इति श्रीवैखानसे भगवच्छास्त्रे भृगुप्रोक्तायां संहितायां प्रकीर्णाधिकारे त्रिंशो ऽध्यायः। अथैक त्रिंशो ऽध्यायः। संप्रोक्षणत्रयम्। अथ वक्ष्यामि तत्रोक्तप्रायश्चित्तस्य संग्रहम् । जलसंप्रोक्षणं चैव लघुसंप्रोक्षणं तथा
iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ saṃhitāyāṃ prakīrṇādhikāre triṃśo 'dhyāyaḥ. athaika triṃśo 'dhyāyaḥ. saṃprokṣaṇatrayam. atha vakṣyāmi tatroktaprāyaścittasya saṃgraham / jalasaṃprokṣaṇaṃ caiva laghusaṃprokṣaṇaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महासंप्रोक्षणं चेति प्रायश्चित्तं त्रिधा स्मृतम् । निमित्ते समनुप्राप्ते ज्ञात्वा गौरवलाघवम्
mahāsaṃprokṣaṇaṃ ceti prāyaścittaṃ tridhā smṛtam / nimitte samanuprāpte jñātvā gauravalāghavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्ष्यमाणक्रारेण सद्यस्संप्रोक्षणं चरेत् । संप्रोक्षणविधानस्य न कालनियमस्स्मृतः
vakṣyamāṇakrāreṇa sadyassaṃprokṣaṇaṃ caret / saṃprokṣaṇavidhānasya na kālaniyamassmṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कुर्यान्मासनक्षत्र तिथिवाराद्यवेक्षणम् । तस्मान्निमित्ते संप्राप्ते सद्यस्संप्रोक्षणं चरेत्
na kuryānmāsanakṣatra tithivārādyavekṣaṇam / tasmānnimitte saṃprāpte sadyassaṃprokṣaṇaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशकालाद्यवेक्षाया निमित्ते सति गौरवम् । बहुबेरेषु चैकस्मिन् स्थावरे जङ्गमे ऽथ वा
deśakālādyavekṣāyā nimitte sati gauravam / bahubereṣu caikasmin sthāvare jaṅgame 'tha vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चनायां विहीनायां कालातीते विपर्यये । निर्माल्यपूजने चैव निवेदितनिवेदने
arcanāyāṃ vihīnāyāṃ kālātīte viparyaye / nirmālyapūjane caiva niveditanivedane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाहे ऽप्यर्चनाहीने नित्यस्नापनवर्जने । बलिहोमादिहीनेच नित्योत्सवविवर्जने
ekāhe 'pyarcanāhīne nityasnāpanavarjane / balihomādihīneca nityotsavavivarjane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राकाराभ्यन्तरे प्राप्ते प्रमादादशुभे सति । अस्पृश्यागमने तत्र चण्डालाद्यैः प्रवेशने
prākārābhyantare prāpte pramādādaśubhe sati / aspṛśyāgamane tatra caṇḍālādyaiḥ praveśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वकुक्कुट वराहोष्ट्रगर्दभानां प्रवेशने । उदक्यया सूतिकया पाषण्डाद्यैरथापि वा
śvakukkuṭa varāhoṣṭragardabhānāṃ praveśane / udakyayā sūtikayā pāṣaṇḍādyairathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुण्डगोलव्रतभ्रष्टतुरुष्कादिप्रवेशने । अन्यसूत्रिद्विजैस्स्पृष्टे मोहादज्ञानतो ऽपिवा
kuṇḍagolavratabhraṣṭaturuṣkādipraveśane / anyasūtridvijaisspṛṣṭe mohādajñānato 'pivā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महावातहते बिंबे संसिक्ते वर्षबिन्दुभिः । विण्मूत्ररुधिरस्रावे बहुजल्पे च मैथुने
mahāvātahate biṃbe saṃsikte varṣabindubhiḥ / viṇmūtrarudhirasrāve bahujalpe ca maithune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादिनिमित्ते तु जलसंप्रोक्षणं चरेत् । नैवासंप्रोक्षिते बिंबे हरिर्वसति निश्चयः
evamādinimitte tu jalasaṃprokṣaṇaṃ caret / naivāsaṃprokṣite biṃbe harirvasati niścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्बिंबविशुद्ध्यर्थं संप्रोक्ष्यैव समर्चयेत् । दोषाधिक्ये समुत्पन्ने लघुसंप्रोक्षणं चरेत्
tasmādbiṃbaviśuddhyarthaṃ saṃprokṣyaiva samarcayet / doṣādhikye samutpanne laghusaṃprokṣaṇaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राष्ट्रक्षोभे च दुर्भिक्षे तन्त्रसंकरदूषणे । शूद्रैर्वाथानुलोमैर्वापाषण्डैर्भ्रमितैरपि
rāṣṭrakṣobhe ca durbhikṣe tantrasaṃkaradūṣaṇe / śūdrairvāthānulomairvāpāṣaṇḍairbhramitairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदक्यया सूतिकया पतितैर्वाथ पातकैः । चण्डालाद्यैः प्रविष्टे च गर्भागारे विशेषतः
