Library·Bhatti: Ravanavadha (Bhattikavya)·14
ततो दशाऽऽस्यः स्मर-विह्वलाऽऽत्मा चार-प्रकाशीकृत-शत्रु-शक्तिः विमोह्य माया-मय-राम-मूर्ध्ना सीतामनीकं प्रजिघाय योद्धुम्।
tato daśā''syaḥ smara-vihvalā''tmā cāra-prakāśīkṛta-śatru-śaktiḥ vimohya māyā-maya-rāma-mūrdhnā sītāmanīkaṃ prajighāya yoddhum.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कम्बूनथ समादध्मुः, कोणैर् भेर्यो निजघ्निरे, वेणून् पुपूरिरे, गुञ्जा जुगुञ्जुः कर-घट्टिताः
kambūnatha samādadhmuḥ, koṇair bheryo nijaghnire, veṇūn pupūrire, guñjā juguñjuḥ kara-ghaṭṭitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वादयांचक्रिरे ढक्काः, पणवा दध्वनुर् हताः, काहलाः पूरयांचक्रुः, पूर्णाः पेरश् च सस्वनुः
vādayāṃcakrire ḍhakkāḥ, paṇavā dadhvanur hatāḥ, kāhalāḥ pūrayāṃcakruḥ, pūrṇāḥ peraś ca sasvanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदङ्गा धीरमास्वेनुर्, हतैर् स्वेने च गोमुखैः घण्टाः शिशिञ्जिरे दीर्घं, जह्रादे पटहैर् भृशम्।
mṛdaṅgā dhīramāsvenur, hatair svene ca gomukhaiḥ ghaṇṭāḥ śiśiñjire dīrghaṃ, jahrāde paṭahair bhṛśam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हया जिहेषिरे हर्षाद्, गम्भीरं जगजुर् गजाः, संत्रस्ताः करभा रेटुश्, चुकुवुः पत्ति-पङ्क्तयः
hayā jiheṣire harṣād, gambhīraṃ jagajur gajāḥ, saṃtrastāḥ karabhā reṭuś, cukuvuḥ patti-paṅktayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुरङ्गा-पुस्फुटुर् भीताः, पुस्फुरुर् वृषभाः परम् नार्यश् चुक्षुभिरे मम्लुर् मुमुहुः शुशुचुः पतीन्।
turaṅgā-pusphuṭur bhītāḥ, pusphurur vṛṣabhāḥ param nāryaś cukṣubhire mamlur mumuhuḥ śuśucuḥ patīn.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगर्जुर्, जहृषुः, शुरा रेजुस् तुष्टुविरे परैः, बबन्धुरङ्गुलि-त्राणि, सन्नेहुः परिनिर्ययुः।
jagarjur, jahṛṣuḥ, śurā rejus tuṣṭuvire paraiḥ, babandhuraṅguli-trāṇi, sannehuḥ pariniryayuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनूष्यारोपयांचक्रुरारुरुहू रथाऽऽदिषु, असीनुद्ववृहुर् दीप्तान्, गुर्वीरुच्चिक्षिपुर् गदाः
dhanūṣyāropayāṃcakrurāruruhū rathā''diṣu, asīnudvavṛhur dīptān, gurvīruccikṣipur gadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलानि भ्रमयांचक्रुर्, बाणानाददिरे शुभान्, भ्रेमुश्, चुकुर्दिरे, रेसुर् ववल्गुश् च पदातयः
śūlāni bhramayāṃcakrur, bāṇānādadire śubhān, bhremuś, cukurdire, resur vavalguś ca padātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमुत्पेतुः कशा-घातै, रश्म्याकर्षैर् ममङ्गिरे अश्वाः, प्रदुद्रुवुर् मोक्षे रक्तं निजगरुः श्रमे।
amutpetuḥ kaśā-ghātai, raśmyākarṣair mamaṅgire aśvāḥ, pradudruvur mokṣe raktaṃ nijagaruḥ śrame.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजानां प्रददुः शारीन्, कम्बलान् परितस्तरुः, तेनुः कक्षां, ध्वजांश् चैव समुच्छिश्रियुरुच्छिखान्।
gajānāṃ pradaduḥ śārīn, kambalān paritastaruḥ, tenuḥ kakṣāṃ, dhvajāṃś caiva samucchiśriyurucchikhān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशिश्वासयिषांचक्रुरालिलिङ्गुश् च योषितः, आजघ्नुर् मूर्ध्नि बालांश् च चुचुम्बुश् च सुत-प्रियाः।
viśiśvāsayiṣāṃcakrurāliliṅguś ca yoṣitaḥ, ājaghnur mūrdhni bālāṃś ca cucumbuś ca suta-priyāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गम्भीर-वेदिनः संज्ञा गजा जगृहुरक्षताः, ववृधे शुशुभे चैषां मदो, हृष्टैश् च पुप्लुवे।
gambhīra-vedinaḥ saṃjñā gajā jagṛhurakṣatāḥ, vavṛdhe śuśubhe caiṣāṃ mado, hṛṣṭaiś ca pupluve.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगाः प्रदक्षिणं सस्रुः, शिवाः सम्यग् ववाशिरे, अ-वामैः पुस्फुरे देहैः, प्रसेदे चित्त-वृत्तिभिः।
