क्रीडनं मैथुनं द्यूतमशौचाद्याचरन्ति च । ते नधैर्विविधैर्घोरैरिक्षु यन्त्रादिपीडनैः
krīḍanaṃ maithunaṃ dyūtamaśaucādyācaranti ca / te nadhairvividhairghorairikṣu yantrādipīḍanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Bhrgu-Samhita 36
निरयाग्निषु पच्यन्ते यावदाचन्द्रतारकम् । देवायतनपर्यन्ते देवारामे च कुत्रचित्
nirayāgniṣu pacyante yāvadācandratārakam / devāyatanaparyante devārāme ca kutracit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुत्सृजन्ति ये मूढाःपुरीषं मूत्रमेव वा । तेषां शिश्नं सवृषणं हन्यते लोहमुद्गरैः,
samutsṛjanti ye mūḍhāḥpurīṣaṃ mūtrameva vā / teṣāṃ śiśnaṃ savṛṣaṇaṃ hanyate lohamudgaraiḥ,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूचीभीर्नेत्रपर्यन्तैर् अग्निवर्णैस्सकण्टकैः । अरोप्यन्ते गुदे तेषां यावन्मूर्ध्नि विनिर्गतैः
sūcībhīrnetraparyantair agnivarṇaissakaṇṭakaiḥ / aropyante gude teṣāṃ yāvanmūrdhni vinirgataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्षारेण महता ताम्रेण त्रपुणा पुनः । द्रुतेनापूर्यते गाढं गुदं शिश्नं च देहिनाम्
tataḥ kṣāreṇa mahatā tāmreṇa trapuṇā punaḥ / drutenāpūryate gāḍhaṃ gudaṃ śiśnaṃ ca dehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनस्सर्वेन्द्रियाणां च यस्मादुक्तं प्रवर्तनम् । तस्मादिन्द्रियदुःखेन जायते तत्सुदुःखितम्
manassarvendriyāṇāṃ ca yasmāduktaṃ pravartanam / tasmādindriyaduḥkhena jāyate tatsuduḥkhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्न पानमदत्तं यैर्मूढैर्नाप्यनुमोदितम् । धने सत्यपि ये दानं न च यच्छन्ति तृष्णया
anna pānamadattaṃ yairmūḍhairnāpyanumoditam / dhane satyapi ye dānaṃ na ca yacchanti tṛṣṇayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिथिं चावमन्यन्ते कालप्राप्तं गृहाश्रमे । तेजोहीना रणे बद्धा हस्तपादानधारिताः
atithiṃ cāvamanyante kālaprāptaṃ gṛhāśrame / tejohīnā raṇe baddhā hastapādānadhāritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तारितांगाश्शुष्यन्ति तिष्ठन्त्यब्दशतं नराः । हस्तपादललाटेषु कीलिता लोहशङ्कुभिः
vistāritāṃgāśśuṣyanti tiṣṭhantyabdaśataṃ narāḥ / hastapādalalāṭeṣu kīlitā lohaśaṅkubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं च विकृतं वक्रं कीलकद्वयघाटितम् । कृमिभिःप्राणिभिश्चोग्रैर्लोहतुण्डैश्च वायसैः
nityaṃ ca vikṛtaṃ vakraṃ kīlakadvayaghāṭitam / kṛmibhiḥprāṇibhiścograirlohatuṇḍaiśca vāyasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपद्रवैर्बहुविधैर्मुखमन्तः प्रपीड्यते । जिह्वा ततः प्रभिन्ना च गाढं शृङ्खलया पुनः
upadravairbahuvidhairmukhamantaḥ prapīḍyate / jihvā tataḥ prabhinnā ca gāḍhaṃ śṛṅkhalayā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्टन्ति लंबमानाश्च लोहाकारास्सुवर्तुलाः । ततः स्वमांसमुत्कृष्य तिलमात्रप्रमाणतः
tiṣṭanti laṃbamānāśca lohākārāssuvartulāḥ / tataḥ svamāṃsamutkṛṣya tilamātrapramāṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खादितुं दीयते तेषां सूच्यग्रेण च शोणितम् । यथा निर्मांसतां प्राप्ताः कालेन बहुधा पुनः
khādituṃ dīyate teṣāṃ sūcyagreṇa ca śoṇitam / yathā nirmāṃsatāṃ prāptāḥ kālena bahudhā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्षारेण दीप्तेन तच्छरीरं प्रलिप्यते । भिद्यन्ते वर्ष धाराभिश्शुष्यन्ते वायुना पुनः
tataḥ kṣāreṇa dīptena taccharīraṃ pralipyate / bhidyante varṣa dhārābhiśśuṣyante vāyunā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तैलेन सिच्यन्ते सुतप्तेन समन्ततः । इति चित्रविधैर्घोरैर्मध्यमानास्स्वकर्मजैः
punastailena sicyante sutaptena samantataḥ / iti citravidhairghorairmadhyamānāssvakarmajaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्रियन्ते नैव पापिष्ठा यावत्पापस्य संक्षयः । तस्मात्पापं न कुर्वीत चञ्चले जीविते सति