udakyayā sūtikayā patitairvātha pātakaiḥ / caṇḍālādyaiḥ praviṣṭe ca garbhāgāre viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतैर्वा कुण्डगोलाद्यैस्तथा देवलकादिभिः । श्वकुक्कुट वराहाद्यैः प्रविष्टे गार्दभादिभिः
sūtairvā kuṇḍagolādyaistathā devalakādibhiḥ / śvakukkuṭa varāhādyaiḥ praviṣṭe gārdabhādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उलूकगृध्रकाकाद्यैः प्रविष्टे ऽन्तर्गृहे तथा । तुरुष्काद्यैःप्रविष्टे वा शुक्रणोणितयोरपि
ulūkagṛdhrakākādyaiḥ praviṣṭe 'ntargṛhe tathā / turuṣkādyaiḥpraviṣṭe vā śukraṇoṇitayorapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विण्मूत्रादेर्विसर्गे वा गर्भागारेर्धमण्डपे । त्षहादूर्ध्वं विहीने तु पूजने दीपवर्जने
viṇmūtrādervisarge vā garbhāgārerdhamaṇḍape / tṣahādūrdhvaṃ vihīne tu pūjane dīpavarjane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक रात्रमतिक्रम्य देवेग्रामान्तरस्थिते । आग्निदाहे ऽशनीपाते गर्भागारेर्ऽधमण्डपे
eka rātramatikramya devegrāmāntarasthite / āgnidāhe 'śanīpāte garbhāgārer'dhamaṇḍape
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यसूत्षर्चिते बिंबेस्पृष्टे वा बुद्धिपूर्वकम् । अन्यैरनुक्तैर्देषैश्च लघुसंप्रोक्षणं चरेत्
anyasūtṣarcite biṃbespṛṣṭe vā buddhipūrvakam / anyairanuktairdeṣaiśca laghusaṃprokṣaṇaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महानिमित्ते संप्राप्ते महासंप्रोक्षणं चरेत् । द्वादशाहात्समारभ्य वत्सरान्तं विधानतः
mahānimitte saṃprāpte mahāsaṃprokṣaṇaṃ caret / dvādaśāhātsamārabhya vatsarāntaṃ vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हीनायामर्चनायां च नित्ये नैमित्तिके तथा । क्रियाहीने विपर्यासे हीने मासोत्सवादिके
hīnāyāmarcanāyāṃ ca nitye naimittike tathā / kriyāhīne viparyāse hīne māsotsavādike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यस्नपनहीने ऽपि मात्रादानविहीनके । बलिहोमादिहीने च संप्राप्ते शास्त्रसंकरे
nityasnapanahīne 'pi mātrādānavihīnake / balihomādihīne ca saṃprāpte śāstrasaṃkare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादिषु हीनेषु वत्सरान्तं प्रमादतः । पर्षदां परिवाराणामाश्रितालयसेविनाम्
evamādiṣu hīneṣu vatsarāntaṃ pramādataḥ / parṣadāṃ parivārāṇāmāśritālayasevinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्वजारोहणपूर्वं तु कृते कालोत्सवादिके । विप्रादिमरणे प्राप्ते देवागारे विशेषतः
dhvajārohaṇapūrvaṃ tu kṛte kālotsavādike / viprādimaraṇe prāpte devāgāre viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्दभाश्वलुलायोष्ट्रश्वसूकरमुखे मृते । गजादिमृगनाशे च देवागारे प्रमादतः
gardabhāśvalulāyoṣṭraśvasūkaramukhe mṛte / gajādimṛganāśe ca devāgāre pramādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डालाद्यन्त्यजातीनां मरणे वा विशेषतः । शूद्रैर्वाथानुलोमैर्वा पाषण्डैः पतितादिभिः
caṇḍālādyantyajātīnāṃ maraṇe vā viśeṣataḥ / śūdrairvāthānulomairvā pāṣaṇḍaiḥ patitādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्पृष्टे वैष्णवे बिंबे तुरुष्काद्यैर्मलिम्लुचैः । स्पृष्टे चण्डालकाद्यैर्वा महापातकदूषितैः
saṃspṛṣṭe vaiṣṇave biṃbe turuṣkādyairmalimlucaiḥ / spṛṣṭe caṇḍālakādyairvā mahāpātakadūṣitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमाने ऽशनिपाते वा महोल्का पतने ऽपि वा । लोहितो पलवर्षे च वांसुवर्षे विशेषतः
vimāne 'śanipāte vā maholkā patane 'pi vā / lohito palavarṣe ca vāṃsuvarṣe viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूकंपाच्चलिते बिंबे वल्मीकस्य समुद्भवे । शिथिलिभवने वापि चाष्टबन्धे विशेषतः