mṛgāḥ pradakṣiṇaṃ sasruḥ, śivāḥ samyag vavāśire, a-vāmaiḥ pusphure dehaiḥ, prasede citta-vṛttibhiḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राज्यमाञ्जिहिषांचक्रे प्रहस्तो रावणाऽऽज्ञया द्वारं ररङ्घतुर् याम्य्ं महापार्श्व-महोदरौ।
prājyamāñjihiṣāṃcakre prahasto rāvaṇā''jñayā dvāraṃ raraṅghatur yāmyṃ mahāpārśva-mahodarau.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रययाविन्द्र-जित् प्रत्यगियाय स्वयमुत्तरम्। सहध्यासिसिषांचक्रे विरूपाऽक्षः पुरोदरम्।
prayayāvindra-jit pratyagiyāya svayamuttaram. sahadhyāsisiṣāṃcakre virūpā'kṣaḥ purodaram.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुश्राव रामस् तत् सर्वं, प्रतस्थे च स-सैनिकः विस्फारयांचकाराऽस्त्रं बबन्धाऽथ च बाणधी।
śuśrāva rāmas tat sarvaṃ, pratasthe ca sa-sainikaḥ visphārayāṃcakārā'straṃ babandhā'tha ca bāṇadhī.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईक्षांचक्रे ऽथ सौमित्रिमनुजज्ञे बलानि च, नमश्चकार देवेभ्यः पर्ण-तल्पं मुमोच च।
īkṣāṃcakre 'tha saumitrimanujajñe balāni ca, namaścakāra devebhyaḥ parṇa-talpaṃ mumoca ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकासांचक्रुरुत्तस्थुर्, नेदुरानशिरे दिशः वानरा, भूधरान्, रेधुर्, बभञ्जुश्, च ततस् तरून्।
cakāsāṃcakruruttasthur, nedurānaśire diśaḥ vānarā, bhūdharān, redhur, babhañjuś, ca tatas tarūn.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाल भूर्, नभो रक्तं गोष्पदप्रं ववर्ष च, मृगाः प्रससृपुर् वामं, खगाश् चुकुविरेऽशुभम्।
dadāla bhūr, nabho raktaṃ goṣpadapraṃ vavarṣa ca, mṛgāḥ prasasṛpur vāmaṃ, khagāś cukuvire'śubham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उल्का ददृशिरे दीप्ता, रुरुवुश् चाऽशिवं शिवाः, चक्ष्माये च मही, रामः शशङ्के चाऽशुभाऽगमम्।
ulkā dadṛśire dīptā, ruruvuś cā'śivaṃ śivāḥ, cakṣmāye ca mahī, rāmaḥ śaśaṅke cā'śubhā'gamam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणः शुश्रुवान् शत्रून् राक्षसानभ्युपेयुषः, स्वयं युयुत्सयांचक्रे प्राकाराऽग्रे निषेदिवान्।
rāvaṇaḥ śuśruvān śatrūn rākṣasānabhyupeyuṣaḥ, svayaṃ yuyutsayāṃcakre prākārā'gre niṣedivān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरासू राक्षसा बाणान्, प्रजहुः शूल-पट्टिशान् असींश् च वाहयांचक्रुः पाशैश् चाऽऽचकृषुस् ततैः
nirāsū rākṣasā bāṇān, prajahuḥ śūla-paṭṭiśān asīṃś ca vāhayāṃcakruḥ pāśaiś cā''cakṛṣus tataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भल्लैश् च बिभिदुस् तीक्ष्णैर् विविधुस् तोमरैस् तथा। गदाभिश् चूर्णयांचक्रुः, शितैश् चक्रैश् च चिच्छिदुः।
bhallaiś ca bibhidus tīkṣṇair vividhus tomarais tathā. gadābhiś cūrṇayāṃcakruḥ, śitaiś cakraiś ca cicchiduḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानरा मुष्टिभिर् जघ्नुर् ददंशुर् दशनैस् तथा, निरासुश् च गिरींस् तुङ्गान्, द्रुमान् विचकरुस् तथा।
vānarā muṣṭibhir jaghnur dadaṃśur daśanais tathā, nirāsuś ca girīṃs tuṅgān, drumān vicakarus tathā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाङ्गूलैर् लोठयांचक्रुस्, तलैर्, निन्युश् च संक्षयम्, नखैश् चकृततुः, क्रुद्धाः पिपिषुश् च क्षितौ बलात्।
lāṅgūlair loṭhayāṃcakrus, talair, ninyuś ca saṃkṣayam, nakhaiś cakṛtatuḥ, kruddhāḥ pipiṣuś ca kṣitau balāt.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबभूवुः कबन्धानि, प्रोहुः शोणित-तोय-गाः, तेरुर् भटाऽऽस्य-पद्मानि, ध्वजैः फेणैरिवाऽऽबभे,
saṃbabhūvuḥ kabandhāni, prohuḥ śoṇita-toya-gāḥ, terur bhaṭā''sya-padmāni, dhvajaiḥ pheṇairivā''babhe,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्त-पङ्के गजाः सेदुर्, न प्रचक्रमिरे रथाः, निममज्जुस् तुरङ्गाश् च, गन्तुं नोत्सेहिरे भटाः।
