इति श्रीवैखानसे भगवच्छास्त्रे भृगुप्रोक्तायां सहितायां प्रकीर्णाधिकारे त्रयस्त्रिंशो ऽध्यायः। अथ चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः स्वयंव्यक्तादि स्थानपञ्चकम्। अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि स्थलपञ्चककल्पनम् । देवदेवो महाबाहुर्हरिर्नारायणस्स्वयम्
iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ sahitāyāṃ prakīrṇādhikāre trayastriṃśo 'dhyāyaḥ. atha catustriṃśo 'dhyāyaḥ svayaṃvyaktādi sthānapañcakam. ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi sthalapañcakakalpanam / devadevo mahābāhurharirnārāyaṇassvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन येन प्रकारेण आविरास्तेधरातले । अर्चावताररूपेण भक्तसौलभ्यहेतवे
yena yena prakāreṇa āvirāstedharātale / arcāvatārarūpeṇa bhaktasaulabhyahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयंव्यक्तं च दिव्यं च सैद्धं पौराणमेव च । पौरुषं चेति कथितं स्थलानां पञ्चकं बुधैः
svayaṃvyaktaṃ ca divyaṃ ca saiddhaṃ paurāṇameva ca / pauruṣaṃ ceti kathitaṃ sthalānāṃ pañcakaṃ budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयंव्यक्तं तु तत्प्रोक्तं यत्रासौ हरिव्ययः । स्वेच्छया लोकरक्षाये भूम्यामाविर्भवेत्स्वयम्
svayaṃvyaktaṃ tu tatproktaṃ yatrāsau harivyayaḥ / svecchayā lokarakṣāye bhūmyāmāvirbhavetsvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तत्र देवदेवस्य प्रतिष्ठा विधिसम्मता । न चापि कर्षणं नापि बिंबशुद्ध्यादिकाः क्रियाः
na tatra devadevasya pratiṣṭhā vidhisammatā / na cāpi karṣaṇaṃ nāpi biṃbaśuddhyādikāḥ kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिंबेन सह देवेशस्सन्निधत्ते यतस्स्वयम् । यानदिच्छा वसेद्भूमौ तावत्कालं समर्चितः
biṃbena saha deveśassannidhatte yatassvayam / yānadicchā vasedbhūmau tāvatkālaṃ samarcitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयंव्यक्तस्थले पूजा सर्वलोकशुभप्रदा । स्वयंव्यक्तस्थलान्यत्र चत्वार्यासत भूतले
svayaṃvyaktasthale pūjā sarvalokaśubhapradā / svayaṃvyaktasthalānyatra catvāryāsata bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र वैखानसं शास्त्रमाश्रित्य परमं शुभम् । अर्चयामो जगद्योनिमहमन्ये च ते त्रयः
yatra vaikhānasaṃ śāstramāśritya paramaṃ śubham / arcayāmo jagadyonimahamanye ca te trayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरीचिर्मन्धरे विष्णुमर्चयामास केशवम् । सर्वदेवोत्तमं देवं श्रीनिवासे ऽत्रिरर्चयत्
marīcirmandhare viṣṇumarcayāmāsa keśavam / sarvadevottamaṃ devaṃ śrīnivāse 'trirarcayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्यपो विष्ण्वधिष्ठाने शुभक्षेत्रे ऽप्यहं भृगुः । यादृशीवर्तते पूजा या बिंबानां च संस्थितिः
kāśyapo viṣṇvadhiṣṭhāne śubhakṣetre 'pyahaṃ bhṛguḥ / yādṛśīvartate pūjā yā biṃbānāṃ ca saṃsthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न किं चित्तामतिक्रम्य पूर्वोक्तां तु समाचरेत् । स्वयमाविरभूद्देवो यत्र भक्तानुकंपया
na kiṃ cittāmatikramya pūrvoktāṃ tu samācaret / svayamāvirabhūddevo yatra bhaktānukaṃpayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तव्यमखिलं तत्र तन्निदेशेन कल्प्यते । न वाप्युच्छास्त्रकरणं प्रवर्तयति माधवम्