mriyante naiva pāpiṣṭhā yāvatpāpasya saṃkṣayaḥ / tasmātpāpaṃ na kurvīta cañcale jīvite sati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं क्लिष्टा विशिष्टाश्च सावशेषेण कर्मणा । ततः क्षितिं समासाद्य जायन्ते देहिनः पुनः
evaṃ kliṣṭā viśiṣṭāśca sāvaśeṣeṇa karmaṇā / tataḥ kṣitiṃ samāsādya jāyante dehinaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थावरा विविधाः क्रूरास्तृण गुल्मादिभेदितः । तत्रानुभूय दुःखानि जायन्ते कीटयोनिषु,
sthāvarā vividhāḥ krūrāstṛṇa gulmādibheditaḥ / tatrānubhūya duḥkhāni jāyante kīṭayoniṣu,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्क्रान्ताः कीटयोनिभ्योजायन्ते पक्षिणः क्रमात् । संक्लिष्टाः पक्षिभेवेन भवन्ति मृगजातिषु
niṣkrāntāḥ kīṭayonibhyojāyante pakṣiṇaḥ kramāt / saṃkliṣṭāḥ pakṣibhevena bhavanti mṛgajātiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्गं दुःघमतिक्रम्य जायन्ते पशुयोनिषु । क्रमाद्गोयोनिमासाद्य जायन्ते मानुषे पुनः
mārgaṃ duḥghamatikramya jāyante paśuyoniṣu / kramādgoyonimāsādya jāyante mānuṣe punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्युत्क्रमेणापि मानुष्यं प्राप्यते पुण्यगौरवात् । ततो मनुष्यतां प्राप्य तत्तत्पापानुसारतः
vyutkrameṇāpi mānuṣyaṃ prāpyate puṇyagauravāt / tato manuṣyatāṃ prāpya tattatpāpānusārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संयुतां पापचिह्नेश्च वर्तन्ते प्राणिनस्ततः । देवाभिगमनम् स्नातो धृतोर्ध्वपुण्ड्रश्च प्रयतश्शान्तमानसः
saṃyutāṃ pāpacihneśca vartante prāṇinastataḥ / devābhigamanam snāto dhṛtordhvapuṇḍraśca prayataśśāntamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यग्रश्चान्यकार्येषु गृहीत्वा शक्तितस्स्वयम् । फलादीन्युपहाराणि गन्धान् सुमनसस्तथा
avyagraścānyakāryeṣu gṛhītvā śaktitassvayam / phalādīnyupahārāṇi gandhān sumanasastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यं हरिमुद्दिश्य येन सर्वाःकृता इमे । उपहारादिभिस्सम्यगभिसच्छेज्जगद्गुरुम्
hiraṇyaṃ harimuddiśya yena sarvāḥkṛtā ime / upahārādibhissamyagabhisacchejjagadgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्रैः पुष्पैःफलैर् वापि यथाशक्ति समर्पितैः । अयत्नसुलभेनापि तोयेनापि स तुष्यति
patraiḥ puṣpaiḥphalair vāpi yathāśakti samarpitaiḥ / ayatnasulabhenāpi toyenāpi sa tuṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादचार्येव गच्छेत्तु देवालयमतन्द्रितः । अशक्तो ऽप्यथ वाशक्त आढ्यो वा दुर्विधो ऽध वा
pādacāryeva gacchettu devālayamatandritaḥ / aśakto 'pyatha vāśakta āḍhyo vā durvidho 'dha vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधिराज्ये जगद्धातुरधिकारी समस्स्मृतः । न हि संहरते ज्योत्स्नां चन्द्रश्चण्डालवेश्मनि
ādhirājye jagaddhāturadhikārī samassmṛtaḥ / na hi saṃharate jyotsnāṃ candraścaṇḍālaveśmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वा सौधेषु सम्राजां सुधाधाराः प्रवर्षति । भोगायतनमे तेषा मेकाकारं कलेपरम्
na vā saudheṣu samrājāṃ sudhādhārāḥ pravarṣati / bhogāyataname teṣā mekākāraṃ kaleparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुगृह्णाति दाता तस्य नोच्चानचो विधिः विष्णुपारम्यम् । देवतेह परञ्ज्योतिरेक एव परः पुमान्
anugṛhṇāti dātā tasya noccānaco vidhiḥ viṣṇupāramyam / devateha parañjyotireka eva paraḥ pumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव बहुधा लोके मायया भिद्यते स्वया । विष्ण्वाख्यस्स स्वयं मायं प्रकृतिं व्यज्य स द्विधा