bhūkaṃpāccalite biṃbe valmīkasya samudbhave / śithilibhavane vāpi cāṣṭabandhe viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णे स्तंभादिपतने देवागारेन वीकृते । अग्निस्पर्शे च बेरस्य मनुष्यप्रसवे तथा
jīrṇe staṃbhādipatane devāgārena vīkṛte / agnisparśe ca berasya manuṣyaprasave tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुथाकर्मणि सर्वत्र गर्भगेहादिके पुनः । बिंबेषु गर्भगेहे वा कृमिकीटादिदर्शने
suthākarmaṇi sarvatra garbhagehādike punaḥ / biṃbeṣu garbhagehe vā kṛmikīṭādidarśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हसने रोदने चैव भाषणे च विशेषतः । स्वेदशोणितयोर्वापि दर्शने वर्णसंक्षये
hasane rodane caiva bhāṣaṇe ca viśeṣataḥ / svedaśoṇitayorvāpi darśane varṇasaṃkṣaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमाने मण्डपे वाथ यत्र कुत्रापि वा हरेः । देवागारे समुत्पन्ने दोषेष्वेतेषु वा पृथक्
vimāne maṇḍape vātha yatra kutrāpi vā hareḥ / devāgāre samutpanne doṣeṣveteṣu vā pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्भिक्षे राष्ट्रसंक्षोभे दुर्निमित्तेषु चैव हि । दुस्स्वप्ने भूमिकंपे वा परराजाद्युपद्रवे
durbhikṣe rāṣṭrasaṃkṣobhe durnimitteṣu caiva hi / dussvapne bhūmikaṃpe vā pararājādyupadrave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूगुप्ते चोद्धृते बिंबे चिरमन्यालये स्थिते । अतिक्रम्य त्रिरात्रं तु देवे ग्रामान्तरे स्थिते
bhūgupte coddhṛte biṃbe ciramanyālaye sthite / atikramya trirātraṃ tu deve grāmāntare sthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुण्डगोलकसूताद्यैर्दीक्षितैरर्चने कृते । अनुक्तानि च कर्वाणि दुरितान्यद्भुतानि च
kuṇḍagolakasūtādyairdīkṣitairarcane kṛte / anuktāni ca karvāṇi duritānyadbhutāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वातु यजमानश्च ये तत्परिसरे जनाः । ग्रामस्थिता चनाश्चैव राजा राष्ट्रं च यत्नतः
dṛṣṭvātu yajamānaśca ye tatparisare janāḥ / grāmasthitā canāścaiva rājā rāṣṭraṃ ca yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा शास्त्रोक्तविधिना दोषजं भक्तितः फलम् । महासंप्रोक्षणं कुर्यान्महादोषापनुत्तये
jñātvā śāstroktavidhinā doṣajaṃ bhaktitaḥ phalam / mahāsaṃprokṣaṇaṃ kuryānmahādoṣāpanuttaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महदोषेषु सर्वत्र महाशान्तिर्विथीयते । पूर्वं स्थापितबिंबस्य न साधारणहेतुना
mahadoṣeṣu sarvatra mahāśāntirvithīyate / pūrvaṃ sthāpitabiṃbasya na sādhāraṇahetunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यात्पुनस्थ्सापनं तस्मान्महासंप्रोक्षणं चरेत् । महासंप्रोक्षणविधेर्नूतनस्थापनस्य च
syātpunasthsāpanaṃ tasmānmahāsaṃprokṣaṇaṃ caret / mahāsaṃprokṣaṇavidhernūtanasthāpanasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वल्पो भेद इति प्रोक्तमृषिभिः काश्यपादिभिः । जलसंप्रोक्षणविधिं प्रवक्ष्यामि तपोधनाः
svalpo bheda iti proktamṛṣibhiḥ kāśyapādibhiḥ / jalasaṃprokṣaṇavidhiṃ pravakṣyāmi tapodhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजमानाभ्यनुज्ञातो गुरुस्स्नात्वा विधानतः । आलयाभिमुखे वापि दक्षिणे वा मनोरमे
yajamānābhyanujñāto gurussnātvā vidhānataḥ / ālayābhimukhe vāpi dakṣiṇe vā manorame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थण्डिले सैकते शुद्धे पुण्याहाग्निमुखात्वरम् । वास्तुहोमावसाने च दोषदुष्टं तु यत् स्थलम्
sthaṇḍile saikate śuddhe puṇyāhāgnimukhātvaram / vāstuhomāvasāne ca doṣaduṣṭaṃ tu yat sthalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यग्निपञ्चगव्याभ्यां संस्क्रत्य विधिना बुधः । बिंबं पुरुषसूक्तेन कलशैरभिषिच्य च