rakta-paṅke gajāḥ sedur, na pracakramire rathāḥ, nimamajjus turaṅgāś ca, gantuṃ notsehire bhaṭāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोट्या कोट्या पुर-द्वारमेकैकं रुरुघे द्विषाम्, षट्-त्रिंशद्धरि-कोट्यश् च निवव्रुर् वानराऽऽधिपम्,
koṭyā koṭyā pura-dvāramekaikaṃ rurughe dviṣām, ṣaṭ-triṃśaddhari-koṭyaś ca nivavrur vānarā''dhipam,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्तनुर्, जह्वलुर्, मम्लुर्, जग्लुर्, लुलुठिरे क्षताः, मुमूर्च्छुर्, ववमू रक्तं, ततृषुश् चोभये भटाः
tastanur, jahvalur, mamlur, jaglur, luluṭhire kṣatāḥ, mumūrcchur, vavamū raktaṃ, tatṛṣuś cobhaye bhaṭāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्पातिना प्रजङ्घस् तु युयुधे, ऽसौ द्रुमाहतः चकम्पे, तीव चुक्रोश, जीवनाशं ननाश च।
sampātinā prajaṅghas tu yuyudhe, 'sau drumāhataḥ cakampe, tīva cukrośa, jīvanāśaṃ nanāśa ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्चख्नाते नलेना ऽऽजौ स्फुरत्-प्रतपनाऽक्षिणी, जम्बुमाली जहौ प्राणान् ग्राव्णा मारुतिना हतः।
uccakhnāte nalenā ''jau sphurat-pratapanā'kṣiṇī, jambumālī jahau prāṇān grāvṇā mārutinā hataḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रिघ्नस्य प्रचुक्षोद गदया ऽङ्गं विभीषणः। सुग्रीवः प्रघसं नेभे, बहून् रामस् ततर्द च।
mitrighnasya pracukṣoda gadayā 'ṅgaṃ vibhīṣaṇaḥ. sugrīvaḥ praghasaṃ nebhe, bahūn rāmas tatarda ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रमुष्टेर् विशिश्लेष मैन्देना ऽभिहतं शिरः, नीलश् चकर्त चक्रेण निकुम्भस्य शिरः स्फुरत्।
vajramuṣṭer viśiśleṣa maindenā 'bhihataṃ śiraḥ, nīlaś cakarta cakreṇa nikumbhasya śiraḥ sphurat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरूपाक्षो जहे प्राणैस् तृढः सौमित्रि-पत्रिभिः, प्रमोचयांचकाराऽसून् द्विविदस् त्वशनि-प्रभम्।
virūpākṣo jahe prāṇais tṛḍhaḥ saumitri-patribhiḥ, pramocayāṃcakārā'sūn dvividas tvaśani-prabham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गदा शत्रु-जिता जिघ्ये, तां प्रतीयेष वालि-जः रथं ममन्थ स-हयं शाखिना ऽस्य ततो ऽङ्गदः।
gadā śatru-jitā jighye, tāṃ pratīyeṣa vāli-jaḥ rathaṃ mamantha sa-hayaṃ śākhinā 'sya tato 'ṅgadaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् कर्म वालि-पुत्रस्य दृष्ट्वा विश्वं विसिष्मिये, संत्रेसू राक्षसाः सर्वे, बहु मेने च राघवः।
tat karma vāli-putrasya dṛṣṭvā viśvaṃ visiṣmiye, saṃtresū rākṣasāḥ sarve, bahu mene ca rāghavaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवो मुमुदे, देवाः साध्वित्यूचुः सŌविस्मयाः, विभीषणो ऽभितुष्टाव, प्रशशंसुः प्लवङ्गमाः।
sugrīvo mumude, devāḥ sādhvityūcuḥ saŌvismayāḥ, vibhīṣaṇo 'bhituṣṭāva, praśaśaṃsuḥ plavaṅgamāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ही चित्रं लक्ष्मणेनोदे, रावणिश् च तिरोदधे विचकार ततो रामः शरान्, संतत्रसुर् द्विषः
hī citraṃ lakṣmaṇenode, rāvaṇiś ca tirodadhe vicakāra tato rāmaḥ śarān, saṃtatrasur dviṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभिन्ना जुघुरुर् घोरं, जक्षुः क्रव्याऽशिनो हतान्, चुष्च्योत व्रणिनां रक्तं, छिन्नाश् चेलुः क्षणं भुजाः
vibhinnā jughurur ghoraṃ, jakṣuḥ kravyā'śino hatān, cuṣcyota vraṇināṃ raktaṃ, chinnāś celuḥ kṣaṇaṃ bhujāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्तैरपि दृढ-क्रोधो वीर-वक्त्रैर् न तत्यजे, पलायांचक्रिरे शेषा, जिह्रियुः शूर-मानिनः।
kṛttairapi dṛḍha-krodho vīra-vaktrair na tatyaje, palāyāṃcakrire śeṣā, jihriyuḥ śūra-māninaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राघवो न दयांचक्रे, दधुर् धैर्यं न केचन, मम्रे पतङ्गवद् वीरैर् हाहेति च विचुक्रुशे।
rāghavo na dayāṃcakre, dadhur dhairyaṃ na kecana, mamre pataṅgavad vīrair hāheti ca vicukruśe.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिरोबभूवे सूर्येण, प्रापे च निशया ऽऽस्पदम्, जग्रसे काल-रात्रीव वानरान् राक्षसाम्श् च सा।
