Library·Bhatti: Ravanavadha (Bhattikavya)·10
अथ स वल्क-दुकूल-कुथाऽऽदिभिः परिगतो ज्वलदुद्धत-वालधिः उदपतद् दिवमाकुल-लोचनैर् नृ-रिपुभिः स-भ्यैरभिवीक्षितः।
atha sa valka-dukūla-kuthā''dibhiḥ parigato jvaladuddhata-vāladhiḥ udapatad divamākula-locanair nṛ-ripubhiḥ sa-bhyairabhivīkṣitaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रण-पण्डितो ऽग्र्य-विबुधाऽरि-पुरे कलहं स राम-महितः कृतवान्, ज्वलदग्नि रावण-गृहं च बलात् बलहंस्-रामम-हितः कृतवान्।
raṇa-paṇḍito 'grya-vibudhā'ri-pure kalahaṃ sa rāma-mahitaḥ kṛtavān, jvaladagni rāvaṇa-gṛhaṃ ca balāt balahaṃs-rāmama-hitaḥ kṛtavān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निखिला ऽभवन् न स-हसा सहसा ज्वलनेन पूः प्रभवता भवता वनिता-जनेन वियता वियता त्रि-पुराऽपदं नगमिता गमिता।
nikhilā 'bhavan na sa-hasā sahasā jvalanena pūḥ prabhavatā bhavatā vanitā-janena viyatā viyatā tri-purā'padaṃ nagamitā gamitā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरसां स-रसां परिमुच्य तनुं पततां पततां ककुभो बहुशः स-कलैः सकलैः परितः करुणै- रुदितै रुदितैरिव खं निचितम्।
sarasāṃ sa-rasāṃ parimucya tanuṃ patatāṃ patatāṃ kakubho bahuśaḥ sa-kalaiḥ sakalaiḥ paritaḥ karuṇai- ruditai ruditairiva khaṃ nicitam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च कांचन काञ्चन-सद्म-चितिं न कपिः शिखिना शिखिना समयौत्, न च न द्रवता द्रवता परितो हिम-हान-कृता न कृता क्व च न।
na ca kāṃcana kāñcana-sadma-citiṃ na kapiḥ śikhinā śikhinā samayaut, na ca na dravatā dravatā parito hima-hāna-kṛtā na kṛtā kva ca na.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवसितं हसितं प्रसितं, मुदा विलसितं ह्रसितं स्मर-भासितम्, न स-मदाः प्रमदा हत-संमदाः, पुर-हितं विहितं न समीहितम्।
avasitaṃ hasitaṃ prasitaṃ, mudā vilasitaṃ hrasitaṃ smara-bhāsitam, na sa-madāḥ pramadā hata-saṃmadāḥ, pura-hitaṃ vihitaṃ na samīhitam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समिद्ध-शरणा दीप्ता देहे लङ्का मतेश्वरा समिद्-ध-शरणाऽऽदीप्-ता देहेऽलं-काम-तेश्वरा
samiddha-śaraṇā dīptā dehe laṅkā mateśvarā samid-dha-śaraṇā''dīp-tā dehe'laṃ-kāma-teśvarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशिताऽशिनामनु-दशं स्फुटतां स्फुटतां जगाम परिविह्वल-ता, हलता जनेन बहुधा चरितं चरितं महत्त्व-रहितं महता।
piśitā'śināmanu-daśaṃ sphuṭatāṃ sphuṭatāṃ jagāma parivihvala-tā, halatā janena bahudhā caritaṃ caritaṃ mahattva-rahitaṃ mahatā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गजा नग-जा दयिता दयिता, वि-गतं विगतं, ललितं ललितम्, प्रमदा प्र-मदा ऽऽम-हता, महता- म-रणं मरणं समयात् समयात्।
na gajā naga-jā dayitā dayitā, vi-gataṃ vigataṃ, lalitaṃ lalitam, pramadā pra-madā ''ma-hatā, mahatā- ma-raṇaṃ maraṇaṃ samayāt samayāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वानरैः पराक्रान्तां महद्भिर् भीम-विक्रमैः न वा नरैः पराक्रान्तां ददहा नगरीं कपिः।
na vānaraiḥ parākrāntāṃ mahadbhir bhīma-vikramaiḥ na vā naraiḥ parākrāntāṃ dadahā nagarīṃ kapiḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुतं द्रुतं वह्नि-समागतं गतं महीमहीन-द्युति-रोचितं चितम् समं समन्तादप-गोपुरं पुरं परैः परैरप्यनिराकृतं कृतम्