paryagnipañcagavyābhyāṃ saṃskratya vidhinā budhaḥ / biṃbaṃ puruṣasūktena kalaśairabhiṣicya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्द्रोणधान्य राशौ तु पञ्चकुंभान्निधाय च । वस्त्रयुग्नेन संवेष्ट्य प्रतिमास्तेषु निक्षिपेत्
ṣaṭdroṇadhānya rāśau tu pañcakuṃbhānnidhāya ca / vastrayugnena saṃveṣṭya pratimāsteṣu nikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नालिकेराम्रपत्राद्यैरलङ्कृत्य पृथक् घटान् । पञ्चसूक्तं जपित्वैव पञ्चशान्तिभिरेव च
nālikerāmrapatrādyairalaṅkṛtya pṛthak ghaṭān / pañcasūktaṃ japitvaiva pañcaśāntibhireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमूर्तिभिरावाह्य समभ्यर्च्याष्टविग्रहैः । पश्चादग्निं परिस्तीर्य पञ्चसूक्तं हुनेत्सुधीः र्
pañcamūrtibhirāvāhya samabhyarcyāṣṭavigrahaiḥ / paścādagniṃ paristīrya pañcasūktaṃ hunetsudhīḥ r
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इङ्कारादींश्च जुहुयादष्टाशीतिमतः परम् । पञ्चवारुणमन्त्रैश्च महाव्याहृतिभिस्सह
iṅkārādīṃśca juhuyādaṣṭāśītimataḥ param / pañcavāruṇamantraiśca mahāvyāhṛtibhissaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चादग्निं विसृज्यैव गुरवे दक्षिणां ददेत् । निष्काहीनसुवर्णं च वस्त्राभरणकुण्डलान्
paścādagniṃ visṛjyaiva gurave dakṣiṇāṃ dadet / niṣkāhīnasuvarṇaṃ ca vastrābharaṇakuṇḍalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात्कुंभजलेनैव प्रोक्षयित्वा समन्त्रकम् । प्रभूतं च निवेद्यैव नित्यार्चनमथाचरेत्
paścātkuṃbhajalenaiva prokṣayitvā samantrakam / prabhūtaṃ ca nivedyaiva nityārcanamathācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन विधिना दोषा नश्यत्येव न संशयः । तद्बिंबे देवसान्निध्यं भवेदित्याह चाङ्गिराः
anena vidhinā doṣā naśyatyeva na saṃśayaḥ / tadbiṃbe devasānnidhyaṃ bhavedityāha cāṅgirāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावानेव संप्रोक्तो जलसंप्रोक्षणक्रमः । लघुसंप्रोक्षणं कुर्याद्यजमानेन वै गुरुः
etāvāneva saṃprokto jalasaṃprokṣaṇakramaḥ / laghusaṃprokṣaṇaṃ kuryādyajamānena vai guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथार्हं पूजितः पूर्वमारंभदिवसादधः । त्षहे वा द्वियहे वापि कृत्वा चैवाङ्कुरार्पणम्
yathārhaṃ pūjitaḥ pūrvamāraṃbhadivasādadhaḥ / tṣahe vā dviyahe vāpi kṛtvā caivāṅkurārpaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औपासनाग्नौ श्वोभूते वास्तुहोमं विधाय च । पर्यग्नि पञ्चगव्याभ्यां शोधयित्वा समन्ततः
aupāsanāgnau śvobhūte vāstuhomaṃ vidhāya ca / paryagni pañcagavyābhyāṃ śodhayitvā samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषिच्य च देवेशमष्टोत्तरशतैर्घुटैः । शोथयित्वा विधानेन वस्तुवास्तुपरिच्छदान्
abhiṣicya ca deveśamaṣṭottaraśatairghuṭaiḥ / śothayitvā vidhānena vastuvāstuparicchadān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात्पद्माग्निमासाद्य कृताघारं विधानतः । कुंभपूजां ततः कुर्यात्सम्यक् ध्यानयुतो गुरुः
paścātpadmāgnimāsādya kṛtāghāraṃ vidhānataḥ / kuṃbhapūjāṃ tataḥ kuryātsamyak dhyānayuto guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वात्रिंशत्प्रस्थसंपूर्णान् कुंभानाहृत्य शोभनान् । तन्तुना वेष्टयित्वा तु तोयैरापूर्य मन्त्रत
dvātriṃśatprasthasaṃpūrṇān kuṃbhānāhṛtya śobhanān / tantunā veṣṭayitvā tu toyairāpūrya mantrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्भारधान्यरोशौ तु वेद्यां सप्तदश क्रमात् । वस्त्रयुग्मेन संवेष्ट्य प्रतिमास्तेषु निक्षिपेत्
ṣaḍbhāradhānyarośau tu vedyāṃ saptadaśa kramāt / vastrayugmena saṃveṣṭya pratimāsteṣu nikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कत्रयकृतांस्तत्र नव रत्नानि यत्नतः । रत्नालाभे सुवर्णं वा प्रत्येकं निक्षिपेद्घटे