tirobabhūve sūryeṇa, prāpe ca niśayā ''spadam, jagrase kāla-rātrīva vānarān rākṣasāmś ca sā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुकोपेन्द्रजिदत्युग्रं सर्पाऽस्त्रं चा ऽऽजुहाव, सः आजुहुवे तिरोभूतः परानीकं, जहास च।
cukopendrajidatyugraṃ sarpā'straṃ cā ''juhāva, saḥ ājuhuve tirobhūtaḥ parānīkaṃ, jahāsa ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बबाधे च बलं कृत्स्नं, निजग्राह च सायकैः उत्ससर्ज शरांस्, तेऽस्य सर्प-साच् च प्रपेदिरे।
babādhe ca balaṃ kṛtsnaṃ, nijagrāha ca sāyakaiḥ utsasarja śarāṃs, te'sya sarpa-sāc ca prapedire.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचिचाय स तैः सेनामाचिकाय च राघवौ, बभाण च, "न मे मायां जिगायेन्द्रोऽपि, किं नृभिः"।
ācicāya sa taiḥ senāmācikāya ca rāghavau, babhāṇa ca, "na me māyāṃ jigāyendro'pi, kiṃ nṛbhiḥ".
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचिक्याते च भूयो ऽपि राघवौ तेन पन्नगैः तौ मुमुहतुरुद्विग्नौ, वसुधायां च पेततुः
ācikyāte ca bhūyo 'pi rāghavau tena pannagaiḥ tau mumuhaturudvignau, vasudhāyāṃ ca petatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रामेति चक्रन्दुस्, त्रेसुः परिदिदेविरे निशश्वसुश् च सेनान्यः, प्रोचुर् धिगिति चाऽऽत्मनः।
tato rāmeti cakrandus, tresuḥ parididevire niśaśvasuś ca senānyaḥ, procur dhigiti cā''tmanaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्युं शेकुर् न ते रोद्धुं, ना ऽस्रं संरुरुधुः पतत्, विविदुर् नेन्द्रजिन्-मार्गं, परीयुश् च प्लवङ्गमाः।
manyuṃ śekur na te roddhuṃ, nā 'sraṃ saṃrurudhuḥ patat, vividur nendrajin-mārgaṃ, parīyuś ca plavaṅgamāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधावा ऽद्भिस् ततश् चक्षुः सुग्रीवस्य विभीषणः विदांचकार धौताऽक्षः स रिपुं खे, ननर्द च।
dadhāvā 'dbhis tataś cakṣuḥ sugrīvasya vibhīṣaṇaḥ vidāṃcakāra dhautā'kṣaḥ sa ripuṃ khe, nanarda ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उज्जुगूरे ततः शैलं हन्तुमिन्द्रजितं कपिः विहाय रावणिस् तस्मादानंहे चा ऽन्तिकं पितुः।
ujjugūre tataḥ śailaṃ hantumindrajitaṃ kapiḥ vihāya rāvaṇis tasmādānaṃhe cā 'ntikaṃ pituḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचचक्षे च वृत्तान्तं, प्रजहर्ष च रावनः गाढं चोपजुगूहैनं, शिरस्युपशिशिङ्घ च।
ācacakṣe ca vṛttāntaṃ, prajaharṣa ca rāvanaḥ gāḍhaṃ copajugūhainaṃ, śirasyupaśiśiṅgha ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्वजानुद्दुधुवुस् तुङ्गान्, मांसं चेमुर्, जगुः, पपुः, कामयांचक्रिरे कान्तास्, ततस् तुष्टा निशाचराः।
dhvajānuddudhuvus tuṅgān, māṃsaṃ cemur, jaguḥ, papuḥ, kāmayāṃcakrire kāntās, tatas tuṣṭā niśācarāḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शयांचक्रिरे रामं सीतां राज्ञश् च शासनात्, तस्या मिमीलतुर् नेत्रे, लुलुठे पुष्पकोदरे।
darśayāṃcakrire rāmaṃ sītāṃ rājñaś ca śāsanāt, tasyā mimīlatur netre, luluṭhe puṣpakodare.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणा दध्वंसिरे, गात्रं तस्तम्भे च प्रिये हते, उच्छश्वास चिराद् दीना, रुरोदा ऽसौ ररास च।
prāṇā dadhvaṃsire, gātraṃ tastambhe ca priye hate, ucchaśvāsa cirād dīnā, rurodā 'sau rarāsa ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"लौह-बन्धैर् बबन्धे नु, वज्रेण किं विनिर्ममे मनो मे, न विना रामाद् यत् पुस्फोट सहस्र-धा।
"lauha-bandhair babandhe nu, vajreṇa kiṃ vinirmame mano me, na vinā rāmād yat pusphoṭa sahasra-dhā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तेरिथ समुद्रं त्वं मदर्थे, ऽरीन् जिहिंसिथ, ममर्थ चाऽतिघोरां मां धिग् जीवित-लघूकृताम्।
