Library·Bhrgu-Samhita·6

Bhrgu-Samhita 6

क्रमेणकृशतां कुर्याद्यानदन्तस्तुमाक्ष्मतः इति श्रीवैखानसे भगवच्छास्त्रे भृगुप्रोक्तायां संहितायां प्रकीर्णाधिकारे पञ्चमो ऽध्यायः अथ षष्ठो ऽध्यायः। अथषष्ठो ऽध्यायः मूधेन्ष्टकाविधिः अथवक्ष्येविशेषेण क्रमंमूर्धेष्टकाविधेः । प्रमुखेयागशालाञ्च कृत्वाचैवविचक्षण

krameṇakṛśatāṃ kuryādyānadantastumākṣmataḥ iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ saṃhitāyāṃ prakīrṇādhikāre pañcamo 'dhyāyaḥ atha ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ. athaṣaṣṭho 'dhyāyaḥ mūdhenṣṭakāvidhiḥ athavakṣyeviśeṣeṇa kramaṃmūrdheṣṭakāvidheḥ / pramukheyāgaśālāñca kṛtvācaivavicakṣaṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्येवेदिंप्रकल्प्यैव स्थूपिकीलप्रमाणतः । सभ्यंप्रकल्प्यचप्राच्या माघारंविधिवद्यजेत्

madhyevediṃprakalpyaiva sthūpikīlapramāṇataḥ / sabhyaṃprakalpyacaprācyā māghāraṃvidhivadyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदिमध्येन्यसेद्विद्वान् सुस्निग्धानिर्व्रणादृढाः । वैष्णवञ्चजपित्वैवचतस्रश्चेष्टकाःक्रमात्

vedimadhyenyasedvidvān susnigdhānirvraṇādṛḍhāḥ / vaiṣṇavañcajapitvaivacatasraśceṣṭakāḥkramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किञ्चिदग्रंभवेन्निम्नं मूलेवैकिञ्चिदुन्नतम् । अधोभागेभवेत्पृष्ट मूर्ध्वभागेमुखंभवेत्

kiñcidagraṃbhavennimnaṃ mūlevaikiñcidunnatam / adhobhāgebhavetpṛṣṭa mūrdhvabhāgemukhaṃbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालिपिष्टमयेनाथ लेखयेदक्षराणितु । यकारंपूर्वतोलेख्य रकारन्दक्षिणेन्यसेत्

śālipiṣṭamayenātha lekhayedakṣarāṇitu / yakāraṃpūrvatolekhya rakārandakṣiṇenyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लकारंपश्चिमेलेख्यवकारे चोत्तरेलिखेत् । लोहजान्दारुजांवाथ स्थूपिन्तत्रन्यसेद्बुधः

lakāraṃpaścimelekhyavakāre cottarelikhet / lohajāndārujāṃvātha sthūpintatranyasedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादायामसमन्दीघंन् विस्तारंपादसम्मितम् । अग्रमङ्गुलविस्तार मानुपूर्व्यात्कृशन्तथा

pādāyāmasamandīghaṃn vistāraṃpādasammitam / agramaṅgulavistāra mānupūrvyātkṛśantathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरश्रंभवेन्मूलं त्रिभागै कंसमंयथा । वृत्तन्तदूर्ध्वतःकुर्याच् छीलीपादमधोन्यसेत्

caturaśraṃbhavenmūlaṃ tribhāgai kaṃsamaṃyathā / vṛttantadūrdhvataḥkuryāc chīlīpādamadhonyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तारत्रिगुणायामं विस्तारसमविस्तरं । तद्द्वयेनसमायोज्य नमंशूलंस्थितंयधा

vistāratriguṇāyāmaṃ vistārasamavistaraṃ / taddvayenasamāyojya namaṃśūlaṃsthitaṃyadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चगव्यैस्समभ्युक्ष्य पुण्याहमपिवाचयेत् । वास्तुजोमञ्चहुत्वैव पर्यग्निकरणञ्चरेत्

pañcagavyaissamabhyukṣya puṇyāhamapivācayet / vāstujomañcahutvaiva paryagnikaraṇañcaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्धेष्टकाविधानेन होमङ्कृत्वाविचक्षणः । पुनःप्रभातेधर्मात्मा यजमानयुतोगुरुः

mūrdheṣṭakāvidhānena homaṅkṛtvāvicakṣaṇaḥ / punaḥprabhātedharmātmā yajamānayutoguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलादीन् संप्रगृह्यैव विमानेरोपयेत्तधा । पाणिभ्यांसंप्रगृह्यैव प्राङ्मुखोदङ्मुखो ऽपिवा

