमार्गेण वास्तुषु । अन्यदेवोत्सवं तत्र नाचरेदिति शासनम्

pravṛtte cotsave viṣṇossaumyamārgeṇa vāstuṣu / anyadevotsavaṃ tatra nācarediti śāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन् देवोत्सवे यागे तद्वास्तुषु विशेषतः । संकल्प्य चोत्तरां वेदिं प्रवृत्ते ऽन्यानि नाचरेत्

asmin devotsave yāge tadvāstuṣu viśeṣataḥ / saṃkalpya cottarāṃ vediṃ pravṛtte 'nyāni nācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि चेत्सर्वनाशस्स्यात्कर्ताभर्ता विनश्यति । तस्मात्परिहरेद्धीमान् तीर्थान्तं तेषु वान्तुषु

yadi cetsarvanāśassyātkartābhartā vinaśyati / tasmātparihareddhīmān tīrthāntaṃ teṣu vāntuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सवादिदिनात्पूर्वं सप्तमे पञ्चमे ऽथ वा । संस्नाप्य देवदेवेशमङ्कुरार्ऽपणमाचरेत्

utsavādidinātpūrvaṃ saptame pañcame 'tha vā / saṃsnāpya devadeveśamaṅkurār'paṇamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.