kartavyamakhilaṃ tatra tannideśena kalpyate / na vāpyucchāstrakaraṇaṃ pravartayati mādhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूर्वैराचरितं चरेत् । अन्यथा चेत्तु कुर्वाणो देवायैवापराध्यति
tasmātsarvaprayatnena pūrvairācaritaṃ caret / anyathā cettu kurvāṇo devāyaivāparādhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्मायामोहितं सर्वं यस्यान्तं के ऽपि नो विदुः । तस्य देवस्य माहात्म्यं वक्तुं शक्नोति को भुवि
yanmāyāmohitaṃ sarvaṃ yasyāntaṃ ke 'pi no viduḥ / tasya devasya māhātmyaṃ vaktuṃ śaknoti ko bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यदा चरितं तत्र तत्सर्वं शास्त्रमेव हि । तत्रापि च विशेषो ऽस्ति प्रायश्चित्तादिदर्शने
yadyadā caritaṃ tatra tatsarvaṃ śāstrameva hi / tatrāpi ca viśeṣo 'sti prāyaścittādidarśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं प्रामादिकं कुर्यात्तत्र शास्त्रं प्रवर्तकम् । श्रुतिस्मृती उभेतस्य परमाज्ञां वदन्ति ही
sarvaṃ prāmādikaṃ kuryāttatra śāstraṃ pravartakam / śrutismṛtī ubhetasya paramājñāṃ vadanti hī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयंव्यक्तस्थले पूजा सर्वलोकशूभावहा । स्वयं व्यक्तो जगन्नाथस्तादात्म्येन शिलादिषु
svayaṃvyaktasthale pūjā sarvalokaśūbhāvahā / svayaṃ vyakto jagannāthastādātmyena śilādiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं भक्तजनाभीष्टान् विचार्यैव प्रयच्छति । न ह्यत्र साधनापेक्षा स्वयंन्यक्तस्ततो वरः
svayaṃ bhaktajanābhīṣṭān vicāryaiva prayacchati / na hyatra sādhanāpekṣā svayaṃnyaktastato varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवैः प्रतिष्ठितो यत्र हरिराविर्बभूव हि । तद्दिद्यस्थलमुद्दिष्टं देवो दिव्य उदीर्यते
devaiḥ pratiṣṭhito yatra harirāvirbabhūva hi / taddidyasthalamuddiṣṭaṃ devo divya udīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृता देवास्त्रयस्त्रिंशत्तावत्कोटीमिता अपि । सर्वे ते फलकामास्स्युर्वे प्रपद्यन्ते यथा हरिम्
smṛtā devāstrayastriṃśattāvatkoṭīmitā api / sarve te phalakāmāssyurve prapadyante yathā harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांस्तथा भजते देवो यतो ऽसौ करुणानिधिः । फलार्थिनो यदा देवाः प्रतिष्ठ्याप्य हरिं क्रमात्
tāṃstathā bhajate devo yato 'sau karuṇānidhiḥ / phalārthino yadā devāḥ pratiṣṭhyāpya hariṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्यर्च्य च संप्राप्य वांभितं तदनन्तरम् । लोकानुग्रहहेतोर् वै तादृशं देवमन्दिरम्
samabhyarcya ca saṃprāpya vāṃbhitaṃ tadanantaram / lokānugrahahetor vai tādṛśaṃ devamandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरस्थायि च संकल्प्य यथार्हं समपूजयन् । दिव्यस्थलस्थदेवो हि देवानां सन्निधापनात्
cirasthāyi ca saṃkalpya yathārhaṃ samapūjayan / divyasthalasthadevo hi devānāṃ sannidhāpanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यन्तं पुष्टिवः प्रोक्तस्सर्वशान्तिकरस्सृतः । दिव्यस्थलस्थपूजा तु शतयोजनविस्तृतम्