drutaṃ drutaṃ vahni-samāgataṃ gataṃ mahīmahīna-dyuti-rocitaṃ citam samaṃ samantādapa-gopuraṃ puraṃ paraiḥ parairapyanirākṛtaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नश्यन्ति ददर्श वृन्दानि कपीन्द्रः हारीण्या-बलानां हारीण्या-बलानाम्।
naśyanti dadarśa vṛndāni kapīndraḥ hārīṇyā-balānāṃ hārīṇyā-balānām.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारीणामपनुनुदुर् न देह-खेदान् ना ऽऽरीणाऽमल-सलिला हिरण्य-वाप्यः, ना ऽऽरीणामनल-परीत-पत्र-पुष्पान् ना ऽरीणामभवदुपेत्य शर्म वृक्षान्।
nārīṇāmapanunudur na deha-khedān nā ''rīṇā'mala-salilā hiraṇya-vāpyaḥ, nā ''rīṇāmanala-parīta-patra-puṣpān nā 'rīṇāmabhavadupetya śarma vṛkṣān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ लुलित-पतत्रि-मालं रुग्णाऽसन-बाण-केशर-तमालम् स वनं विविक्त-मालं सीतां द्रष्टुं जगामाऽलम्।
atha lulita-patatri-mālaṃ rugṇā'sana-bāṇa-keśara-tamālam sa vanaṃ vivikta-mālaṃ sītāṃ draṣṭuṃ jagāmā'lam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घन-गिरीन्द्र-विलङ्घन-शालिना वन-गता वन-ज-द्युति-लोचना जन-मता ददृशे जनकाऽऽत्मजा तरु-मृगेण तरु-स्थल-शायिनी
ghana-girīndra-vilaṅghana-śālinā vana-gatā vana-ja-dyuti-locanā jana-matā dadṛśe janakā''tmajā taru-mṛgeṇa taru-sthala-śāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कान्ता महमाना दुःखं च्युत-भूषा रामस्य वियुक्ता कान्ता सह-माना।
kāntā mahamānā duḥkhaṃ cyuta-bhūṣā rāmasya viyuktā kāntā saha-mānā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मितमवददुदारं तां हनूमान् मुदा ऽरं रघु-वृषभ-सकाशं यामि देवि ! प्रकाशम् तव विदित-विषादो दृष्ट-कृत्स्नाऽऽमिषादः श्रियमनिशमवन्तं पर्वतं माल्यवन्तम्।
mitamavadadudāraṃ tāṃ hanūmān mudā 'raṃ raghu-vṛṣabha-sakāśaṃ yāmi devi ! prakāśam tava vidita-viṣādo dṛṣṭa-kṛtsnā''miṣādaḥ śriyamaniśamavantaṃ parvataṃ mālyavantam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदपतद् वियद-प्रगमः परैŌ रुचितमुन्नति-मत्-पृथु-सत्त्व-वत् रुचित-मुन् नति-मत् पृथु-सत्त्व-वत् प्रतिविधाय वणुर् भय-दं द्विषाम्।
udapatad viyada-pragamaḥ paraiŌ rucitamunnati-mat-pṛthu-sattva-vat rucita-mun nati-mat pṛthu-sattva-vat pratividhāya vaṇur bhaya-daṃ dviṣām.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभौ मरुत्वान् वि-कृतः स-मुद्रो, बभौ मरुत्वान् विकृतः स-मुद्रः, बभौ मरुत्वान् विकृतः समुद्रो, बभौ मरुत्वान् विकृतः स मुद्रः।
babhau marutvān vi-kṛtaḥ sa-mudro, babhau marutvān vikṛtaḥ sa-mudraḥ, babhau marutvān vikṛtaḥ samudro, babhau marutvān vikṛtaḥ sa mudraḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभियाता वरं तुङ्गं भू-भृतं रुचिरं पुरः कर्कशं प्रथितं धाम स-सत्वं पुष्करेक्षणम्। अभिया ऽताऽऽवरं तुङ्गं भू-भृतं रुचिरं पुरः कर्कशं प्रस्थितं धाम स-सत्वं पुष्करे क्षणम्।
abhiyātā varaṃ tuṅgaṃ bhū-bhṛtaṃ ruciraṃ puraḥ karkaśaṃ prathitaṃ dhāma sa-satvaṃ puṣkarekṣaṇam. abhiyā 'tā''varaṃ tuṅgaṃ bhū-bhṛtaṃ ruciraṃ puraḥ karkaśaṃ prasthitaṃ dhāma sa-satvaṃ puṣkare kṣaṇam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रं चित्रमिवा ऽऽयातो विचित्रं तस्य भू-भृतम् हरयो वेगमासाद्य संत्रस्ता मुमुहुर् मुहुः।