sa eva bahudhā loke māyayā bhidyate svayā / viṣṇvākhyassa svayaṃ māyaṃ prakṛtiṃ vyajya sa dvidhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थितस्त्रिधा च सत्त्वादिगुणभेदात्प्रतीयते । विष्णुब्रह्मशिवाख्यो ऽसौ स्थित्युत्पत्यन्तकृत्स्मृतः
sthitastridhā ca sattvādiguṇabhedātpratīyate / viṣṇubrahmaśivākhyo 'sau sthityutpatyantakṛtsmṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्ण्वाद्या मूर्तयस्तस्य धर्मज्ञानादिभेदतः । चतस्र एव विज्ञेया वेदवर्ण युगाश्रयाः
viṣṇvādyā mūrtayastasya dharmajñānādibhedataḥ / catasra eva vijñeyā vedavarṇa yugāśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनश्श्रोत्रादिभिष्षड्भिरङ्गैश्च हृदयादिभिः । षडक्षरात्मको नित्यमृषिभिश्चैष भिद्यते
manaśśrotrādibhiṣṣaḍbhiraṅgaiśca hṛdayādibhiḥ / ṣaḍakṣarātmako nityamṛṣibhiścaiṣa bhidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तव्याहृतिभिर्लो कैश्छन्दोभिः क्रतुभिस्तथा । सप्तधा भिद्यमानो ऽसौ विज्ञातव्यो विचक्षणैः
saptavyāhṛtibhirlo kaiśchandobhiḥ kratubhistathā / saptadhā bhidyamāno 'sau vijñātavyo vicakṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टप्रकृतिभिश्चासावष्टमूर्तिभिरेव च । अष्टाक्षरमयो नित्यमष्टधा चैष भिद्यते
aṣṭaprakṛtibhiścāsāvaṣṭamūrtibhireva ca / aṣṭākṣaramayo nityamaṣṭadhā caiṣa bhidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणो नृसिंहश्च वराहो वामनस्तथा । रामब्रह्मेन्द्रसूर्याश्च चन्द्रस्तैर्न वधा स्थितिः
nārāyaṇo nṛsiṃhaśca varāho vāmanastathā / rāmabrahmendrasūryāśca candrastairna vadhā sthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रो ऽग्निश्ट यमश्चैव निरृतिर्वरुणस् तथा । वायुस्सोमस्तथेशानो ब्रह्मानन्तश्चते दश
indro 'gniśṭa yamaścaiva nirṛtirvaruṇas tathā / vāyussomastatheśāno brahmānantaścate daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशेन्द्रियैर्भिन्नस् तथा द्वादशमानपैः । स त्रयोदशधा चैव विश्वेदेवादिभिः स्थितः
ekādaśendriyairbhinnas tathā dvādaśamānapaiḥ / sa trayodaśadhā caiva viśvedevādibhiḥ sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चतुर्दशधा भिन्नो मनुभिश्चाक्षुषादिभिः । तिथिभिः पञ्चदशधा भिन्नो ज्ञेयस्सु वै प्रभुः
sa caturdaśadhā bhinno manubhiścākṣuṣādibhiḥ / tithibhiḥ pañcadaśadhā bhinno jñeyassu vai prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरैष्षोडशधा भिन्नोदिक्कोणावान्तरैस्तथा । मूर्त्यन्तरैश्च विज्ञेयो बहुधा तस्य विस्तरः
svaraiṣṣoḍaśadhā bhinnodikkoṇāvāntaraistathā / mūrtyantaraiśca vijñeyo bahudhā tasya vistaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकद्वित्रिचतुःपञ्चषडाद्या विश्वतो मुखाः । मुखभेदास्समाख्यातास्तस्य विश्वात्मनो हरेः
ekadvitricatuḥpañcaṣaḍādyā viśvato mukhāḥ / mukhabhedāssamākhyātāstasya viśvātmano hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्व्यादयो विश्वतःपाणेर्भुजभेदस्तथा स्मृताः । विविधाभरणा दीर्घा विविधायुधधारिणः
dvyādayo viśvataḥpāṇerbhujabhedastathā smṛtāḥ / vividhābharaṇā dīrghā vividhāyudhadhāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्धानश्चैव तस्योक्ता लसन्मुकुटकुण्डलाः । हैमोर्ध्वपुड्रलावण्यप्रभवा वक्रकुन्तलाः
mūrdhānaścaiva tasyoktā lasanmukuṭakuṇḍalāḥ / haimordhvapuḍralāvaṇyaprabhavā vakrakuntalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मेरारुणाधरास्सौम्याः प्रसादामृतवर्षिणः । सहस्रं पौरुषे सूक्ते पादाश्चाक्षीण्यनेकशः
smerāruṇādharāssaumyāḥ prasādāmṛtavarṣiṇaḥ / sahasraṃ pauruṣe sūkte pādāścākṣīṇyanekaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यगर्भो ऽनेकात्मा विमलश्श्याम एव च । नीलः पीतस्तथा रक्तो नानावर्णः प्रकीर्तितः