atyantaṃ puṣṭivaḥ proktassarvaśāntikarassṛtaḥ / divyasthalasthapūjā tu śatayojanavistṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनाति परितो देशं नात्र संदेह इष्यते । दिव्यस्थलानि कथितान्यसंख्येयानि भूतले
punāti parito deśaṃ nātra saṃdeha iṣyate / divyasthalāni kathitānyasaṃkhyeyāni bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि देवास्स्वयं भूमाववतीर्य कलौ क्वचित् । प्रतिष्ठां देवदेवस्य कुर्वन्ति कुहिचिद्ध्रुवम्
na hi devāssvayaṃ bhūmāvavatīrya kalau kvacit / pratiṣṭhāṃ devadevasya kurvanti kuhiciddhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यस्थलानि भूभागे कलौ तु विरलानि वै । भविष्यन्ति बहून्यत्र लुप्तबूजानि सत्तमाः
divyasthalāni bhūbhāge kalau tu viralāni vai / bhaviṣyanti bahūnyatra luptabūjāni sattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यस्थलकृता पूजा शास्त्रसिद्धा न संशयः । नोच्छास्त्रं तु प्रतिष्ठादि कुर्वन्तिदिवि देवताः
divyasthalakṛtā pūjā śāstrasiddhā na saṃśayaḥ / nocchāstraṃ tu pratiṣṭhādi kurvantidivi devatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवाश्च देवलोके ऽपि कृत्वा वैष्णवमन्दिरम् । आराध्य च जगन्नाथं प्राप्नुवन्ति फलं बहु
devāśca devaloke 'pi kṛtvā vaiṣṇavamandiram / ārādhya ca jagannāthaṃ prāpnuvanti phalaṃ bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या तु भूमितले पूजा तादृशी दिविजा न वै । कर्मभूमिस्तु संप्रोक्ता भूमिर्द्यैर्न हि तत्समा
yā tu bhūmitale pūjā tādṛśī divijā na vai / karmabhūmistu saṃproktā bhūmirdyairna hi tatsamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संचिन्त्य पुण्यं पापं वा भूमौ लोकान्तरेनराः । गमिष्यन्तिततो ज्यायान् भूभागस्सर्वकर्मसु
saṃcintya puṇyaṃ pāpaṃ vā bhūmau lokāntarenarāḥ / gamiṣyantitato jyāyān bhūbhāgassarvakarmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देवाः प्रतिष्ठाप्य चार्चयित्वा रमापतिम् । अर्चावताररूपेण स्वयं तीर्णाः पुनः पुनः
tato devāḥ pratiṣṭhāpya cārcayitvā ramāpatim / arcāvatārarūpeṇa svayaṃ tīrṇāḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिस्थानखिलान् जन्तून् तार्ययिष्यन्त्यनुग्रहात् । अतो विप्रास्सदा यज्ञैर्दानैश्च तपसा मुहुः
bhūmisthānakhilān jantūn tāryayiṣyantyanugrahāt / ato viprāssadā yajñairdānaiśca tapasā muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तोषयिष्यन्ति देवान्वै तेषामानृण्यहेतवे । देवा निसर्गरिपवो मनुष्येषु भवन्त्यपि
toṣayiṣyanti devānvai teṣāmānṛṇyahetave / devā nisargaripavo manuṣyeṣu bhavantyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराधनेन देवस्य चोपकुर्वन्ति मानवान् । इदमेव हरेः पूजाबलं संपादितं फलम्
ārādhanena devasya copakurvanti mānavān / idameva hareḥ pūjābalaṃ saṃpāditaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ऽपि सात्त्विका यान्ति तुष्यन्ति स्वार्जितैः फलैः । न द्विष्यन्ति रिपून्वापि तत्रो दाहरणं सुराः
sarve 'pi sāttvikā yānti tuṣyanti svārjitaiḥ phalaiḥ / na dviṣyanti ripūnvāpi tatro dāharaṇaṃ surāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा च्यवनधर्मा स्यात्स्वर्गस्स्वर्गाश्रितो ऽथ वा । तथादिन्यस्थलानिह न स्युश्शाश्वतिकानि तु