citraṃ citramivā ''yāto vicitraṃ tasya bhū-bhṛtam harayo vegamāsādya saṃtrastā mumuhur muhuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छन् स वारीण्यकिरत् पायोधेः, कूल-स्थितांस् तानि-तरूनधुन्वन्, पुष्पाऽऽस्तरांस् ते ऽङ्ग-सूखानतन्वन्, तान् किन्नरा मन्मथिनो ऽध्यतिष्ठन्।
gacchan sa vārīṇyakirat pāyodheḥ, kūla-sthitāṃs tāni-tarūnadhunvan, puṣpā''starāṃs te 'ṅga-sūkhānatanvan, tān kinnarā manmathino 'dhyatiṣṭhan.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गिरिं तरु-खण्ड-मण्डितं समवाप्य त्वरया लता-मृगः स्मित-दर्शित-कार्य-निश्चयः कपि-सैन्यैर् मुदितैरमण्डयत्।
sa giriṃ taru-khaṇḍa-maṇḍitaṃ samavāpya tvarayā latā-mṛgaḥ smita-darśita-kārya-niścayaḥ kapi-sainyair muditairamaṇḍayat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गरुडाऽनिल-तिग्म-रश्मयः पततां यधपि संमता जवे, अ-चिरेण कृताऽर्थमागतं तममन्यन्त तथाप्यतीव ते।
garuḍā'nila-tigma-raśmayaḥ patatāṃ yadhapi saṃmatā jave, a-cireṇa kṛtā'rthamāgataṃ tamamanyanta tathāpyatīva te.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रण-कन्दर-लीन-शस्त्र-सर्पः पृथु-वक्षः-स्थल-कर्कशोरु-भित्तिः च्युत-शोणित-बद्ध-धातु-रागः शुशुभे वानर-भू-धरस् तदा ऽसौ।
vraṇa-kandara-līna-śastra-sarpaḥ pṛthu-vakṣaḥ-sthala-karkaśoru-bhittiḥ cyuta-śoṇita-baddha-dhātu-rāgaḥ śuśubhe vānara-bhū-dharas tadā 'sau.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चल-पिङ्ग-केशर-हिरण्य-लताः स्थुट-नेत्र-पङ्क्ति-मणि-संहतयः कलधैत-सानव इवा ऽथ गिरेः कपयो बहूः पवन-जाऽऽगमने।
cala-piṅga-keśara-hiraṇya-latāḥ sthuṭa-netra-paṅkti-maṇi-saṃhatayaḥ kaladhaita-sānava ivā 'tha gireḥ kapayo bahūḥ pavana-jā''gamane.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपि-तोय-निधीन् प्लवङ्गमेन्दुर् मदयित्वा मधुरेण दर्शनेन वचनाऽमृत-दीधितीर् वितन्व- न्नकृता ऽऽनन्द-परीत-नेत्र-वारीन्।
kapi-toya-nidhīn plavaṅgamendur madayitvā madhureṇa darśanena vacanā'mṛta-dīdhitīr vitanva- nnakṛtā ''nanda-parīta-netra-vārīn.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिखेदित-विन्ध्य-वीरुधः परिपीताऽमल-निर्झराऽम्भसः दुधुवुर् मधु-काननं ततः कपि-नागा मुदिताऽङ्गदाऽऽज्ञया।
parikhedita-vindhya-vīrudhaḥ paripītā'mala-nirjharā'mbhasaḥ dudhuvur madhu-kānanaṃ tataḥ kapi-nāgā muditā'ṅgadā''jñayā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विटपि-मृग-विषाद-ध्वान्त-नुद् वानराऽर्कः प्रिय-वचनम-युखैर् बोधिताऽर्थाऽरविन्दः, उदय-गिरिमिवा ऽद्रिं संप्रमुच्या ऽभ्यगात् खं नृप-हृदय-गुहा-खं घ्नन् प्र-मोहाऽन्धकारम्।
viṭapi-mṛga-viṣāda-dhvānta-nud vānarā'rkaḥ priya-vacanama-yukhair bodhitā'rthā'ravindaḥ, udaya-girimivā 'driṃ saṃpramucyā 'bhyagāt khaṃ nṛpa-hṛdaya-guhā-khaṃ ghnan pra-mohā'ndhakāram.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रघु-तनयमगात् तपो-वन-खं विधृत-जटाऽजिन-वल्कलं हनूमान् परमिव पुरुषं नरेण युक्तं सम-शम-वेश-समाधिना ऽनुजेन,