utteritha samudraṃ tvaṃ madarthe, 'rīn jihiṃsitha, mamartha cā'tighorāṃ māṃ dhig jīvita-laghūkṛtām.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जिजीवा ऽसुखी तातः प्राणता रहितस् त्वया, मृतेऽपि त्वयि जीवन्त्या किं मया ऽणकभार्यया।"
na jijīvā 'sukhī tātaḥ prāṇatā rahitas tvayā, mṛte'pi tvayi jīvantyā kiṃ mayā 'ṇakabhāryayā."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा जुगुप्सान् प्रचक्रे ऽसून्, जगर्हे लक्षणानि च देहभाञ्जि, ततः केशान् लुलुञ्च, लुलुठे मुहुः।
sā jugupsān pracakre 'sūn, jagarhe lakṣaṇāni ca dehabhāñji, tataḥ keśān luluñca, luluṭhe muhuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जग्लौ, दध्यौ, वितस्तान, क्षणं प्राण न, विव्यथे, दैवं निनिन्द, चक्रन्द, देहे चा ऽतीव मन्युना।
jaglau, dadhyau, vitastāna, kṣaṇaṃ prāṇa na, vivyathe, daivaṃ nininda, cakranda, dehe cā 'tīva manyunā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्वासयांचकारा ऽथ त्रिजटा तां, निनाय च। ततः प्रजागरांचक्रुर् वानराः स-विभीषणाः
āśvāsayāṃcakārā 'tha trijaṭā tāṃ, nināya ca. tataḥ prajāgarāṃcakrur vānarāḥ sa-vibhīṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिचेत रागस् तत् कृच्छ्रमोषांचक्रे शुचा ऽथ सः, मन्युश् चा ऽस्य समापिप्ये, विरुराव च लक्ष्मणम्।
ciceta rāgas tat kṛcchramoṣāṃcakre śucā 'tha saḥ, manyuś cā 'sya samāpipye, virurāva ca lakṣmaṇam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीहे मर्तुमानर्चे तेन वाचा ऽखिलं बलम्, आपपृच्छे च सुग्रीवं स्वं देशं विससर्ज च।
samīhe martumānarce tena vācā 'khilaṃ balam, āpapṛcche ca sugrīvaṃ svaṃ deśaṃ visasarja ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदिदेश स किष्किन्धां राघवौ नेतुमङ्गदम्, प्रतिजज्ञे स्वयं चैव सुग्रीवो रक्षसा वधम्।
ādideśa sa kiṣkindhāṃ rāghavau netumaṅgadam, pratijajñe svayaṃ caiva sugrīvo rakṣasā vadham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"नागाऽस्त्रमिदमेतस्य विपक्षस् तार्क्ष्य-संस्मृतिः" विभीषणादिति श्रुत्वा तं निदध्यौ रघूत्तमः।
"nāgā'stramidametasya vipakṣas tārkṣya-saṃsmṛtiḥ" vibhīṣaṇāditi śrutvā taṃ nidadhyau raghūttamaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विजघटे शैलैरुद्वेलं पुप्लुवे ऽम्बुधिः वृक्षेभ्यश् चुच्युते पुष्पैर्, विरेजुर् भासुरा दिशः
tato vijaghaṭe śailairudvelaṃ pupluve 'mbudhiḥ vṛkṣebhyaś cucyute puṣpair, virejur bhāsurā diśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाहिरे ऽम्बुधिं नागा, ववौ वायुर् मनो-रमः तेजांसि शंशमांचक्रुः, शर-बन्धा विशिश्लिषुः।
jagāhire 'mbudhiṃ nāgā, vavau vāyur mano-ramaḥ tejāṃsi śaṃśamāṃcakruḥ, śara-bandhā viśiśliṣuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रेजिरे ऽक्षत-वद् योधा, लेभे संज्ञां च लक्ष्मणः, विभीषणो ऽपि बभ्राजे, गरुत्मान् प्राप चा ऽन्तिकम्
bhrejire 'kṣata-vad yodhā, lebhe saṃjñāṃ ca lakṣmaṇaḥ, vibhīṣaṇo 'pi babhrāje, garutmān prāpa cā 'ntikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपस्पर्शा ऽथ काकुत्स्थौ, जज्ञाते तौ गत-व्यथौ तयोरात्मानमाचख्यौ, ययौ चा ऽथ यथा-गतम्।
saṃpasparśā 'tha kākutsthau, jajñāte tau gata-vyathau tayorātmānamācakhyau, yayau cā 'tha yathā-gatam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेनुस्, तित्विषुरुद्येमुरच्चख्नुः पर्वतांस् तरून्, वानरा दद्रमुश् चा ऽथ संग्रामं चाऽऽशशाशिरे।
svenus, titviṣurudyemuraccakhnuḥ parvatāṃs tarūn, vānarā dadramuś cā 'tha saṃgrāmaṃ cā''śaśāśire.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
डुढौकिरे पुनर् लङ्कां, बुबुधे तान् दशाननः जीवतश् च विवेदा ऽरीन्, बभ्रंशे ऽसौ धृतेस् ततः।