hiraṇyagarbho 'nekātmā vimalaśśyāma eva ca / nīlaḥ pītastathā rakto nānāvarṇaḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रसूर्यौस्मृतौ तस्य नयने वामदक्षिणे । ब्रह्माणमाहुर्मूर्धानं केशांश्चास्य वनस्पतीन्
candrasūryausmṛtau tasya nayane vāmadakṣiṇe / brahmāṇamāhurmūrdhānaṃ keśāṃścāsya vanaspatīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्यं वेदाश्च ये ऽनन्ता तोयं रुधिरमेव च । उपजिह्वा तु तस्योक्तमुपश्रुतिशतं तथा
āsyaṃ vedāśca ye 'nantā toyaṃ rudhirameva ca / upajihvā tu tasyoktamupaśrutiśataṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रुवोर्मध्ये तथा रुद्रं भृगुं मनसि संस्थितम् । रुद्रा एकादश ज्ञे या स्तस्य कण्ठं समाश्रिता
bhruvormadhye tathā rudraṃ bhṛguṃ manasi saṃsthitam / rudrā ekādaśa jñe yā stasya kaṇṭhaṃ samāśritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्षत्रग्रहताराश्च दन्तास्स्युर्मरुतो ऽपि च । धर्माधर्मौतथोर्ध्वाधरोष्ठौ तु परिकीर्तितौ
nakṣatragrahatārāśca dantāssyurmaruto 'pi ca / dharmādharmautathordhvādharoṣṭhau tu parikīrtitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्राग्नी तालुके तस्य जिह्माचैव सरस्वती । दिशश्च विदिशश्चैव श्रोत्रयोन्तस्य संस्मृताः
indrāgnī tāluke tasya jihmācaiva sarasvatī / diśaśca vidiśaścaiva śrotrayontasya saṃsmṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुःप्राणेषु विज्ञेयस्साध्याश्चांगुलयःस्मृताः । ऋषयो रोमकूपेषु सागरा वस्तिगोचराः
vāyuḥprāṇeṣu vijñeyassādhyāścāṃgulayaḥsmṛtāḥ / ṛṣayo romakūpeṣu sāgarā vastigocarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नद्यश्च वसुधा चास्य नागाश्च नलके स्थिताः । जानुस्थावश्विनौ देवौ पर्वताश्चोरुसंस्थिताः
nadyaśca vasudhā cāsya nāgāśca nalake sthitāḥ / jānusthāvaśvinau devau parvatāścorusaṃsthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुह्यो ऽस्य गुह्यका ज्ञेया वसवश्चोरसि स्थिताः । नखाग्रेषु च विज्ञेया दिव्या ओषधयस् तथा
guhyo 'sya guhyakā jñeyā vasavaścorasi sthitāḥ / nakhāgreṣu ca vijñeyā divyā oṣadhayas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासिकायाः पुटौ ज्ञेयावयने दक्षिणोत्तरे । ऋतवो बाहुमूले तु मासाः करतलेषु च
nāsikāyāḥ puṭau jñeyāvayane dakṣiṇottare / ṛtavo bāhumūle tu māsāḥ karataleṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ललाटाग्रे तथा सिद्धा भ्रुवोर्मेघास्सविद्युतः । यक्षकिन्नरगन्धर्वा दैतेया दानवास्तथा
lalāṭāgre tathā siddhā bhruvormeghāssavidyutaḥ / yakṣakinnaragandharvā daiteyā dānavāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसाश्चारणाश्चास्य जठरं समुसाश्रिताः । पितरः प्रेतकूश्माण्ड वेतालप्रमथास्तथा
rākṣasāścāraṇāścāsya jaṭharaṃ samusāśritāḥ / pitaraḥ pretakūśmāṇḍa vetālapramathāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातालगोचराश्चास्य पावयुग्मं समाश्रिताः । पार्श्वयोस्तस्य विज्ञेयाःक्रिया वेदैरभिष्टुताः
pātālagocarāścāsya pāvayugmaṃ samāśritāḥ / pārśvayostasya vijñeyāḥkriyā vedairabhiṣṭutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्रादिकर्माणि वर्णाश्रमहितानि च । स्वाहास्वधावषट्का रास्सर्वे ऽस्य हृदये श्रिताः
agnihotrādikarmāṇi varṇāśramahitāni ca / svāhāsvadhāvaṣaṭkā rāssarve 'sya hṛdaye śritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्नां शतं सहस्रं वा तथानन्तं पठन्तियत् । अनन्तानन्तरूपस्य यथायोगं समन्वितम्
nāmnāṃ śataṃ sahasraṃ vā tathānantaṃ paṭhantiyat / anantānantarūpasya yathāyogaṃ samanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्तयश्चास्य सर्वास्तास्संख्यातीताः प्रकीर्तिताः । देवादीनां च सर्वेषां मूर्तयस्तत्र संश्रिताः