raghu-tanayamagāt tapo-vana-khaṃ vidhṛta-jaṭā'jina-valkalaṃ hanūmān paramiva puruṣaṃ nareṇa yuktaṃ sama-śama-veśa-samādhinā 'nujena,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर-पुट-निहितं दधत् स रत्नं परिविरलाऽङ्गुलि निर्गताऽल्प-दीप्ति तनु-कपिल-घन-स्थितं यथेन्दुं नृपमनमत् परिभुग्न-जानु-मूर्धा।
kara-puṭa-nihitaṃ dadhat sa ratnaṃ pariviralā'ṅguli nirgatā'lpa-dīpti tanu-kapila-ghana-sthitaṃ yathenduṃ nṛpamanamat paribhugna-jānu-mūrdhā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुचिरोन्नत-रत्न-गौरवः परिपूर्णा-ऽमृत-रश्मि-मण्डलः समदृश्यत जीविताऽऽशया सह रामेण वधू-शिरो-मणिः।
rucironnata-ratna-gauravaḥ paripūrṇā-'mṛta-raśmi-maṇḍalaḥ samadṛśyata jīvitā''śayā saha rāmeṇa vadhū-śiro-maṇiḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवसन्न-रुचिं वनाऽऽगतं तमनाऽऽमृष्टरजो-विधूसरम् समपश्यदपेत-मैथिलिं दधतं गौरव-मात्रमात्म-वत्।
avasanna-ruciṃ vanā''gataṃ tamanā''mṛṣṭarajo-vidhūsaram samapaśyadapeta-maithiliṃ dadhataṃ gaurava-mātramātma-vat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामर्थ्य-संपादित-वाञ्छिताऽर्थश् चिन्ता-मणिः स्यान् न कथं हनूमान्, स-लक्ष्मणो भूमि-पतिस् तदानीं शाखा-मृगाऽनीक-पतिश् च मेने।
sāmarthya-saṃpādita-vāñchitā'rthaś cintā-maṇiḥ syān na kathaṃ hanūmān, sa-lakṣmaṇo bhūmi-patis tadānīṃ śākhā-mṛgā'nīka-patiś ca mene.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"युश्मान-चेतन् क्षय-वायु-कल्पान् सीता-स्फुलिङ्गं परिगृह्य जाल्मः लङ्का-वनं सिंह-समो ऽधिशेते मर्तुं द्विषन्नित्यवदद्धनूमान्
"yuśmāna-cetan kṣaya-vāyu-kalpān sītā-sphuliṅgaṃ parigṛhya jālmaḥ laṅkā-vanaṃ siṃha-samo 'dhiśete martuṃ dviṣannityavadaddhanūmān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"अहृत धनेश्वरस्य युधि यः समेत-मायो धनं, तमहमितो विलोक्य विबुधैः कृतोत्तमाऽऽयोधनम् विभव-मदेन निह्नुत-ह्रिया ऽतिमात्र-संपन्नकं, व्यथयति सत्-पथादधिगता ऽथवेह संपन् न कम्।
"ahṛta dhaneśvarasya yudhi yaḥ sameta-māyo dhanaṃ, tamahamito vilokya vibudhaiḥ kṛtottamā''yodhanam vibhava-madena nihnuta-hriyā 'timātra-saṃpannakaṃ, vyathayati sat-pathādadhigatā 'thaveha saṃpan na kam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋद्धि-मान् राक्षसो मूढश्, चित्रं नाऽसौ यद्दुधतः, को वा हेतुरनार्याणां धर्म्ये वर्त्मनि वर्तितुम्।
ṛddhi-mān rākṣaso mūḍhaś, citraṃ nā'sau yaddudhataḥ, ko vā heturanāryāṇāṃ dharmye vartmani vartitum.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या ऽधिवासे तनुरुत्सुका ऽसौ दृष्टा मया राम-पतिः प्र-मन्युः, कार्यस्य सारो ऽयमुदीरितो वः, प्रोक्तेन शेषेण किमुद्धतेन।
tasyā 'dhivāse tanurutsukā 'sau dṛṣṭā mayā rāma-patiḥ pra-manyuḥ, kāryasya sāro 'yamudīrito vaḥ, proktena śeṣeṇa kimuddhatena.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समतां शशि-लेखयोपयाया- दवदाता प्र-तनुः क्षयेण सीता, यदि नाम कलङ्क इन्दु-लेखा- मतिवृत्तो लघयेन् न चा ऽपि भावी।
samatāṃ śaśi-lekhayopayāyā- davadātā pra-tanuḥ kṣayeṇa sītā, yadi nāma kalaṅka indu-lekhā- mativṛtto laghayen na cā 'pi bhāvī.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-परीक्षित-कारिणा गृहीतां त्वमनासेवित-वृद्ध-पण्डितेन अ-विरोधित-निष्ठुरेण साध्वीं दयितां त्रातुमलं घटस्व राजन् !"