śilādīn saṃpragṛhyaiva vimāneropayettadhā / pāṇibhyāṃsaṃpragṛhyaiva prāṅmukhodaṅmukho 'pivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्वेदादिमन्त्रैश्च शिला इन्द्रादिषुन्यसेत् । ध्रुवसूक्तञ्जपित्वातु मथ्येस्थूपिंन्यसेत्तधा

caturvedādimantraiśca śilā indrādiṣunyaset / dhruvasūktañjapitvātu mathyesthūpiṃnyasettadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालेशिल्पिनमाहूय पूजयित्वा विशेषतः । शिलाद्युपरिविन्यस्य दृढीकरणमाचरेत्

kāleśilpinamāhūya pūjayitvā viśeṣataḥ / śilādyuparivinyasya dṛḍhīkaraṇamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादबन्धेगलेचैव विमाने परितःक्रमात् विमानदेवाः । प्राच्यां विष्णुं प्रकुर्वीत यस्य गर्भगृहेस्थितिः

pādabandhegalecaiva vimāne paritaḥkramāt vimānadevāḥ / prācyāṃ viṣṇuṃ prakurvīta yasya garbhagṛhesthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणेसत्यमूर्तेस्तु पश्चिमेचा च्युतस्य च । उत्तरेचानिरुद्धस्य स्थितिमेवं प्रकल्पयेत्

dakṣiṇesatyamūrtestu paścimecā cyutasya ca / uttarecāniruddhasya sthitimevaṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गलेपुरुषमूर्तिस्तु दक्षिणे नारसिंहकः । पश्चिमे तु वराहश्च हयग्रीवस्तथोत्तरे

galepuruṣamūrtistu dakṣiṇe nārasiṃhakaḥ / paścime tu varāhaśca hayagrīvastathottare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखसनसमालुक्तं सर्वालङ्कारसंयुतम् । व्यालोद्ध्वकोणकञ्चैव वीशं वाथ मृगेश्वरम्

sukhasanasamāluktaṃ sarvālaṅkārasaṃyutam / vyāloddhvakoṇakañcaiva vīśaṃ vātha mṛgeśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्रतुण्डं च दुर्गां चाप्यग्रमण्डपभित्तिषु । स्थितमेवं सुसंस्थाप्य यथालाभं समर्चयेत्

vakratuṇḍaṃ ca durgāṃ cāpyagramaṇḍapabhittiṣu / sthitamevaṃ susaṃsthāpya yathālābhaṃ samarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारेषु द्वारपालानां स्थितिमेवं प्रकल्पयेत् । प्रासादलक्षणंप्रोक्तं मण्डपानामथोच्यते

dvāreṣu dvārapālānāṃ sthitimevaṃ prakalpayet / prāsādalakṣaṇaṃproktaṃ maṇḍapānāmathocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तंभैष्षोडशभिर्युक्तं मण्डपं श्रीप्रतिष्ठितम् । द्वादशस्तंभसंयुक्तं बीजासनमिति स्मृतम्

staṃbhaiṣṣoḍaśabhiryuktaṃ maṇḍapaṃ śrīpratiṣṭhitam / dvādaśastaṃbhasaṃyuktaṃ bījāsanamiti smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशद्गात्रसंयुक्तं जयभद्रेतिकीर्त्यते । षट्त्रिंशद्गात्रसंयुक्तं नन्द्यावर्तं सुशोभनम्

dvātriṃśadgātrasaṃyuktaṃ jayabhadretikīrtyate / ṣaṭtriṃśadgātrasaṃyuktaṃ nandyāvartaṃ suśobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्भिष्षष्टिभिस्त्संभैर् युक्तंश्रीभद्रकं स्मृतम् । स्तंभानां तु शतैर्युक्तं विशालमिति संज्ञितम्

caturbhiṣṣaṣṭibhistsaṃbhair yuktaṃśrībhadrakaṃ smṛtam / staṃbhānāṃ tu śatairyuktaṃ viśālamiti saṃjñitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रासादवत्समाख्यातं प्रस्तारं तत्प्रमाणतः । वाजिनोपरि कर्तव्यं धारकस्तु कलास्तथा