mūrtayaścāsya sarvāstāssaṃkhyātītāḥ prakīrtitāḥ / devādīnāṃ ca sarveṣāṃ mūrtayastatra saṃśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादनन्तन्संप्रोक्तः पुंसूक्ते तदुदीरितम् । "सहस्रशीर्षा पुरुषस्सहस्राक्षस्सहस्रपात्ऽऽ
tasmādanantansaṃproktaḥ puṃsūkte tadudīritam / "sahasraśīrṣā puruṣassahasrākṣassahasrapāt''
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणा मुखते यस्य क्षत्रिया यस्य बाहुतः । ऊरुतो यस्य वै जाता वैश्याश्चेति नरा भुवि
brāhmaṇā mukhate yasya kṣatriyā yasya bāhutaḥ / ūruto yasya vai jātā vaiśyāśceti narā bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षुषोर्मिहिरस् तथा । मूखादिन्द्रस् तथाग्निश्च प्राणाद्वायुरजायत
candramā manaso jātaścakṣuṣormihiras tathā / mūkhādindras tathāgniśca prāṇādvāyurajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभ्यायस्यान्तरिक्षं च शिरसो द्यौरजायत । पद्भ्यां भूमिर्दिशश्श्रोत्राद्यस्य देवस्य संबभौ
nābhyāyasyāntarikṣaṃ ca śiraso dyaurajāyata / padbhyāṃ bhūmirdiśaśśrotrādyasya devasya saṃbabhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमीदृशं महाविष्णुमप्रमेयमनामयम् । तत्प्रसादादृते ज्ञातुं वक्तुं वा नैव शक्यते
tamīdṛśaṃ mahāviṣṇumaprameyamanāmayam / tatprasādādṛte jñātuṃ vaktuṃ vā naiva śakyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदेवमयो विष्णुः सर्वे देवास्तदात्मकाः । अशेषं वाङ्मयं चेदं लोकालोकं चराचरम्
sarvadevamayo viṣṇuḥ sarve devāstadātmakāḥ / aśeṣaṃ vāṅmayaṃ cedaṃ lokālokaṃ carācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णव्या व्याप्यते शक्त्या वायुनेवदिशो ऽन्तरम् । सर्वे विष्णुमयादेवास्सर्वशास्त्रेषु कीर्तिताः
vaiṣṇavyā vyāpyate śaktyā vāyunevadiśo 'ntaram / sarve viṣṇumayādevāssarvaśāstreṣu kīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधाराधेयभावेन द्वेधास व्याप्य तिष्ठति । सर्वभूतहितायैव निष्कलस्सकलःस्थितः
ādhārādheyabhāvena dvedhāsa vyāpya tiṣṭhati / sarvabhūtahitāyaiva niṣkalassakalaḥsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कलस्सकलश्चैवं ज्ञेयो विष्णुस्सनातनः । सर्वतःपाणिपादं तत्सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम्
niṣkalassakalaścaivaṃ jñeyo viṣṇussanātanaḥ / sarvataḥpāṇipādaṃ tatsarvato 'kṣiśiromukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतश्श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति, । सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जतम्
sarvataśśrutimalloke sarvamāvṛtya tiṣṭhati, / sarvendriyaguṇābhāsaṃ sarvendriyavivarjatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असक्तं सर्वभृच्चैव निर्गुणं गुणभोक्तृ च । अविभक्तं च भूतेषु विभक्तमिव च स्थितम्
asaktaṃ sarvabhṛccaiva nirguṇaṃ guṇabhoktṛ ca / avibhaktaṃ ca bhūteṣu vibhaktamiva ca sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतभर्तृच तद् ज्ञेयं ग्रसिष्णु प्रभविष्णु च । ज्योतिषामपि तज्ज्योतिस्तमसः परमुच्यते
bhūtabhartṛca tad jñeyaṃ grasiṣṇu prabhaviṣṇu ca / jyotiṣāmapi tajjyotistamasaḥ paramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानगम्यं हृदि सर्वस्य विष्ठितम् । तच्चाद्यो जगतामीशः परेशः परमेश्वरः
jñānaṃ jñeyaṃ jñānagamyaṃ hṛdi sarvasya viṣṭhitam / taccādyo jagatāmīśaḥ pareśaḥ parameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परावरस्वरूपेण विष्णुस्सर्वहृदि स्थितः । स्थूलसूक्ष्मपरत्वेन त्रिधा च भगवान् स्थितः
parāvarasvarūpeṇa viṣṇussarvahṛdi sthitaḥ / sthūlasūkṣmaparatvena tridhā ca bhagavān sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभविष्णुर्महाविष्णुस्सदाविष्णुः स्मृतश्च सः । आत्मा स ह्यन्तरात्मा च परमात्मा च संस्मृतः