niṣkatrayakṛtāṃstatra nava ratnāni yatnataḥ / ratnālābhe suvarṇaṃ vā pratyekaṃ nikṣipedghaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धपुष्पैस्समभ्यर्च्य नालिकेराम्रपल्लवैः । आयुधैःपञ्चभिस्तद्वत्तोरणैरष्टमङ्गलैः
gandhapuṣpaissamabhyarcya nālikerāmrapallavaiḥ / āyudhaiḥpañcabhistadvattoraṇairaṣṭamaṅgalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलङ्कृत्य गुरुर्धीमान्त् पृष्ट्वा कूर्चेन तान् घटान् । पञ्चसूक्तं पञ्चशान्तिं ततो द्वादशसूक्तकम्
alaṅkṛtya gururdhīmānt pṛṣṭvā kūrcena tān ghaṭān / pañcasūktaṃ pañcaśāntiṃ tato dvādaśasūktakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारस्वतादिसूक्तं च दिक्सूक्तं पञ्चवारुणम् । स्वस्तिसूक्तं जपित्वैव तथैवौषधिसूक्तकम्
sārasvatādisūktaṃ ca diksūktaṃ pañcavāruṇam / svastisūktaṃ japitvaiva tathaivauṣadhisūktakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवमूर्तिभिरावाह्य देवीभ्यां सह पार्षदैः । द्वात्रिंशद्विग्रहैस्सम्यगभ्यर्च्य तु निवेदयेत्
navamūrtibhirāvāhya devībhyāṃ saha pārṣadaiḥ / dvātriṃśadvigrahaissamyagabhyarcya tu nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पैण्डरीकाग्निमासाद्य परिषिच्य च पावकम् । पञ्चसूक्तेन जुहुयाद्व्यापकत्रयमन्त्रतः
paiṇḍarīkāgnimāsādya pariṣicya ca pāvakam / pañcasūktena juhuyādvyāpakatrayamantrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टोत्तरशतं तद्वदष्टाविंशतिरेव वा । र् इङ्कारादींश्च जुहुयादष्टाशीतिमतः परम्
aṣṭottaraśataṃ tadvadaṣṭāviṃśatireva vā / r iṅkārādīṃśca juhuyādaṣṭāśītimataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धातादिं मूलहोमं च पञ्चवारुणमेव च । हुत्वा कूश्माण्डहोमं च पञ्चवारुणमेव च
dhātādiṃ mūlahomaṃ ca pañcavāruṇameva ca / hutvā kūśmāṇḍahomaṃ ca pañcavāruṇameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पङ्कजैर्बिल्वपत्रैर्वा विष्णुगायत्रिया ततः । अष्टोत्तरशतं हुत्वा पश्चादग्निं विसर्चयेत्
paṅkajairbilvapatrairvā viṣṇugāyatriyā tataḥ / aṣṭottaraśataṃ hutvā paścādagniṃ visarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद्गुरुः पूजितस्सन् वस्त्राभरणकुण्डलैः । कुंभमादाय शिरसो ग्राममालयमेव वा
paścādguruḥ pūjitassan vastrābharaṇakuṇḍalaiḥ / kuṃbhamādāya śiraso grāmamālayameva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदक्षिणं परीत्याथ देवदेवस्य सन्निधौ । कूर्चेनादाय तत्तोयं प्रोक्षयेत्पञ्चमूर्तिभिः
pradakṣiṇaṃ parītyātha devadevasya sannidhau / kūrcenādāya tattoyaṃ prokṣayetpañcamūrtibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"शुची वो हव्यऽऽ मन्त्रेण प्रोक्षयेत्सर्वमन्दिरम् । उपचारैस्समभ्यर्च्य "क्षमऽऽस्वेति प्रणम्य च
"śucī vo havya'' mantreṇa prokṣayetsarvamandiram / upacāraissamabhyarcya "kṣama''sveti praṇamya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाहविः प्रभूतं वा देवेशाय निवेदयेत् । ब्राह्मणानां सहस्रं च भोजयेद्गुरुणा सह
mahāhaviḥ prabhūtaṃ vā deveśāya nivedayet / brāhmaṇānāṃ sahasraṃ ca bhojayedguruṇā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरवे दक्षिणां दद्यात्सुवर्णं पञ्चनिष्ककम् । प्रदद्याद्भूमिमिष्टां च प्रोन्मिषत्सस्यमालिनीम्
gurave dakṣiṇāṃ dadyātsuvarṇaṃ pañcaniṣkakam / pradadyādbhūmimiṣṭāṃ ca pronmiṣatsasyamālinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशदानं ततः कृत्वा नित्यार्चनमथाचरेत् । एवं यः कुरुते भक्त्या लघुसंप्रोक्षणं हरेः
daśadānaṃ tataḥ kṛtvā nityārcanamathācaret / evaṃ yaḥ kurute bhaktyā laghusaṃprokṣaṇaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुसान्निध्यमाप्नोति दोषशान्तिश्च जायते । राजराष्ट्राभिवृद्धिश्च जगत्पुष्टिकरं भवेत्