yathā cyavanadharmā syātsvargassvargāśrito 'tha vā / tathādinyasthalāniha na syuśśāśvatikāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यस्थलेषु सर्वत्र दिव्येनैवागमेन तु । वैखानसेन पूजासीत्साहि श्रौती च सम्मता
divyasthaleṣu sarvatra divyenaivāgamena tu / vaikhānasena pūjāsītsāhi śrautī ca sammatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तोचितान्यत्र निमित्तानि यदातदा । शास्त्रोक्तं कारयेदेव नान्यथा कारयेद्विधिः
prāyaścittocitānyatra nimittāni yadātadā / śāstroktaṃ kārayedeva nānyathā kārayedvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये तु पूर्वार्जितैरेव तपोभिः परमात्मनि । रक्तात्मानस्तपस्सिद्धास्संकल्प्य स्वतपःफलम्
ye tu pūrvārjitaireva tapobhiḥ paramātmani / raktātmānastapassiddhāssaṃkalpya svatapaḥphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदेवं जगन्नाथं नारायणमनायम् । प्रतिष्ठाप्य क्वचिद्बिंबे समभ्यर्च्य विशेषतः
devadevaṃ jagannāthaṃ nārāyaṇamanāyam / pratiṣṭhāpya kvacidbiṃbe samabhyarcya viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उज्जीवनाय लाकानां प्रदास्यन्तीह पूजनम् । स देशस्सैद्ध इत्युक्तस्सैद्धा तत्रार्चनोच्यते
ujjīvanāya lākānāṃ pradāsyantīha pūjanam / sa deśassaiddha ityuktassaiddhā tatrārcanocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि सिद्धास्तपस्सिद्धिं कुर्वन्ति विभलां क्वचित् । यस्यानुग्रहमिच्छन्तस्तपस्यन्तीह साधवः
na hi siddhāstapassiddhiṃ kurvanti vibhalāṃ kvacit / yasyānugrahamicchantastapasyantīha sādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं प्रसादयितुं विप्रा यज्ञदानादि कुर्वते । तस्यैवाराधनं हित्वा किं सिद्धास्संप्रकुर्वते
yaṃ prasādayituṃ viprā yajñadānādi kurvate / tasyaivārādhanaṃ hitvā kiṃ siddhāssaṃprakurvate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सिद्धास्ते महात्मानस्ते सन्त न्ते तपस्विनः । ये स्वकर्मफलं देवं विदित्वा श्रीपतिं हरिम्
te siddhāste mahātmānaste santa nte tapasvinaḥ / ye svakarmaphalaṃ devaṃ viditvā śrīpatiṃ harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिष्ठाप्य तु तद्रूपमर्चयन्ति निरन्तरम् । न ह्यन्यः प्रापणे हेतुरर्चनान्मुक्तिहेतवे
pratiṣṭhāpya tu tadrūpamarcayanti nirantaram / na hyanyaḥ prāpaṇe heturarcanānmuktihetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैद्धस्थले तु या पूजा सर्वशान्तिकरी स्मृता । पञ्चाशद्योजनं तस्य परितः पावयेन्महीम्
saiddhasthale tu yā pūjā sarvaśāntikarī smṛtā / pañcāśadyojanaṃ tasya paritaḥ pāvayenmahīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धप्रतिष्ठिता देशा बहवो विदिताः पुरा । उत्पद्यन्ते भविष्यन्ति सन्तिसिद्धा धरातले
siddhapratiṣṭhitā deśā bahavo viditāḥ purā / utpadyante bhaviṣyanti santisiddhā dharātale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैद्धस्थलानि भूयांसि भविष्यन्ति च सन्ति च । सिद्धा वैखानसं शास्त्रमाश्रित्यैव स्वनिर्मितम्