prabhaviṣṇurmahāviṣṇussadāviṣṇuḥ smṛtaśca saḥ / ātmā sa hyantarātmā ca paramātmā ca saṃsmṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैराजं लैङ्गिकं चैव बहिरन्तश्च सर्वशः । शब्दादिश्चिन्मयं रूपं जाग्रत्स्वप्न सुषुप्तिगम्
vairājaṃ laiṅgikaṃ caiva bahirantaśca sarvaśaḥ / śabdādiścinmayaṃ rūpaṃ jāgratsvapna suṣuptigam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रानुस्वारनादेषु त्रयमन्वेषयेद्बुधः । वेदे च भगवच्छास्त्रे सांख्ये योगे तथैव च
mantrānusvāranādeṣu trayamanveṣayedbudhaḥ / vede ca bhagavacchāstre sāṃkhye yoge tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मशास्त्रे पुराणे च मुनिभिर्देवमानुषैः । पठ्यते निखिलैर्नित्यं विश्वं विष्णुमयं जगत्
dharmaśāstre purāṇe ca munibhirdevamānuṣaiḥ / paṭhyate nikhilairnityaṃ viśvaṃ viṣṇumayaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच्च भूतं भविष्यच्च वर्तमानं तु किं चन । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थाश्च भूतान्तः करणानि च
yacca bhūtaṃ bhaviṣyacca vartamānaṃ tu kiṃ cana / indriyāṇīndriyārthāśca bhūtāntaḥ karaṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यक्तं त्रिगुणा माया विद्या धर्मादयस्तथा । नियतिश्च कला कालः सर्वमन्यच्च तन्मयम्
avyaktaṃ triguṇā māyā vidyā dharmādayastathā / niyatiśca kalā kālaḥ sarvamanyacca tanmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुरेव परो देवस्सर्व भूतेष्ववस्थितः । सर्वभूतानि चैवाचौ न तदस्तीह यन्न सः
viṣṇureva paro devassarva bhūteṣvavasthitaḥ / sarvabhūtāni caivācau na tadastīha yanna saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुरादयो मर्त्याः पशवश्च सरीसृपाः । तरुवल्लीतृणौषध्यो महाभ्राशनिविद्युतः
devāsurādayo martyāḥ paśavaśca sarīsṛpāḥ / taruvallītṛṇauṣadhyo mahābhrāśanividyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैलाब्धिसरिदारामनगराणि सरांसि च । लोकाश्चान न्तकालो ऽग्नि प्रेतावासोरगालयाः
śailābdhisaridārāmanagarāṇi sarāṃsi ca / lokāścāna ntakālo 'gni pretāvāsoragālayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तभूरादयो ब्राह्मशैववैष्णवसंज्ञिताः । सर्वे च विष्णुनैकेन व्याप्तास्सर्वात्मनात्मना
saptabhūrādayo brāhmaśaivavaiṣṇavasaṃjñitāḥ / sarve ca viṣṇunaikena vyāptāssarvātmanātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वराहो भार्गवस्सिंहो रामश्रीधरवामनाः । अश्विकृष्णौ च दिक्ष्वेषां लोकैरण्डं सहाखिलम्
varāho bhārgavassiṃho rāmaśrīdharavāmanāḥ / aśvikṛṣṇau ca dikṣveṣāṃ lokairaṇḍaṃ sahākhilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच्चानुक्तमशेषेण विष्णोरेता विभूतयः । विश्वव्यापितयेवैष विष्णुर्वृद्धैरुधीरितः
yaccānuktamaśeṣeṇa viṣṇoretā vibhūtayaḥ / viśvavyāpitayevaiṣa viṣṇurvṛddhairudhīritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुसंज्ञेशरीरे ऽस्मिन् शयनात्पुरुषः स्मृतः । सत्यश्छाबाधितार्थत्वान्नित्यत्वात्स प्रकीर्तितः
purusaṃjñeśarīre 'smin śayanātpuruṣaḥ smṛtaḥ / satyaśchābādhitārthatvānnityatvātsa prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अच्युतो ऽच्यवनादेव स हरिः समदीरितः । अनिरुद्धस्तथा प्रोक्तस्सर्वस्मादनिरोधनात्
acyuto 'cyavanādeva sa hariḥ samadīritaḥ / aniruddhastathā proktassarvasmādanirodhanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसनास्तर्वभूतेषु वासुदेवत्वमीयिवान् । आदिमूर्तेस्समाकृष्टः स्मृतस्संकर्षणः प्रभुः
vasanāstarvabhūteṣu vāsudevatvamīyivān / ādimūrtessamākṛṣṭaḥ smṛtassaṃkarṣaṇaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रद्युम्नो द्युम्न पृष्ठत्वात्त्रिधामा धामभिस्त्रिभिः । वैकुण्ठामलवर्णत्वाद्वैकुण्ठश्टायमुच्यते