viṣṇusānnidhyamāpnoti doṣaśāntiśca jāyate / rājarāṣṭrābhivṛddhiśca jagatpuṣṭikaraṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लघुसंप्रोक्षणविधिर्मया प्रख्यापितः किल । काश्यपाद्यैश्च मुनिभिरेवमेव प्रचोदितः
laghusaṃprokṣaṇavidhirmayā prakhyāpitaḥ kila / kāśyapādyaiśca munibhirevameva pracoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महासंप्रोक्षण विधौ विशेषो वक्ष्यते मया । जलाधिवासरहितं नेत्रोन्मीलनवर्जनम्
mahāsaṃprokṣaṇa vidhau viśeṣo vakṣyate mayā / jalādhivāsarahitaṃ netronmīlanavarjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिष्ठोक्तविधानेन सर्वं पूर्ववदाचरेत् । नेत्रयोस्तेजने तद्वद्दृष्टिदोषे विशेषतः
pratiṣṭhoktavidhānena sarvaṃ pūrvavadācaret / netrayostejane tadvaddṛṣṭidoṣe viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलाधिवासनं कुर्यादक्ष्णोरुन्मीलनं पुनः । महाशान्तिविधानस्य विशेषो ऽत्र प्रकीर्तितः
jalādhivāsanaṃ kuryādakṣṇorunmīlanaṃ punaḥ / mahāśāntividhānasya viśeṣo 'tra prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जङ्गमप्रतिमास्सर्वा अधिवासपुरस्सरम् । प्रोक्षयित्वा विधानेन देवं पूर्ववदर्चयेत्
jaṅgamapratimāssarvā adhivāsapurassaram / prokṣayitvā vidhānena devaṃ pūrvavadarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महानिमित्ते संप्राप्ते यजमानार्थितो गुरुः । प्रतिष्ठोक्तदिने विद्वान् ऋत्विग्भिर्लक्षणान्वितैः
mahānimitte saṃprāpte yajamānārthito guruḥ / pratiṣṭhoktadine vidvān ṛtvigbhirlakṣaṇānvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रैराभरणैश्चापि पूर्वोक्तमिव भूषितः । प्रोक्षणादिवसात्सूर्वमङ्कुरार्पणमाचरेत्
vastrairābharaṇaiścāpi pūrvoktamiva bhūṣitaḥ / prokṣaṇādivasātsūrvamaṅkurārpaṇamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्याण्यपि सुसंभृत्य यागशालां प्रविश्य च । कदलीपूगमालाद्यैः पताकाद्यैरलङ्कृताम्
dravyāṇyapi susaṃbhṛtya yāgaśālāṃ praviśya ca / kadalīpūgamālādyaiḥ patākādyairalaṅkṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मध्येकल्पयेद्वेदिं शयनार्थं विधानतः । तस्यास्तु पूर्वदिग्भागे कुंभवेदिं सलक्षणम्
tanmadhyekalpayedvediṃ śayanārthaṃ vidhānataḥ / tasyāstu pūrvadigbhāge kuṃbhavediṃ salakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परितश्चाग्निकुण्डांश्च पैण्डरीकं च कारयेत् । देवालयं च संशोध्य मृष्टसिक्तोपलेपनैः
paritaścāgnikuṇḍāṃśca paiṇḍarīkaṃ ca kārayet / devālayaṃ ca saṃśodhya mṛṣṭasiktopalepanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचार्यस्सुप्रसन्नात्मा यजमानार्थितो मुहुः । स्नात्वास्नानविधानेन गायत्रीं च सहस्रशः
ācāryassuprasannātmā yajamānārthito muhuḥ / snātvāsnānavidhānena gāyatrīṃ ca sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जप्त्वा द्वादशसूक्तानि पुण्याहमपि वाचयेत् । वास्तुहोमं ततः कृत्वा कुण्डे त्वौपासने गुरुः
japtvā dvādaśasūktāni puṇyāhamapi vācayet / vāstuhomaṃ tataḥ kṛtvā kuṇḍe tvaupāsane guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यग्नि पञ्चगव्याभ्यां संशोध्यैव च सर्वतः । गार्हपत्यादिकुण्डेषु क्रमादाघारमाचरेत्
paryagni pañcagavyābhyāṃ saṃśodhyaiva ca sarvataḥ / gārhapatyādikuṇḍeṣu kramādāghāramācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वबिंबसमाकारघटानां पञ्चविंशतिम् । तन्तुना त्रिवृता वेष्ट्य शोधयित्वा सुधूपितान्
pakvabiṃbasamākāraghaṭānāṃ pañcaviṃśatim / tantunā trivṛtā veṣṭya śodhayitvā sudhūpitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदाय मन्त्रवद्दिव्यं जलमाहृत्य यत्नतः । पूताभिरद्भिरापूर्य नालिकेराम्रपल्लवैः
ādāya mantravaddivyaṃ jalamāhṛtya yatnataḥ / pūtābhiradbhirāpūrya nālikerāmrapallavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलङ्कृत्य तथा कूर्चैर्गन्धपुष्पाक्षतादिभिः । यवैर्वाह्रीहिभिर्वाथ वेद्यां द्वादशभारकैः