saiddhasthalāni bhūyāṃsi bhaviṣyanti ca santi ca / siddhā vaikhānasaṃ śāstramāśrityaiva svanirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवं संपूजयन्तीह तत्प्रायः प्रचलत्यपि । न हि सिद्धाः प्रकुर्वन्तिकिञ्चिदुच्छास्त्रमापदि
devaṃ saṃpūjayantīha tatprāyaḥ pracalatyapi / na hi siddhāḥ prakurvantikiñciducchāstramāpadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सर्वं सिद्धाश्रितस्थले । कुर्याद्वैखानसं शास्त्रमाश्रित्य सकलाः क्रियाः
tasmātsarvaprayatnena sarvaṃ siddhāśritasthale / kuryādvaikhānasaṃ śāstramāśritya sakalāḥ kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धा जानन्ति शास्त्रार्थान् सिद्धा जानन्ति चागमान् । सिद्धास्समर्चयन्त्येव वैखानसविधानतः
siddhā jānanti śāstrārthān siddhā jānanti cāgamān / siddhāssamarcayantyeva vaikhānasavidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि सिद्धाश्रितो देशःपूज्यते ऽन्यैः प्रमादतः । राजा तं तु विचार्यैव पुनर्वैखानसैःक्रमात्
yadi siddhāśrito deśaḥpūjyate 'nyaiḥ pramādataḥ / rājā taṃ tu vicāryaiva punarvaikhānasaiḥkramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्वरं याजयेत्कृत्वा प्रायश्चित्तं यथाविधि । सैद्धमेके स्थलं प्राहुरार्षमेतच्च सम्मतम्
satvaraṃ yājayetkṛtvā prāyaścittaṃ yathāvidhi / saiddhameke sthalaṃ prāhurārṣametacca sammatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पौराणिको देशः कथ्यते यत्र यत्र वै । गाधा पौराणिकी भूयात्तत्पुराणस्थलं मतम्
atha paurāṇiko deśaḥ kathyate yatra yatra vai / gādhā paurāṇikī bhūyāttatpurāṇasthalaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञातकर्तृकाण्यत्र स्मर्यन्ते प्रायशो बहु । स्थलानीमानितत्तानि?पुराणानि प्रचक्षते
ajñātakartṛkāṇyatra smaryante prāyaśo bahu / sthalānīmānitattāni?purāṇāni pracakṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणानि त्वनन्तानि स्थलानि पृथिवीतले । भवन्त्यथ कलौ प्राप्ते लुप्यन्ते तान्यनेकशः
purāṇāni tvanantāni sthalāni pṛthivītale / bhavantyatha kalau prāpte lupyante tānyanekaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशयोजनपर्यन्तां भूमिं तु परितस्सकृत् । पुनाति देशः पौराणस्तत्र किं चिन्न हीयते
daśayojanaparyantāṃ bhūmiṃ tu paritassakṛt / punāti deśaḥ paurāṇastatra kiṃ cinna hīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयंव्यक्तादयस्सर्वे पौराणाः कीर्तिता अपि । स्वयंव्यक्तादिभेदेन व्यवहारस्य दर्शनात्
svayaṃvyaktādayassarve paurāṇāḥ kīrtitā api / svayaṃvyaktādibhedena vyavahārasya darśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणत्वं च तेषां स्यादन्यत् पौराणमुच्यते । पुराणस्थलदेवस्य प्रतिष्ठा विधिसम्मता
purāṇatvaṃ ca teṣāṃ syādanyat paurāṇamucyate / purāṇasthaladevasya pratiṣṭhā vidhisammatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिष्ठिते त्वविधिना स्थरे नैव रमेद्धरिः । न हि वृद्धास्समर्चन्ति बिंबमुच्छास्त्रनिर्मितम्
pratiṣṭhite tvavidhinā sthare naiva rameddhariḥ / na hi vṛddhāssamarcanti biṃbamucchāstranirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि पौराणिके देशे यजमानस्य गौरवम् । अर्थस्य गौरवं चापि दर्शनीयं महात्मभिः?