a-parīkṣita-kāriṇā gṛhītāṃ tvamanāsevita-vṛddha-paṇḍitena a-virodhita-niṣṭhureṇa sādhvīṃ dayitāṃ trātumalaṃ ghaṭasva rājan !"
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च विह्वल-सत्त्व-संकुलः परिशुष्यन्नभवन् महा-ह्रदः परितः परिताप-मूर्च्छितः, पतितं चा ऽम्बु निरभ्रमीप्सितम्।
sa ca vihvala-sattva-saṃkulaḥ pariśuṣyannabhavan mahā-hradaḥ paritaḥ paritāpa-mūrcchitaḥ, patitaṃ cā 'mbu nirabhramīpsitam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ लक्ष्मण-तुल्य-रूप-वेशं गमनाऽऽदेश-विनिर्गताऽग्र-हस्तम् कपयो ऽनुययुः समेत्य रामं नत-सुग्रीव-गृहीत-साऽऽदराज्ञम्।
atha lakṣmaṇa-tulya-rūpa-veśaṃ gamanā''deśa-vinirgatā'gra-hastam kapayo 'nuyayuḥ sametya rāmaṃ nata-sugrīva-gṛhīta-sā''darājñam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपि-पृष्ठ-गतौ ततो नरेन्द्रौ। कपयश् च ज्वलिताऽग्नि-पिङ्गलाऽक्षाः मुमुचुः, प्रययुर्, द्रुतं समीयुर्, वसुधां, व्योम, महीधरं महेन्द्रम्
kapi-pṛṣṭha-gatau tato narendrau. kapayaś ca jvalitā'gni-piṅgalā'kṣāḥ mumucuḥ, prayayur, drutaṃ samīyur, vasudhāṃ, vyoma, mahīdharaṃ mahendram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थितमिव परिरक्षितुं समन्ता- दुदधि-जलौघ-परिप्लवाद् धरित्रीम् गगन-तल-वसुन्ध्राऽन्तराले जल-निधिवेग-सहं प्रसार्य देहम्
sthitamiva parirakṣituṃ samantā- dudadhi-jalaugha-pariplavād dharitrīm gagana-tala-vasundhrā'ntarāle jala-nidhivega-sahaṃ prasārya deham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष-धर-निलये निविष्ट-मूलं शिखर-शतैः परिमृष्ट-देव-लोकम् घन-विपुल-नितम्ब-पूरिताशं फल-कुसुमाऽऽचित-वृक्ष-रम्य-कुञ्जम्
viṣa-dhara-nilaye niviṣṭa-mūlaṃ śikhara-śataiḥ parimṛṣṭa-deva-lokam ghana-vipula-nitamba-pūritāśaṃ phala-kusumā''cita-vṛkṣa-ramya-kuñjam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधु-कर-विरुतैः प्रियाध्वनीनां सरसि-रुहैर् दयिताऽऽस्य-हास्य-लक्ष्म्याः स्फुटमनुहरमाणमादधानं पुरुष-पतेः सहसा परंप्रमोदम्
madhu-kara-virutaiḥ priyādhvanīnāṃ sarasi-ruhair dayitā''sya-hāsya-lakṣmyāḥ sphuṭamanuharamāṇamādadhānaṃ puruṣa-pateḥ sahasā paraṃpramodam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रह-मणि-रसनं दिवो नितम्बं विपुलमनुत्तम-लब्ध-कान्ति-योगम् च्युत-घन-वसनं मनोऽभिरामं शिखर-करैर् मदनादिव स्पृशन्तम्
graha-maṇi-rasanaṃ divo nitambaṃ vipulamanuttama-labdha-kānti-yogam cyuta-ghana-vasanaṃ mano'bhirāmaṃ śikhara-karair madanādiva spṛśantam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रचपलम-गुरुं भराऽसहिष्णुं जनमसमानमनूर्जितं विवर्ज्य कृत-वसतिमिवाऽर्णवोपकण्ठे स्थिरम-तुलोन्नतिमूढ-तुङ्ग-मेघम्।
pracapalama-guruṃ bharā'sahiṣṇuṃ janamasamānamanūrjitaṃ vivarjya kṛta-vasatimivā'rṇavopakaṇṭhe sthirama-tulonnatimūḍha-tuṅga-megham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फठिक-मणि-गृहैः स-रत्न-दीपैः प्रतरुण-किन्नर-गीत-निस्वनैश् च अमर-पुर-मतिं सुराऽङ्गनानां दधतम-दुःखमनल्प-कल्प-वृक्षम्।