alaṅkṛtya tathā kūrcairgandhapuṣpākṣatādibhiḥ / yavairvāhrīhibhirvātha vedyāṃ dvādaśabhārakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्तीर्य तेषु संस्थाप्य पृथग्वस्त्रेण वेष्टयेत् । सौवर्णप्रतिमास्तत्र पञ्चनिष्ककृताः पृथक्
āstīrya teṣu saṃsthāpya pṛthagvastreṇa veṣṭayet / sauvarṇapratimāstatra pañcaniṣkakṛtāḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजकूर्मादिरूपाणि नवरत्नादि च क्षिपेत् । ध्यानमार्गेण कुंभेषु मध्यमादिषु चक्रमात्
gajakūrmādirūpāṇi navaratnādi ca kṣipet / dhyānamārgeṇa kuṃbheṣu madhyamādiṣu cakramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवमूर्तिक्रमेणैव मन्त्रेणावाहयेद्गुरुः । वेद्यधस्थेषु कुंभेषु चें दादीनष्टदिक्पतीन्
navamūrtikrameṇaiva mantreṇāvāhayedguruḥ / vedyadhastheṣu kuṃbheṣu ceṃ dādīnaṣṭadikpatīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाह्य गन्धपुष्पाद्यैस्समभ्यर्च्य निवेदयेत् । सहस्रकलशैस्स्नाप्य स्नपनोक्तप्रकारतः
āvāhya gandhapuṣpādyaissamabhyarcya nivedayet / sahasrakalaśaissnāpya snapanoktaprakārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्णं कौतुकं बद्ध्वा प्रतिष्ठोक्तविधानतः । शय्यावेदिं समभ्युक्ष्य पञ्चतल्पान् प्राकल्प्यच
sauvarṇaṃ kautukaṃ baddhvā pratiṣṭhoktavidhānataḥ / śayyāvediṃ samabhyukṣya pañcatalpān prākalpyaca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालिव्रीहियवैश्चापि षड्भारैश्च पृथक् पृथक् । तदर्धैस्तण्डुलैश्चाथ तदर्धैश्च तिलैस्तथा
śālivrīhiyavaiścāpi ṣaḍbhāraiśca pṛthak pṛthak / tadardhaistaṇḍulaiścātha tadardhaiśca tilaistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपर्युपरि चास्तीर्य चर्मजादीन् समास्तरेत् । शयने शाययेद्वेद्यामौत्सवं बिंबमुक्तवत्
uparyupari cāstīrya carmajādīn samāstaret / śayane śāyayedvedyāmautsavaṃ biṃbamuktavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूर्चाधिवासं कुर्वीत ध्रुवमात्रं यदिक्रमात् । वेदानध्यापयेद्दिक्षु "ऋचां प्राचीऽऽरिति श्रुतिः
kūrcādhivāsaṃ kurvīta dhruvamātraṃ yadikramāt / vedānadhyāpayeddikṣu "ṛcāṃ prācī''riti śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गार्हपत्यादिकुण्डेषु प्रतिष्ठोक्तविधानतः । ऋत्विग्भिः कारयेद्धोमं तत्तद्दैवत्यपूर्वकम्
gārhapatyādikuṇḍeṣu pratiṣṭhoktavidhānataḥ / ṛtvigbhiḥ kārayeddhomaṃ tattaddaivatyapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुस्सभ्याग्निमासाद्य परिषिच्य च पावकम् । पञ्चसूक्तं क्रमेणैव महाव्याहृतिपूर्वकम्
gurussabhyāgnimāsādya pariṣicya ca pāvakam / pañcasūktaṃ krameṇaiva mahāvyāhṛtipūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यापकत्रयमन्त्रं च विष्णुगायत्रिया पुनः । अषोत्तरशतं हुत्वा व्याहृत्या च तथैव च
vyāpakatrayamantraṃ ca viṣṇugāyatriyā punaḥ / aṣottaraśataṃ hutvā vyāhṛtyā ca tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽब्जाग्निं समासाद्य पञ्चसूक्तैस्सहैव तु । धातादिमूलहोमं च पञ्चवारुणसंयुतम्
tato 'bjāgniṃ samāsādya pañcasūktaissahaiva tu / dhātādimūlahomaṃ ca pañcavāruṇasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाशान्त्युक्तमन्त्रांश्च त्रिरावर्त्य हुनेत्ततः । कुंभवेदिं समासाद्य समभ्यर्च्याष्टविग्रहैः
mahāśāntyuktamantrāṃśca trirāvartya hunettataḥ / kuṃbhavediṃ samāsādya samabhyarcyāṣṭavigrahaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृष्ट्वा कूर्चेन तत्कुंभान् ऋत्विग्भिस्सह वै गुरुः । आत्मसूक्तं जपित्वैव पञ्चसूक्तमतः परम्