ḍuḍhaukire punar laṅkāṃ, bubudhe tān daśānanaḥ jīvataś ca vivedā 'rīn, babhraṃśe 'sau dhṛtes tataḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्रंसे शर-बन्धेन दिव्येनेति बुबुन्द सः, बभाजा ऽथ परं मोहमूहांचक्रे जयं न च।
sasraṃse śara-bandhena divyeneti bubunda saḥ, babhājā 'tha paraṃ mohamūhāṃcakre jayaṃ na ca.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घूम्राक्षो ऽथ प्रतिष्ठासांचक्रे रावण-संमतः सिंहाऽऽस्यैर् युयुजे तस्य वृकाऽऽस्यैश् च रथः खगैः।
ghūmrākṣo 'tha pratiṣṭhāsāṃcakre rāvaṇa-saṃmataḥ siṃhā''syair yuyuje tasya vṛkā''syaiś ca rathaḥ khagaiḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वक्-त्रैः संविव्ययुर् देहान्, वाहनान्यधिशिश्यिरे, आनर्जुर् नृ-भुजोऽस्त्राणि, ववञ्चुश् चाऽऽहव-क्षितिम्।
tvak-traiḥ saṃvivyayur dehān, vāhanānyadhiśiśyire, ānarjur nṛ-bhujo'strāṇi, vavañcuś cā''hava-kṣitim.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्युवास रथं, तेये पुराच्, चुक्षाव चा ऽशुभम्, संश्रावयांचकारा ऽऽख्यां धूम्राक्षस् तत्वरे तथा।
adhyuvāsa rathaṃ, teye purāc, cukṣāva cā 'śubham, saṃśrāvayāṃcakārā ''khyāṃ dhūmrākṣas tatvare tathā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निलिल्ये मूर्ध्नि गृध्रोऽस्य, क्रूरा ध्वाङ्क्षा विवाशिरे, शिशीके शोणितं व्योम, चचाल क्ष्मा-तलं तथा।
nililye mūrdhni gṛdhro'sya, krūrā dhvāṅkṣā vivāśire, śiśīke śoṇitaṃ vyoma, cacāla kṣmā-talaṃ tathā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रजघटे युद्धं, शस्त्राण्यासुः परस्परम्, वव्रश्चुराजुघूर्णुश्, च स्येमुश्, चुकूर्दिरे तथा।
tataḥ prajaghaṭe yuddhaṃ, śastrāṇyāsuḥ parasparam, vavraścurājughūrṇuś, ca syemuś, cukūrdire tathā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरुजुर्, भ्रेजिरे, फेणुर्, बहुधा हरि-राक्षसाः, वीरा न बिभयांचक्रुर्, भीषयांचक्रिरे परान्।
rurujur, bhrejire, pheṇur, bahudhā hari-rākṣasāḥ, vīrā na bibhayāṃcakrur, bhīṣayāṃcakrire parān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्तं प्रचुश्चुतुः क्षण्णाः, शिश्वियुर् बाण-विक्षताः, अस्यतां शुशुवुर् बाणान् भुजाः साऽङ्गुष्ठ-मुष्टयः।
rattaṃ pracuścutuḥ kṣaṇṇāḥ, śiśviyur bāṇa-vikṣatāḥ, asyatāṃ śuśuvur bāṇān bhujāḥ sā'ṅguṣṭha-muṣṭayaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणे चिक्रीड धूम्राक्षस्, तं ततर्जाऽनिलाऽऽत्मजः, आददे च शिलां, साऽश्वं पिपेषा ऽस्य रथं तया।
raṇe cikrīḍa dhūmrākṣas, taṃ tatarjā'nilā''tmajaḥ, ādade ca śilāṃ, sā'śvaṃ pipeṣā 'sya rathaṃ tayā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपात राक्षसो भूमौ, रराट च भयंकरम्, तुतोद गदया चाऽरिं, तं दुध्रावा ऽद्रिणा कपिः।
papāta rākṣaso bhūmau, rarāṭa ca bhayaṃkaram, tutoda gadayā cā'riṃ, taṃ dudhrāvā 'driṇā kapiḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकम्पनस् ततो योद्धुं चकमे रावणाऽज्ञया, स रथेना ऽभिदुद्राव, जुघुरे चाऽतिभैरवम्।
akampanas tato yoddhuṃ cakame rāvaṇā'jñayā, sa rathenā 'bhidudrāva, jughure cā'tibhairavam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पस्पन्दे तस्य वामाऽक्षि, सस्यमुश् चाऽशिवाः खगाः, तान् वव्राजा ऽवमत्या ऽसौ, बभासे च रणे शरैः।
paspande tasya vāmā'kṣi, sasyamuś cā'śivāḥ khagāḥ, tān vavrājā 'vamatyā 'sau, babhāse ca raṇe śaraiḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खमूयुर्, वसुधामूवुः सायका रज्जु-वत् तताः तस्माद् बलैरपत्रेपे, पुप्रोथा ऽस्मै न कश्चन।
khamūyur, vasudhāmūvuḥ sāyakā rajju-vat tatāḥ tasmād balairapatrepe, puprothā 'smai na kaścana.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भस्म-साच् चकाराऽरीन्, दुदाव च कृतान्त-वत्, चुक्रोध मारुतिस्, ताल- मुच्चख्ने च महा-शिखम्।