sphaṭhika-maṇi-gṛhaiḥ sa-ratna-dīpaiḥ prataruṇa-kinnara-gīta-nisvanaiś ca amara-pura-matiṃ surā'ṅganānāṃ dadhatama-duḥkhamanalpa-kalpa-vṛkṣam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ददृशुरुदीर्ण-धूम-धूम्रां दिशमुदधि-व्यवधिं समेत-सीताम् सह-रघुतनयाः प्लवङ्ग-सेनाः पवन-सुताऽङ्गुलि-दर्शितामुदक्षाः।
atha dadṛśurudīrṇa-dhūma-dhūmrāṃ diśamudadhi-vyavadhiṃ sameta-sītām saha-raghutanayāḥ plavaṅga-senāḥ pavana-sutā'ṅguli-darśitāmudakṣāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जल-निधिमगमन् महेन्द्र-कुञ्जात् प्रचय-तिरोहित-तिग्म-रश्मि-भासः सलिल-समुदयैर् महा-तरङ्गैर् भुवन-भर-क्षममप्य-भिन्न-वेलम्
jala-nidhimagaman mahendra-kuñjāt pracaya-tirohita-tigma-raśmi-bhāsaḥ salila-samudayair mahā-taraṅgair bhuvana-bhara-kṣamamapya-bhinna-velam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथु-गुरु-मणि-शुक्ति-गर्भ-भासा ग्लपित-रसा-तल-संभृताऽन्धकारम् उपहत-रवि-रश्मि-वृत्तिमुच्चैः प्रलघु-परिप्लवमान-वज्र-जालैः
pṛthu-guru-maṇi-śukti-garbha-bhāsā glapita-rasā-tala-saṃbhṛtā'ndhakāram upahata-ravi-raśmi-vṛttimuccaiḥ pralaghu-pariplavamāna-vajra-jālaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुपचित-जलं विवर्धमानै- र-मल-सरित्-सलिलैर् विभावरीषु स्फुटमवगमयन्तमूढ-वारीन् शश-धर-रत्न-मयान् महेन्द्र-सानून्
samupacita-jalaṃ vivardhamānai- ra-mala-sarit-salilair vibhāvarīṣu sphuṭamavagamayantamūḍha-vārīn śaśa-dhara-ratna-mayān mahendra-sānūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवन-भर-सहान-लङ्घ्य-धाम्नः पुरु-रुचि-रत्न-भृतो गुरूरु-देहान् श्रम-विधुर-विलीन-कूर्म-नक्रान् दधतमुदूढ-भुवो गिरीनहींश् च
bhuvana-bhara-sahāna-laṅghya-dhāmnaḥ puru-ruci-ratna-bhṛto gurūru-dehān śrama-vidhura-vilīna-kūrma-nakrān dadhatamudūḍha-bhuvo girīnahīṃś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रददृशुरुरु-मुक्त-शीकरौघान् विमल-मणि-द्युति-संभृतेन्द्र-चापान् जल-मुच इव धीर-मन्द्र-घोषान् क्षिति-परिताप-हृतो महा-तरङ्गान्
pradadṛśururu-mukta-śīkaraughān vimala-maṇi-dyuti-saṃbhṛtendra-cāpān jala-muca iva dhīra-mandra-ghoṣān kṣiti-paritāpa-hṛto mahā-taraṅgān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्रुम-मणि-कृत-भूषा मुक्ता-फल-निकर-रञ्जिताऽऽत्मानः बभुरुदक-नाग-भग्ना वेला-तट-शिखरिणो यत्र,
vidruma-maṇi-kṛta-bhūṣā muktā-phala-nikara-rañjitā''tmānaḥ babhurudaka-nāga-bhagnā velā-taṭa-śikhariṇo yatra,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृत-निखिल-रसा-तलः स-रत्नः शिखरि-समोर्मि-तिरोहिताऽन्तरीक्षः कुत इह परमाऽर्थतो जलौघो जल-निधिमीयुरतः समेत्य मायाम्
bhṛta-nikhila-rasā-talaḥ sa-ratnaḥ śikhari-samormi-tirohitā'ntarīkṣaḥ kuta iha paramā'rthato jalaugho jala-nidhimīyurataḥ sametya māyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशि-रहितमपि प्रभूत-कान्तिं विबुध-हृत-श्रियमप्य-नष्ट-शोभम् मथितमपि सुरैर् दिवं जलौघैः समभिभवन्तम-विक्षत-प्रभावम्