prāsādavatsamākhyātaṃ prastāraṃ tatpramāṇataḥ / vājinopari kartavyaṃ dhārakastu kalāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तंभविष्कंभमुत्सेधं चतुर्भागेनविस्तृतम् । तुलाविस्तारमानेन जयन्तीस्यात्समोन्नता

staṃbhaviṣkaṃbhamutsedhaṃ caturbhāgenavistṛtam / tulāvistāramānena jayantīsyātsamonnatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दण्डार्धबाहुल्य मनुमार्गं तदूर्ध्वतः । इष्टकाभिस्तदूर्ध्वं तु छादयेद्गल कान्वितम्

tato daṇḍārdhabāhulya manumārgaṃ tadūrdhvataḥ / iṣṭakābhistadūrdhvaṃ tu chādayedgala kānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादाधिकमधाध्यर्धं द्विगुणं पादहीनकम् । चतुर्विधमथायामं कर्तव्यं मण्डपस्यतु

pādādhikamadhādhyardhaṃ dviguṇaṃ pādahīnakam / caturvidhamathāyāmaṃ kartavyaṃ maṇḍapasyatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयामे तु यथायुक्तं स्तंभानां विधिरुच्यते । द्विहस्तं वात्रिहस्तं वा चतुर्हस्तमथापिवा

āyāme tu yathāyuktaṃ staṃbhānāṃ vidhirucyate / dvihastaṃ vātrihastaṃ vā caturhastamathāpivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तंभान्तरं प्रकर्तव्यं यथायुक्ति विशेषतः । एवङ्क्रमात्समाख्यातं प्राकारमधुनोच्यते

staṃbhāntaraṃ prakartavyaṃ yathāyukti viśeṣataḥ / evaṅkramātsamākhyātaṃ prākāramadhunocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाकारं परितः कुर्यात् प्रासादस्य प्रमाणतः । प्राकारस्यतुविस्तारं तस्यदण्डमिहोच्यते

pākāraṃ paritaḥ kuryāt prāsādasya pramāṇataḥ / prākārasyatuvistāraṃ tasyadaṇḍamihocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्मण्डलमित्याहु रध्यर्धं दण्डमानतः । अन्तर्भारमितिप्रोस्तं मध्यभारं द्विदण्डत

antarmaṇḍalamityāhu radhyardhaṃ daṇḍamānataḥ / antarbhāramitiprostaṃ madhyabhāraṃ dvidaṇḍata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दण्डप्रमाणेन युक्ता मर्यादभित्तिका । महामर्यादभित्तिस्स्यात्सप्तदण्डप्रमाणतः

caturdaṇḍapramāṇena yuktā maryādabhittikā / mahāmaryādabhittissyātsaptadaṇḍapramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यर्धद्विगुणं वापि त्रिगुणं वा चतुर्गुणम् । मुखायाममिति प्रोक्तं प्राकाराणां विशेषतः

adhyardhadviguṇaṃ vāpi triguṇaṃ vā caturguṇam / mukhāyāmamiti proktaṃ prākārāṇāṃ viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपोता न्तंसमुत्सेधं भित्तिहस्तप्रमाणतः । कूटशालायुतं वापि कुर्यात्प्राकारसंयुतम्

kapotā ntaṃsamutsedhaṃ bhittihastapramāṇataḥ / kūṭaśālāyutaṃ vāpi kuryātprākārasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलजं तु तलोत्सेधं हस्तमेवं विधीयते । यथालाभोन्नतं वापि प्रधमावरणं स्मृतम्

mūlajaṃ tu talotsedhaṃ hastamevaṃ vidhīyate / yathālābhonnataṃ vāpi pradhamāvaraṇaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडङ्गुलं क्रमात्कुर्यान्न्यूनप्राकारकंविदुः । जलनिर्याणमार्गं स्यात्पदान्ते तटके ऽपिवा