pradyumno dyumna pṛṣṭhatvāttridhāmā dhāmabhistribhiḥ / vaikuṇṭhāmalavarṇatvādvaikuṇṭhaśṭāyamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लीयेते प्रलये त्वस्मिन् केशावित्येष केशवः । नरनारीप्रकर्तृत्वान्नराणां चायनादयम्
līyete pralaye tvasmin keśāvityeṣa keśavaḥ / naranārīprakartṛtvānnarāṇāṃ cāyanādayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणो नरोद्धानामयनत्वादपाञ्च सः । माधवो मधुषूत्पत्त्या धवत्वाद्वा श्रियःस्मृतः
nārāyaṇo naroddhānāmayanatvādapāñca saḥ / mādhavo madhuṣūtpattyā dhavatvādvā śriyaḥsmṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोविन्दतीति गोविन्दो गावो विन्दन्ति यं तथा । असुरं मधुनामानं हन्तीति मधुसूदन
govindatīti govindo gāvo vindanti yaṃ tathā / asuraṃ madhunāmānaṃ hantīti madhusūdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिभिःस्वैर्विक्रमैर्व्याप्तो जगदेष त्रिविक्रमः । वामनो व्रास्वतायोगाच्छ्रीधरो वहनाच्छ्रियः
tribhiḥsvairvikramairvyāpto jagadeṣa trivikramaḥ / vāmano vrāsvatāyogācchrīdharo vahanācchriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृषीकस्येन्द्रियस्येशो हृषीकेश उदीरितः । पद्मं नाभेरभूद्यप्य पद्मनाभस्ततस्म्मतः
hṛṣīkasyendriyasyeśo hṛṣīkeśa udīritaḥ / padmaṃ nābherabhūdyapya padmanābhastatasmmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदरालम्बि दामास्येत्युक्तो दामोदरो हरिः । उत्तमः पुरुषोयस्मादुक्तस्स पुरुषोत्तमः
udarālambi dāmāsyetyukto dāmodaro hariḥ / uttamaḥ puruṣoyasmāduktassa puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलोमेन्द्रियगम्यत्वात्प्रोच्यते स त्वधोक्षजः । अर्धमर्धं लरस्सिंहो नरसिंहा उदाहृतः
vilomendriyagamyatvātprocyate sa tvadhokṣajaḥ / ardhamardhaṃ larassiṃho narasiṃhā udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनार्दनस्स पापिष्ठान् जनानर्दयतीति सः । इन्द्रस्यावरजो भूत उपेन्द्रः प्रोच्यते हरिः
janārdanassa pāpiṣṭhān janānardayatīti saḥ / indrasyāvarajo bhūta upendraḥ procyate hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरणात्सर्वपापानां हरिर्नायणः स्मृतः । कर्षणात्पापराशीनां कृष्णस्सर्वात्मको हरिः
haraṇātsarvapāpānāṃ harirnāyaṇaḥ smṛtaḥ / karṣaṇātpāparāśīnāṃ kṛṣṇassarvātmako hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रो रोदयते तस्मात् ब्रह्मा बृंहणकर्मणा । इन्द्रश्च परमैश्वर्याद्वहनाद्वह्निरुच्यते
rudro rodayate tasmāt brahmā bṛṃhaṇakarmaṇā / indraśca paramaiśvaryādvahanādvahnirucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमस्संयमनात्पुंसां वरणाद्वरुणस्तथा । वायुर्वानात्सवात्सोमर् इशश्चेष्टे जनेषु यः
yamassaṃyamanātpuṃsāṃ varaṇādvaruṇastathā / vāyurvānātsavātsomar iśaśceṣṭe janeṣu yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्यो ऽदितिपुत्रत्वाच्चन्द्रश्चन्दयते यतः । इत्येवं गुणवृत्त्योह्यैः शब्देरेको ऽप्यनेकथा
ādityo 'ditiputratvāccandraścandayate yataḥ / ityevaṃ guṇavṛttyohyaiḥ śabdereko 'pyanekathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतिभिः प्रोच्यते ब्रह्म विष्ण्वाख्यं जातु नेतरत् । तस्येश्वरस्य चैश्वर्यात्सर्वमेतत्प्रवर्तते
śrutibhiḥ procyate brahma viṣṇvākhyaṃ jātu netarat / tasyeśvarasya caiśvaryātsarvametatpravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेश्वरं हि जगत्सर्वं भवेन्नानीश्वरं क्वचित् । तन्मयत्वेन गोविन्दे न्यस्तसर्वभरा नराः
seśvaraṃ hi jagatsarvaṃ bhavennānīśvaraṃ kvacit / tanmayatvena govinde nyastasarvabharā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्याजीनो महाभागास्तरन्ति भववारिधिम् । तं प्रसाधयितुं यत्नः कार्यस्सरात्मना नरैः
tadyājīno mahābhāgāstaranti bhavavāridhim / taṃ prasādhayituṃ yatnaḥ kāryassarātmanā naraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिनम्रस्सदा गच्छेत्सर्वो ऽपि जगतः पतिम् । तद्देवस्य प्रियं भूयाद्यतस्सम्माननं तु तत्