na hi paurāṇike deśe yajamānasya gauravam / arthasya gauravaṃ cāpi darśanīyaṃ mahātmabhiḥ?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि पश्येद्विसूढात्मा रौरवं नरकंव्रजेत् । एष एव विशेषस्स्यादन्यत्सैद्धवदाचरेत्
yadi paśyedvisūḍhātmā rauravaṃ narakaṃvrajet / eṣa eva viśeṣassyādanyatsaiddhavadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणस्थलपूजा तु शास्त्रदृष्टेन वर्त्मना । प्रमादेतु समीकार्यान तेन स्याद्व्यतिक्रमः
purāṇasthalapūjā tu śāstradṛṣṭena vartmanā / pramādetu samīkāryāna tena syādvyatikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानुषं पञ्चमं प्रोक्तं स्थलं यत्र विशेषतः । ग्रामे वा नगरे वापि शास्त्रोक्ते सुमनोरमे
mānuṣaṃ pañcamaṃ proktaṃ sthalaṃ yatra viśeṣataḥ / grāme vā nagare vāpi śāstrokte sumanorame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिष्टाप्यार्चके विष्णुस्सर्वदेवेश्वरेश्वरः । ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैश्शूद्रैर्वान्यैर्नरोत्तमैः
pratiṣṭāpyārcake viṣṇussarvadeveśvareśvaraḥ / brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyaiśśūdrairvānyairnarottamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैखानसेन शास्त्रेण पञ्चरात्रेण वा पुनः । मानुषस्थलपूजा तु योजनं परितस्थ्सलम्
vaikhānasena śāstreṇa pañcarātreṇa vā punaḥ / mānuṣasthalapūjā tu yojanaṃ paritasthsalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापयेत्तस्य तु प्रोक्ताशक्तिरन्यातु तावती । मनुष्याः पुण्यकर्माणस्तत्र तत्र दिने दिने
pāpayettasya tu proktāśaktiranyātu tāvatī / manuṣyāḥ puṇyakarmāṇastatra tatra dine dine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेरिता भगवद्भक्त्याधनिनो निर्धना अपि । निर्माय भगवद्गेहं प्रतिष्ठाप्य श्रियःपतिम्
preritā bhagavadbhaktyādhanino nirdhanā api / nirmāya bhagavadgehaṃ pratiṣṭhāpya śriyaḥpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयन्ति विशेषेण वैखानसविधानतः । विशालः पृथिवीभागः कालो ऽनादिरन्तकः
arcayanti viśeṣeṇa vaikhānasavidhānataḥ / viśālaḥ pṛthivībhāgaḥ kālo 'nādirantakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रं चाप्यतिगंभीरं भक्ताश्च बहवो हरौ । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सर्वस्याप्यनुशासनम्
śāstraṃ cāpyatigaṃbhīraṃ bhaktāśca bahavo harau / tasmātsarvaprayatnena sarvasyāpyanuśāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्तं विखनसा पूर्वं भगवच्छास्त्रमुत्तमम् । अनेनैव प्रकारेण सर्वत्राराधयेद्धरिम्
proktaṃ vikhanasā pūrvaṃ bhagavacchāstramuttamam / anenaiva prakāreṇa sarvatrārādhayeddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्ताश्च बहुधा शास्त्रं प्रशंसन्तीदमेव ही । तदुक्तेनैव विधिना कल्पयेदालयादिकम्
bhaktāśca bahudhā śāstraṃ praśaṃsantīdameva hī / taduktenaiva vidhinā kalpayedālayādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा मानाधिकरणे मया प्रोक्तस्स विस्तरः । यत्र वा दृश्यते भेदो भगवच्छास्त्रशिल्पयोः
yathā mānādhikaraṇe mayā proktassa vistaraḥ / yatra vā dṛśyate bhedo bhagavacchāstraśilpayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिल्पशास्त्रं परित्यज्य भगवच्छास्त्रतश्चरेत् । प्रधानमेतच्छास्त्रं स्याद्भगवद्गेहकल्पने
śilpaśāstraṃ parityajya bhagavacchāstrataścaret / pradhānametacchāstraṃ syādbhagavadgehakalpane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तच्छास्त्रमनादृत्य कार्यं किं चित्समाचरेत् । लोभान्मोहादथाज्ञानाच्छास्त्रे ऽस्मिन्न धृतं चरेत्