ṣaḍaṅgulaṃ kramātkuryānnyūnaprākārakaṃviduḥ / jalaniryāṇamārgaṃ syātpadānte taṭake 'pivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधमावरणद्वारं प्रमुखेकल्पयेत्तथा । द्वितीयावरणद्वारो व्यस्तश्छेन्नास्तिदूषणम्

pradhamāvaraṇadvāraṃ pramukhekalpayettathā / dvitīyāvaraṇadvāro vyastaśchennāstidūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानोत्सेधतुर्यं वा पोदोनं चार्थमेव वा । पृधग्गोपुरसंयुक्त मुच्छ्रितं तु समन्तुवा

vimānotsedhaturyaṃ vā podonaṃ cārthameva vā / pṛdhaggopurasaṃyukta mucchritaṃ tu samantuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चप्राकारमित्येवं त्रिप्राकारमथापिवा । त्रिप्राकारेषडङ्गुल्यं त्रिधाधस्तलनिम्नगम्

pañcaprākāramityevaṃ triprākāramathāpivā / triprākāreṣaḍaṅgulyaṃ tridhādhastalanimnagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राकारेहुच्छ्रयं विन्द्यात्कपोतान्तं तदुत्तमम् । मध्यमं चोत्करान्तेन कलशान्तं तथाधमम्

prākārehucchrayaṃ vindyātkapotāntaṃ taduttamam / madhyamaṃ cotkarāntena kalaśāntaṃ tathādhamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं प्राकारसंगेन तूत्सेधं त्रिविधं क्रमात् । उत्सेधात्पञ्चभागैकं चतुरंशकमेव वा

evaṃ prākārasaṃgena tūtsedhaṃ trividhaṃ kramāt / utsedhātpañcabhāgaikaṃ caturaṃśakameva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्भागैकेन वाकुर्यात्त्रिविधं भित्तिविस्तरम् अथ वा । प्रासादभित्तिस्तु तत्समं भित्तिमेव च

ṣaḍbhāgaikena vākuryāttrividhaṃ bhittivistaram atha vā / prāsādabhittistu tatsamaṃ bhittimeva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भे ऽष्टांशोच्छ्रयं श्रेष्ठं सप्तभागेद्विमध्यमम् । पञ्चभागैकमधमं बलिपीठं तथाभवेत्

garbhe 'ṣṭāṃśocchrayaṃ śreṣṭhaṃ saptabhāgedvimadhyamam / pañcabhāgaikamadhamaṃ balipīṭhaṃ tathābhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भपञ्चत्रिभागैकं ॥। । नवांशेषट्चतुर्भागं मध्यमाधममुत्तमम्

garbhapañcatribhāgaikaṃ ... / navāṃśeṣaṭcaturbhāgaṃ madhyamādhamamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिधा पैशाचिकं पीठाद्धस्तमात्रं क्रमाद्भवेत् । द्विहस्तान्तं त्रिहस्तान्तं चतुर्हस्तान्तमुच्यते

tridhā paiśācikaṃ pīṭhāddhastamātraṃ kramādbhavet / dvihastāntaṃ trihastāntaṃ caturhastāntamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधमं मध्यमं श्रेष्ठं त्रिधा पैशाचपीठकम् । सप्तविंशतिभागैश्च सममेवं समुन्नतम्

adhamaṃ madhyamaṃ śreṣṭhaṃ tridhā paiśācapīṭhakam / saptaviṃśatibhāgaiśca samamevaṃ samunnatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्व्यंशं च पादुका ज्ञेयं चतुरंशं जनिं विदुः । त्षंशं तु कुंभमित्याहु श्चतुर्थङ्कण्ठमेव च

dvyaṃśaṃ ca pādukā jñeyaṃ caturaṃśaṃ janiṃ viduḥ / tṣaṃśaṃ tu kuṃbhamityāhu ścaturthaṅkaṇṭhameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्भागं करणेत्याहुर्द्व्यंशं वलकमेव च । चतुरंशे कपोताश्च अंशेचैवाग्रपट्टिका

ṣaḍbhāgaṃ karaṇetyāhurdvyaṃśaṃ valakameva ca / caturaṃśe kapotāśca aṃśecaivāgrapaṭṭikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यर्धं पद्मपुष्पन्तु एकार्धं पद्मपुष्पकम् । एवं सम्यग्विदित्वातु भागेभागे विनिर्दिशेत्

adhyardhaṃ padmapuṣpantu ekārdhaṃ padmapuṣpakam / evaṃ samyagviditvātu bhāgebhāge vinirdiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.