bhaktinamrassadā gacchetsarvo 'pi jagataḥ patim / taddevasya priyaṃ bhūyādyatassammānanaṃ tu tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य सन्निहितो देवो यस्य चित्ते जनार्दनः । दानेन तपसा नान्यैस्त्यस्य तुष्टोभवेद्धरिः
tasya sannihito devo yasya citte janārdanaḥ / dānena tapasā nānyaistyasya tuṣṭobhaveddhariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरुह्य शकटं गच्छेद्यो विष्णोर्मन्दिरं नरः । नारी वा बालको वाथ वृद्ध आतुर एव वा
āruhya śakaṭaṃ gacchedyo viṣṇormandiraṃ naraḥ / nārī vā bālako vātha vṛddha ātura eva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पुण्यफलं नास्ति प्रेत्य युग्यश्च जायते । ये वाहयन्ति तान्मर्त्यान्नरा वा प्राणिनश्च ये
tasya puṇyaphalaṃ nāsti pretya yugyaśca jāyate / ye vāhayanti tānmartyānnarā vā prāṇinaśca ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते यास्यन्ति पदं विष्णोर्यस्मात्पादच रास्तु ते । ये वाहयन्ति जन्तूंस्तान् स्ते ऽपिमूढाः पतन्ति वै
te yāsyanti padaṃ viṣṇoryasmātpādaca rāstu te / ye vāhayanti jantūṃstān ste 'pimūḍhāḥ patanti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तोदयति तानेव गमने मूढचेतनः । स यामीर्यातनाः प्राप्य तोद्यते यमकिङ्करैः
yastodayati tāneva gamane mūḍhacetanaḥ / sa yāmīryātanāḥ prāpya todyate yamakiṅkaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः पशुत्वमापन्नस्तोद्यते पशुभिर्नरैः । यो वा भृतकदानेन वाहनेन तु मानवः
punaḥ paśutvamāpannastodyate paśubhirnaraiḥ / yo vā bhṛtakadānena vāhanena tu mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाहयत्यथ वोहेत सो ऽपि यास्यति दुर्गतिम् । अपारे दुर्गसंसारे कर्मबद्धे विशेषतः
vāhayatyatha voheta so 'pi yāsyati durgatim / apāre durgasaṃsāre karmabaddhe viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वीयं कर्म समुत्सृज्य पतन्ति नरके ऽशुचौ । ततःपशुत्वमापन्नाश्चिरं तिष्ठन्ति भूतले
svīyaṃ karma samutsṛjya patanti narake 'śucau / tataḥpaśutvamāpannāściraṃ tiṣṭhanti bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादुकामधिरुह्यापि यो देवालयमाप्रजेत् । स पशुर्जोयते प्रेत्य रोगी चेहप्रजायते
pādukāmadhiruhyāpi yo devālayamāprajet / sa paśurjoyate pretya rogī cehaprajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादुकां वाहनं चापि यो ऽधिष्ठित्य विमूढधीः । प्रणामं हरये कुर्यात्त स्य दूरतरो हरिः
pādukāṃ vāhanaṃ cāpi yo 'dhiṣṭhitya vimūḍhadhīḥ / praṇāmaṃ haraye kuryātta sya dūrataro hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदर्णनमुद्दिश्य नैवेदं विध आव्रजेत् । अयत्नाद्गमने जाते ऽप्यवरुह्य च वाहनात्
devadarṇanamuddiśya naivedaṃ vidha āvrajet / ayatnādgamane jāte 'pyavaruhya ca vāhanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादुकादि विमुच्यैव समुपस्पृश्य वारिणा । प्रविशेत्प्रयतो भूत्वा प्राकारं प्रथमं पुनः
pādukādi vimucyaiva samupaspṛśya vāriṇā / praviśetprayato bhūtvā prākāraṃ prathamaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विशेद्धाम देवस्य यादता वाहनादिभिः । तादृशं पुरुषं दृष्ट्वा यथाशक्त्यवबोधयेत्
na viśeddhāma devasya yādatā vāhanādibhiḥ / tādṛśaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā yathāśaktyavabodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आद्यस्त्वेषो ऽपचारस्स्याद्यत्नहार्योभवेत्ततः । श्मशानमध्ये गत्वातु यो गच्छेद्देवतागृहम्
ādyastveṣo 'pacārassyādyatnahāryobhavettataḥ / śmaśānamadhye gatvātu yo gaccheddevatāgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.