na tacchāstramanādṛtya kāryaṃ kiṃ citsamācaret / lobhānmohādathājñānācchāstre 'sminna dhṛtaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिक्रम्यापि शास्त्रं तत्पूजा निष्भला भवेत् । यजमानो विपद्येत तस्मादत्रोक्तमाचरेत्
atikramyāpi śāstraṃ tatpūjā niṣbhalā bhavet / yajamāno vipadyeta tasmādatroktamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव तु विधानेन प्रतिष्ठादिकमाचरेत् । ऐहिकामुष्मिकं यस्मात्फलद्वयमवाप्यते
tenaiva tu vidhānena pratiṣṭhādikamācaret / aihikāmuṣmikaṃ yasmātphaladvayamavāpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामे विष्ण्वर्चनाहीने विष्ण्वर्चाहीनवेश्मनि । तीर्थपानं सुरापानमन्नं गोमांसभक्षणम्
grāme viṣṇvarcanāhīne viṣṇvarcāhīnaveśmani / tīrthapānaṃ surāpānamannaṃ gomāṃsabhakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवधामविहीनं तु श्मशानं ग्राम उच्यते । गृहं च चितितुल्यं स्याद्यत्र नाराध्यते हरिः
devadhāmavihīnaṃ tu śmaśānaṃ grāma ucyate / gṛhaṃ ca cititulyaṃ syādyatra nārādhyate hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो मोहादथ वालस्यादकृत्वा देवतार्चनम् । भुङ्क्ते स याति नरकान् सूकरेष्वसि जायते
yo mohādatha vālasyādakṛtvā devatārcanam / bhuṅkte sa yāti narakān sūkareṣvasi jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशवार्चागृहे यस्य न तिष्ठति शूभप्रदा । तस्यान्नं नैव भोक्तव्यमभक्ष्येण समं हि तत्
keśavārcāgṛhe yasya na tiṣṭhati śūbhapradā / tasyānnaṃ naiva bhoktavyamabhakṣyeṇa samaṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिंबशुद्ध्यादिकं कृत्वा शास्त्रोक्तविधिना पुनः । कलान्यासादिकं सर्वं विधाय परमेश्वरः
biṃbaśuddhyādikaṃ kṛtvā śāstroktavidhinā punaḥ / kalānyāsādikaṃ sarvaṃ vidhāya parameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिष्ठाप्यार्च्यते यत्र परितो योजनावधि । पूयते ऽनुग्रहाद्विष्णोः स देशो ऽप्राकृतस्स्मृतः
pratiṣṭhāpyārcyate yatra parito yojanāvadhi / pūyate 'nugrahādviṣṇoḥ sa deśo 'prākṛtassmṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पार्षदसंयुक्तश्श्रिया लक्ष्म्या समन्वितः । यथा च परमे व्योम्नि सन्निधत्ते तथा हरिः
tatra pārṣadasaṃyuktaśśriyā lakṣmyā samanvitaḥ / yathā ca parame vyomni sannidhatte tathā hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र देवास्त्रयस्त्रिंशत्पितरः पन्नगाश्च ये । साध्या विद्याधरा यक्षास्सर्वा वै देवयोनयः
tatra devāstrayastriṃśatpitaraḥ pannagāśca ye / sādhyā vidyādharā yakṣāssarvā vai devayonayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसंवत्समृद्धिस्स्यात्पर्जन्यो वर्षुको भवेत् । वायुर्वाति सुखं तत्र सूर्यस्तपति तेजसा
sarvasaṃvatsamṛddhissyātparjanyo varṣuko bhavet / vāyurvāti sukhaṃ tatra sūryastapati tejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रमाश्शीतलैर्देशं सेवते किरणैस्तथा । भूमिस्सस्यवती च स्यात्प्रसन्नं च नभो भवेत्
candramāśśītalairdeśaṃ sevate kiraṇaistathā / bhūmissasyavatī ca syātprasannaṃ ca nabho bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्षत्रग्रहताराश्च प्रसादाभिमुखास्समे । राजन्वती प्रजा च स्यात्पशुपुत्रसमन्विता
nakṣatragrahatārāśca prasādābhimukhāssame / rājanvatī prajā ca syātpaśuputrasamanvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न व्याधिजं भयं किं चिन्नापि ज्वरकृतं तथा । न व्यालजं भयं वापि भवेदत्रन संशयः
na vyādhijaṃ bhayaṃ kiṃ cinnāpi jvarakṛtaṃ tathā / na vyālajaṃ bhayaṃ vāpi bhavedatrana saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोपप्लवो नृपाणां वा मृगाणां वाप्यपां भवेत् । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याश्शूद्रास्तत्र निवासिनः