śaśi-rahitamapi prabhūta-kāntiṃ vibudha-hṛta-śriyamapya-naṣṭa-śobham mathitamapi surair divaṃ jalaughaiḥ samabhibhavantama-vikṣata-prabhāvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिति-कुल-गिरि-शेष-दिग्-गजेन्द्रान् सलिल-गतामिव नावमुद्वहन्तम् धृत-विधुर-धरं महा-वराहं गिरि-गुरु-पोत्रमपीहितैर् जयन्तम्
kṣiti-kula-giri-śeṣa-dig-gajendrān salila-gatāmiva nāvamudvahantam dhṛta-vidhura-dharaṃ mahā-varāhaṃ giri-guru-potramapīhitair jayantam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गिरि-परिगत-चञ्चलाऽऽपगाऽन्तं जल-निवहं दधतं मनोऽभिरामम् गलितमिव भुवो विलोक्य रामं धरणि-धर-स्तन-शुक्ल-चीन-पट्टम्।
giri-parigata-cañcalā''pagā'ntaṃ jala-nivahaṃ dadhataṃ mano'bhirāmam galitamiva bhuvo vilokya rāmaṃ dharaṇi-dhara-stana-śukla-cīna-paṭṭam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-परिमित-महाऽद्भुतैर् विचित्रश् च्युत-मलिनः शुचिभिर् महान-लङ्घ्यैः तरु-मृग-पति-लक्ष्मण-क्षितीन्द्रैः समधिगतो जलधिः परं बभासे।
a-parimita-mahā'dbhutair vicitraś cyuta-malinaḥ śucibhir mahāna-laṅghyaiḥ taru-mṛga-pati-lakṣmaṇa-kṣitīndraiḥ samadhigato jaladhiḥ paraṃ babhāse.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भवति महिमा विना विपत्ते- रवगमयन्निव पश्यतः पयोधिः अ-विरतमभवत् क्षणे क्षणे ऽसौ शिखरि-पृथु-प्रथित-प्रशान्त-वीचिः।
na bhavati mahimā vinā vipatte- ravagamayanniva paśyataḥ payodhiḥ a-viratamabhavat kṣaṇe kṣaṇe 'sau śikhari-pṛthu-prathita-praśānta-vīciḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदुभिरपि बिभेद पुष्प-बाणैश् चलशिशिरैरपि मारुतैर् ददाह रघु-तनयमनर्थ-पण्डितो ऽसौ, न च मदनः क्षतमाततान्, ना ऽर्चिः
mṛdubhirapi bibheda puṣpa-bāṇaiś calaśiśirairapi mārutair dadāha raghu-tanayamanartha-paṇḍito 'sau, na ca madanaḥ kṣatamātatān, nā 'rciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मृदु-मलिन-प्रभौ दिनाऽन्ते जलधि-समीप-गतावतीत-लोकौ अनुकृतिमितरेतरस्य मूर्त्योर् दिन-कर-राघव-नन्दनावकार्ष्टाम्।
atha mṛdu-malina-prabhau dinā'nte jaladhi-samīpa-gatāvatīta-lokau anukṛtimitaretarasya mūrtyor dina-kara-rāghava-nandanāvakārṣṭām.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपहरदिव सर्वतो विनोदान् दयित-गतं दधदेकधा समाधिम् घन-रुचि ववृधे ततो ऽन्धकारं सह रघु-नन्दन-मन्मथोदयेन।
apaharadiva sarvato vinodān dayita-gataṃ dadhadekadhā samādhim ghana-ruci vavṛdhe tato 'ndhakāraṃ saha raghu-nandana-manmathodayena.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधि-जलधि तमः क्षिपन् हिमांशुः परिददृशे ऽथ दृशां कृताऽवकाशः विदधदिव जगत् पुनः प्रलीनम्। भवति महान् हि पराऽर्थ एव सर्वः।