sa bhasma-sāc cakārā'rīn, dudāva ca kṛtānta-vat, cukrodha mārutis, tāla- muccakhne ca mahā-śikham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमाया ऽकम्पनं तेन निरुवाप महा-पशुम्, बभ्रज्ज निहते तस्मिन् शोको रावणमग्निवत्।
yamāyā 'kampanaṃ tena niruvāpa mahā-paśum, babhrajja nihate tasmin śoko rāvaṇamagnivat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बिभ्रेष, प्रचुक्षोद, दन्तैरोष्ठं चखाद च, प्रगोपायांचकारा ऽऽशु यत्नेन परितः पुरम्।
sa bibhreṣa, pracukṣoda, dantairoṣṭhaṃ cakhāda ca, pragopāyāṃcakārā ''śu yatnena paritaḥ puram.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहस्तमर्थयांचक्रे योद्धुमद्भुत-विक्रमम्। "किं विचारेण, रजेन्द्र ! युद्धाऽर्था वयमित्य्सौ"
prahastamarthayāṃcakre yoddhumadbhuta-vikramam. "kiṃ vicāreṇa, rajendra ! yuddhā'rthā vayamitysau"
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्वाणा ऽशङ्कितो योद्धुमुत्सेहे च महा-रथः, निर्येमिरे ऽस्य योद्धारश्, चक्wxल्क़्क़्पे चाऽश्व-कुञ्जरम्।
cakvāṇā 'śaṅkito yoddhumutsehe ca mahā-rathaḥ, niryemire 'sya yoddhāraś, cakwxlqqpe cā'śva-kuñjaram.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युयुजुः स्यन्दनानश्वैरीजुर् देवान् पुरोहिताः आनर्चुर् ब्राह्मणान् सम्यगाशिषश् चाऽऽशशंसिरे।
yuyujuḥ syandanānaśvairījur devān purohitāḥ ānarcur brāhmaṇān samyagāśiṣaś cā''śaśaṃsire.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊहिरे मूर्ध्नि सिद्धार्था, गावश् चा ऽऽलेभिरे भटैः, प्रचुक्ष्णुवुर् महा ऽस्त्राणि, जिज्ञासांचक्रिरे हयान्।
ūhire mūrdhni siddhārthā, gāvaś cā ''lebhire bhaṭaiḥ, pracukṣṇuvur mahā 'strāṇi, jijñāsāṃcakrire hayān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ललुः खड्गान्, ममार्जुश् च, ममृजुश् च परश्वधान् "अलंचक्रे, समालेभे ववसे, बुभुजे, पपे,
laluḥ khaḍgān, mamārjuś ca, mamṛjuś ca paraśvadhān "alaṃcakre, samālebhe vavase, bubhuje, pape,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहसे च क्षणं, यानैर् निर्जग्मे योद्धृभिस् ततः विप्रान् प्रहस्त आनर्च, जुहाव च विभावसुम्।
jahase ca kṣaṇaṃ, yānair nirjagme yoddhṛbhis tataḥ viprān prahasta ānarca, juhāva ca vibhāvasum.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवर्गयांचकारा ऽऽप्तान्, चन्दनेन लिलेप च, चचाम मधु मार्द्वीकं, त्वक्-त्रं चाऽऽचकचे वरम्।
saṃvargayāṃcakārā ''ptān, candanena lilepa ca, cacāma madhu mārdvīkaṃ, tvak-traṃ cā''cakace varam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णीषं मुमुचे चारु, रथं, च जुजुषे शुभम्, आललम्बे महाऽस्त्राणि, गन्तुं प्रववृते ततः।
uṣṇīṣaṃ mumuce cāru, rathaṃ, ca jujuṣe śubham, ālalambe mahā'strāṇi, gantuṃ pravavṛte tataḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजघ्नुस् तूर्य-जातानि, तुष्टुवुश् चा ऽनुजीविनः, रजः प्रववृधे घोरं, घोषश् च व्यानशे दिशः।
ājaghnus tūrya-jātāni, tuṣṭuvuś cā 'nujīvinaḥ, rajaḥ pravavṛdhe ghoraṃ, ghoṣaś ca vyānaśe diśaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं यान्तं दुद्रुवुर् गृध्राः, क्रव्यादश् च सिषेविरे आववुर् वायवो घोराः, खादुल्काश् च प्रचक्षरुः।
taṃ yāntaṃ dudruvur gṛdhrāḥ, kravyādaś ca siṣevire āvavur vāyavo ghorāḥ, khādulkāś ca pracakṣaruḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्यन्दे शोणितं व्योम, रणाऽङ्गानि प्रजज्वलुः, रथाः प्रचस्खलुः साऽश्वा, न, ररंहाऽ-श्वकुञ्जरम्।
sasyande śoṇitaṃ vyoma, raṇā'ṅgāni prajajvaluḥ, rathāḥ pracaskhaluḥ sā'śvā, na, raraṃhā'-śvakuñjaram.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतोदा जगलुर्, वाममानञ्चुर् यज्ञिया मृगाः ददाल भूः, पुपूरे द्यौः, कपीनामपि निःस्वनैः