nopaplavo nṛpāṇāṃ vā mṛgāṇāṃ vāpyapāṃ bhavet / brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāśśūdrāstatra nivāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वे स्वे कर्मण्यभिरता भवेयुस्सुखजीविनः । आग्निहोत्राश्च हूयन्ते तप्यन्ते ऽत्र तपांसि च
sve sve karmaṇyabhiratā bhaveyussukhajīvinaḥ / āgnihotrāśca hūyante tapyante 'tra tapāṃsi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीयन्ते भूरिदानानि यत्र देवो हरिस्प्वयम् । अप्राकृतमिमं देशं सन्निधानाच्छ्रियः पतेः
dīyante bhūridānāni yatra devo harispvayam / aprākṛtamimaṃ deśaṃ sannidhānācchriyaḥ pateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राकृतं यो वदेन्मूढस्स याति नरकं ध्रुवम् । अप्राकृतमिमं देवं नरो यश्चापनिह्नुते
prākṛtaṃ yo vadenmūḍhassa yāti narakaṃ dhruvam / aprākṛtamimaṃ devaṃ naro yaścāpanihnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डालस्स तु विज्ञेयो निष्कृतिर्नास्य दृश्यते । महापातकीनां तद्वद्दृष्टं पातकिनामपि
caṇḍālassa tu vijñeyo niṣkṛtirnāsya dṛśyate / mahāpātakīnāṃ tadvaddṛṣṭaṃ pātakināmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपपातकिनां चापि प्रायश्चित्तं विशेषतः । शास्त्रापलापिनां नैव प्रायश्चित्तं प्रदृश्यते
upapātakināṃ cāpi prāyaścittaṃ viśeṣataḥ / śāstrāpalāpināṃ naiva prāyaścittaṃ pradṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु सामान्यभावेन मन्यते स्थलमीदृशम् । ब्रह्महत्यामवाप्नोति भ्रूणहत्यां तथैव च
yastu sāmānyabhāvena manyate sthalamīdṛśam / brahmahatyāmavāpnoti bhrūṇahatyāṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णस्तेये च यत्पापं सुरापाने च यद्भवेत् । गुरुतल्पस्य गमने यच्चपापमुदीरितम्
svarṇasteye ca yatpāpaṃ surāpāne ca yadbhavet / gurutalpasya gamane yaccapāpamudīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषलीगमने यच्च पापं सर्वं तदश्नुते । नास्ति शास्त्रात्परं ज्ञानं नस्यात्तस्मात्प्रवर्तकम्
vṛṣalīgamane yacca pāpaṃ sarvaṃ tadaśnute / nāsti śāstrātparaṃ jñānaṃ nasyāttasmātpravartakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तस्यावमानेन सद्यः पतति दूषकः । तस्मिन् देशे विशेषेण सर्वेभागवता हरौ
tasmāttasyāvamānena sadyaḥ patati dūṣakaḥ / tasmin deśe viśeṣeṇa sarvebhāgavatā harau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवपादोदकादीनि पीत्वा यास्यन्तिसद्गतिम् । न हि सर्वो ऽपि सर्वत्र स्वयंव्यक्तस्थलादिकम्
devapādodakādīni pītvā yāsyantisadgatim / na hi sarvo 'pi sarvatra svayaṃvyaktasthalādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वैवाराधयेद्विष्णुं सदा तच्चाप्यसंभवि । अत एव कृपासिंधुर्भगवान् भूतभावनः
gatvaivārādhayedviṣṇuṃ sadā taccāpyasaṃbhavi / ata eva kṛpāsiṃdhurbhagavān bhūtabhāvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चावताररूपेण ग्रामे ग्रामे गृहे गृहे । अवतीर्य महाबाहुर्भक्तसौलभ्यहेतवे
arcāvatārarūpeṇa grāme grāme gṛhe gṛhe / avatīrya mahābāhurbhaktasaulabhyahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्च्यते शास्त्रविधिना तत्र कार्योन संशयः । तस्मादप्राकृतं देशं न ब्रूयात्प्राकृतं नरः
arcyate śāstravidhinā tatra kāryona saṃśayaḥ / tasmādaprākṛtaṃ deśaṃ na brūyātprākṛtaṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च सामान्यभावेन तं पश्येद्यदि पश्यति । नश्यत्येव न संदेह इति शास्त्रविनिश्चयः
na ca sāmānyabhāvena taṃ paśyedyadi paśyati / naśyatyeva na saṃdeha iti śāstraviniścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.