adhi-jaladhi tamaḥ kṣipan himāṃśuḥ paridadṛśe 'tha dṛśāṃ kṛtā'vakāśaḥ vidadhadiva jagat punaḥ pralīnam. bhavati mahān hi parā'rtha eva sarvaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशनिरयमसौ, कुतो निरभ्रे। शित-शर-वर्षम-सत् तदप्य-शार्ङ्गम्। इति मदन-वशो मुहुः शशाऽङ्के रघु-तनयो, न च निश्चिकाय चन्द्रम्।
aśanirayamasau, kuto nirabhre. śita-śara-varṣama-sat tadapya-śārṅgam. iti madana-vaśo muhuḥ śaśā'ṅke raghu-tanayo, na ca niścikāya candram.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमुद-वन-चयेषु कीर्ण-रश्मिः क्षत-तिमिरेशु च दिग्-वधू-मुखेषु वियति च विललास तद्-वदिन्दुर्, विलसति चन्द्रमसो न यद्-वदन्यः।
kumuda-vana-cayeṣu kīrṇa-raśmiḥ kṣata-timireśu ca dig-vadhū-mukheṣu viyati ca vilalāsa tad-vadindur, vilasati candramaso na yad-vadanyaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरणमिव गतं तमो निकुञ्जे विटपि-निराकृत-चन्द्र-रश्म्यरातौ पृथु-विषम-शिलाऽन्तराल-संस्थं स-जल-घन-द्युति भीत-वत् ससाद।
śaraṇamiva gataṃ tamo nikuñje viṭapi-nirākṛta-candra-raśmyarātau pṛthu-viṣama-śilā'ntarāla-saṃsthaṃ sa-jala-ghana-dyuti bhīta-vat sasāda.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ नयन-मनो-हरो ऽभिरामः स्मर इव चित्त-भवो ऽप्य-वाम-शीलः रघु-सुतमनुजो जगाद वाचं स-जल-घन-स्तनयित्नु-तुल्य-घोषःŌ
atha nayana-mano-haro 'bhirāmaḥ smara iva citta-bhavo 'pya-vāma-śīlaḥ raghu-sutamanujo jagāda vācaṃ sa-jala-ghana-stanayitnu-tulya-ghoṣaḥŌ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"पति-वध-परिलुप्त-लोल-केशीर् नयन-जलाऽपहृताऽञ्जनौष्ठ-रागाः कुरु रिपु-वनिता, जहीहि शोकं, क्व च शरणं जगतां भवान्, क्व मोहः
"pati-vadha-parilupta-lola-keśīr nayana-jalā'pahṛtā'ñjanauṣṭha-rāgāḥ kuru ripu-vanitā, jahīhi śokaṃ, kva ca śaraṇaṃ jagatāṃ bhavān, kva mohaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिगत-महिमा मनुश्य-लोके वत सुतरामवसीदति प्रमादी, गज-पतिरुरु-शैल-शृङ्ग-वर्ष्मा गुरुरवमज्जति पङ्क-भाङ्, न दारु।
adhigata-mahimā manuśya-loke vata sutarāmavasīdati pramādī, gaja-patiruru-śaila-śṛṅga-varṣmā gururavamajjati paṅka-bhāṅ, na dāru.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोद्धव्यं किमिव हि, यत् त्वया न बुद्धं, किं वा ते निमिषितमप्य-बुद्धि-पूर्वम्, लब्धाऽऽत्मा तव सुकृतैरनिष्ट-शङ्की स्नेहौघो घटयति मां तथापि वक्तुम्।"
boddhavyaṃ kimiva hi, yat tvayā na buddhaṃ, kiṃ vā te nimiṣitamapya-buddhi-pūrvam, labdhā''tmā tava sukṛtairaniṣṭa-śaṅkī snehaugho ghaṭayati māṃ tathāpi vaktum."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौमित्रेरिति वचनं निशम्य रामो जृम्भा-वान् भुज-युगलं विभज्य निद्रान् अध्यष्ठाच् छिशयिषया प्रवाल-तल्पं रक्षायै प्रति-दिशमादिशन् प्लवङ्गान्।
saumitreriti vacanaṃ niśamya rāmo jṛmbhā-vān bhuja-yugalaṃ vibhajya nidrān adhyaṣṭhāc chiśayiṣayā pravāla-talpaṃ rakṣāyai prati-diśamādiśan plavaṅgān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.