pratodā jagalur, vāmamānañcur yajñiyā mṛgāḥ dadāla bhūḥ, pupūre dyauḥ, kapīnāmapi niḥsvanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिमेह रक्तं हस्त्यश्वं, राक्षसाश् च नितिष्ठिवुः, ततः शुशुभतुः सेने, निर्-दयं च प्रजह्रतुः
mimeha raktaṃ hastyaśvaṃ, rākṣasāś ca nitiṣṭhivuḥ, tataḥ śuśubhatuḥ sene, nir-dayaṃ ca prajahratuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिद्विशुर्, दुद्युवुश्, चच्छुश्, चक्लमुः, सुषुपुर्, हताः चखादिरे चखादुश् च, विलेपुश् च रणे भटाः
didviśur, dudyuvuś, cacchuś, caklamuḥ, suṣupur, hatāḥ cakhādire cakhāduś ca, vilepuś ca raṇe bhaṭāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहस्तस्य पुरो-मात्यान् जिहिंसुर्, दधृषुस् तथा वानराः, कर्म सेनानी रक्षसां चक्षमे ने तत्।
prahastasya puro-mātyān jihiṃsur, dadhṛṣus tathā vānarāḥ, karma senānī rakṣasāṃ cakṣame ne tat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्णुनाव स शस्त्रौघैर् वानराणामनीकिनीम्, शशास च बहून्, योधान्, जीवितेन विवेच च,
ūrṇunāva sa śastraughair vānarāṇāmanīkinīm, śaśāsa ca bahūn, yodhān, jīvitena viveca ca,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आससञ्ज भयं तेषां, दिद्युते च यथा रविः, नाऽऽययास, द्विषद्-देहैर् जगाहे च दिशो दश।
āsasañja bhayaṃ teṣāṃ, didyute ca yathā raviḥ, nā''yayāsa, dviṣad-dehair jagāhe ca diśo daśa.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित् संचुकुटुर् भीता, लेजिरे ऽन्ये पराजिताः, संग्रामाद् बभ्रशुः केचिद् ययाचुश् चा ऽपरे ऽभयम्।
kecit saṃcukuṭur bhītā, lejire 'nye parājitāḥ, saṃgrāmād babhraśuḥ kecid yayācuś cā 'pare 'bhayam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विजिग्ये तां सेनां प्रहस्तो, ऽतिददर्प च, शशाम न च संक्रुद्धो, निर्जुगोप निशाचरान्।
evaṃ vijigye tāṃ senāṃ prahasto, 'tidadarpa ca, śaśāma na ca saṃkruddho, nirjugopa niśācarān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुक्रुधे तत्र नीलेन, तरुश् चोच्चिक्षिपे महान्, प्रहस्तो ऽभिहतस् तेन बाणान् विससृजे बहून्,
cukrudhe tatra nīlena, taruś coccikṣipe mahān, prahasto 'bhihatas tena bāṇān visasṛje bahūn,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेहे कपी, रथाऽश्वांश् च रिपोस् ततर्ह शाखिना, धरित्रीं मुसली तेये प्रहस्तश्, चिखिदे न च,
sehe kapī, rathā'śvāṃś ca ripos tatarha śākhinā, dharitrīṃ musalī teye prahastaś, cikhide na ca,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदुधुक्षे तयोः कोपः, पस्फाये शस्त्र-लाघवम्, नुनोद शाखिनं नील, आवव्रे मुसली तरुम्,
saṃdudhukṣe tayoḥ kopaḥ, pasphāye śastra-lāghavam, nunoda śākhinaṃ nīla, āvavre musalī tarum,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वियत्यानभ्रतुर्, भूमौ मण्डलानि विचेरतुः, प्रदुद्रुवतुरन्योन्यं वीरौ, शश्रमतुर् न च ,
viyatyānabhratur, bhūmau maṇḍalāni viceratuḥ, pradudruvaturanyonyaṃ vīrau, śaśramatur na ca ,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीरयांचकारा ऽथ राक्षसस्य कपिः शिलाम्, क्षतस् तया ममारा ऽसावाशिश्राय च भू-तलम्।
samīrayāṃcakārā 'tha rākṣasasya kapiḥ śilām, kṣatas tayā mamārā 'sāvāśiśrāya ca bhū-talam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुतुषुर् वानराः सर्वे, नेशुश् चित्रा निशा-चराः, जेरुराशा दशास्यस्य, सैन्यं नीलं नुनाव च,
tutuṣur vānarāḥ sarve, neśuś citrā niśā-carāḥ, jerurāśā daśāsyasya, sainyaṃ nīlaṃ nunāva ca,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा न फेलुः क्षणदा-चराणां मनोरथा राम-बलाऽभियोगे, लङ्कां तदा भेजुरुदीर्ण-दैन्या, व्याचख्युरुच्चैश् च हतं प्रहस्तम्,
yadā na pheluḥ kṣaṇadā-carāṇāṃ manorathā rāma-balā'bhiyoge, laṅkāṃ tadā bhejurudīrṇa-dainyā, vyācakhyuruccaiś ca hataṃ prahastam,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.