spṛṣṭvā kūrcena tatkuṃbhān ṛtvigbhissaha vai guruḥ / ātmasūktaṃ japitvaiva pañcasūktamataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्तिसूक्तं च दौर्गं च रात्रिमेकाक्षरं तथा । अष्टदिक्पालसूक्तानि पञ्चशान्तिमतः परम्
svastisūktaṃ ca daurgaṃ ca rātrimekākṣaraṃ tathā / aṣṭadikpālasūktāni pañcaśāntimataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"आपो हिरण्यवर्णाऽऽभ्यां पावमानीभिरेव च । जप्त्वा द्वादशसूक्तं च ततस्सभ्यानले क्रमात्
"āpo hiraṇyavarṇā''bhyāṃ pāvamānībhireva ca / japtvā dvādaśasūktaṃ ca tatassabhyānale kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हौत्रप्रशसनं कुर्यात्सर्वं होत् तु पूर्ववत् । चतुर्मूर्तिक्रमेणैव सहस्राहुतिना सह
hautrapraśasanaṃ kuryātsarvaṃ hot tu pūrvavat / caturmūrtikrameṇaiva sahasrāhutinā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"यद्देवाऽऽद्यैश्च कूश्माण्डैस्सर्वदैवत्यमन्त्रकैः । हुत्वातु दोषशान्त्यर्थं लोजैस्तद्वत्तिलैरपि
"yaddevā''dyaiśca kūśmāṇḍaissarvadaivatyamantrakaiḥ / hutvātu doṣaśāntyarthaṃ lojaistadvattilairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सापूपैर्विष्णुगायत्षा हुत्वाकुण्डेषु पूर्ववत् । अष्टोत्तरशतं तद्वदष्टाविंशतिरेव वा
sāpūpairviṣṇugāyatṣā hutvākuṇḍeṣu pūrvavat / aṣṭottaraśataṃ tadvadaṣṭāviṃśatireva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिषेगं ततः कृत्वा पैण्डरीके विशेषतः । पद्मैर्वा बिल्वपत्रैर्वा विष्णुगायत्रिया ततः
pariṣegaṃ tataḥ kṛtvā paiṇḍarīke viśeṣataḥ / padmairvā bilvapatrairvā viṣṇugāyatriyā tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अषोत्तरसहस्रं तु घृतेनाप्लुत्य वै हुनेत् । पारमात्मिकमन्त्रैश्च र् इङ्काराद्यैश्च यत्नतः
aṣottarasahasraṃ tu ghṛtenāplutya vai hunet / pāramātmikamantraiśca r iṅkārādyaiśca yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाशीतिं ततो हुत्वा महाव्याहृतिपूर्वकम् । हुत्वा तद्दोषनाशाय राजराष्ट्राभिवृद्धये
aṣṭāśītiṃ tato hutvā mahāvyāhṛtipūrvakam / hutvā taddoṣanāśāya rājarāṣṭrābhivṛddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभ्याग्निं पौण्डरीकाग्निं हित्वान्येष्वन्तहोमकम्
sabhyāgniṃ pauṇḍarīkāgniṃ hitvānyeṣvantahomakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्तगीतादिवाद्यैश्च रात्रिशेषं नयेद्गुरुः । प्रातस्स्नात्वा विधानेन कलशैस्स्नपनं चरेत्
nṛttagītādivādyaiśca rātriśeṣaṃ nayedguruḥ / prātassnātvā vidhānena kalaśaissnapanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चसूक्तैश्च संस्नाप्य पञ्चशान्तिसमन्वितम् । पश्चाद्देवमलङ्कृत्य सुवस्त्राभरणादिकैः
pañcasūktaiśca saṃsnāpya pañcaśāntisamanvitam / paścāddevamalaṅkṛtya suvastrābharaṇādikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धपुष्पैस्सुगन्धैश्च यापन्नेत्रमनःप्रियम् । मुहूर्ते समनुप्राप्ते कुंभमादाय देशिकः
gandhapuṣpaissugandhaiśca yāpannetramanaḥpriyam / muhūrte samanuprāpte kuṃbhamādāya deśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्तिसूक्तं जपन् ग्राममालयं वा प्रदक्षिणम् । कृत्वा देवाग्रतः कुंभं ध्यान्यपीठे निवेशयेत्
svastisūktaṃ japan grāmamālayaṃ vā pradakṣiṇam / kṛtvā devāgrataḥ kuṃbhaṃ dhyānyapīṭhe niveśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजमानेन शक्त्यावै गुरुस्संपूजितस्तदा । कूर्यादनन्तरोक्तांश्च संस्कारान् भगवत्प्रियान्
yajamānena śaktyāvai gurussaṃpūjitastadā / kūryādanantaroktāṃśca saṃskārān bhagavatpriyān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रेराभरणैश्शुभ्रैः कुण्डलैश्च विशेषतः । यजमानस्सुसंपूज्य पशुभूम्यादिभिर्गुरुम्
vastrerābharaṇaiśśubhraiḥ kuṇḍalaiśca viśeṣataḥ / yajamānassusaṃpūjya paśubhūmyādibhirgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.